ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

កម្ពុជា​ជាប់​គាំង​នៅ​កណ្តាល​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង


រូបឯកសារ៖ មេដឹកនាំ​ចិន និង​អាស៊ាន​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​ចិន​លើក​ទី១៥​នៅ​វិមាន​សន្តិភាព​ក្រុង​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២។

នៅចំពោះបញ្ហា​ដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ​នៃ​ជម្លោះ​ក្នុង​ដែនសមុទ្រចិន​ខាងត្បូង នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ជាប់​គាំង​នៅ​កណ្តាល​បញ្ហានេះ។

ម្យ៉ាង សមាជិកផ្សេងៗទៀត​នៃ​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ហៅ​កាត់​ថា «អាស៊ាន» និយាយ​ថា សមាគមតំបន់មួយនេះ ​គួរតែ​ដើរ​តួ​ចម្បង​នៅ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នេះ។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រទេស​ចិនដែល​ជាប្រទេស​ដែលមាន​ប្រជាជន​ច្រើន​ជាង​គេ​បំផុត និង​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​ទី​ពីរ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ​និងជា​ប្រភព​វិនិយោគ​និងជំនួយ​ដ៏​ធំ​បំផុត​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ចង់​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ជាមួយ​នឹង​ភាគី​ទាមទារ​ដទៃ​ទៀត​ជា​លក្ខណៈ​ទេ្វភាគី​ ដោយ​មិនត្រូវការ​ការ​សម្របសម្រួល​ជា​លក្ខណៈ​តំបន់ ឬ​អន្តរ​ជាតិអ្វី​ឡើយ។

នៅក្នុងខែ​កុម្ភៈ លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ជា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការ​ដំបូង​បង្អស់របស់​លោក​ទៅ​កាន់​ប្រទេសនេះ ក្នុង​រយៈពេល​ដែល​លោកកាន់​អំណាច​ជាង​៣០ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ ដើម្បី​ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ Sunnylands ដែល​ជា​កិច្ចប្រជុំ​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក​នៃ​មេដឹកនាំ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង​អាមេរិក។ កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ត្រូវ​បាន​យល់ឃើញ​ថាជាការ​ព្យាយាម​មួយរបស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដើម្បីទប់ទល់​នឹង​ភាព​គឃ្លើន​របស់​ប្រទេស​ចិន​ចូលក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍។

នៅក្នុងកិច្ច​ប្រជុំនោះ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ទៅ​ដល់សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​រួម​មួយ ដែល​បាន​រំលេច​យ៉ាង​ច្បាស់​លើករណីជម្លោះដែន​សមុទ្រ និង​ការប្រកាន់​យក​នូវ​គោលគំនិត​ «អាស៊ាន​ជា​គោល»។

ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ធ្លាប់​រង​ការ​ចោទប្រកាន់​ពីការ​ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន​ ចាប់តាំង​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ខកខាន​ក្នុង​ការ​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ផ្លូវការរួម​ នៅ​ពេល​ដែល​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ានលើក​ទីពីរ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២។

រូបឯកសារ៖ លោកប្រធានា​ធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស្វាគមន៍​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាមេរិក-អាស៊ាន ដែល​បាន​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​រមណីយដ្ឋាន Sunnylands នៅ​ទីក្រុង Rancho Mirage កាល​ពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦។
រូបឯកសារ៖ លោកប្រធានា​ធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស្វាគមន៍​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាមេរិក-អាស៊ាន ដែល​បាន​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​រមណីយដ្ឋាន Sunnylands នៅ​ទីក្រុង Rancho Mirage កាល​ពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦។

ចាប់តាំង​ពី​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​នៅក្រុង​ Sunnylands ​ប្រទេស​ចិន​បាន​បង្ហាញ​នូវ​កិច្ចប្រឹងប្រែង​ផ្នែក​ការទូត​របស់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងជម្លោះ​ដែន​សមុទ្រ។ នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់​២៤ ខែ​មេសា​ នៅ​ប្រទេស​ប្រ៊ុយណេ កម្ពុជា និង​ឡាវ រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​ចិន​លោក​ Wang Yi ​សម្រេច​បាននូវ «ការយល់ឃើញរួម» មួយ​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេសទាំងនេះ ដែល​ថាជម្លោះ​ដែន​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​មិនមែនជា​បញ្ហា​របស់​អាស៊ាន​ឡើយ។ ជម្លោះ​ដែន​សមុទ្រ​គួរ​តែ «ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​តាម​រយៈ​ការ​សន្ទនា និង​ការ​ពិគ្រោះយោបល់​ ដោយ​ភាគីពាក់ព័ន្ធ​ដោយផ្ទាល់» នេះ​បើ​យោង​ទៅ​តាម​គេហ​ទំព័រ​ផ្លូវការ​របស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ប្រទេស​ចិន។

ការ​ប្រកាស​ពី «ការយល់ឃើញរួម» នោះ​ ក៏​ត្រូវ​បានធ្វើឡើងមុនពេល​ការ​ចេញ​សេចក្តីសម្រេច​ដែល​នឹង​មកដល់នាពេល​ឆាប់មួយ ទៅ​លើ​បណ្តឹង​របស់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន ដែលបាន​ប្តឹងទៅ​តុលាការ​អាជ្ញាកណ្តាល​អចិន្រ្តៃយ៍​នៅក្នុង​ទីក្រុង​ឡាអេ ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ព្រំប្រទល់សមុទ្រជាមួយ​នឹង​ប្រទេសចិន។ លោក ពូ សុធីរៈ អតីត​អ្នក​ការទូត និង​ជានាយកប្រតិបត្តិ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរសំរាប់សហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព​ និយាយ​ថា «ប្រទេសចិន​មិន​ចង់​ធ្វើ​អ្វី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បណ្តឹង​របស់​ហ្វីលីពីន​ប្រឆាំងនឹង​ខ្លួន​ទេ»។ ប្រទេស​ចិន​និយាយ​ថា ខ្លួន​នឹង​មិន​អើពើ​លើ​សាលក្រម​ចេញ​ដោយតុលាការ​នោះ​ទេ។

លោក​ពូ សុធីរៈ ​បាន​សរសេរ​នៅក្នុង​អ៊ីម៉ែល​ថា ​ប្រទេស​ចិន​បាន​ប្រកាន់ជំហរ​នឹងនរ​ជុំវិញ​បញ្ហា​ជម្លោះ​ដែន​សមុទ្រ ដោយ​លោក​បាន​ធ្វើ​ការបកស្រាយ​ថា គោលជំហរ​របស់​ប្រទេស​ចិន ​គឺ​ថា​ខ្លូន​នឹង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​ប្រ៊ុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម​ក្នុង​លក្ខណៈ​ទ្វេភាគី ប៉ុន្តែ​មិន​ជាមួយ​នឹង​អាស៊ាន​ទាំង​មូលនោះ​ទេ។ ​ប្រទេស​ចិន​ក៏​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​យន្តការ​អន្តរជាតិ ឬ​មហាអំណាច​ដទៃ​ទៀត​ ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​ជា​គូប្រជែង​ផ្នែក​ភូមិសាស្រ្ត​នយោបាយ​ មក​ពាក់ព័ន្ធ​ឡើយ។

លោក​បាន​សរសេរ​ថា «កិច្ចព្រម​ព្រៀង [ជាមួយ​ប្រ៊ុយណេ កម្ពុជា និង​ឡាវ] គួរ​តែ​ត្រូវ​បានចាត់ទុក​ថាជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការព្យាយាម​ផ្នែក​ការទូត​របស់​ចិន​ ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ការគាំទ្រ​ពី​សមាជិក​អាស៊ានមួយ​ចំនួន ​ដើម្បី​សម្រប​តាម​ការយល់ឃើញរួមទាំង​បួន​ចំណុច»។

រូបឯកសារ៖ និស្សិត​សកម្មជន​ហ្វីលីពីន​លើក​ទូក​ធ្វើ​ពី​ក្រដាស​នៅ​ក្នុង​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​កសាង​កោះ​សិប្បនិមិត្ត​ដោយ​ប្រទេស​ចិន​នៅ​តំបន់​កោះ​ Spratlys សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង ក្នុង​ក្រុង​ម៉ានីល ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​០៣ ខែ​មិនា ឆ្នាំ២០១៦។
រូបឯកសារ៖ និស្សិត​សកម្មជន​ហ្វីលីពីន​លើក​ទូក​ធ្វើ​ពី​ក្រដាស​នៅ​ក្នុង​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​កសាង​កោះ​សិប្បនិមិត្ត​ដោយ​ប្រទេស​ចិន​នៅ​តំបន់​កោះ​ Spratlys សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង ក្នុង​ក្រុង​ម៉ានីល ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​០៣ ខែ​មិនា ឆ្នាំ២០១៦។

ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មាន​ប្រតិកម្ម​ខឹង​សម្បារ​ ទៅ​នឹង​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​យល់​ឃើញ​ថា​ ប្រទេស​ចិន​កំពុង​ប្រើប្រទេស​តូចៗ ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ទាំងនេះ ទទួលបាន​ការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពី​ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន ដើម្បី​បង្អាក់​សាមគ្គីភាព​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ ប្រទេសដែលជា​សមាជិកអាស៊ានទាំងនោះ ដែលមានជម្លោះដែនសមុទ្រ​និងដែនកោះ​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន ជឿជាក់ថា ការប្រមូលផ្តុំជាក្រុមនៅ​ក្នុង​តំបន់ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេ​មាន​សម្លេង​ខ្លាំងជាងមួយ ដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹង​ការអះអាង​របស់​ចិន។

លោក​ Paul Chambers ប្រធាន​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ក្នុង​ខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ ប្រទេស​ថៃ​ និយាយ​ថា «រាល់​កិច្ចព្រមព្រៀង​ណា​មួយ​រវាង​ប្រទេស​ចិន និង​ប្រទេស​ទាំងបី​ ដែល​ត្រូវ​បាន​លើកឡើង​ខាង​លើ​ កាន់​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​បែកបាក់កាន់​តែ​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ហើយ​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ដល់​ប្រទេស​ចិន»។

លោក​ Ong Keng Yong មន្រ្តី​ការទូត​សិង្ហបុរី និងជា​អគ្គលេខាធិការអាស៊ានពី​ឆ្នាំ២០០៣ដល់​ឆ្នាំ២០០៧ បាន​និយាយក្នុង​ប៉ុស្តិ៍​ទូរទស្សន៍​ព័ត៌មាន Channel News Asia ថា ចំណាត់ការ​ចុងក្រោយ​បង្អស់​របស់​ប្រទេស​ចិន​ គឺ​ស្មើ​នឹងការ​លូកដៃ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ ហើយ​បាន​គម្រាមកំហែង​ដល់សាមគ្គីភាព​នៅ​ក្នុងបណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន។ វា «ពិតជា​គួរ​ឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល​ខ្លាំង​ណាស់» ដែល​បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​រួមមានកម្ពុជានិង​ឡាវ ដែល​មិនមែនជាភាគី​ទាមទារ បាន​ព្រមព្រៀង​ទៅ​នឹង​ការយល់ឃើញ​រួម ដែល​ប្រទេស​ចិនបាន​ប្រកាស។

ជា​ការ​ឆ្លើយតប​ លោក​ស៊ីម វីរៈ​ អតីត​អ្នកការទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ប្រទេសជប៉ុន បាន​សរសេរ​ទៅ​កាន់​សារព័ត៌មាន​ The Phnom Penh Post កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៩ ខែ​មេសា ដោយ​បាន​និយាយ​ថា ការ​លើកឡើង​របស់​លោក Ong គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ «ចម្លែក» ហើយ​ «គ្មានការគោរព» ទៅ​ដល់​បូរណភាព​ដែនដី​របស់​កម្ពុជា។ លោក​ ស៊ីម វីរៈ បាន​និយាយ​ថា ក្នុង​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ជារដ្ឋមិន​ទាមទារ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​តែងតែ​រក្សា​គោលជំហរ​អព្យាក្រឹត្យ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹងបញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។

រូបឯកសារ៖ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន (ខាង​ឆ្វេង) ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចិន​លោក​ស៊ី ជីនពីង​ មុន​ពេល​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ក្រុង​ប៉េកាំង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី០៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦។
រូបឯកសារ៖ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន (ខាង​ឆ្វេង) ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចិន​លោក​ស៊ី ជីនពីង​ មុន​ពេល​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ក្រុង​ប៉េកាំង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី០៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦។

លោក គង់ ភោគ សហ​ស្ថាបនិក និង​ជា​ប្រធាន​វិទ្យាស្ថានកម្ពុជា​សម្រាប់​ការសិក្សា​យុទ្ធសាស្រ្ត បាន​និយាយ​ថា វិធី​សាស្រ្ត​របស់​កម្ពុជា​ទៅ​លើ​បញ្ហា​នេះ គឺ​ស្រប​តាម​គោលការណ៍​ចម្បង​របស់​អាស៊ាន តាមរយៈ​ការ​គោរព​បូរណភាព​ដែនដី និង​ការ​រក្សាសន្តិភាព។

លោក​បាន​បន្ត​ថា ការចូលរួម​ជាមួយ​ចិន ក្នុង​ការចេញ​ការយល់ឃើញរួម មិន​គួរ​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​ថាជាការ​លម្អៀង​របស់​កម្ពុជា​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន​នោះ​ទេ ហើយ​លោក​បាន​ច្រាន​ចោល​នូវ​គំនិត​ដែល​ថា ទំនាក់់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ជិតដិត​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ និង​ «កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ភាពជា​ដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត​និង​គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» មាន​ឥទ្ធិពល​បែប​ណា​មួយ​ទៅ​លើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្តនេះ។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា «អ្វីដែលកម្ពុជាបាន​សម្រេច គឺជា​ការបាន​គិត​រួចរាល់ហើយ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយហើយ ហើយ​មិនមែន​ដោយ​សារ​ការប្រើ​ឥទ្ធិពលរបស់​ប្រទេស​មួយ​មកលើយើង​ទេ»។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា «​វា​ត្រូវតែ​មាន​តុល្យភាព​រវាង​ប្រយោជន៍​របស់​យើង និង​ការទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ វា​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ប្រទេស​ជាដៃ​គូ​របស់​យើង ដូចជា​ប្រទេស​ចិន​ទេ»។

លោក​គង់ ភោគ​ បានបន្ថែម​ថា ប្រទេស​ដែល​ជា​ភាគី​ទាមទារ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ចង់​បាន​ដំណោះស្រាយ​មួយ ដែល​សម្រប​សម្រួល​ដោយ​អាស៊ាន។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​គោលការណ៍​ចម្បង​នៃ​ការ​មិន​លូកដៃ​ក្នុង​រឿងផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​ តួនាទី​របស់​អាស៊ាន​នឹងត្រូវ​កម្រិតនៅ​ត្រឹម​ការ​សម្រួល​កិច្ចចរចា​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​តែប៉ុណ្ណោះ។

លោក គង់ ភោគ បាន​និយាយ​ថា «អាស៊ាន​មិន​មាន​លទ្ធភាព ក្នុង​ការសម្រេច​ជួស​ឱ្យ​ប្រទស​ដែលមាន​ជម្លោះបាន​ទេ» ដោយលោក​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ ទៅលើ​ឧទាហរណ៍​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ នៃ​តួនាទី​របស់​អាស៊ាន នៅពេល​ដែល​កម្ពុជា​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ ជុំវិញ​បញ្ហា​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ និង​តំបន់នៅជុំវិញ ដែល​ជាប់​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។ ​«ជម្លោះរវាងប្រទេស​ទាំងពីរ [កម្ពុជា​និង​ថៃ] ក៏បាន​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​ផលប្រយោជន៍​របស់​តំបន់​ទាំងមូលដែរ។ អ្វីដែល​អាស៊ានអាចធ្វើបាន​នៅពេលនោះ គឺ​គ្រាន់តែ​ជំរុញ​ឱ្យ​ភាគី​ទាំងសងខាង អង្គុយនៅតុចរចា ដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ហើយនឹង​អនុវត្ត​ទៅតាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិអីតែប៉ុណ្ណឹង។ នៅពេលដែល​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ស្នើសុំ​ដាក់​កងកម្លាំង ដើម្បីមក​រក្សាសន្តិភាព​នៅក្នុង​តំបន់ជម្លោះ ខាងភាគីថៃ​ក៏មិនព្រមដែរ។»

បើទោះជា​ទង្វើរបស់​ប្រទេស​កម្ពុជាបង្ហាញថាខ្លួនទទួល ឬ​មិនទទួល​រង​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំងពី​ប្រទេស​ចិនក៏​ដោយ ​លោក ផាត កុសល សាស្រ្តាចារ្យ​ជំនួយ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្រ្ត​នយោបាយ​នៃ​មហាវិទ្យា​ល័យ Brooklyn ក្នុង​ទីក្រុង​ញូ​វយ៉ក បាន​បញ្ជាក់ថា នៅពេលនិយាយ​ដល់​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ជាតិ កម្ពុជា​មិន​មែនជាប្រទេសសមាជិក​អាស៊ាន​តែ​មួយ ដែល​មាន​បរិបាល​មហាអំណាច​នោះទេ។

លោក​ ផាត កុសល​ បានសរសេរ​នៅ​ក្នុង​អ៊ីម៉ែលថា «វៀតណាម​ និង​ហ្វីលីពីន​ មាន​ការពឹងផ្អែក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ទៅ​លើ​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ទេ្វភាគី ឬ​ភាព​ជា​ដៃគូ​សន្តិសុខ​ជាយុទ្ធសាស្រ្ត​ ដែលជា​បង្គោលសម្រាប់ទប់ទល់​នឹង​ប្រទេស​ចិន» ដែលការលើកឡើង​នេះហាក់​ដូចជា​សំដៅ​ទៅ​លើទំនាក់ទំនង​យោធា​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ហ្វីលីពីន​ ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋអាមេរិក​៕

XS
SM
MD
LG