ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

​ក្រុង​ឡូវែល​សម្លឹង​មើល​ឱកាស​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ ខណៈបណ្តឹងរឿង​ក្តីក្តាំនៅតែបន្ត


សាលាក្រុង​ឡូវែល​មាន​សមាជិក​គ្រប់គ្រង​ចំនួន​៩នាក់ រួម​ទាំង​ចៅហ្វាយ​ក្រុង។ អ្នក​ទាំង​នេះ​ចាត់ចែង​គម្រោង​អភវិឌ្ឍ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡូវែល ដែល​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រស់នៅ​ប្រមាណ​ជាង​៣០.០០០នាក់។ (VOA Khmer)

​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​ឡូវែលក៏​បាន​បង្កើត​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​មួយ ដើម្បី​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​តាម​វិធី​ផ្ទៃក្នុង លើ​ការ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ក្រុង និង​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​​ទូទាំង​ក្រុង ឬ At Large ដែល​ត្រូវបាន​ចោទ​នៅក្នុង​ពាក្យ​បណ្តឹង​មួយ។

នៅ​ទីក្រុង​ឡូវែល ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​ជាង​៣ម៉ឺននាក់​រស់នៅ ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​នេះ​ កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទាក់ទង​នឹង​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ ដែលត្រូវបានចោទថា​រើសអើង​លើ​ក្រុម​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច។

ស្របពេល​ជាមួយ​គ្នា​នោះ ​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​នេះ​បាន​បង្កើត​អនុ​គណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​មួយ ដើម្បី​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​តាម​វិធី​ផ្ទៃក្នុង លើ​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ក្រុង ដែល​ត្រូវបាន​ចោទ​សួរ​មួយ​ផ្នែក​នៅក្នុង​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​ដែរ។

ចំនួន​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​មក​ពី​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​នៅ​ទីក្រុង​ឡូវែល គឺ​ស្ទើរតែ​ស្មើនឹង​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ស្បែកស គឺ​៤៩.២​ភាគរយ​នៃ​ជនជាតិ​ភាគតិច និង​៥០ភាគរយ​នៃ​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ស្បែក​ស។ ដូច្នេះ ការ​មាន​តំណាង​ដឹកនាំ​ដែល​មក​ពី​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​ពិតជា​សំខាន់​សម្រាប់​សហគមន៍នេះ និង​សម្រាប់​មុខមាត់​នៃ​ទីក្រុង​នេះ​ ដែល​មាន​មោទនភាព​លើ​ភាព​ចម្រុះ​ពូជសាសន៍។

ក៏​ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំ​ក្រុង​នេះ រួមមាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ក្រុង​ដែល​មាន​សមាជិក​៩នាក់ និង​គណៈកម្មាធិការ​សាលារៀន​ដែល​មាន​សមាជិក​៦នាក់ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ស្បែក​ស។

នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ សមាជិក​នៃ​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​មួយ​ចំនួន កំពុង​តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ជួរ​អ្នក​ដឹកនាំ​ក្រុង។ ពួកគេ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ដាក់ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការ​សហព័ន្ធ ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្រុម​អ្នក​ដឹកនាំ​ក្រុង​ថា បន្ត​អនុវត្ត​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ទូទាំង​ក្រុង ឬ​ហៅថា At-Large ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​សំឡេង​បោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគតិច និង​បង្ក​ជា​ឧបសគ្គ​នានា​ដល់​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​ការ​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​របស់​បេក្ខជន​មក​ពី​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច។

នៅថ្ងៃទី១៧ ខែ​តុលា​សប្តាហ៍​ក្រោយ​នេះ សវនាការ​មួយ​ស្តី​ពី​បណ្តឹង​នេះ នឹង​បើក​ដំណើរ​ការ​ជា​លើក​ដំបូង ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​តាំងពី​ខែ​ឧសភា​មក។ តុលាការ​សហព័ន្ធ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅទីក្រុង​ Boston នឹង​សម្រេច​ថា តើ​ត្រូវ​ច្រានចោល​ការ​ស្នើសុំ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ឲ្យ​តុលាការ​នេះ​ច្រានចោល​ពាក្យ​បណ្តឹង​របស់​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​ឬ​ក៏​យ៉ាងណា។

ស្របពេលដែល​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​បន្ត​រឿង​ក្តីក្តាំ​ជាមួយ​នឹង​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​នៅ​ទីក្រុង​ឡូវែល ​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​នេះ​ក៏​បាន​បង្កើត​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​មួយ ដើម្បី​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​តាម​វិធី​ផ្ទៃក្នុង លើ​ការ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ក្រុង និង​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោតទូទាំង​ក្រុង ឬ At Large ដែល​ត្រូវបាន​ចោទ​នៅក្នុង​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ អនុ​គណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​នេះ បាន​ធ្វើ​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិភាក្សា​សាធារណៈ​ចំនួន​ពីរ​លើក ​លើក​ទីមួយ គឺ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ខែ​សីហា និង​លើក​ទីពីរ គឺ​កាលពី​ខែ​កញ្ញា។

លោក James Leary សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ក្រុង​ម្នាក់ និង​ជា​សមាជិក​ម្នាក់​នៃ​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​នេះ បាន​ប្រាប់ VOA ថា កិច្ចការ​របស់​អនុគណៈកម្មា​ធិការ​ពិសេស​នេះ គឺ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​គ្នា​ជា​សាធារណៈ​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ជំនាញ និង​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ក្រុង ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​រួម​គ្នា​មួយ ថា​តើ ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ក្រុង​ឬ​ក៏​យ៉ាងណា។ នេះ​ក៏​មាន​ន័យ​ថា តើ​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​ក្រុង​ឬ​ក៏​យ៉ាងណា។

តាម​ការ​យល់​ឃើញ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ លោក Leary បាន​លើក​ឡើង​ថា ទីក្រុង​ឡូវែល​គួរ​តែ​មាន​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ចម្រុះ ដោយ​រួម​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ទូទាំង​ក្រុង និង​តាម​តំបន់ និង​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពលរដ្ឋមាន​លទ្ធភាព​ជ្រើសរើស​ចៅហ្វាយ​ក្រុង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «‍វា​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ប្រសើរ​សម្រាប់​យើង និង​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ ឲ្យ​មាន​[ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត]​ ដែល​បញ្ជូល​តំណាង​តាម​សហគមន៍​នៅ​ក្នុង​ជួរ​អ្នក​ដឹកនាំ និង​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ទូទាំងក្រុង។ ហើយ​វា​ក៏​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ប្រសើរមួយ ដែល​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ក្រុង​អាច​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ចៅហ្វាយ​ក្រុង​ដោយ​ផ្ទាល់​បាន»។

សព្វថ្ងៃនេះ ទីក្រុង​ឡូវែល ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​ចំនួន​ជាង​៣ម៉ឺននាក់​រស់នៅ កំពុង​អនុវត្ត​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Plan E។ តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋាភិបាល​នេះ ពលរដ្ឋ​ជា​អ្នក​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង និង​គណៈកម្មាធិការ​សាលារៀន ហើយ​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង ជា​អ្នក​ជ្រើសរើស​ចៅហ្វាយ​ក្រុង។​

បន្ថែម​លើ​នេះ តាម​ប្រព័ន្ធ​នេះ ការ​បោះឆ្នោត គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ទូទាំង​ក្រុង មាន​ន័យ​ថា បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​ត្រូវ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ស្វែងរក​សំឡេង​គាំទ្រ​នៅ​ទូទាំង​ក្រុង។ បេក្ខជន​ណា​ដែល​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​គាំទ្រ​ខ្ពស់ជាង​គេ និង​ខ្ពស់​តាម​លេខរៀង​ជា​បន្តបន្ទាប់ ​នឹង​ទទួល​បាន​អាសនៈ​ចំនួន​៩ នៅ​សាលាក្រុង និង​អាសនៈ​ចំនួន​៦ នៅ​ក្នុង​គណៈកម្មាធិការ​សាលារៀន។

តាម​ការ​ពិភាក្សា​ដែល​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​បាន​រៀបចំ​ឡើង​នា​ពេល​កន្លង​មក មតិ​សាធារណៈ​មួយ​ចំនួន​ចង់​រក្សា​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋាភិបាល​ដដែល ក៏​ប៉ុន្តែ មតិ​សាធារណៈ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ ចង់​ឲ្យ​មាន​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ចម្រុះ​រវាង​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ទូទាំង​ក្រុង (at-large) និង​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​តាម​តំបន់ (district representation)។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់ស្មាន​របស់​លោក Leary។

​លោក​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ខាង​មុខ​នេះ​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​ នឹង​ផ្តល់​សេចក្តី​ណែនាំ​មួយ​ចំនួន ដល់​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​ទាក់ទង​នឹង​ដំណោះស្រាយ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ក្រុង ហើយ​សង្ឃឹមថា នឹង​ដាក់​សេចក្តី​សម្រេច​ជា​សាធារណៈ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ក្រុង​បោះឆ្នោត​សម្រេច នៅក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​សមាជិក​តំណាងរាស្ត្រ​ក្នុង​រដ្ឋ ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៨​ខាង​មុខ​នេះ។

នៅពេល​សួរ​ថា​តើ ការ​ចាត់​វិធានការ​របស់​អនុគណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយសារ​តែ​សម្ពាធ​នៃ​ពាក្យ​បណ្តឹង​របស់​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ លោក James Leary បាន​អះអាង​ថា កិច្ចការ​របស់​អនុគណៈកម្មា​ធិការ​ពិសេស​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយសារ​តែ​វា​ជា​ជម្រើស​ល្អ ហើយ​កិច្ចការ​នេះ​មិន​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ពាក្យបណ្តឹង​នៅ​តុលាការ​សហព័ន្ធ​នោះ​ទេ។

កាលពី​ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា​កន្លង​ទៅ​នេះ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ក្រុង​បាន​ឆ្លើយ​តប​ជា​លើក​ដំបូង​លើ​ពាក្យបណ្តឹង​របស់​សមាជិក​នៃ​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​ក្នុងការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត ដោយ​ស្នើ​ឲ្យ​តុលាការ​សហព័ន្ធ​ច្រានចោល​ពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ​ចោល។

លោក Oren Sellstrom មេធាវី​ម្នាក់​នៃ​ដើមបណ្តឹង​ និង​ជា​នាយក​ផ្នែក​បណ្តឹង​វិវាទ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​មេធាវី​ដើម្បី​សិទ្ធិពលរដ្ឋ និង​យុត្តិធម៌​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច បាន​ប្រាប់ VOA ថា ការ​ឆ្លើយតប​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​ឡូវែល មិន​មែន​ជា​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះទេ។

មេធាវី​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​រូប​នេះ​បាន​លើកឡើង​ថា ការ​អះអាង​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង​ក្នុង​ការ​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​តុលាការ​ច្រាន​ចោល​ពាក្យបណ្តឹង​នេះ គឺ​មិន​មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់ ហើយ​លោក​សង្ឃឹម​ថា នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​សវនាការ​នៅ​ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា​ខាង​មុខ​នេះ ចៅក្រម​នឹង​សម្រេច​សេចក្តី​ច្រានចោល​ការ​ស្នើសុំ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង។

លោក Sellstrom បាន​ប្រាប់ VOA ថា៖ «‍នៅពេល​ដែល​យើង​ឈាន​ដល់​ដំណើរការ​កាត់​សេចក្តី​ពេញ​អង្គ ក្រុម​មេធាវី​របស់​យើង​មាន​ជំនឿ​ទុកចិត្ត​ក្នុងការ​អះអាង​ថា [នៅទីក្រុង​ឡូវែល]​ មាន​តំបន់​ដែល​ត្រូវការ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​តាម​សហគមន៍»។

ទីក្រុង​ឡូវែល ដែល​ពលរដ្ឋ​ជនជាតិ​ភាគតិច​មាន​ចំនួន​ស្ទើរ​តែ​ស្មើ​នឹង​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​ស្បែក​ស មាន​មោទនភាព​លើ​ភាព​ចម្រុះ​ពូជសាសន៍​របស់​ក្រុង។

ក៏​ប៉ុន្តែ លោក Sellstrom បាន​ចោទ​សួរ​ថា តើ​មេដឹកនាំ​ក្រុង​នេះ​មាន​បំណង​ចង់​មាន​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​មួយ ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ចម្រុះ​ពូជសាសន៍​នៃ​ជួរ​អ្នក​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល ឲ្យ​ដូច​គ្នា​នឹង​លក្ខណៈ​ប្រជាសាស្ត្រ​របស់​ខ្លួន​ឬ​ក៏​យ៉ាងណា។

នេះ​គឺជា​សំណួរ​មួយ ​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ចម្លើយ​ច្បាស់លាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ៕

XS
SM
MD
LG