ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

ពួក​អ្នក​តារាសាស្ត្រ​រក​ឃើញភ័ស្តុតាង​នៃ​​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​ថ្មី


រូបភាព​ឯកសារ៖ ទិដ្ឋ​ភាព​បណ្តុំ​ផ្កាយ Milky Way នៅ​សួន​កម្សាន្តជាតិ Puyehue ក្បែរ​ទីក្រុង Osorno ប្រទេស​ឈីលី​កាលពី​ថ្ងៃទី​០៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨។

អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រធ្វើការ​នៅ​ឯមន្ទីរ​កែវ​យឹត​ធំបំផុត​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ពិនិត្យ​មើល​ផ្កាយ​European Southern Observatory ក្នុង​ប្រទេសឈីលី​បាន​ប្រមូល​ភ័ស្តុតាង​នៃការ​បង្ក​បង្កើត​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​ថ្មី​មួយ។​

លោក Anthony Boccaletti មក​ពី​មន្ទីរ​ពិនិត្យ​មើល​ផ្កាយ​នៃក្រុងប៉ារីស​ដែល​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នាំមុខ​ម្នាក់​និយាយ​ថា​នេះ​ជាការ​រក​ឃើញថ្មីមួយ។​

លោក​បានថ្លែង​ថា«​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​រាប់​ពាន់ដែល​ហោះ​ជុំវិញ​ផ្កាយនៅ​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​ភាសា​អង់គ្លេស​ហៅថា​exoplanets បាន​ត្រូវ​ដឹង​រួច​ស្រេច​ហើយ​រហូតមក​ដល់​ពេល​នេះ ក៏​ប៉ុន្តែ​គេ​ដឹង​តែ​បន្តិច​បន្តួចអំពីថា​តើ​ផ្កាយ​ព្រះគ្រោះ​ទាំង​នេះ​បានត្រូវបង្ក​បង្កើត​បែបណា‍»។

Exoplanet ជា​ផ្កាយព្រះ​គ្រោះ​មួយ​ដែលអណ្តែតជុំវិញផ្កាយ​មួយហើយមិន​មែន​ជុំវិញ​លោកខែ​ឬ​ព្រះអាទិត្យ​ទេ។​

ពួក​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​និយាយថា​ពួក​គេ​មានជំនឿថា​ការបង្កើត​exoplanets បានកើត​មាន​ឡើង​៥២០ឆ្នាំ​ពន្លឺ​នៅ​ក្នុងប្រជុំផ្កាយ​Auriga ដែល​គេ​ហៅ​ថា​charioteer ដែរ។​ផ្កាយ​ធំបំផុត​មាន​ឈ្មោះ​ថា​Capella ដែល​ជា​ផ្កាយ​ភ្លឺជាង​គេ​ទី៦​នៅ​ពេល​យប់។

បើ​តាម​ទស្សនាវដ្តី Science Daily ថា​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​នេះបានបង្ក​បង្កើតឡើង​នៅ​ចម្ងាយ២,៧៨១៧ ពាន់​លាន​ម៉ាយ ពី​ប្រជុំ​ផ្កាយ AB Aurigae។

ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​បាន​ត្រូវបង្ក​បង្កើត​នៅ​ជិត​ផ្កាយ​ថ្មីៗ​ដូចជាAB Aurigae នៅ​ក្នុង​ប្រជុំ​ផ្កាយ​Auriga ជាដើម។​ដំណើរការ​នៃភាព​ត្រជាក់និង​មាន​ភាព​ខាប់​នៃ​ឧស្ម័ន​និង​ធូលី​មិន​បានត្រូវ​ស្រាវ​ជ្រាវចង​ក្រង​ជាឯកសារទេ។​

ផ្នែក​សំខាន់​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះគឺ​វត្តមាននៃ​«ការត្របាញ់​បញ្ចូល​គ្នា»នៅ​ក្នុង​រូបភាព​នៃ​ផ្កាយ​ទាំង​នេះ។​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​និយាយ​ថាមជ្ឈមណ្ឌលមាន​ការ​វិលវល់នៃ​ឧស្ម័ន​និង​ធូលី​ខាប់​បញ្ជាក់​អំពីការ​បង្កើត​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​ថ្មី​មួយ។​

លោក Emmanuel Di Folco ជា​សហៈអ្នក​និពន្ធ​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​និង​ជា​អ្នក​តារា​រូប​វិទ្យា​ធ្វើការនៅ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​ខាងតារា​រូបវិទ្យានៅ​ក្នុង​ក្រុង Bordeaux ប្រទេស​បារាំង។​លោក​ពន្យល់​ថា​ការ​ត្របាញ់​គ្នា​បញ្ជាក់​ថា​មានចលនា។

លោក​Di Folco បាននិយាយថា​« មានការ​ប្រែ​ប្រួល​នៅ​ក្នុង​រង្វង់​ប្រជុំ​ផ្កាយ​ជា​ទម្រង់​រលកស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ទូក​មួយ​ដែលគេ​អុំ​នៅ​ក្នុងបឹង‍»។

ចលនាវិល​វល់​ដើម្បី​សម្រប​សម្រួលផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​ថ្មីនៅ​ពេល​វា​វិល​នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយបង្កើត​ឱ្យ​មាន​រលក​បន្ថែមទៀត។​

សេចក្តី​ដក​ស្រង់​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ដែល​បានត្រូវ​បោះពុម្ពផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី Astronomy and Astrophysics ចែង​ថា​ការ​ត្របាញ់បញ្ចូល​គ្នាស៊ី​គ្នា​ជា​មួយ«គំរូ​រលកដង់ស៊ីតេជំរុញ​ដោយ​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ» មួយ​ហើយ​ការរក​ឃើញ​នេះពង្រឹង​ការអះអាង​របស់ពួក​អ្នក​ស្រាវជ្រាវទាំង​នេះ។

បើ​តាមទស្សាវដ្តី Forbes ថា​ការសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ផ្តើម​ពី​ការ​រក​ឃើញ​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៧​ដោយ​ប្រើ​កែវយឹត​Atacama Large Millimeter/submillimeter Array ហៅ​កាត់​ថា​ALMA ក្នុង​ប្រទេសឈីលី ដែលស្វះស្វែង​រក​វត្តមាននៃ​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​ថ្មី​មួយ។

នៅ​ក្រោយ​ពិនិត្យ​សើ​រើ​ជា​ថ្មី​អំពីការស្រាវជ្រាវនេះ លោក Boccaletti និង​លោក Di Falco ជាមួយ​នឹង​ពួក​អ្នក​តារាសាស្ត្រ​មួយ​ក្រុម​មក​ពីប្រទេស​បារាំង កោះតៃវ៉ាន់ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​ប៊ែលហ្ស៊ិក​បាន​ចាប់ផ្តើមប្រើ​កែវយឹត SPHERE ដើម្បី​ថត​រូប AB Aurigae។​

សេចក្តី​ដក​ស្រង់​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ចែងថា​កែវយឹត​នេះ​«បានផ្តល់​រូបភាពជ្រៅ​បំផុត​នៃ​ផ្កាយ​AB Aurigae នៅ​ក្នុងកន្លែង​មាន​ពន្លឺ​ច្រើន‍»។

ក្រុមអ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទាំង​នេះគ្រោង​នឹង​បន្តការស្រាវជ្រាវ​របស់​ពួក​គេនៅ​ពេលមាន​ការ​កសាងរួច​ស្រេច​បាច់​នូវ​មហា​កែវ​យឹតហៅ​កាត់​ថា​ELT នៅ​ក្នុង​ប្រទេសឈីលី​នៅ​ឆ្នាំ២០២៥។ មហា​កែវ​យឹត​ ELT អាចធ្វើការ​សិក្សា​ល្អិតល្អិតអំពី​exoplanets។

លោក Boccaletti បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា «យើង​នឹង​អាចឃើញ​ដោយ​ផ្ទាល់​និង​ដោយមានការ​ប្រាកដ​ជាងមុន​អំពី​ថា​តើថាមភាពឧស្ម័ន​ចូល​រួម​បែបណា​ក្នុង​ការ​បង្ក​បង្កើត​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ‍»៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ឈឹម សុមេធ

XS
SM
MD
LG