ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

logo-print
ព័ត៌មាន​​ថ្មី

កិច្ចប្រឹងប្រែង​កំណែ​ទម្រង់​ប៉ូលិស​នីហ្សេរីយ៉ា ស្ថិត​ក្នុង​ការតាមដាន​យ៉ាងដិតដល់


រូបឯកសារ៖ Alister ជា​អ្នកតវ៉ា​ម្នាក់​ដែល​និយាយ​ថា បងប្រុស​របស់ខ្លួន​ឈ្មោះ Emeka បាន​ស្លាប់​ដោយសារ​គ្រាប់​កាំភ្លើង ​ដែល​មិន​បាន​តម្រង់របស់កងកម្លាំង​សន្តិសុខ នៅក្បែរកន្លែង​បង់​ថ្លៃ​ពេល​រថយន្ត​ឆ្លងកាត់​ Lekki ក្នុង​ទីក្រុង Lagos ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា កាលពី​ថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០។

កន្លែង​បង់​ថ្លៃ​ពេល​រថយន្ត​ឆ្លងកាត់​ Lekki ដែល​ជា​កន្លែង​ប្រមូលផ្តុំ​មួយ​នៅ​លើ​មហាវិថី​ដ៏​មហាញឹក​ក្នុងទីក្រុង Lagos បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​កន្លែង​ប្រមូលផ្តុំ​គ្នា​បង្ហាញ​ពី​ទុក្ខសោក​របស់​ប្រជាជន​នីហ្សេរីយ៉ា​ដែល​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​កំណែទម្រង់ស្ថាប័នប៉ូលិស។

នៅ​យប់​ថ្ងៃទី២០ ខែតុលា សាក្សី​ដែល​បាន​ឃើញ​ហេតុការណ៍​ផ្ទាល់​ភ្នែក​បាន​និយាយ​ថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​ បាន​បើក​ការ​បាញ់ប្រហារ​លើ​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​ដែល​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​អង្គភាព​ពិសេស​នីហ្សេរីយ៉ា​ប្រឆាំង​អំពើ​ប្លន់​ ឬ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា SARS។ បើ​យោង​តាម​អង្គការ Amnesty International មនុស្ស​យ៉ាងហោច​ណាស់​១២នាក់​ ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​នៅ​កន្លែង​បង់​ថ្លៃ​ពេល​រថយន្ត​ឆ្លងកាត់ Lekki និង​កន្លែង​មួយ​ផ្សេង​ទៀត ទោះ​បី​ជា​រដ្ឋាភិបាល​និយាយ​ថា ប៉ូលិស​២រូប ​បាន​ស្លាប់​ក៏​ដោយ។

លោក Ephraim Osinboyejo អាយុ​៣៩ឆ្នាំ ដែល​ជា​អ្នក​ជំនួញ​ម្នាក់​ បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន Reuters ថា «កន្លែង​នេះ​ជា​កន្លែង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា ប៉ុន្តែ​ភាគច្រើន កងទ័ព​ធ្វើ​ការ​បាញ់ប្រហារ​ទៅ​លើ​ជនស៊ីវិល ដែល​មិន​មាន​អាវុធ។ ពួកគេ​ជា​ជនស៊ីវិល​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោយ​សន្តិវិធី និង​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​ធម្មនុញ្ញ​របស់​ពួកគេ»។​

ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​រវាង​ប៉ូលិស និង​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​ កើត​មាន​ជាច្រើន​ថ្ងៃ។ ការ​ប៉ះទង្គិច​នេះ​ បាន​បង្ក​ឱ្យ​ជនស៊ីវិល​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៥១នាក់​ ប៉ូលិស​១១នាក់ និង​ទាហាន​៧នាក់​ស្លាប់ នេះ​បើ​យោង​តាម​តួលេខ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

រដ្ឋាភិបាល​នីហ្សេរីយ៉ា​បាន​សន្យា​ថា នឹង​ធ្វើ​ការ​ស៊ើបអង្កេត និង​កំណែ​ទម្រង់​ស្ថាប័ន​ប៉ូលិស។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​បញ្ឈប់​អង្គភាព SARS ចាត់​តាំង​មន្ត្រី​ក្នុង​អង្គភាព​នេះ​ទៅ​អង្គភាព​ផ្សេង និង​សន្យា​បណ្តុះបណ្តាល​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បន្ថែម​ទៀត។

មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ជាច្រើន​ ​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​ការ​រំលោភបំពាន​អំណាច​របស់​ប៉ូលិស​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទប្រកាន់។ កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ក្រុម​មន្ត្រី​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ទាហាន​ពិត​ជា​បាន​ប្រើប្រាស់​កាំភ្លើង​គ្រាប់​ពិត​នៅកន្លែង​បង់​ថ្លៃ​ពេល​រថយន្ត​ឆ្លងកាត់​ Lekki ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​នៅ​តែ​ទទូច​ថា កងកម្លាំង​មិន​មាន​បាញ់​ប្រហារ​ទៅ​លើ​ហ្វូង​មនុស្ស​ និង​បាន​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន។

លោក Lai Mohammed រដ្ឋមន្ត្រី​ព័ត៌មាន​នីហ្សេរីយ៉ា​បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែតមួយ​ទៅ​កាន់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា​ថា «នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ វា​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​និយាយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​ពេញចិត្ត​នឹង​តួនាទី​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​សន្តិសុខ​ ជាពិសេស​យោធា និង​ប៉ូលិស​នៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​បញ្ឈប់​អង្គភាព SARS។ ទីភ្នាក់ងារ​សន្តិសុខ​មាន​វិជ្ជាជីវៈ និង​មាន​កម្រិត​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយតប​របស់​ខ្លួន។ សូម្បី​តែ​នៅ​ពេល​ដែល​អាយុជីវិត​របស់​ពួកគេ​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ក៏​ដោយ ពួកគេ​បាន​អនុវត្ត​នូវ​សកម្មភាព​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខុស​ពី​ធម្មតា​ដែរ»។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ខណៈ​ដែល​ក្រុមប្រឹក្សា​យុត្តិធម៌​នីហ្សេរីយ៉ា​នៅ​បន្ត​ការ​ស៊ើបអង្កេត​របស់​ខ្លួន​លើ​ការ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ហួសហេតុ​របស់​ប៉ូលិស អង្គការ​ចំនួន​ ១៥៤ នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ​បាន​ស្នើសុំ​ឱ្យ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡាអេ ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ដោយ​ឡែកមួយ​ទៀត។

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា អង្គភាព SARS គឺជា​សញ្ញា និង​ឧទាហរណ៍​ការ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ហួសហេតុ។

លោក Adotei Akwei នាយក​គ្រប់គ្រង​ផ្នែក​ទំនាក់ទំនង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​អង្គការ Amnesty International នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ប្រាប់ VOA ថា «អង្គភាព​នេះ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​ប្រព័ន្ធ និង​ដ៏​អាក្រក់​មួយ រួម​ទាំង​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម ការ​សម្លាប់​ដោយ​មិន​មាន​ការ​កាត់​ទោស​ពី​តុលាការ និង​ការ​ឃុំខ្លួន​តាម​ទំនើង​ចិត្ត។ ពួកគេ​ស្ទើរ​តែ​មិន​ខ្វល់​ពី​ការ​រិះគន់​ និង​បាន​ក្លាយ​ជា​គោលដៅ​នៃ​ក្តីបារម្ត​របស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ និង​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ និង​ក្នុង​ស្រុក​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ»។​

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា «ដូច្នេះ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​ប្រកាស​ថា អង្គភាព​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ឈប់ មួយ​ផ្នែក​វា​តំណាង​ឱ្យ​ការ​វិវត្ត​ទៅ​មុខ​ដ៏​សំខាន់​មួយ។ ប៉ុន្តែ​គិត​មួយ​បែប​ទៀត វា​មិន​មាន​ន័យ​អ្វី​នោះ​ទេ។ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​តវ៉ា ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​កំណែទម្រង់​ក្នុង​វិស័យ​សន្តិសុខ​ជា​ប្រព័ន្ធ និង​ទូលំទូលាយ​មួយ និង​កំណែ​ទម្រង់​ស្ថាប័ន​ប៉ូលិស»។

ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​និយាយ​ថា ការ​បញ្ឈប់​អង្គភាព SARS មិន​គ្រប់គ្រាន់​នោះ​ទេ។ ពួកគេ​កំពុង​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​កំណែទម្រង់​ប៉ូលិស​រយៈពេល​វែង​នៅ​គ្រប់​កម្រិត ហើយ​ពួកគេ​និយាយ​ថា ការ​ទាមទារ​របស់​ពួកគេ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​តាម​នៅ​ឡើយ​ទេ។

មាន​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​នីហ្សេរីយ៉ា​នៅ​បន្ត​ប្រើប្រាស់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដោយ​ប្រើ​កម្លាំង​ខ្លាំងៗ​ប្រឆាំង​នឹង​សាធារណជន និង​បាន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

នៅ​ក្នុង​ការ​បិទ​សកម្មភាព​សង្គម​ដោយសារ​ជំងឺ​កូវីដ១៩​កាលពី​រដូវ​ក្តៅ​ គណៈកម្មាការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នីហ្សេរីយ៉ា​ថ្នាក់​ជាតិ​បាន​រកឃើញ​ថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​១៨នាក់។ អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា វប្បធម៌​នៃ​ការ​រំលោភបំពាន​របស់​ប៉ូលិស​មាន​នៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង។

នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្រ្វិក​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ច្រើន​ជាង​គេ​នេះ អ្នក​តវ៉ា​ជាច្រើន​ជា​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង។ អ្នក​វិភាគ​និយាយ​ថា ការ​ខឹងសម្បា​ជា​សាធារណៈ​របស់​ពួកគេ ​ទំនង​នឹង​បន្ត​កើត​ឡើង​ត​ទៅ​ទៀត។

អ្នកស្រី Chiedo Nwankwor ដែល​មាន​សញ្ជាតិ​នីហ្សេរីយ៉ា និង​ជា​នាយក​កម្មវិធី SAIS Women Lead ដែល​ជា​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​របស់​ស្ត្រី​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins បាន​និយាយ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា «មាន​រឿង​ច្បាស់ ត្រូវ​ទេ? អ្វី​ដែល​ច្បាស់​គឺ​ថា យុវជន​នៅ​នីហ្សេរីយ៉ា​ចាប់​ផ្តើម​ក្រោក​ឡើង។ ពួកគេ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ថា ពួកគេ​មាន​សំឡេង​មួយ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ស្តាប់​សំឡេង​របស់​ពួកគេ​ ឬ​ពួកគេ​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា»។

កិច្ចប្រឹងប្រែង​នៃ​ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់ ​កំពុង​ត្រូវ​បាន​តាមដាន​យ៉ាង​ដិតដល់​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក ទី​ដែល​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​ក៏​បាន​ដើរ​ក្បួន​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​ផង​ដែរ​ ដើម្បី​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​កំណែ​ទម្រង់​ប៉ូលិស។

បន្ទាប់​ពី​ការ​តវ៉ា​បាន​រាលដាល​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា​នៅ​ក្នុង​ខែតុលា អ្នកស្រី Sheila Jackson Lee សមាជិក​សភា​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្នុង​រដ្ឋ Texas បាន​ដើរ​ក្បួន​ជាមួយ​នឹង​អ្នកគាំទ្រ​របស់​អ្នកស្រី​នៅ​អគារ​សហព័ន្ធ Mickey Leland នៅ​ក្នុង​ក្រុង Houston ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការ​រួបរួម​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​តវ៉ា​នីហ្សេរីយ៉ា។

អ្នកស្រី Lee បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា «ពួកគេ​ចង់​បាន​ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា​ដែល​មាន​សេរីភាព សន្តិភាព មិន​មាន​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​ដែល​មិន​មាន​ទោស។ ពួកគេ​ក្តៅក្រហាយ​ជាមួយ​នឹង​អំពើ​ហិង្សា ការ​ដុត​ផ្ទះ​សម្បែង​ដែល​ពួកគេ​បាន​ឃើញ​ និង​ការ​សម្លាប់​នៅ​ទីកន្លែងដែល​ពួកគេ​បាន​ឆ្លង​កាត់។ ពួកគេ​មាន​វីដេអូ​បង្ហាញ​ពី​ការ​បាញ់ប្រហារ​ភ្លាមៗ​របស់​មន្ត្រី​យោធា ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​ខ្លោច​ចិត្ត ដោយសារ​តែ​អ្នក​ដឹង​ថា មនុស្ស​មិន​មាន​អាវុធ​ទាំង​នោះ​ ដែល​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​នៅ​យប់​នោះ​ជា​កូនប្រុស ឬ​កូនស្រី​របស់​អ្នក​ណា​ម្នាក់»។

អ្នកស្រី Opal Tometi សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​នីហ្សេរីយ៉ា​ និង​ជា​សហស្ថាបនិក​នៃ​ចលនា​ជីវិត​ពលរដ្ឋ​ស្បែក​ខ្មៅ​មាន​តម្លៃ ឬ Black Lives Matter នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក​និយាយ​ថា នីហ្សេរីយ៉ា​ត្រូវ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​បង្ហាញ​ពី​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​របស់​សាធារណជន។

អ្នកស្រី Tometi បាន​ប្រាប់ VOA ថា «ភាព​ឃោរឃៅ​ដែល​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​បាន​ជួប​ប្រទះ​មិន​មាន​ហេតុផល​ត្រឹមត្រូវ​នោះ​ទេ។ ពួកគេ​មាន​សិទ្ធិ​ជួបប្រជុំ​ ពួកគេ​មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា។ ក្នុង​ករណី​ជាច្រើន វា​ជា​តួនាទី​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា នៅ​ពេល​ពួកគេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​នៅ​ពេល​ពួកគេ​ទៅ​ដល់​ចំណុច​មួយ​ដែល​ពួកគេ​មិន​មាន​ជម្រើស»៕

XS
SM
MD
LG