ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ស្នើ​ឱ្យ​អន្តរជាតិ​ជួយ​ធានា​ឱ្យ​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស​នៅ​កម្ពុជា​វិញ


កិច្ច​ពិភាក្សា​តុ​មូល​រំលឹក​ខួប​២៧​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស រៀបចំ​ដោយ​មហាសន្និបាត​កំពូល​ខ្មែរ​ឯនាយ​សមុទ្រ​នៅ​ឯ​បណ្ណាល័យ​សាធារណៈ​Cleveland Park Library ក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​ ​ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែ​តុលា​ ឆ្នាំ​២០១៨។ (សាយ មុន្នី/VOA)

ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាសដែល​បាន​ប្រែក្លាយ​កម្ពុជា​ឱ្យ​ទៅ​ជា​រដ្ឋ​ឯក​បក្ស​នោះ ក្រុម​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេសបាន​ស្នើ​ក្នុង​ឱកាស​ប្រារព្ធ​ពិធី​រំលឹក​ខួប​ទី​២៧​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីសឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិជួយ​​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស​នៅ​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ។

ក្រុម​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស អំពាវនាវ​ឱ្យ​អ្នក​នយោបាយ​និង​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស គោរព​ស្មារតី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​មួយ​នេះដែល​មាន​ចំណាស់​២៧​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ​ ដោយ​ធានា​ឱ្យ​កម្ពុជា ងាក​មក​អនុវត្ត​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុ​បក្ស​វិញ។

ការ​អំពាវនាវ​នេះ ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ឯ​កិច្ច​ពិភាក្សា​តុ​មូល​មួយ​ដែល​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​មហាសន្និបាត​កំពូល​ខ្មែរ​ឯនាយ​សមុទ្រ ​ក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៧​ ខែ​តុលា​នេះ ដោយ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​មក​ពី​តំបន់​ជុំវិញ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​និង​ពី​បណ្ដា​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នេះ។

លោក យ័ប គឹមទឹង អគ្គលេខាធិការ​នៃ​មហាសន្និបាត​កំពូល​ខ្មែរ​ឯនាយ​សមុទ្រ ដែលជា​ក្រុម​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​ក្នុង​តំបន់​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​នេះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍ជាមួយ​VOA​នៅ​ឯ​កិច្ច​ពិភាក្សា​គ្នា​នោះ​ថា ស្មារតី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ គឺ​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​បញ្ចប់​វិវាទ​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ទាំង​ពី​អតីត​កាល ទាំង​បច្ចុប្បន្នកាល។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «ដោយសារ​តែ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ហ្នឹង​ហើយ ទើប​ធ្វើ​ឱ្យ​ភាគី​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ហ្នឹង​ ឈប់​ឈ្លោះ​គ្នា​បាទ‍»។

លោក យ័ប គឹមទឹង អគ្គលេខាធិការ​នៃ​មហាសន្និបាត​កំពូល​ខ្មែរ​ឯនាយ​សមុទ្រ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)
លោក យ័ប គឹមទឹង អគ្គលេខាធិការ​នៃ​មហាសន្និបាត​កំពូល​ខ្មែរ​ឯនាយ​សមុទ្រ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)

កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ត្រូវ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីសប្រទេស​បារាំង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​១៩៩១ ដើម្បី​បញ្ចប់​ជម្លោះ​រវាង​ខ្មែរ​និង​ខ្មែរ​ដែល​បាន​បែកបាក់​និង​បែងចែក​គ្នា​ជា​បួន​ភាគីកាលពី​ជាង​២៧​ឆ្នាំ​មុន។ ភាគី​ទាំង​៤​នោះ រួម​មាន​ក្រុម​នយោបាយ​ខ្មែរ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ ក្រុម​ដែលដឹកនាំ​ដោយ​លោក សឺន សាន ក្រុម​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ខ្មែរក្រហម និង​ក្រុម​ខ្មែរ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយលោក ហ៊ុន សែន។

អ្នក​ស្រី រ៉ានី លូហ្សីនស្គី អនុ​ប្រធាន​អង្គការ​ខ្មែរ-អាមេរិកាំង ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​មក​ពី​រដ្ឋ​Virginia មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ការ​រៀបចំ​ពិធី​រំលឹក​ខួប​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ គឺ​ដើម្បី​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ ងាក​មក​ពិនិត្យ​មើល​កាតព្វកិច្ច​របស់​ពួកគេ​ដែល​បាន​សន្យា​ថា​នឹង​ជួយ​ធានា​ឱ្យ​កម្ពុជា​ ដើរ​លើ​គន្លង​មាគ៌ា​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស។

«‍ពួក​យើង​នៅ​ខាង​ក្រៅ​នេះ គឺ​ថា​ពួក​យើង​ធ្វើ​ ដើម្បី​រំលឹក​ខួប​នេះ​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ហ្នឹង ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​អន្តរជាតិ​ហ្នឹង គេ​បោះបង់​ប្រទេស​ខ្មែរ​យើង​ចោល​ចាស៎។ ដូច​ជំនាន់​អា​[ប៉ុល] ពត គេ​បោះបង់​យើង​ចោល»។

អ្នកស្រី រ៉ានី លូហ្ស៊ីនស្គី អនុ​ប្រធាន​អង្គការ​ខ្មែរ-អាមេរិកាំង ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)
អ្នកស្រី រ៉ានី លូហ្ស៊ីនស្គី អនុ​ប្រធាន​អង្គការ​ខ្មែរ-អាមេរិកាំង ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)

កម្ពុជា បាន​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា​ កន្លង​ទៅ ក្រោយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ធំ​និង​ជា​គូប្រជែង​នយោបាយ​ដ៏​ប្រកៀកប្រកិត​ជាង​គេ​ជាមួយ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​បាន​បង្ក្រាប​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យមួយ​ចំនួន ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្លូវ​ច្បាប់​លើ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​និង​ក្រុម​អង្គការសង្គម​ស៊ីវិល​សំខាន់ៗ​ដែល​ហ៊ាន​រិះគន់​គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជាដើម។

​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ដែល​មាន​គណបក្ស​ចំនួន​២០​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​តែ​គ្មាន​វត្តមាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ក្ដោបក្ដាប់​អាសនៈ​ទាំង​១២៥​នៃ​រដ្ឋសភា​អាណត្តិ​ទី​៦ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​និង​ថ្កោលទោស​យ៉ាង​ច្រើន​ទាំង​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន បាន​នាំ​ប្រទេស​វិល​ទៅ​រក​ការ​ដឹកនាំ​បែប​ឯក​បក្ស​ជាថ្មី​ទៀត។

លោក អេង ឆៃអ៊ាង អនុ​ប្រធាន​មួយ​រូប​នៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​នោះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​VOA​ដែរ​ថា ឥឡូវ​ដល់​ពេល​ហើយ​ប្រទេស​បារាំង​ដែល​ជា​សហប្រធាន​នៃ​សន្និសីទ​ទី​ក្រុង​ប៉ារីស គួរ​កោះ​ប្រជុំ​ប្រទេស​ជា​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ជា​ថ្មី​ទៀត ដើម្បី​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ចំពោះ​វិបត្តិ​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន។

«‍ខ្ញុំ​សូម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​បងប្អូន​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​ យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ ត្រូវ​តែ​ជំរុញ​ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ការ​កោះ​ប្រជុំ​នូវ​សន្និសីទ​នេះ​ឡើង​វិញ ដើម្បី​ស្តា​ប្រទេស​កម្ពុជា ពី​របប​កុម្មុយនីស្ត ព្រោះ​ឥឡូវ​នេះ របប​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន​ ហ្នឹង កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទៅ​រក​របប​ផ្ដាច់​ការ​ពេញ​ទី​ហើយ»។

លោក អេង ឆៃអ៊ាង អនុប្រធានគណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)
លោក អេង ឆៃអ៊ាង អនុប្រធានគណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ។ (ចាប ចិត្រា/VOA)

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ បាន​សម្រេច​ដាក់​ទណ្ឌកម្មមួយ​ចំនួន​កន្លង​មក​លើ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ជាន់​ខ្ពស់​កម្ពុជា ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ធ្លាក់​ចុះ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​ ហើយ​សហភាព​អឺរ៉ុប ក៏​បាន​ព្រមាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​បន្ថែម​ទៀតលើ​កម្ពុជា​តាម​រយៈ​ការ​ដក​ឋានៈ​ជា​ប្រទេស​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នាំ​ទំនិញ​គ្រប់​ប្រភេទ​លើក​លែង​តែ​សព្វាវុធ​ឬ​ហៅ​កាត់​ថា EBA ចូល​ក្នុង​ទីផ្សារ​សហគមន៍​អឺរ៉ុប ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា នៅ​តែ​មិន​ព្រម​ ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ប្រសើរ​ឡើងវិញ​ទេ​នោះ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​VOA​ដែរ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​តាំង​ពី​អាណត្តិ​មុន​មក​ម្ល៉េះ​ចំពោះ​ការ​បាត់បង់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធEBA ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​នេះ ដោយសារតែ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ឋានៈ​របស់​កម្ពុជា​ពី​ប្រទេស​ដែល​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​ទាប​ទៅ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ប្រាក់ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ទាប ពោល​គឺ​ប្រាក់​ចំណូល​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ក្នុង​ម្នាក់ៗ​បាន​កើន​ឡើង​ដល់​ជាង​១៥០០​ដុល្លារ​អាមេរិក​ទៅ​ហើយ។

តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី លោក​ ផៃ​ ស៊ីផាន ថ្លែង​បន្ត​ថា​ប្រទេស​ជា​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ក៏​បាន​ប្ដេជ្ញា​គោរព​អធិបតេយ្យភាព​របស់​កម្ពុជា​ដែរ។

«‍គេ​បាន​ប្ដេជ្ញា​ទទួល​ស្គាល់​តាំង​ពី​សេចក្ដី​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​របស់​ភាគី​ប្រដាប់​អាវុធ​របស់​កម្ពុជា​នា​ពេល​នោះ​គឺ​គេ​ទាំង​អស់​ហ្នឹង គេ​បាន​សច្ចា​សន្មត​ថា​គេ​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​នូវ​ដែន​អធិបតេយ្យភាព​កម្ពុជា​ទេ ហើយ​កម្ពុជា​គ្រាន់តែ​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​របស់​ផង​ខ្លួន​ក្នុង​កិច្ច​ការ​ពារ​និង​ឯករាជ្យ​រក្សា​នូវ​សេរីភាព​ជ្រើសរើស​ជោគវាសនា​ដោយ​ខ្លួនឯង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​រូប​នេះ បន្ថែម​ថា ខ្លឹម​សារ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​រួច​ទៅ​ហើយ ​ដូច្នេះ​លោក​ថា កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ ក៏​បាន​បញ្ចប់​សព្វគ្រប់ហើយ​ដែរ។

ប៉ុន្តែ លោក សេង​ សុភ័ណ ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ ដើម្បី​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ប្រទេស​កាណាដា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​VOA​ដែរ​ថា ស្មារតី​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ គឺ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌ ដែល​លោក​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា មិន​បាន​អនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩​ ខែ​កក្កដា កន្លង​ទៅ​នេះ។

«‍ទោះ​បី​ជា​យើង​ចង់​និយាយ​ប្រាប់​នរណា ក៏​គេ​មិន​ជឿ​ដែរ។ បើ​យើង​កាន់​តែ​និយាយ​ កាន់តែ​ផ្សព្វផ្សាយ ធ្វើ​ឱ្យ​កំហុស​ខុសឆ្គង​ហ្នឹង កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ។ គឺ​មាន​ន័យ​ថា ការ​រំលោភ​ទៅ​លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ការ​រំលោភ​ទៅ​លើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ហ្នឹង កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ហើយ​កាលណា​ យើង​រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ការ​បែកបាក់​ជាតិ ក៏​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ»។

លោក សុខ សុគន្ធ ពាណិជ្ជករ​ខ្មែរ​អាមេរិក​នៅ​រដ្ឋម៉ារីលែន។ (សាយ មុន្នី/VOA)
លោក សុខ សុគន្ធ ពាណិជ្ជករ​ខ្មែរ​អាមេរិក​នៅ​រដ្ឋម៉ារីលែន។ (សាយ មុន្នី/VOA)

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោក សុខ សុគន្ធ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​មក​ពី​រដ្ឋ​ម៉ារីលែន ដែល​ចូលរួម​ជា​វាគ្មិន​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សាដែរ​នោះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​ VOA ​ថា​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ ថ្វីត្បិត​តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា អាណត្តិ​ទី​៦​នេះ ចេះ​តែ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​បាន​ក៏​ដោយ ក៏​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​នេះ មិន​មាន​លក្ខណៈ​ស្របច្បាប់​នោះ​ទេ។

«‍តាម​ទ្រឹស្ដី​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​ហៅ​ថា de facto គឺ​ការ​មិន​ស្រប​ច្បាប់​ពេញលេញ​ទេ ប៉ុន្តែ​ដំណើរ​ការ​បាន»។

លោក​បន្ថែម​ថា មាន​តែ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ទេ ដែល​ជា​អ្នក​កំណត់​ជោគ​វាសនា​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​ថា​តើ​ពួកគេ​នឹង​នៅ​ស្ងៀម​ឬ​បន្ថយ​ការ​តវ៉ា​រហូត​ដល់​អាណត្តិ​ទី​៦​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​នេះបញ្ចប់​ឬ​យ៉ាងណា​នោះ៕

អត្ថបទ​ទាក់ទង

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG