ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

២៤​ឆ្នាំ​ក្រោយ​របង​ប៊ែរឡាំង សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​ខិតខំ​​រក្សា​ប្រពៃណី​និង​ភាសា


ជនជាតិ​ខ្មែរ​នៅ​​​​​រដ្ឋធានី​ប៊ែរឡាំង​ (Berlin) ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​​ប្រារព្ធ​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​​នៅ​វត្ត​ Frohnau របស់​សហគមន៍​ស្រីលង្កា។ សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង រដ្ឋធានី​​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​បាន​រីកធំ​នៅ​ក្រោយ​ការ​រលំ​នៃ​របង​ប៊ែរឡាំង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​១៩៨៩។

សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង រដ្ឋធានី​​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​បាន​រីកធំ​នៅ​ក្រោយ​ការ​រលំ​នៃ​របង​ប៊ែរឡាំង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​១៩៨៩។ ខណៈ​ដែល​​ជនជាតិ​ខ្មែរ​បាន​សម្រប​ទៅ​នឹង​ជីវិត​ថ្មី​ក្នុង​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ពួក​គេ​នៅ​ជួប​ប្រទះ​ការ​លំបាក​ខ្លះ​ក្នុង​ការ​​រក្សា​វប្បធម៌​កំណើត​របស់​ខ្លួន។ លោក សឹង សុផាត នៃ​វីអូអេ​ ដែល​ធ្លាប់​​បាន​រស់​នៅ​ទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង​ក្នុង​អំឡុង​សម័យ​កាល​ការ​រលំ​របង​ប៊ែរឡាំង​ជាង​២​ទសវត្សរ៍​មុន បាន​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ហើយ​​ចូល​រួម​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​​នៅ​​រដ្ឋធានី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ ដើម្បី​ស្វែង​យល់​ពី​ស្ថានភាព​​ជីវភាព​បច្ចុប្បន្ន​របស់​​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​​ទី​នោះ​ នៅ​ជិត​ខួប​ទី​២៤​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​រលំ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង។

ទិដ្ឋភាព​នៃ​ពិធី​ប្រមូល​បច្ច័យ​បង្សុកូល​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​របស់​បងប្អូនខ្មែរ​នៅ​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង (Berlin) រដ្ឋធានីប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ការ​សើច​ក្អាកក្អាយ​និង​សកម្មភាព​អ៊ូអរ​ដ៏​កម្រ។ ទោះ​បី​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​ស្រុក​កំណើត​ក្តី ក៏​ពលរដ្ឋ​កំណើត​ខ្មែរ​នៅ​ភាគ​កណ្តាល​ទ្វីប​អឺរ៉ុប​នេះ ​ជួប​ជុំ​គ្នា​ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ឲ្យ​បាន​ពីរ​ដង​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ គឺ​ពេល​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​និង​ពេល​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ។

ពិធី​បុណ្យ​ឆ្នាំ​នេះ​បាន​ទាក់ទាញ​អ្នក​ចូល​រួម​ប្រមាណ​១០០​នាក់​ ទាំង​ក្មេង​ទាំង​ចាស់​ដែល​រួម​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​រស់​នៅ​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង មន្ត្រីស្ថានទូត​ខ្មែរប្រចាំ​ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ក៏​ដូច​ជា​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ដែល​រស់​នៅ​រដ្ឋ​ Brandenburg ដែល​ហ៊ុំព័ទ្ធ​ទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង​ផង​ដែរ។

លោក​ស្រី​ អ៊ុល្លារុណ ជា​អ្នករៀបចំ​មួយ​រូប​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌនេះ ហើយ​បាន​រស់​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​អស់​៤៧​ឆ្នាំ​មក​ហើយ គឺ​តាំង​ពី​មុន​សម័យ​សង្គ្រាម​នៅ​កម្ពុជា​ម៉្លេះ។ លោក​ស្រីថ្លែង​ប្រាប់​វីអូអេថា តាម​បទ​ពិសោធន៍​របស់លោក​ស្រី កត្តា​ចេះ​ភាសា​អាល្លឺម៉ង់ ជា​ការ​ចាំបាច់​ដើម្បី​អាច​សម្រប​ទៅ​នឹង​ការ​រស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​អាល្លឺម៉ង់។

លោក​ស្រី​ពន្យល់​ថា៖ «អញ្ចឹង​បានក្មេងៗ​មក អ៊ំ​មិន​ស្គាល់​ទាំង​អស់​ទេ បើ​គ្រាន់​តែ​ជួប​កាល​ជា​ចៃដន្យ​គ្រាន់​តែ​ថា នាង​មក​ស្រុក​គេ​ នាង​កុំ​ភ្លេច​ត្រូវ​រៀន​ភាសា​ (អាល្លឺម៉ង់) នៅ​ពេល​ដែល​នាង​ចេះ​ភាសាហើយ នាង​អាច​ធ្វើ​អ្វីត​ទៅ​មុខ​ទៀត​បាន។ ហើយ​បើ​ចេះ​ភាសា​អាល្លឺម៉ង់​ហើយ យើង​នៅ​ក្មេង​អាច​រៀន​ស្អី​ជា​ការងារ​អី មួយ​ជា​ major មួយ​រៀនទៅ។»

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​មករស់​នៅទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំងភាគ​ច្រើន​មក​ជា​ជន​ភៀសខ្លួន​នៅ​ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍​ការ​រលំ​នៃ​របងឬ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩។ នៅ​ក្រោយ​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​២ ​របង​ថ្ម​ប្រវែង​១៥៥​គ.ម.​និង​កម្ពស់​៣ម៉ែត្រ​កន្លះនេះ​ បាន​ខណ្ឌ​ចែកនិង​ហ៊ុំព័ទ្ធ​រដ្ឋធានី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ជា​ផ្នែក​ខាង​លិច​និង​ខាង​កើត​អស់ជិត​៣០ឆ្នាំ ដើម្បី​រារាំង​កុំ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​នៃ​ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់​ខាង​កើត​ដែល​ប្រកាន់​ ​របប​កុម្មុយនីស្ត​ភៀសខ្លួនរត់​ទៅអាល្លឺម៉ង់​ខាង​លិច​ដែលប្រកាន់របប​សេរី។ ហើយ​ព្រឹត្តិការណ៍រលំ​របង​ប៊ែរឡាំងនៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៩ ខែ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ត្រូវ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ចំណុច​បញ្ចប់​នៃ​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​រវាង​លោក​ខាង​លិច​ដឹកនាំ​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​លោក​ខាង​កើត​ដឹកនាំ​ដោយ​អតីត​សហភាព​សូវៀត។

ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ​ក៏​បាន​អនុញ្ញាតឲ្យ​អតីតនិស្សិត​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន​ដែល​បាន​សិក្សា​នៅ​អតីត​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ខាង​កើតនិង​អឺរ៉ុប​ខាង​កើតក្នុង​សម័យ​រដ្ឋ​កម្ពុជា មាន​ឱកាស​សុំ​សិទ្ធិ​ជ្រក​កោណ​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ដែល​រួម​ជា​ថ្មី។ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​បន្តបន្ទាប់​មក ជនជាតិ​ខ្មែរ​ខ្លះ​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​ក្នុង​អាជីព ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​រដ្ឋធានី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​នេះ​មាន​ភោជនីយដ្ឋាន​ខ្មែរប្រណិតៗ​រហូត​ដល់​ពីរ​កន្លែង។

ក្នុង​ចំណោម​កូនខ្មែរ​ដែល​មាន​វត្តមាននៅ​ក្នុង​ពិធី​ភ្ជុំ​បិណ្ឌនេះ​ ​មាន​យុវតី​អាយុ​១៥​ឆ្នាំ​ឈ្មោះ ស៊ុនថេង​កុសល​ច័ន្ទ ស្រីនិច។ ស្រីនិច​មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ហើយបាន​មក​រស់​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង​អស់២​ឆ្នាំ​ហើយ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នាង​រៀន​នៅថ្លាក់​ទី​៩​នៅ​សាលា​អាល្លឺម៉ង់។ នាង​និយាយ​ថា នាង​ចូល​ចិត្ត​ការ​រស់​នៅប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ហើយ​យល់​ស្រប​ថា​ការ​ចេះ​ភាសា​អាល្លឺម៉ង់​នេះ​ជាកត្តា​សំខាន់។

«យើង​រៀន​ជាមួយ​កូន​អាល្លឺម៉ង់។ ចូល​មក​ដំបូង​យើង​មិន​ទាន់​ចេះ​អាល្លឺម៉ង់​អញ្ចឹង​ ដូចយើង​មាន​ការ​លំបាក​ណាស់ មាន​អារម្មណ៍​ថា មិន​ដឹង​ធ្វើ​ម្តេចព្រោះ​យើង​មិន​ចេះ​អាល្លឺម៉ង់។ ប៉ុន្តែ​ដល់​ពេល​ខ្ញុំ​រៀន​នៅ​សាលា​ផង​នៅ​ផ្ទះ​ផង ខ្ញុំ​ចេះ ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្ញុំ​ចង់នៅ​ទី​នេះ​មែន​ទែន។»

ប៉ុន្តែ​ខណៈ​ដែលជនជាតិខ្មែរ​អាច​សម្រប​ខ្លួន​ទៅ​នឹង​វប្បធម៌​និងសង្គម​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ល្អ ពួក​គេ​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​បាត់​បង់​អត្តសញ្ញាណនៅ​ជំនាន់​ក្រោយៗ​ទៀត។ ស្រី​និច​និយាយ​ថា​ ​បើទោះ​បីនាង​អាច​សម្រប​ខ្លួន​ទៅ​នឹង​សង្គម​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ស្រួល​ជាង​ម្តាយ​នាង​ក៏​ដោយ​ ក៏​ស្រីនិច​បារម្ភ​ពី​ការ​បាត់​បង់​អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌​និង​ភាសា​ខ្មែរ​ដែរ។ ម៉្យាង​ទៀត​ សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ទី​នេះ​មិន​មាន​មជ្ឈមណ្ឌល​វប្បធម៌​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ទេ។

វត្ត​ Frohnau ជា​វត្ត​ពុទ្ធសាសនា​ចំណាស់ជាង​គេ​នៅរដ្ឋធានី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​នេះ ហើយ​ដែល​ជា​វត្ត​ពលរដ្ឋ​ជ្រើសរើស​ជា​កន្លែង​ប្រារព្ធ​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​វត្ត​របស់​ជនជាតិ​ស្រីលង្កា។ ខុស​ពី​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ដូច​ជា​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​ជា​ដើម សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​រដ្ឋធានី​ប៊ែរឡាំង​មិន​មាន​វត្ត​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ដែល​ដើរ​តួជា​មជ្ឈមណ្ឌល​សាសានា​និង​វប្បធម៌​សហគមន៍ទេ ជា​ហេតុ​ពួក​គេ​មក​ធ្វើ​បុណ្យ​នៅ​វត្ត​ស្រីលង្កា​នេះ។ លោក​ស្រី​ អ៊ុល្លារុណ ពន្យល់​ថា កត្តាចម្បង​គឺ​ដោយ​សារ​មានជនជាតិ​ខ្មែរ​តិច គឺប្រមាណ​ជាប៉ុន្មាន​រយនាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​រស់​នៅ​ទី​ក្រុង​នេះ។

ប៉ុន្តែ​ទោះ​បី​មាន​ការ​លំបាក​ទាំង​នេះ​ក្តី​ ហើយ​សកម្មភាព​របស់​សហគមន៍​ខ្មែរមិនច្រើន​ដូចកាលពី​ដើម​ទស្សវត្សរ៍​១៩៩០​ក្តី ក៏លោកស្រី អ៊ុល្លារុណ សង្កេត​ឃើញ​ថា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​មាន​ការ​កើន​ចំនួនអ្នក​មកចូល​រួម​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​កាន់​តែ​ច្រើន ជា​ពិសេស​ក្មេងៗ​ជំនាន់​ក្រោយ។

សម្រាប់​ស្រី​និច ការ​មក​ទី​នេះ​ជា​ឱកាស​ជួបកូន​ខ្មែរ​ដទៃ​ទៀត ហើយ​ការ​ចេះ​ភាសា​អាល្លឺម៉ង់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​នាងងាយ​ស្រួលទាក់ទង​ជាមួយ​កូន​ខ្មែរ​ដែល​កើត​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ដូច​ជា​យុវជន ខៀវ វង្សវឌ្ឍី អាយុ​១៨​ឆ្នាំ ដែល​កំពុង​ញ៉ាំ​ម្អូប​និង​បង្អែម​ខ្មែរ​ជាមួយមិត្ត​ភក្តិ​ជា​កូន​ខ្មែរ​កើត​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​ផ្សេង​ទៀត។

វង្សវឌ្ឍី​ធ្លាប់​ទៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន៤​ដង​ហើយ ហើយថា​ប្អូនមក​ពិធី​បុណ្យ​នេះដើម្បី​អាច​ជួប​កូន​ខ្មែរដទៃ​ និង​មាន​ឱកាស​និយាយ​ភាសា​ខ្មែរ​ជាមួយ​កូន​ខ្មែរ​ដូច​ជា​ស្រី​និច។
ប្អូន​ពន្យល់​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ក្នុង​សំនៀង​បរទេស​ថា៖ «នៅ​ប៊ែរឡាំង ខ្ញុំ​មិន​ស្គាល់​ខ្មែរ​ច្រើន​ទេ មិត្ត​ភក្តិ​ខ្ញុំ​ទាំង​អស់​កើត​នៅ​ស្រុក​អាល្លឺម៉ង់។ សប្បាយ​ព្រោះ​ខ្ញុំ​ជួប​មនុស្ស​ថ្មី មនុស្ស​ផ្សេង ហើយ​ខ្ញុំ​និយាយ​ជាមួយ​គេ​បាន។»

ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ចូល​រួម​នោះ​ក៏​មាន​ជនជាតិ​អាល្លឺម៉ង់​ផងដែរ។ លោក Uwe Moennikes ជា​ស្ថាបត្យករមួយ​រូប​ពី​អាល្លឺម៉ង់​ខាង​លិច​ ហើយបច្ចុប្បន្ន​មាន​មិត្ត​ស្រី​ជា​ជនជាតិ​ខ្មែរ។ លោក​ក៏​កំពុងព្យាយាម​រៀន​ភាសា​ខ្មែរ​ដែរ ហើយ​មក​ចូល​រួម​ពិធី​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​នេះដើម្បី​ស្វែង​យល់​បន្ថែម​ពី​វប្បធម៌​ខ្មែរ។ លោក​បាន​រស់​នៅ​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង​រយៈ​ពេល​២៣​ឆ្នាំ​ ហើយ​យល់​ថា​សហគមន៍​ខ្មែរនៅ​ទី​នេះ​កាន់​តែលេច​មុខ​ឡើង​ ជា​ពិសេស​ក្នុង​ផ្នែកសកម្មភាព​វប្បធម៌។

លោក Uwe ថ្លែង​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា៖ «ពីឬ​បី​ឆ្នាំ​មុន វប្បធម៌​អាស៊ី​មាន​តែ​ពី​ហុងកុង​និង​វៀតណាម​ជា​ដើម ហើយមិន​មាន​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​សោះ។ ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​នេះ មាន​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​ជា​ច្រើន​ដើម្បី​នាំ​សិល្បករ​ខ្មែរ​មក​សម្តែង​នៅ​ទី​ក្រុង​ប៊ែរឡាំង ហើយ​ពួក​គេ​ទទួល​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ជា​ច្រើន។»

ស្រីនិច​រីករាយ​នឹង​ចំណាប់​អារម្មណ៍​នេះ ហើយនិយាយ​ថា ការស្រឡាញ់​វប្បធម៌​ខ្មែរ​និង​ការ​បារម្ភ​ពី​ការ​បាត់​បង់​ធ្វើ​ឲ្យនាង​បច្ចុប្បន្ន​ខំ​ចូល​រួម​សម្តែង​របាំ​ខ្មែរ​នៅ​ឱកាស​វប្បធម៌​ផ្សេងៗ។ ហើយ​នាងថា​នាង​ក៏ស្ម័ក្រ​ចិត្ត​បង្រៀន​ភាសា​ខ្មែរ​ដល់​កូន​ខ្មែរនិង​មិត្ត​ភក្តិ​អាល្លឺម៉ង់​ដែល​ចង់​រៀន។

ទឹកចិត្ត​របស់​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​ដែល​ចង់​ចូល​រួម​សកម្មភាព​វប្បធម៌​របស់​សហគមន៍​នេះ ​ហើយដែល​ស្តែង​ចេញតាម​រយៈ​វត្តមាន​ពួក​គេយ៉ាង​ច្រើន​នៅ​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ​នៅ​ពេលនេះ ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ស្រី​អ៊ុល្លារុណ​ ដែល​ជា​អតីតប្រធាន​សមាគមសិក្សា​អរិយធម៌​ខ្មែរ​ផង​នោះ មិន​បារម្ភ​អំ​ពីការ​បាត់បង់​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នៅ​ទី​នេះ​ទេ។

ដោយ​ទឹកមុខ​ញញឹម​ចំពោះ​ការ​បាន​បច្ច័យ​សរុប ៦៣៥​អឺរ៉ូ ឬ​ប្រហែល​ ៨៧៥​ដុល្លារ លោកស្រីពន្យល់​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា៖ «ខ្មែរ​យើង​មិន​ភ្លេច​ទេ គ្រាន់​តែ​ថា អញ្ចឹង​បាន​អ៊ំ​មុន​ចូល​អ៊ំ​បាន​និយាយ​ជាមួយ​ក្មេងៗ​ដែរ​ សុំ​ឲ្យ​អ្នក​ណា​ធ្វើ​បន្ត​ទៅ​ទៀត​ទៅ។ វា​អត់​មាន​រឿង​អ្វី​ពិបាក​ទេ។»

ទាំង​ប្អូនវង្ស​វឌ្ឍី​ និង​ស្រីនិច​ថា​ពួក​គេ​នឹង​មក​បុណ្យ​ភ្ជុំ​ឆ្នាំ​ក្រោយៗទៀត ហើយចង់រក្សាប្រពៃណីនិង​ភាសា​ខ្មែរបន្តដល់​កូនចៅ​របស់​ពួក​គេ​ទៀត​តាម​លទ្ធភាព​រៀងៗ​ខ្លួន៕

អត្ថបទ​ទាក់ទង

XS
SM
MD
LG