ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​កម្ពុជា​ចាប់​ផ្ដើម​សវនាការ​ស្ដាប់​ចម្លើយ​សាក្សី​​ក្នុងបទ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍

  • Robert Carmichael

រូបឯកសារ៖ តុលាការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម បាន​កាត់ទោស​​អតីត​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ នួន ជា​ និង​ខៀវ សំផន ​​ឲ្យ​ជាប់គុក​អស់មួយ​ជីវិត​នៅ​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ ទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៤​នេះ។

តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​គាំ​ទ្រ​ដោយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ ស្តាប់​ការ​ផ្តល់​ចម្លើយ​របស់​សាក្សី​​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី១​ កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ ទី៧​ ខែ​កញ្ញា​ ក្នុង​សំណុំរឿង​ចោទ​ប្រកាន់​នៃ​ការ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍។

តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​គាំ​ទ្រ​ដោយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ ដែល​ជំនុំ​ជម្រះ​រឿង​ក្តី​របស់​មេដឹកនាំ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ពីរ​នាក់​ដែល​នៅ​រស់​រាន​ជីវិត​ ស្តាប់​ការ​ផ្តល់​ចម្លើយ​របស់​សាក្សីក្នុង​ថ្ងៃ​ទី១​ កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ ទី៧​ ខែ​កញ្ញា​ ក្នុង​សំណុំរឿង​ចោទ​ប្រកាន់​នៃ​ការ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍។​

សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ បាន​រក​ឃើញ​ថា​ មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ពីរ​នាក់​ដែល​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​ មាន​ទោស​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​ជាតិ​ ដែល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​ប្ដឹង​តវ៉ា​ការ​សម្រេច​នេះ។​

សវនាការ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ បាន​កត់​សម្គាល់​ការ​បង្ហាញ​ភស្តុតាង​ជា​លើក​ទី១​ ទាក់​ទិន​នឹង​កិច្ច​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​មេធាវី​ដើមចោទ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​ការ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ដែល​ជា​បទចោទ​យ៉ាង​ពិបាក​បង្ហាញ​ភស្តុតាង​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ ៩ឆ្នាំ​កន្លង​មក។

ប៉ុន្តែ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ មិន​បាន​សំដៅ​ទៅ​លើ​ការ​សម្លាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​យ៉ាង​រង្គាល​ ដែលប្រជា​ជន​ខ្មែរ​ជា​ចំនួន​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ក្នុង​អំឡុង​ពេលខ្មែរ​ក្រហម​កាន់​កាប់​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩ នោះ​ទេ។

ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ បទ​នេះ​ទាក់​ទង​នឹង​សកម្មភាព​នៃ​របប​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ពីរ​ក្រុម​គឺ​ ក្រុម​ជន​ជាតិ​ចាម​ និង​ក្រុម​ជន​ជាតិ​វៀតណាម​ដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោក​ Lars Olsen គឺ​ជា​មន្ត្រី​ច្បាប់​នៃ​សាលាក្ដី​នេះ។​ លោក​ថ្លែង​ថា៖ «មូល​ហេតុ​ដែល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ការប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​សំដៅ​ទៅ​លើ​តែ​ក្រុម​ពីរ​នេះ​ គឺ​ពី​ព្រោះ​ថា​និយមន័យ​នៃ​ពាក្យ​ថា​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ គឺ​ខុស​ពី​អ្វី​ដែល​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​យល់​ឃើញ»។​

លោក​ Oslen ថ្លែង​ថា​ បើ​និយាយ​ឲ្យ​សាមញ្ញ​ទៅ​ ការ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​គឺ​សំដៅ​លើ​ ចេតនា​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ ឬ​ទាំងអស់​ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ពូជ​អំបូរ​ សាសនា​ ជាតិសាសន៍​ឬ​សញ្ជាតិ​របស់​អ្នក​ទាំង​នោះ។​

លោក​ Oslen ថ្លែង​ថា៖ ​«វា​ច្បាស់​ណាស់​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន​ធំ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ដោយ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ដូច​គ្នា​ បើ​និយាយ​ឲ្យ​សាមញ្ញ​ទៅ​ តាម​អត្ថន័យ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ថា​ នេះ​មិន​មែន​ជា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​នោះ​ទេ»។​

មេធាវី​ដើម​ចោទ​បាន​ថ្លែង​ថា​ ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទៅ​លើ​ជនជាតិ​ចាម​និង​វៀតណាម​ ទើប​ត្រូវ​នឹង​និយមន័យ​នៃ​ពាក្យ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ហើយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ស្ដាប់​ចម្លើយ​របស់​សាក្សី​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ អ៊ិត សេន​ អាយុ​ ៦៣ឆ្នាំ​ ដែល​ជា​កសិករ​ចាម​មួយ​រូប។

លោក​ អ៊ិត សេន​ បាន​ប្រាប់​តុលាការ​ថា​ បន្ទាប់​ពី​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចូល​កាន់​កាប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​របស់​លោក​ នៅ​ភាគ​ខាង​កើត​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៧៣ មក​ ពួក​គេ​បាន​រារាំង​អ្នក​ដែល​រស់​នៅ​ទី​នោះ​ក្នុង​ការ​ប្រណិប័តន៍​សាសនា​ ឬ​ទំនៀម​ទម្លាប់​ សូម្បី​តែ​ភាសា​របស់​ពួក​គេ​ ក៏​មិន​ឲ្យ​និយាយ​ដែរ​ បើ​មិន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទេ​ ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​យក​ទៅ​សម្លាប់។​

នេះ​គឺ​ជា​សម្ដី​ដក​ស្រង់​របស់​លោក​ អ៊ីត សេន ដែល​បាន​ថ្លែង​តាម​រយៈ​អ្នក​បក​ប្រែ។

លោក​ អ៊ីត សេន ថ្លែង​ថា៖«មាន​តែ​ភាសា​ខ្មែរ​ទេ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​និយាយនៅ​ពេល​នោះ។​ ពួក​យើង​អាច​និយាយ​ភាសា​ចាម​ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ដឹង​ទេ​ យើង​ត្រូវ​និយាយ​យ៉ាង​សម្ងាត់​ និង​មិន​ត្រូវ​និយាយ​ឮ​នោះ​ទេ។​ ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​បាន​ឮ​យើង​និយាយ​ភាសា​ចាម​នោះ​ ពួក​យើង​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​សម្លាប់»។​

ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទៅ​លើ​ជន​ជាតិ​ចាម​ ដែល​ជា​ក្រុម​ជាតិ​សាសន៍​ដែល​មាន​ទំនៀម​ទម្លាប់​និង​សាសនា​ផ្សេង​ពី​គេ​នោះ​ ត្រូវ​បាន​ចង​ក្រង​ជា​ឯកសារ​បាន​យ៉ាង​ច្បាស់​លាស់។​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចាត់​ទុក​ជន​ជាតិ​ចាម​ជា​សត្រូវ​ ហើយ​បាន​ប្រើ​អំពើ​យ៉ាង​សាហាវ​ឃោរឃៅ​ទៅ​លើ​ពួក​គេ។​

ក្រុម​ជនជាតិ​ចាម​ជា​ច្រើន​នាក់​ ត្រូវ​បាន​សម្លាប់។​ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចាប់​ខ្លួន​និង​សម្លាប់​ជន​ជាតិ​ចាម​ទាំង​អស់។​

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥​ ប៉ុល ពត​ បាន​ប្រាប់​ពួក​កម្មាភិបាល​ ឲ្យ​ទៅ​បង្ខំ​ ពួកចាម ឲ្យ​ចិញ្ចឹមជ្រូក​ និង​បរិភោគ​សាច់​ជ្រូក​ ហើយ​ ប៉ុល ពត​ និយាយ​ថា​ អ្នក​ដែល​មិន​ធ្វើ​តាម​នឹង​ត្រូវ​យក​ទៅ​សម្លាប់។​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បំផ្លាញ​និង​ប្រមាថ​វិហារ​ឥស្លាម​ ដុត​គម្ពីរ​និង​ឯកសារ​ពិសិដ្ឋ​នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​ ហើយ​បាន​សម្លាប់​មេដឹកនាំ​ចាម​ផង​ដែរ។​

ជនជាតិ​ចាម​ភាគ​ច្រើន​ដែល​មិន​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ ត្រូវ​បាន​បំបែក​ខ្ចាត់​ខ្ចាយ​ ដោយ​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​រៀប​ការ​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​សហគមន៍​ផ្សេង​ទៀត​ ហើយ​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ប្រណិប័តន៍​សាសនា​របស់​ពួក​គេ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ​ ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់។​

នៅ​ពេល​ដែល​របប​ ប៉ុល​ ពត​ បាន​ដួល​រំលំ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ប្រជាជន​ចាម​ប្រមាណ​ បី សែន​នាក់​បាន​បាត់​បង់​ជីវិត។​

លោក​ អ៊ិត សេន​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ចាក​ចេញ​ពី​ភូមិ​របស់​លោក​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ គឺ​ជា​ជនជាតិ​ចាម​តែ​ពីរ ឬ​បី​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​នៅ រស់​រាន​មាន​ជីវិត។​ ប្រពន្ធ​និង​កូន​របស់​លោក​បាន​ស្លាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ។​

នៅ​ក្នុង​ការ​ផ្ដល់​ចម្លើយ​ទៅ​កាន់​តុលាការ​ លោក​បាន​រៀប​រាប់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ដែល​លោក​បាន​ឃើញ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ ជន​ជាតិ​ចាម​ រាប់​សិប​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចង​ផ្អោប​គ្នា​ ហើយ​ខ្សែ​ពួរ​នោះ​ ត្រូវ​បាន​ចង​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ទូក​ ហើយ​អ្នក​ទោស​ត្រូវ​បាន​អូស​ចូល​ទៅ​កណ្ដាល​ទន្លេ​ឲ្យ​លង់​ទឹក​ស្លាប់។​

លោក​ អ៊ិត សេន​ បាន​រត់​គេច​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ឃុំ​នោះ​ ហើយ​លោក​បាន​ហែល​រត់​គេច​ដោយ​សុវត្ថិភាព។​

មេធាវី​ដើម​ចោទ​បាន​ពោល​អះ​អាង​ថា​ អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ចំពោះ​លោក​ អ៊ិត សេន​និង​ជន​ជាតិ​ចាម​របស់​លោក​ គឺ​ជា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ដែល​ដូច​គ្នា​នឹង​សកម្មភាព​ប្រព្រឹត្តិ​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ប្រឆាំង​នឹង​ជនជាតិ​វៀតណាម​ដែល​ត្រូវ​បាន​និរទេស​ និង​សម្លាប់​នោះ​ផង​ដែរ។ នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ ប្រជាជន​វៀតណាម​ដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់។

នៅ​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ខាង​មុខ​នេះ​ នឹង​មាន​សាក្សី​ច្រើន​បន្ថែម​ទៀត​មក​ផ្ដល់​ចម្លើយ។ ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្តី​សំណុំរឿង​០០២ នៃ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ពីរ​នាក់​ដែល​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​នេះ​ ទំនង​នឹង​បន្ត​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៦៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ស្រេង​ លក្ខិណា

XS
SM
MD
LG