ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

មហាសន្និបាត​ខ្មែរ​ក្រៅប្រទេស​នឹង​ផ្តោត​លើ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា


រូបឯកសារ៖ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​នៅ​រដ្ឋ Washington និង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​កាណាដា​ ធ្វើ​កិច្ចពិភាក្សា​​អំពី​នយោបាយ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា អំឡុង​ពេល​សន្និសីទ​ស្តី​ពី​សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​ប៉ារីស​លើក​ទី​ ២៦ នៅ​ក្រុង​ Auburn រដ្ឋ Washington កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៤ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៧។ សន្និសីទ​នេះ​​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​អង្គការ​បណ្តាញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដើម្បី​កម្ពុជា (KPNC)។ (សុខ ខេមរា/VOA)

នេះគឺជាមហា​សន្និបាត​កំពូល​ប្រចាំឆ្នាំ​លើកទីពីរ​របស់​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅក្រៅ​ប្រទេសដែល​ឆ្នាំនេះ​រៀប​ចំ​ឡើង​​​ស្រប​ពេល​ដែល​សហគមន៍​​អន្តរជាតិ​​​វាយតម្លៃថា​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅកម្ពុជា​បាន​ដើរ​មក​ដល់​ចំណុចគ្រោះថ្នាក់​មួយ។

សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្សខ្មែរ​អាមេរិកាំង​នឹងជួបពិភាក្សាគ្នា​រយៈពេល​បីថ្ងៃ​នា​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​នៅ​រដ្ឋ​មីនីសូតា​ផ្តោត​លើ​បញ្ហា​«ឯកភាពជាតិ សន្តិភាព និរន្ត​រភាព​និង​វិបុលភាព​‍»​ដែល​កើតឡើង​ក្រោយ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀងសន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​។

នេះគឺជាមហា​សន្និបាត​កំពូល​ប្រចាំឆ្នាំ​លើកទីពីរ​របស់​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅក្រៅ​ប្រទេសដែល​ឆ្នាំនេះ​រៀប​ចំ​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​សហគមន៍អន្តរជាតិ​វាយតម្លៃថា​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅកម្ពុជា​បាន​ដើរ​មក​ដល់​ចំណុចគ្រោះថ្នាក់​មួយ​បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា​ដែល​ជា​អតីត​គណបក្ស​កំម្មុយនីស្ត​បាន​ឈ្នះអាសនៈរដ្ឋ​សភាជាតិទាំងអស់​ពីការបោះឆ្នោត​កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​២៩ខែកក្កដា​កន្លង​មក​នេះ។

ក្រុម​អ្នករៀបចំ​មហា​សន្និបាត​កំពូលនេះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ពួកគេ​នឹង​បន្ត​ស្វែង​រក​គំនិត​និង​ដំណោះ​ស្រាយ​នានា​ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​ជីវភាព​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កំណើត​និង​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។

លោក​ យ័ប គឹមទឹង ប្រធាន​សមាគមខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្សនិង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ជា​អ្នក​រៀបចំ​មហាសន្និបាត​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​ថាបញ្ហា​បោះឆ្នោត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទំនង​ជា​នឹង​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​មតិ​របស់​វាគ្មិនដែល​នឹង​ត្រូវ​លើកឡើង​៖

«ឆ្នាំនេះ​យើង​បាន​សមាគម​ច្រើន​មក​ទៀត​មកចូលរួមពីព្រោះ​យើង​ចង់​ទាញ​មនុស្ស​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​មក​ចូលរួម​ដើម្បី​រកចម្លើយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សង្គម​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សមាគម​ផ្សេងទៀត​ចាប់​អារម្មណ៍​ហើយ​មក​ចូលរួម។ ជាពិសេស​យើង​ធ្វើ​ពេល​នេះ​នៅ​ចំ​ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ដែល​ពួកយើង​មួយ​ចំនួន​នឹង​និយាយ​គ្នា​ពីលទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ដើម្បី​សម្រេច​កិច្ចការ​ខ្លះ​ទៀត​ទាក់​ទង​នឹង​ខាងហ្នឹង‍»។​

រូបឯកសារ៖​ លោក យ័ប គឹមទឹង ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់ បាន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក នៅព្រះវិហារ Great Falls United Methodist នៃ​ទីក្រុង Great Falls នៃ​សង្កាត់ Fairfax រដ្ឋ Virginia នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។
រូបឯកសារ៖​ លោក យ័ប គឹមទឹង ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់ បាន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក នៅព្រះវិហារ Great Falls United Methodist នៃ​ទីក្រុង Great Falls នៃ​សង្កាត់ Fairfax រដ្ឋ Virginia នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។

គណបក្ស​កាន់អំណាច​ត្រូវ​គេ​រំពឹងថា​នឹងឈ្នះ​អាសនៈទាំង​១២៥​នៅ​ក្នុង​សភាជាតិ​ដែល​នឹង​បន្ត​អំណាច​របស់​លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុនសែន​ដែល​ជា​អតីតមេបញ្ជាការ​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ប្រាំឆ្នាំទៀត​បន្ទាប់​ពី​លោកបាន​កាន់អំណាច​ដោយ​ការបំភិតបំភ័យ​ពលរដ្ឋ​អស់​រយៈពេល​ជាង​៣៣ឆ្នាំ​មកហើយ។ មាន​គណបក្សនយោបាយ​ចំនួន​១៩ផ្សេងទៀត​បាន​ចូលរួម​ប្រកួត​ប្រជែងនឹង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជាប៉ុន្តែ​ពួកគេ​មិន​មាន​កម្លាំង​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ​។ គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដែល​ជា​គណបក្ស​មាន​កម្លាំង​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នាត្រូវ​បានតុលាការកំពូល​រំលាយ​កាលពី​ចុងឆ្នាំ​២០១៧។

លោក​ យ័ប គឹមទឹង ​បាន​ចាត់ទុក​ថានេះគឺជា​ការប្រកួត​មួយ​ដែល​មិន​សមរម្យ​ស្របតាម​គោលការណ៍​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ៖

«យើង​ចង់​ឃើញ​ការបោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី ប្រជាជន​ចង់​ជ្រើ​សរើស​អ្នក​ណា​ជ្រើសរើស​ចុះ​ ប្រសិន​បោះឆ្នោត​ហើយ​ត្រឹមត្រូវ​ប្រជាជន​ជ្រើសរើស​លោក​ហ៊ុនសែន​តទៅទៀត​ យើង​នឹង​គោរព​លោក ​ហ៊ុន សែន​ ប៉ុន្តែការប្រកួត​ប្រជែង​ដូច​ថ្ងៃអាទិត្យ​មុន​យើង​គិត​ថា​មិន​ជា​ការ​គួរ​ឱ្យ​សរសើរទេ‍»។

វាគ្មិនដែល​នឹង​ចូលរួមពិភាក្សា​មានអ្នកដែល​បាន​ធ្វើ​កិច្ចការ​សហគមន៍​ខ្មែរ​ជាច្រើនឆ្នាំ​ហើយ​ដូច​ជា​លោក ​កំផា សិត នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគម​ខ្មែរ​រដ្ឋ​អ៊ីលីណយ លោក​ វ៉ាន់ ស ប្រធាន​មូលនិធិ​មិត្ត​ភាព​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​នៅ រដ្ឋ​វ៉ាស៊ីនតោនស្តេត និង​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដ៏ឆ្នើមគឺ​លោក​ប្រែដ អាដាម​នាយកប្រចាំតំបន់​អាស៊ីនៃ​អង្គការ​Human Rights Watch ​ដែលជា​អង្គការ​ឃ្លាំមើលសិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ។

លោក​ យ៉ែម​ ឫទ្ធិពល​ ប្រធាន​សមាគម​សង្គហប្រយោជន៍​ជាតិ​យើងដែលមានមូលដ្ឋាន​នៅ​រដ្ឋ​ធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា​ លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅកម្ពុជា​បាន​ដើរថយក្រោយខុស​ពី​ស្មារតី​នៃកិច្ច​ព្រមព្រៀងនៅទីក្រុងប៉ារីស​ឆ្នាំ​១៩៩១​ដែល​ធានា​ឱ្យ​មាន​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​សេរីពហុបក្ស។

លោក​បាន​បន្ថែមថាមានតែ​ខ្មែរ​និង​ខ្មែរចរចា​រគ្នា​និងរួបរួមគ្នាដោយផ្អែកលើស្មាតី​នៃកិច្ចព្រមពៀងនេះ​ទេ​ទើប​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​បាន៖

«មហាជនខ្មែរ​នៅក្រៅប្រទេស​អំពាវនាវ​ឱ្យ​អស់លោក​អ្នកដឹកនាំ​គណបក្ស​ដឹកនាំប្រទេស​ជាតិ​រាល់ថ្ងៃ​នេះ​ទទួលស្គាល់ការពិត​ហើយ​បើកចំហរ​ប្រទេស​ជាតិ​កម្ពុជា​ឱ្យ​អស់​លោក​អ្នកស្នេហាជាតិ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​រួមទាំង​គណបក្ស​នីរទេសខ្លួន​សង្គ្រោះជាតិ​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដើម្បី​បង្រួបបង្រួម​ខ្មែរ​ឱ្យ​មាន​ឯកភាព​ជាតិ​ឡើង​វិញ‍»។​

រូបឯកសារ៖ លោក​ នាថបណ្ឌិត តាកែវ ឫទ្ធិពល​ ប្រធាន​សមាគម​សង្គហប្រយោជន៍​ជាតិ​យើង សហរដ្ឋអាមេរិក។ (រូបដកស្រង់ពីហ្វេសប៊ុក)
រូបឯកសារ៖ លោក​ នាថបណ្ឌិត តាកែវ ឫទ្ធិពល​ ប្រធាន​សមាគម​សង្គហប្រយោជន៍​ជាតិ​យើង សហរដ្ឋអាមេរិក។ (រូបដកស្រង់ពីហ្វេសប៊ុក)

ការបោះឆ្នោត​ជាតិ​បាន​រងការចោទ​ប្រកាន់ថា​មាន​ការគំរាម​កំហែង​អ្នកបោះឆ្នោត​ និង​ការ​ទិញ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ក្នុង​ពេល​ដែល​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ធ្វើ​ពហិការ​ឬគូសខ្វែង​ចោល​ធ្វើ​ឱ្យ​សន្លឹកឆ្នោត​មិនបាន​ការ​បើពួកគេ​គ្មាន​ជម្រើសអ្វី​ហើយ​ត្រូវ​តែ​បង្ខំចិត្ត​ទៅបោះឆ្នោត។

បើតាមតួលេខ​របស់​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំការបោះឆ្នោត​បង្ហាញ​ថា​ចំនួន​អ្នកដែល​បាន​ចេញ​ទៅបោះឆ្នោត​នៅឆ្នាំ២០១៨​មាន​ចំនួនជាង៦,៩លាន​នាក់​គឺតិច​ជាង​ការបោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​ឆ្នាំ​២០១៧ដែល​មាន​ចំនួនជាង​៧,១លាន​នាក់ប៉ុន្តែច្រើនជាង​ឆ្នាំ​២០១៣ដែលមាន​ចំនួន​ជាង៦,៧លាន​នាក់។

រីឯ​សន្លឹកឆ្នោត​មិន​បាន​ការកើនឡើង​ខ្លាំងគឺមាន​ចំនួន​រហូតដល់​ជិត​៦០ម៉ឺន​សន្លឹក។ ​បើប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០១៣ សន្លឹកឆ្នោត​មិន​បាន​ការ​មាន​ចំនួន​តែ​ជាង១០​ម៉ឺន​សន្លឹក​ហើយ​ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ សន្លឹកឆ្នោត​មិនបាន​ការមាន​ចំនួនជាង​១៣ម៉ឺនសន្លឹកប៉ុណ្ណោះ។

នៅពេលនេះ​គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា​គ្រប់គ្រង​ទាំងស្រុង​លើស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញត្តិ នីតីប្រតិបត្តិ​និង​តុលាការ​ដែល​មិន​មានភាពឯករាជ្យ​ជា​យូរ​មក​ហើយ។

លោក​ សួង សុភ័ណ្ឌ​ប្រធាន​គណបក្ស​អំណាច​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​ការបោះឆ្នោត​ជាតិបាន​ចាត់​ទុក​ថា​ការបោះឆ្នោត​នេះ​គឺជា​ការសម្លាប់​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖

«ការសម្លាប់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺខ្ញុំ​ចង់ជម្រាប​ថា​គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ហ្នឹងហើយ​ជា​អ្នក​សម្លាប់​ដែល​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​គ.ជ.ប​របស់​គណបក្ស​ រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ធ្វើ​បាបគណបក្ស​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​។ នេះគឺជាការសម្លាប់​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យនៅ​កម្ពុជា‍»។​

សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​បាន​កំរើកធ្វើ​សកម្មភាព​ខ្លាំងឡើងវិញ​បន្ទាប់ពី​អាក់ខាន​ជាយូរ​ហើយ​ជាពិសេស​ក្រោយ​ការចាប់លោកកឹម សុខា​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ តាំងពីមុន​និង​ក្នុង​អំឡុងពេល​បោះឆ្នោត​សហគមន៍ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​បាន​ធ្វើ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​ការបោះឆ្នោត​នេះ​ហើយ​បាន​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ឡើងវិញ៕

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG