ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

ស្តាប់លែងឭ

ថ្ងៃច័ន្ទ 26 តុលា 2020

ប្រក្រតីទិន
ខែ តុលា 2020
ច័ន្ទ អង្គារ ពុធ ព្រហស្បតិ៍ សុក្រ សៅរ៍ អាទិត្យ
28 29 30 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
លោក ហង្ស សុប្រាតសាវយុត គឺជាអតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​អាស៊ីសេរី ប្រចាំ​ខេត្ត​សៀមរាប។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)

«ស្តាប់លែងឭ‍»៖ ភាគទី៣

ដោយស៊ុន ណារិន និង ខាន់ សុគុំមនោ

កំណត់​និពន្ធ៖ សម្រាប់​ភាគ​ទី៣​ដែល​ជា​សេចក្តី​រាយការណ៍​ចុង​ក្រោយ​របស់​«ស្តាប់​លែង​ឭ» អ្នក​រាយការណ៍​របស់​វីអូអេ​បាន​សម្ភាស​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ដែល​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​សារ​តែ​ការ​បង្ក្រាប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន។ ស្រប​ពេល​ដែល​អ្នក​អាន​និង​ស្តាប់​ព័ត៌មាន​ស្តាយ​ចំពោះ​ការ​បាត់បង់​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ អ្នក​សារព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន​បាន​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​តែ​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​សារព័ត៌មាន​ដែល​ធ្វើ​សេចក្តី​រាយការណ៍​បែប​ស៊ី​ជម្រៅ និង​លើ​បញ្ហា​រសើប។
អ្នក​សារព័ត៌មាន​និង​នាយក​និពន្ធ​ព័ត៌មាន បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ​កាន់តែ​ខ្វះ​សារព័ត៌មាន និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បែប​ឯករាជ្យ ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជាច្រើន​នាក់​បាត់បង់​ការងារ​ធ្វើ។ បន្ថែម​លើ​នេះ សម្រាប់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ដែល​កំពុង​តែ​បន្ត​ការងារ​របស់​ខ្លួន​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ពួកគេ​ព្យាយាម​ធ្វើ​សេចក្តី​រាយការណ៍​ណា​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ឯករាជ្យ​ និង​ត្រឹមត្រូវ។



ខេត្ត​សៀមរាប — លោក ហង្ស សុប្រាតសាវយុត ដែល​គេ​ស្គាល់ឈ្មោះ​ក្នុង​សារ​ព័ត៌មាន​ថា​ ហង្ស សៅយុត ជា​អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សេរី ​ប្រចាំ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប។ លោក​បាន​បំពេញ​ការងារ​នៅ​ស្ថាប័ន​នេះ​ជាង​១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ មុន​ការិយាល័យ​របស់​វិទ្យុ​នេះ​នៅ​ភ្នំពេញ​បាន​បិទ​ទ្វារ​ កាល​ពី​ជាង​២​ឆ្នាំ​មុន។

លោក​បាន​រាយការណ៍រឿង​រ៉ាវ​ជា​ច្រើន​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប ​និងខេត្ត​ដែល​ជាប់​នឹង​តំបន់​អង្គរ​នេះ។

លោក​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ VOA ថា លោកនៅ​តែ​នឹក​ការងារ​នេះ និង​ស្រឡាញ់​អាជីព​មួយ​នេះ។

«សម្ភារៈ​ដែល​ខ្ញុំ​ប្រើប្រាស់​នៅ​មាន​ទាំង​អស់ លើក​លែង​តែ​ការងារ​មួយ​ទេ​ដែល​បាត់»។

លោក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា៖ «អ្នកខ្លះ​គាត់​ប្រាប់​ថា សំឡេង​រាយការណ៍​របស់​ខ្ញុំ គាត់​នៅ​ចាំ។ ប្រជាពលរដ្ឋ ជា​ច្រើន​គាត់ នៅ​ពេល​ដែល​ជួប គាត់​នៅ​តែ​សោកស្តាយ នៅ​តែ​អញ្ចឹង​ដែរ»។

ស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់កាន់​កាសែតមួយបង្ហាញដល់អ្នកសារព័ត៌មានវីអូអេ នៅខេត្តសៀមរាប ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។ (ស៊ុន ណារិន/VOA)
ស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់កាន់​កាសែតមួយបង្ហាញដល់អ្នកសារព័ត៌មានវីអូអេ នៅខេត្តសៀមរាប ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។ (ស៊ុន ណារិន/VOA)

នៅ​ក្នុង​ការ​បង្រ្កាប​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​កម្ពុជា​កាល​ពី​ជាង​២​ឆ្នាំ​មុន កាសែត​ភាសា​អង់គ្លេស​ដ៏​ល្បី​មួយ​ឈ្មោះ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) ក៏​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​បិទ​ទ្វារ កាល​ពី​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ​សារ​រដ្ឋាភិបាល​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ​ចំនួន​៦,៣​លាន​ដុល្លារ។

បន្ទាប់​មក​ កាសែត​ដ៏​ល្បី​មួយ​ទៀត​គឺ​កាសែត​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍ ក៏​បាន​ប្រឈម​នឹង​ការ​បង់​ពន្ធ​ដូចគ្នា​ដែរ។ ម្ចាស់​កាសែត​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ ដែល​ជា​ជនជាតិ​អូស្រ្តាលី​ បាន​លក់​កាសែត​មួយ​នេះ​ ទៅ​ឲ្យ​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​របស់​ម៉ាឡេស៊ី ដែល​មានទំនាក់​ទំនង​សាធារណៈ​មួយ ដែល​ធ្លាប់​បាន​បំពេញ​ការងារ​ឲ្យ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ នេះ​នាំ​ឲ្យមាន​ការ​រិះគន់​អំពី​គុណភាព​នៃ​អត្ថ​បទ​ និង​ប្រភេទ​រឿង​ដែល​ស្ថាប័ន​នេះ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ។

នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​ការ​ព័ត៌មាន​ជា​ចាំបាច់ ដើម្បី​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត ជាពិសេស​ដើម្បី​អនុវត្ត​គោល​ការណ៍​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​របស់​គាត់‍»

កាសែត​ទាំង​ពីរ​ ធ្លាប់​ល្បី​ឈ្មោះ​នឹង​ការ​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​ស៊ីជម្រៅ និង​ស៊ើប​អង្កេត​ផង​ដែរ។

ទោះ​ជា​មិន​អាច​បំពេញ​ការងារ​ជា​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​បន្ត​ទៀត លោក សាវយុត អាយុ​៥០​ឆ្នាំ ​នៅ​តែ​បន្ត​តាម​ដាន​ព័ត៌មាន​នៅ​តូប​កាហ្វេមួយ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប ដែល​ប្រជុំ​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ខេត្ត​ទេសចរណ៍​មួយ​នេះ។



ភាពភ័យខ្លាច ការគំរាមកំហែង និងការចាប់ខ្លួន

សហការី​របស់​លោក សាវយុត គឺ​លោក អ៊ួន​ ឈិន ​និង​លោក យាង សុធារិន្ទ បាន​ប្រឈម​នឹង​សុបិន​អាក្រក់ គឺ​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈពេល​ជាង​៩​ខែ ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​ឲ្យ​រដ្ឋ​បរទេស និង​ផលិត​វីដេអូ​អាសអាភាស។ ពួកគេ​បាន​ច្រាន​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ។

ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧ និង​ត្រូវ​បាន​ឃុំឃាំង​ក្នុង​ពន្ធនាគារ។ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យតាម​ផ្លូវ​តុលាការ។ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ចោល​នៅ​ឡើយ​ទេ។ កាល​ពី​ដើម​ខែ​តុលា តុលាការ​បាន​ប្រកាសបន្ត​ការ​ស៊ើ​ប​អង្កេត​លើ​ករណី​ពួកគេ​បន្ត​ទៀត។ ការណ៍​នេះ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​ពី​អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល។

អតីត​អ្នក​សារព័ត៌មានវិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ប្រចាំ​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក​អ៊ួន ឈិន​ (ស្តាំ) និង​លោក យាង​ សុធារិន្ទ​ (ឆ្វេង)​ បាន​មកដល់​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្ប​តិ៍ ទី​០៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៩​ ដើម្បីស្តាប់​ការប្រកាស​សាលក្រម។
អតីត​អ្នក​សារព័ត៌មានវិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ប្រចាំ​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក​អ៊ួន ឈិន​ (ស្តាំ) និង​លោក យាង​ សុធារិន្ទ​ (ឆ្វេង)​ បាន​មកដល់​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្ប​តិ៍ ទី​០៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៩​ ដើម្បីស្តាប់​ការប្រកាស​សាលក្រម។

នៅ​ក្បែរ​របង​តុលាការ ​កាល​ពី​ខែកញ្ញា លោក យាង សុធារិន្ទ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​បាត់​បង់​ព័ត៌មាន​ជា​ច្រើន​ ក្រោយ​មាន​ការ​បង្រ្កាប​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ។ លោក​បន្ត​ថា ការ​មិន​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ នាំ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​ការ​ព័ត៌មាន​ជា​ចាំបាច់ ដើម្បី​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត ជាពិសេស​ដើម្បី​អនុវត្ត​គោល​ការណ៍​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​របស់​គាត់។ ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​ខ្វះ​ព័ត៌មាន គាត់​អត់​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​គាត់ ក៏​មាន​កម្រិត​ទៅ​តាម​ហ្នឹង​ដែរ»។

ករណី​មួយ​ទៀត​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ គឺលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​កម្ពុជា​ចាប់​ខ្លួន កាលពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨​ ក្រោយ​ពី​លោក​បាន​បកប្រែ​ឲ្យ​ក្រុម​ថត​ភាពយន្ត​ឯកសារ​របស់​ទូរទស្សន៍​រុស្ស៊ី​ Russia Today (RT)។

ភាពយន្ត​ឯកសារ​នោះ​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ម្តាយ​ខ្ញុំ​លក់​ខ្ញុំ»​ ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ ​ចំ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​ការណ៍​ទៅ​កាន់​ពិភព​លោក អំពី​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​ និង​កុមារ។ ប៉ុន្តែ​ភាពយន្ត​ឯកសារ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ថា បាន​បរិហារ​អំពី​ការ​ជួញ​ដូរ​ផ្លូវ​ភេទ និង​ការ​ជួញ​ដូរ​កុមារ​នៅ​កម្ពុជា។

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ ហើយ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី​ និង​ទូរទស្សន៍​រុស្ស៊ី​នោះ ​បាន​បង្កើត​សាច់​រឿង និង​បាន​សូក​លុយ​ជនរងគ្រោះក្នុង​វីដេអូ​ ​ឲ្យ​សម្តែង​ដើម្បី​បង្ខូច​កិត្តិយស​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

ឪពុក​របស់​នាង​បាន​មក​ជួប​ខ្ញុំ​ ហើយ​លុត​ជង្គង់​ អរគុណ​ខ្ញុំ»។ លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ «ការ​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​ជួយ​ជន​រង​គ្រោះ​ឲ្យ​មាន​យុត្តិធម៌»

យ៉ាងណាក្តី រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​បាន​ចាត់​វិធាន​ការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ណាមួយ​ប្រឆាំង​នឹង​ទូរទស្សន៍​បរទេស​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​បានចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ដែល​ជា​អ្នក​បកប្រែ។ កាលពី​ចុង​ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១៩ លោក រ៉ាត់ រត្ន​មុនី ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​កាត់​ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ចំនួន​ពីរ​ឆ្នាំ ​ពី​បទ​«ញុះញង់​ឲ្យ​មាន​ការ​រើស​អើង» តាម​មាត្រា ​៤៩៦​ នៃ​ក្រម​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​១៧២០០​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ក្រោយ​ការ​បង្រ្កាប​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ អ្នក​កាសែត និង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​លើ​ផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​បាន​និយាយ​ថា ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន គឺ​អាក្រក់​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិ​ការងារ​របស់​ពួកគេ ដោយសារ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​ចាប់​ផ្តើម​រឹតត្បិត​ការ​សរសេរ​ព័ត៌មានរបស់​ខ្លួន​ (Self-censorship) ​ហើយ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀតត្រូវ​លា​ឈប់​ពី​អាជីព​មួយ​នេះ។ ​ក្នុង​ករណី​ផ្សេង​ទៀត ពួកគេ​ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ចាក​ចេញ​ពី​ប្រទេស។

នៅខេត្តសៀមរាប មានតែតូបលក់កាសែតចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះដែលនៅដំណើរការ ក្រោយពីមានព្រឹត្តិការណ៍​បង្ក្រាប​ជា​បន្តបន្ទាប់​លើ​សារព័ត៌មានឯករាជ្យ។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)
នៅខេត្តសៀមរាប មានតែតូបលក់កាសែតចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះដែលនៅដំណើរការ ក្រោយពីមានព្រឹត្តិការណ៍​បង្ក្រាប​ជា​បន្តបន្ទាប់​លើ​សារព័ត៌មានឯករាជ្យ។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)


‍«សារព័ត៌មានជួយបង្កើនសំឡេងរបស់អ្នករងគ្រោះ‍»

លោក សាវយុត បាន​រាយការណ៍​រឿង​ជា​ច្រើន​ដែល​ជួយ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ដែល​ប្រឈម​នឹង​ភាព​អយុត្តិធម៌​ពី​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នៅ​កម្ពុជា​ ដែល​រង​ការ​រិះគន់​ថា​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុក​រលួយ។

លោក​បាន​រំឭក​ករណី​មួយ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប ដែល​ស្ត្រី​ម្នាក់​ត្រូវបាន​ចាប់​ខ្លួន​ខុស​ក្នុង​ករណី​ចោទ​ប្រកាន់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀន។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោក​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ស្រ្តី​ម្នាក់​នោះ​មិន​មាន​កំហុស​នោះ​ទេ។ ហើយ​ការ​រាយណ៍​របស់​លោក​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្រ្តី​ម្នាក់​នោះ​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ឪពុក​របស់​នាង​បាន​មក​ជួប​ខ្ញុំ​ ហើយ​លុត​ជង្គង់​ អរគុណ​ខ្ញុំ»។ លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ «ការ​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​ជួយ​ជន​រង​គ្រោះ​ឲ្យ​មាន​យុត្តិធម៌»។

ក្រៅពី​អ្នក​រងគ្រោះ​ពី​ការ​រំលោភ​បំពាន ពលរដ្ឋ​ទូទៅ​នៅ​ទីក្រុង​សៀមរាប​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ មាន​ការ​ខ្វះខាត​អត្ថបទព័ត៌មានស៊ី​ជម្រៅ​អំពី​សង្គម​ និង​នយោបាយ ​និង​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​រវាង​ពលរដ្ឋ ដែល​និយម​តាម​ដាន​រឿង​សង្គម ​និង​នយោបាយ។

ការីនិពន្ធ និង​ជា​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុ​សំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ​គឺ​លោក ពៅ មេត្តា មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​រាយការណ៍​គឺ​មិន​ដូច​មុន​នោះ​ទេ ដោយ​សារ​រឿង​រសើប​មួយ​ចំនួន ត្រូវ​រក្សា​ទុក​សិន​ មិន​ទាន់​អាច​រាយការណ៍​នៅ​ពេល​នេះបាន​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា ​អ្នក​កាសែត​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ ដោយ​សារ​តែ​សរសេរ​រឿង​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ពេញ​ចិត្ត។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា៖ «ឲ្យ​តែ​ព័ត៌មាន បើ​មិន​ស្រប​គឺ​ប្រឆាំង​តែ​ម្តង។ វា​អត់​មាន​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ទេ ក្នុង​ការ​វាយ​តម្លៃ​របស់​អាជ្ញាធរ​ពាក់​ព័ន្ធ​ហ្នឹង»។

លោក ពៅ មេត្តា អាយុ​៣៤​ឆ្នាំ ដែល​បាន​បម្រើការ​ឲ្យ​ស្ថាប័នវិទ្យុ​សំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ​ជិត​១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​សាច់​ញាតិ​និង​ភរិយា​របស់​លោក ក៏​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​លោក​ឈប់​បំពេញ​ការងារ​ជា​អ្នក​កាសែត ភ្លាមៗ​ក្រោយ​ការ​បង្រ្កាប​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​កម្ពុជា។

កាល​ពី​ខែសីហា ឆ្នាំ​២០១៧​ វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) ក៏​ត្រូវ​បាន​ស្ថានីយ៍​វិទ្យុ​តូចៗ​ឈប់​ជួល​ម៉ោង​ឲ្យ​ផ្សព្វផ្សាយ​ផង​ដែរ ដោយ​ពុំ​មាន​បញ្ជាក់​មូលហេតុ។

សហការី​របស់​លោក ពៅ មេត្តា គឺ​លោក ឆន ចាន់ស៊ី វ័យ​៣៦ឆ្នាំ ដែល​ជា​អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​កាសែត ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី នៅឆ្នាំ ២០០៧ មាន​ប្រសាសន៍​ថា មិន​មែន​មាន​តែ​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នោះ​ទេ ដែល​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន ប៉ុន្តែ​អ្នក​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ក៏​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ខ្លាំង​ផង​ដែរ​ចំពោះ​ប្រធាន​បទ​ដែល​ពួកគេ​និយាយ។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «កាល​ណា​គាត់​និយាយ​អ្វី វា​មាន​បញ្ហា​លើស​លប់​ប៉ះពាល់​នរណា​ម្នាក់​គាត់​អាច​ប្រឈម​នឹង​រឿង​ផ្លូវ​ច្បាប់​ណាមួយ​ដែរ។ អាហ្នឹង​វា​អ៊ីចឹង។ អ៊ីចឹង​យើង​ក៏​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ព័ត៌មាន​ដែរ»។

ខ្ញុំ​នៅ​តែ​នឹក​និង​សោកស្តាយ​ដែល​មិន​បាន​រាយការណ៍​ត​ទៅ​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​អ្វី​ ដោយសារ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​រាយការណ៍​រឿង​បន្ត​ទៀត»

​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប លោក សាវយុត ​ធ្លាប់​រាយការណ៍​រឿង​រ៉ាវ​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ទេសចរណ៍​មួយ​នេះ រួម​មាន​ទាំង​ជម្លោះ​ដី​ធ្លី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​អាជ្ញាធរ​អប្សរា​ ដែល​កើត​ឡើង​ជាង​១៣​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ រឿង​ដី​ធ្លី​នេះ​បាន​កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​ជា​កសិករ​ ដោយ​អាជ្ញាធរ​ត្រូវបាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​យក​ដី​របស់ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ ដោយ​ខុស​ច្បាប់។

លោក មីន ហួរ កសិករ​នៅ​ខេត្តសៀមរាប គឺជាពលរដ្ឋម្នាក់​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លីជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ លោកធ្លាប់បានផ្តល់ព័ត៌មានដល់អ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីអំពីស្ថានភាពនៃជម្លោះដីធ្លីដែលលោកជួបប្រទេះ។ (ស៊ុន ណារិន/VOA)
លោក មីន ហួរ កសិករ​នៅ​ខេត្តសៀមរាប គឺជាពលរដ្ឋម្នាក់​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លីជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ លោកធ្លាប់បានផ្តល់ព័ត៌មានដល់អ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីអំពីស្ថានភាពនៃជម្លោះដីធ្លីដែលលោកជួបប្រទេះ។ (ស៊ុន ណារិន/VOA)

អស់​រយៈពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ ដែល​លោក មីន ​ហួរ ជា​កសិករ​ម្នាក់ ធា្លប់​បាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​អំពី​ជម្លោះ​ដី​ធ្លី រវាង​សហគមន៍​របស់​លោក​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា។

ក្នុង​នាម​ជា​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ដី​ធ្លី​ម្នាក់ លោក មីន ​ហួរ មាន​ប្រសាសន៍​ថា សារព័ត៌មាន​ជួយ​បង្កើន​សំឡេង​របស់​អ្នក​រង​គ្រោះ។ លោក​បន្ត​ថា បញ្ហា​រសើប​នានា​ទាក់ទិននឹង​ការ​រំលោភបំពានលែង​ត្រូវបាន​រាយការណ៍ ​និង​គ្មាន​អ្នក​ដឹង​ឭ ដោយ​សារ​អវត្តមាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​មួយ​ចំនួន។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «វា​មាន​សារសំខាន់​ណាស់​ដែល​មាន​អ្នក​កាសែត​យក​ព័ត៌មាន​ ដូច្នេះ​វា​បាន​ឭ​ទៅ​ដល់​គេ​ទាំង​អស់​គ្នា​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស»។

លោក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា៖ «មិន​ដឹង​ស្តាប់​ពី​ណា​ទៅ​ណី មិន​ដឹង​ជា​ព័ត៌មាន​ណា​ពិត ព័ត៌មាន​ណា​មិន​ពិត​អញ្ចេះ​ណា។​ ខ្ញុំ​សព្វថ្ងៃ បាត់បង់​ការងារ កូន​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​អត់​បាន​ចប់​ផង។ ដោយ​សារ​អី? ដោយ​សារ​រឿង​បាត់​បង់​ដី​ធ្លី​នេះ​ធំធេង»។

បើ​ទោះ​ជា​លោក សាវយុត ធ្លាប់​រាយការណ៍​អំពី​ជម្លោះ​ដី​ធ្លី​នេះ​ ១៣​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ជម្លោះ​នេះ​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​ឡើង ប៉ុន្តែ​លោក សាវយុត លែង​បាន​រាយការណ៍​ត​ទៅ​ទៀតហើយ។

ដូច​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ​ លោក សាវយុត នៅ​តែ​សង្ឃឹម​ថា​ ស្ថានភាព​នឹង​ប្រសើរ​ឡើង ហើយ​លោក​អាច​បន្ត​ការងារ​របស់​លោក​ជា​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ​ដែល​អាច​មាន​សេរីភាព​ច្រើន​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ព័ត៌មាន។

ទោះ​ជា​យ៉ាងណា លោក សាវយុត ដែល​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​មិន​មាន​ការងារ​ធ្វើ និង​មិន​អាច​រក​ចំណូល​ចិញ្ចឹម​គ្រួសារ លោក​នៅ​តែ​មាន​បំណង​ចង់​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​សារព័ត៌មាន​នេះ​ប្រមាណ​១០​ឆ្នាំ​ទៀត មុន​លោក​ចូល​និវត្តន៍​នៅ​អាយុ​៦០​ឆ្នាំ។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ខ្ញុំ​នៅ​តែ​នឹក​និង​សោកស្តាយ​ដែល​មិន​បាន​រាយការណ៍​ត​ទៅ​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​អ្វី​ ដោយសារ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​រាយការណ៍​រឿង​បន្ត​ទៀត។ ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​មាន​ឱកាស​ ខ្ញុំ​នឹងធ្វើ​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​ជាង​១០​ឆ្នាំ​ទៀត មុន​នឹង​ខ្ញុំ​ចូលនិវត្តន៍​នៅ​អាយុ​៦០​ឆ្នាំ»៕

អាន «ស្តាប់លែងឭ‍» | ភាគទី១​

អាន «ស្តាប់លែងឭ‍» | ភាគទី២

អាន «ស្តាប់លែងឭ‍» ទាំង៣ភាគ​

វិទ្យុ​ និងទូរទស្សន៍​​នៅតែ​ជាឧបករណ៍​ ប្រើសម្រាប់​​ទទួលព័ត៌មាន​ ដែល​មាន​តំលៃសមរម្យ​បំផុត​ និងអាចប្រើប្រាស់ជាបាន​ប្រចាំ​ដោយប្រជាពលរដ្ឋ។ (ខាន់ ​សុគុំមនោ/VOA)

«ស្តាប់​លែង​ឭ»៖ ភាគទី២

រាយការណ៍ដោយ ស៊ុន ណារិន និង ខាន់ សុគុំមនោ

កំណត់​និពន្ធ៖ ​សម្រាប់​ភាគទី២​នៃ​សេចក្តី​រាយការណ៍​លម្អិត «ស្តាប់​លែង​ឭ» ដែល​មាន​៣ភាគ អ្នក​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​វីអូអេ ពិនិត្យ​មើល​ថា​តើ​ការ​ផ្តាច់​ការ​ផ្សាយ​តាម​វិទ្យុ​របស់​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ បាន​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដល់​កម្រិត​ណា ទាំង​តម្លៃ​និង​មធ្យោបាយ​នៃ​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​របស់​ពួកគេ។
នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ជាពិសេស​នៅ​តាម​តំបន់​ជនបទ វិទ្យុ​នៅ​តែ​ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន ស្របពេល​ដែល​សេវា​អ៊ីនធឺណិត​កំពុង​តែ​រីក​សាយភាយក្នុង​ប្រទេស។ ស្រប​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នោះ ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​មាន​ចំណេះ​ដឹង​គ្រប់គ្រាន់ និង​លទ្ធភាព ​ក្នុង​ការ​ទិញ​និង​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​បែបទំនើប ដែល​មាន​ភ្ជាប់​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយ​សារ​ការ​មិន​ចេះ​អក្សរ និង​កត្តា​ជីវភាព។



ខេត្ត​ព្រៃវែង និង​ខេត្ត​បាត់ដំបង — អ្នកស្រី ង៉ា រួត ពេញ​ចិត្ត​ជា​ខ្លាំង​នឹង​វិទ្យុ​តូច​មួយ ​ដែល​កូន​ស្រី​បាន​ទិញ​ឲ្យ ដោយសារ​នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ជីវិត ដែល​អ្នកស្រី​មាន​វិទ្យុ​ប្រើប្រាស់​ខ្លួន​ឯង។

នៅ​ពេល​ដែល​វិទ្យុក្លាយ​ទៅ​ជា​ប្រភពផ្តល់​ព័ត៌មាន​យ៉ាង​សំខាន់​នៅ​តំបន់​ជន​បទ កូន​ស្រី​របស់​អ្នក​ស្រី ង៉ា រួត បាន​ចំណាយ​ប្រាក់​ចំនួន​៦​ដុល្លារ ដើម្បី​ទិញ​វិទ្យុ​មួយ​នេះ។ ប្រាក់​ចំនួន​៦​ដុល្លារ ដែល​ស្មើ​នឹង​ប្រាក់​ខែមួយ​ថ្ងៃ​របស់​នាង ដែល​ជា​កម្មការិនី​រោង​ចក្រ​កាត់ដេរ​ នៅ​ខេត្ត​កណ្តាល ជាប់​នឹង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។

​អ្នកស្រី ង៉ា រួត ដែល​ជា​កសិករ​អាយុ​៥៨​ឆ្នាំ ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​វិទ្យុ​ដែល​ជា​អំណោយ​របស់​កូន​ស្រី​ខ្លួនសម្រាប់​ស្តាប់​ធម៌ កំដរ​ការ​មើល​ថែទាំ​ចៅៗ​របស់​អ្នក​ស្រី។

«ខ្ញុំ​ស្តាប់​តែ​ធម៌ ស្តាប់​តែ​ចម្រៀង​អី​ទៅ មើល​ចៅ​ទៅ។ តែ​រឿង​ព័ត៌មាន ​ខ្ញុំ​អត់​សូវ​បាន​ស្តាប់។ បើក​ចំ ស្តាប់​ទៅ។ បើក​មិន​ចំ​ ក៏​អត់​ទៅ​អញ្ចឹង​ណា។​ ជាពិសេស​ បើក​ទៅ​ចំ​តែ​លោក​ទេសនា»។

ង៉ា រួត អាយុ៥៨ឆ្នាំ គឺជាកសិករ​ម្នាក់នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ដែល​ទើប​តែ​មាន​វិទ្យុ​ស្តាប់​ជា​លើក​ដំបូង នៅ​ពេល​កូន​ស្រី​របស់​អ្នកស្រីបាន​ទិញវិទ្យុ​មួយ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រី។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)
ង៉ា រួត អាយុ៥៨ឆ្នាំ គឺជាកសិករ​ម្នាក់នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ដែល​ទើប​តែ​មាន​វិទ្យុ​ស្តាប់​ជា​លើក​ដំបូង នៅ​ពេល​កូន​ស្រី​របស់​អ្នកស្រីបាន​ទិញវិទ្យុ​មួយ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រី។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)

ប៉ុន្តែ​កូន​ស្រីរបស់​អ្នក​ស្រី គឺ​អ្នកស្រី ផា បូណា អាយុ​២៦​ឆ្នាំ ចង់​ឲ្យ​ម្តាយ​របស់​ខ្លួន​ស្តាប់​ព័ត៌មាន ដើម្បី​ដឹង​អំពី​ស្ថានភាព​សង្គម និង​ដឹង​អំពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នានា​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស បន្ថែម​ពី​លើ​ការ​ស្តាប់​ធម៌។

«ឲ្យ​គាត់​ស្តាប់​ធម៌​ ស្តាប់​អាថ៍​ ស្តាប់​ព័ត៌មាន​អី​ខ្លះ ឲ្យ​យើង​ដឹង​ថា​សង្គម​យើង ​វា​យ៉ាង​ម៉េច​ វា​ដល់​ណា​ហើយ​ឥឡូវ»។

ប៉ុន្តែ​ប្តី​របស់​អ្នកស្រី​ ង៉ា រួត គឺ​លោក ស៊ុម​ ផា​ ដែល​ជា​មេគ្រួសារ​ដ៏​មមាញឹក​ជាមួយ​ការងារ​ស្រែ​ចម្ការ​និង​ការ​ថែទាំ​គោ​ចំនួន​៤​ក្បាល​ ហាក់​ដូចជា​យល់​ពី​សារសំខាន់​នៃ​ការ​ស្តាប់​ព័ត៌មាន​តាម​វិទ្យុ​ នៅ​ពេល​ដែល​លោក​បាន​ស្តាប់​ឭ​ព័ត៌មាន​ម្តងម្កាល​ចេញ​ពី​វិទ្យុ​របស់​អ្នក​ជិត​ខាង។

«សារព័ត៌មាន បើ​យើង​បាន​ស្តាប់។ យើង​មាន​ចំណេះ​ដឹង។ យើង​ចេះ​គិត​ទៅ។ អា​នេះ​បើ យើង​អត់​បាន​ស្តាប់​ យើង​អត់​ដឹង​ទេ»។

ស្ថានភាព​សារព័ត៌មាន​ផ្លាស់ប្តូរ

វិទ្យុ​នៅ​តែ​ជា​ប្រភព​ព័ត៌មាន​សំខាន់​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​តាម​ជន​បទ ដែល​ពួកគេ​ភាគ​ច្រើន​ប្រកប​របរ​កសិកម្ម នេសាទ​ត្រី ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ។ ប៉ុន្តែ​រយៈពេល​២ឆ្នាំ​នេះ វិទ្យុ​របស់​ពួកគេ​មិន​អាច​ចាប់​បានព័ត៌មាន​ជាច្រើន​ដែល​ពួក​គេ​ត្រូវ​ការ ដោយ​សារ​ការ​បង្រ្កាប​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ។

សារព័ត៌មាន បើ​យើង​បាន​ស្តាប់។ យើង​មាន​ចំណេះ​ដឹង។ យើង​ចេះ​គិត​ទៅ។ អា​នេះ​បើ យើង​អត់​បាន​ស្តាប់​ យើង​អត់​ដឹង​ទេ»

កាល​ពី​ពីរ​ឆ្នាំ​មុន រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បង្រ្កាប​លើ​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ និង​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ។ កាសែត The Cambodia Daily ល្បី​ឈ្មោះ​មួយ បាន​បិទទ្វារ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី បាន​បិទ​ការិយាល័យ​របស់​ខ្លួន​ ដោយសារ​ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ​ធ្ងន់ធ្ងរ។ វិទ្យុ​ដែល​ជា​ដៃគូ​ការ​ផ្សាយ​បន្ត​របស់​វិទ្យុ​ VOA ​និង​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី ត្រូវ​ហាម​ឃាត់​លែង​ឲ្យ​បន្ត​ការ​ផ្សាយ។ ការណ៍​នេះ​ បាន​ធ្វើឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​និយម​ចូលចិត្ត បើក​ស្តាប់​ព័ត៌មាន​រសើប ស៊ីជម្រៅ ​និង​មិន​ចំណុះ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ​ឬ​បក្ស​នយោបាយ​ណាមួយ មាន​ការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​បន្ត​តាម​ដានព័ត៌មាន​ដែល​ពួក​គេ​ចង់​ស្តាប់។​

អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ លោក​ ផៃ​ ស៊ីផាន​ បានលើក​ឡើង​ថា ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ទាំង​នោះ​មិន​គោរព​ច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា មិន​មែន​ជា​ចេតនា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​គាប​សង្កត់​នោះ​ទេ។​ លោក​ក៏​បាន​បដិសេធ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​មិនបាន​រារាំង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ ​និង​មាន​ចេតនា​បង្រ្កាបសារព័ត៌មាន​សេរី​នោះ​ដែរ។

«ហើយ​ខ្ញុំ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ក៏​បាន​សហការ​ជាមួយ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក ​ក៏​ដូច​ជា​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរីហ្នឹង​ នៅ​តែ​បន្ត​ការ​ឆ្លងឆ្លើយ​ព័ត៌មាន​ជាមួយ​គ្នា​ មិន​រើស​អើង​នោះ​ទេ​ ហើយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​សព្វថ្ងៃ​តាម​បណ្តាញ​អនឡាញ​បាន​ស្តាប់​ដោយ​សេរី​នៅក្នុង​សាច់​រឿង​ហ្នឹង»។

លោក ស៊ុម ផា ស្វាមីអ្នកស្រី ង៉ា រួត កំពុងស្តាប់ព័ត៌មានតាមទូរស័ព្ទនៅគេហដ្ឋានរបស់លោក នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៩។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)
លោក ស៊ុម ផា ស្វាមីអ្នកស្រី ង៉ា រួត កំពុងស្តាប់ព័ត៌មានតាមទូរស័ព្ទនៅគេហដ្ឋានរបស់លោក នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៩។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)

យ៉ាងណា​ក៏ដោយ អ្នកស្រី ង៉ា រួត ​ចូលចិត្ត​ស្តាប់​ព័ត៌មាន​ដែល​និយាយ​ពិតៗ បញ្ហាអំពើ​ពុករលួយ ​និង​ទំនាស់​ដី​ធ្លី​ជា​ដើម។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ស្រី​មិន​អាច​ទទួល​ព័ត៌មាន​ទាំង​នោះ​ទេ ក្នុង​ពេល​នេះ​ ក្រោយ​ពី​ចំណាត់​ការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ។

ករណី​អ្នក​ស្រី ង៉ា រួត ក៏ដូចជា​ករណី​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ VOA​ សាកសួរ​ដែរ។ ពួកគេបាន​លើក​ឡើង​ថា​ ពួកគេ​ខ្វះ​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នយោបាយ ព័ត៌មាន​រសើប ​និង​ស៊ីជម្រៅ​ ដូច​ពី​មុន ​ដោយ​សារ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ព័ត៌មាន​ទាំង​នោះ​តាម​វិទ្យុ។ ពួក​គេ​ពុំ​មាន​លទ្ធភាព​ប្រើ​ប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​ស្មាតហ្វូន​ដោយ​សារ​តម្លៃ​ថ្លៃ សេវា​អ៊ីន​ធើ​ណែតមាន​កម្រិត និង​ពួកគេ​មិន​ចេះ​អក្សរ ​និង​មិន​ចេះ​របៀប​ប្រើប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​បែប​ទំនើប។

ពលរដ្ឋ​ត្រូវ​ចំណាយ​ប្រាក់​ទៅ​ដល់​ជាង៤០ម៉ឺន​រៀល ដើម្បី​ទិញ​ទូរស័ព្ទ​ទំនើប និង​ចំណាយ​ទៅ​លើ​ថ្លៃ​អ៊ីន​ធើ​ណែត​ផង​ដែរ ខណៈវិទ្យុ​មាន​តម្លៃ​ក្រោម​៤ម៉ឺន​រៀល ដែល​ពួកគេ​អាច​ស្តាប់​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​បាន។ ប៉ុន្តែ​ប្រភព​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​គួរ​ទុក​ចិត្ត​ទាំង​នោះ មិន​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ដៃ​ពួក​គាត់​ទៀត​នោះ​ទេ។

មួយ​វិញ​ទៀត​ ការ​មិនចេះ​អាន​ និង​សរសេរ​អក្សរ​ ក្នុងចំណោម​ប្រជាជន​ក្រីក្រ នៅ​តាម​ទី​ជនបទ​ និង​អ្នក​មានវ័យ​ចំណាស់​ ជាឧបសគ្គ​មួយ​របស់​ពួក​គេ​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ដោយ​ទូលំ​ទូលាយ និង​មាន​គុណភាព។ ហើយ​ការ​បង្ក្រាប​លើ​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញមតិ​ ​និង​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​កន្លង​មក​ ប៉ះ​ពាល់​ខ្លាំង​ដល់​ក្រុម​ទាំង​នោះ។

អ្នកស្រី ង៉ា រួត និង​លោក ស៊ុម ផា ដែល​ជា​ស្វាមី ដាំ​បន្លែ និង​ធ្វើ​ស្រែនៅ​លើ​ដី​ដែល​ពួកគេ​ជួល។ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​អះអាង​ថា​ ឆ្នាំ​នេះ​ទិន្នផល​មិន​បាន​ល្អ​នោះ​ទេ ដោយសារ​កង្វះ​ទឹក។ ប៉ុន្តែ​ពួកគាត់​លើក​ឡើង​ថា មិន​ដែល​បាន​ទទួល​ព័ត៌មាន​អំពី​កង្វះ​ទឹក​នោះ​ទេ។

ពួក​គាត់​ក៏​មិន​ដឹង​អំពី​ចំណាត់​ការ​របស់សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ដំណើរ​ការ​នៃនីតិវិធី​ការ​ព្យួរប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ​(EBA) មក​លើ​កម្ពុជា​ដែរ។ ខណៈ​ដែល​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញលើក​ឡើង​ថា EBA នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ច្រើន​ដល់​វិស័យ​កាត់​ដេរ​សម្លៀក​បំពាក់​និង​ស្បែកជើង​ដែល​កូន​ស្រី​ចំនួន​បី​នាក់របស់​កសិករ​ទាំង​ពីរនាក់​កំពុង​បម្រើការ។ ការ​ព្យួរ EBA​ គឺ​ដោយសារ​តែ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​និង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា។

លោក ស៊ុម ផា កំពុងឲ្យ​ចំណីគោ នៅរោងគោក្រោយគេហដ្ឋាន​របស់​លោក នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)
លោក ស៊ុម ផា កំពុងឲ្យ​ចំណីគោ នៅរោងគោក្រោយគេហដ្ឋាន​របស់​លោក នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA)

ការ​ខ្វះ​ព័ត៌មាន​ចម្រុះ

បច្ចុប្បន្ន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​កម្ពុជា​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋាភិបាល ឬ​អ្នក​មាន​អំណាច​ដែល​មាន​បណ្តាញ​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច។ ទូរទស្សន៍​ទាំង​អស់​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​អ្នក​មាន​បណ្តាញ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន។ ហើយ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ទាំង​នេះ ​ផ្តោត​សំខាន់​ទៅ​លើ​សកម្មភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​សមិទ្ធិផល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

សម្រាប់​ខ្ញុំ​ព័ត៌មាន​ដូច​ជា​ខ្យល់​ដក​ដង្ហើម​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​អញ្ចឹង។ ប្រសិន​បើ​យើង​បាត់​បង់​ព័ត៌មាន មាន​ន័យ​ថា ​យើង​បាត់​បង់​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់​ដក​ដង្ហើម​អញ្ចឹង​ដែរ»

បណ្តាញ​ទូរទស្សន៍​ និង​វិទ្យុដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​កម្ពុជា គឺ​ទូរទស្សន៍​បាយ័ន ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​កូនស្រី​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​លោកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា ដែល​ជា​អ្នក​ជំនួញ​មួយ​មាន​ការ​រកស៊ី​យ៉ាង​ច្រើន​មុខ។

នៅ​មុន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៨ បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​អនឡាញ​ចំនួន​១៧ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​បិទ​មិន​ឲ្យ​ចូល​មើល​ ដោយសារ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លាច​ថា ​សារព័ត៌មាន​ទាំង​នោះ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បែប​បង្ក​អន្តរាយ។ ដូច្នេះ ប្រជាជន​អាច​មើល​តែ​ព័ត៌មាន​ដែល​ផ្តល់​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​តែ​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​មុន​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត។

កាល​ពី​ខែ​សីហា អង្គការ​ចំនួន​ពីរ​គឺ​អង្គការ​លីកាដូ និង​សមាគម​ធាង​ត្នោត បាន​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​របស់​ខ្លួន​ស្តី​អំពី​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅក្នុង​វិស័យ​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ប៉ុន្តែ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​របាយការណ៍​នេះ មិន​មែន​ជា​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​សារព័ត៌មាន​ដែល​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​ទេ។ ពួកគេ​ផ្សព្វផ្សាយប្រតិកម្ម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​របាយការណ៍​នេះ។

លោក ណុប វី ប្រធាន​ផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា​ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ ដែល​គ្រប់គ្រង​ព័ត៌មាន ​VOD បាន​ថ្លែង​ថា កង្វះ​ភាព​ចម្រុះនៃ​ព័ត៌មាន​ធ្វើឲ្យប្រជាជន​ពិបាក​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្តដែល​មាន​សារៈសំខាន់ ដូច​ជា​ការ​ដាំដំណាំ ធ្វើ​ស្រែ និង​ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ​ផង​ដែរ។ លោក​បន្ត​ថា​ ប្រជាជន​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «សម្រាប់​ខ្ញុំ​ព័ត៌មាន​ដូច​ជា​ខ្យល់​ដក​ដង្ហើម​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​អញ្ចឹង។ ប្រសិន​បើ​យើង​បាត់​បង់​ព័ត៌មាន មាន​ន័យ​ថា ​យើង​បាត់​បង់​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់​ដក​ដង្ហើម​អញ្ចឹង​ដែរ»។

​វិទ្យុ​ និងទូរទស្សន៍នៅតែ​ជាឧបករណ៍​ ប្រើសម្រាប់ទទួលព័ត៌មាន​ដែល​មាន​តម្លៃសមរម្យ​បំផុត​ និងអាចប្រើប្រាស់ជាបាន​ប្រចាំ​ដោយប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នករស់នៅតាមតំបន់ជនបទ។ (ខាន់ ​សុគុំមនោ/VOA)
​វិទ្យុ​ និងទូរទស្សន៍នៅតែ​ជាឧបករណ៍​ ប្រើសម្រាប់ទទួលព័ត៌មាន​ដែល​មាន​តម្លៃសមរម្យ​បំផុត​ និងអាចប្រើប្រាស់ជាបាន​ប្រចាំ​ដោយប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នករស់នៅតាមតំបន់ជនបទ។ (ខាន់ ​សុគុំមនោ/VOA)

លោក​ Sebastian Strangio អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ “Hun Sen's Cambodia” ឬ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ «ប្រទេស​កម្ពុជា​របស់​លោក​ហ៊ុន សែន» និង​ជា​អ្នក​តានដាន​ស្ថានភាព​នយោបាយ​កម្ពុជា​និង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ បាន​លើក​ឡើង​ថា វា​ច្បាស់​ណាស់​ហើយ​ថា​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ផល​ប្រយោជន៍​ពី​ភាព​ចម្រុះ​នៃ​ព័ត៌មាន​កាល​ពី​មុន ក្នុង​នោះ​មាន​សំឡេង​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល គាំទ្រ​ប្រឆាំង និង​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ។

លោក​បន្ត​ថា​ សារព័ត៌មាន​ដែល​មិន​គាំទ្រ​លោក ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា គឺ​ជា​សារព័ត៌មានដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​មាន​ទំនោរ​ទៅ​គណបក្ស​ប្រឆាំង។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍ប្រាប់​ VOA តាម​សារអេឡិកត្រូនិក ឬ​អ៊ីម៉ែល​ថា៖ «ភាព​វិជ្ជមាន​មួយ គឺ​ថា​ប្រជាជន​អាច​ចូល​ទៅ​មើល​ព័ត៌មាន​តាម​អនឡាញ​បាន​យ៉ាង​ច្រើន​ផង​ដែរ តាម​តែ​ពួកគេ​ចង់​មើល រួម​មាន​ព័ត៌មាន​ដែល​លម្អៀង​តិច ឬ​ព័ត៌មាន​លម្អៀង​ផ្សេងៗ​គ្នា»។ លោក​បន្ថែម​ថា​ លោក ហ៊ុន សែន និង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក៏​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​កាន់​ផ្លូវ​នៃ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ​នេះ​ដែរ។

នៅ​ពេល​ដែល​វិទ្យុ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​មិនបាន​ងាយ​ស្រួលធ្លាក់​ដល់​ដៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ ពលរដ្ឋ​នៅ​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​មួយ​ចំនួន​បាន​ព្យាយាម​តាមដាន​ស្តាប់​វិទ្យុ​ទាំងនោះ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធើណែត។

នៅ​ក្នុង​ឃុំ​រំលេច ខេត្ត​ព្រៃវែង លោក អាន អាត ចង់​ឃើញ​វិទ្យុ​ឯករាជ្យ​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ។

«បើ​សុំ​ណាស់ សុំ​តែ​បន្តិច​ថាបើក​វិញ វិទ្យុ​ក៏​ដាច់ ចាស់ៗ​ក៏​ស្រួល​ស្តាប់។ សុំ​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ។ ហ្វេសប៊ុក​នេះ ទាល់​តែ​គាត់​បើក​ឲ្យ​ស្តាប់​ដែរ»៕

កំណត់​និពន្ធ៖ ភាគទី៣​ដែល​ជា​សេចក្តី​រាយការណ៍​ចុង​ក្រោយ​នៃ​សេចក្តី​រាយការណ៍​លម្អិត «ស្តាប់​លែង​ឭ» លោក​អ្នក​នាង​នឹង​ស្វែង​យល់​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដែល​កើត​មាន​ដោយ​សារ​ការ​បង្ក្រាប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា ដែល​អ្នក​ខ្លះ​បាន​បាត់បង់​ការងារ ឬ​បង្ខំ​ចិត្ត​លា​លែង​ពី​ការងារ​ជា​អ្នក​សារព័ត៌មាន រីឯ​អ្នកខ្លះ​ទៀត​ប្រឈម​នឹង​បទ​ចោទ​របស់​តុលាការ​និង​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ជា​ដើម។

អាន​ «ស្តាប់លែងឭ‍» | ភាគទី១

អាន «ស្តាប់លែងឭ‍» | ភាគទី៣

ព័ត៌មាន​​​​​​ផ្សេង​​​ទៀត

តួលេខនៃករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩

XS
SM
MD
LG