ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​តវ៉ា​លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​រៀង​រាល់​សប្តាហ៍​អស់​រយៈ​ពេល​១០ឆ្នាំ មិន​មាន​គម្រោង​ឈប់​ឡើយ


ក្រុមប៉ូលិស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ ល្បាត​ក្រុមបាតុករ​ប្រឆាំង​តវ៉ាក្នុងបាតុកម្ម​ Kamisan ក្នុងទី​ដែល​មានចម្ងាយ​១០០​ម៉ែត្រពី​វិមានប្រធានាធិបតី​ក្នុងរដ្ឋធានី​ ហ្សាការតា​ ឥណ្ឌូណេស៊ី​ (រូបថត​ថ្ងៃទី១៣​ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៧​)។

បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​តវ៉ា​ស្ងៀម​ស្ងាត់​មួយ ​នៅ​ខាង​មុខ​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុង​រដ្ឋធានី​ហ្សាការតា ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​រៀង​រាល់​ពេល​រសៀល​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​១០ឆ្នាំ​កន្លះ​មក​ហើយ ហើយ​អ្នក​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ធ្វើបាតុកម្ម​នេះ នឹង​មិន​មាន​គម្រោង​ឈប់​ឡើយ​ លុះត្រាតែ​រដ្ឋាភិបាល​បង្ហាញ​ពី​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​ពួក​គេ។​

សកម្មភាព​តវ៉ា​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ Kamisan មក​ពី​ពាក្យ​«Kamis» តាម​ភាសា​ផ្លូវការ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី មាន​ន័យ​ថា​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍។ អ្នក​តវ៉ា​តែងតែ​កាន់​ឆត្រ​ពណ៌​ខ្មៅ​ដែល​ទម្លាប់​ចាំបាច់​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​មួយ​នេះ​ដែល​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​រាល់​ខែ។ នៅ​លើ​ឆត្រ​ទាំង​នោះ​ មាន​សរសេរ​ពាក្យ​មួយ​ចំនួន​ដូចជា «បញ្ឈប់​និទ្ទណ្ឌភាព​»។

សកម្ម​ជន Kamisan ​ដំបូង​គេ​ គឺ​ជា​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​បាតុករ​មួយ​ចំនួន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់ កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨ នៅ​កណ្ដាល​ទីក្រុង​ហ្សាការតា បន្ទាប់​ពី​របបលោក Suharto បាន​ដួល​រលំ។ ពួក​អ្នក​ប្រឆាំង​តវ៉ា បាន​ផ្ដួច​ផ្ដើម​សកម្មភាព​ប្រចាំ​សប្ដាហ៍​នេះ​ឡើង​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨​ ខែ​មករា​ ឆ្នាំ​២០០៧ និង​បាន​បន្ត​ទាក់ទាញ​អ្នក​រង​គ្រោះ​ អ្នក​គាំទ្រ និង​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ តាំងពី​ពេល​នោះ​មក។​

ការ​ចូល​រួម​ច្រើន​សណ្ឋាន

ខណៈ​ពេល​ដែល​ទីក្រុង​ហ្សាការតា​ ទើប​នឹង​បញ្ចប់​ពិធី​បុណ្យ​ Ramadan​ នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​ នៅ​ក្នុង​ សកម្មភាព​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​ថ្មី​នេះ គេ​ក៏​ឃើញ​មាន​អ្នក​ចូល​រួម​ដែល​មាន​យុវតី​ពីរ​នាក់ ​ក្រុម​បុរស​ចំណាស់​ៗដែល​បាន​ឃើញ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​សមាជិក​គ្រួសារ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​ក្នុង​ជំនាន់​ភិតភ័យ​ដោយ​សារ​ការ​ប្រឆាំង​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥​ ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដែល​មាន​វ័យ​ចូលរៀន​មហាវិទ្យាល័យ​ និង​ស្ត្រី​អាយុ​៦៥​ឆ្នាំ​ម្នាក់​ឈ្មោះ Maria Catarina Sumarsih ដែល​សុទ្ធតែ​ជា​អ្នក​ចូល​រួម​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ឲ្យ​មាន​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ Kamisanនេះ​ឡើង។ កូន​ប្រុស​របស់​លោកស្រី​ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់​នៅ​មណ្ឌល​ Semanggi ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨។

លោក​ Tumiso អាយុ​៧៧​ឆ្នាំ​ ដែល​កាលនោះ​ជា​គ្រាន់​តែ​យុវជន​វ័យ​ក្មេង​ម្នាក់​នៅ​ទីក្រុង​ Surabaya ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​មានការ​ចាប់​ផ្ដើមបោស​សម្អាត​ការ​ប្រឆាំង​កុម្មុយនិស្ត។​ លោក​រស់​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សាការតា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០០​ហើយ​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​ប្រឆាំង​តវ៉ា​ Kamisan ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ តាំង​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​ចាប់​ផ្ដើម ​គឺ​ដោយសារ​គ្រួសារ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​រំលោភ​បំពាន​ និង​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥។ មនុស្ស​ប្រហែល​៥​សែន​នាក់​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ និង​ជាង​មួយ​លាន​នាក់​ត្រូវ​ជាប់​គុក​នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៦៥​និង​១៩៦៦​ ក្រោយ​ពី​ការ​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​មិន​បាន​សម្រេច​ ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យកើតមាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ខាង​នយោបាយ​មួយ​ ដែល​កង​ប្រដាប់​អាវុធ​បាន​កំណត់​មុខ​សញ្ញា​លើ​ពួក​កុម្មុយនិស្ត​ ពួក​ឆ្វេង​និយម​ ជន​ជាតិចិន​ និង​អ្នក​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​។
លោក​ Tumiso,បាន​និយាយ​ដោយ​ក្ដី​សង្ឃឹម​ថា​ «ទង្វើ​របស់​ពួក​យើង​ត្រូវតែ​បាន​ផល»។

ពួក​គេ​ដូចជា​បាន​ផល​មែន។​ នៅខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ​២០១៥​ រដ្ឋបាល​គ្រប់​គ្រង​បច្ចុប្បន្ន​ បាន​ប្រកាស​គម្រោង​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ផ្សះផ្សា​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​រំលោភ​បំពាន​កន្លង​មក។ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​កំណត់​កាល​បរិច្ឆេទ​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ ​ដែល​ការណ៍​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ដែល​អាក់អន់ចិត្ត​លើ​ក្តី​សង្ឃឹម​ដែល​ថា​ប្រធានាធិបតី​ Joko "Jokowi" Widodo នឹង​បើក​ទំព័រ​ថ្មី​ស្ដី​អំពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស។

លោក​ Sarif បច្ចុប្បន្ន​មាន​អាយុ​៧៨​ឆ្នាំ​ ដែល​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥​គឺជា​អ្នក​ចម្ការ​ម្នាក់​នៅ​ទីក្រុង​ Malang នៅ​ខេត្ត​ចាវ៉ា​ខាង​កើត​។​ លោក​កើត​ក្នុង​គ្រួសារ​អ្នក​សិល្បៈ​ ហើយ​បាន​និយាយ​ថា​សាច់​ញាតិ​ជាច្រើន​របស់​លោក​រួម​ទាំង​ឪពុក​ម្ដាយ​របស់​លោក​ ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​រង្គាល​នោះ។ លោក​បាន​ផ្លាស់ទី​មក​រស់​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សាការតា និង​ធ្វើការ​ជា​កម្មករ។

​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ចូល​រួម​ក្នុង​បាតុកម្ម Kamisan លើក​ដំបូង​របស់​នាង Cabee ដែល​ជា​សិស្ស​វិទ្យាល័យ​អាយុ​១៧​ឆ្នាំ​ នៅ​តំបន់​ Tangerang។ នាង​មក​តាម​មិត្ត​របស់​នាង​ឈ្មោះ​ Regina អាយុ​១៦​ឆ្នាំ។ ពួក​គេ​ទាំង​ពីរ​នាក់​ រីករាយ​នឹង​ថ្ងៃ​សម្រាក​ក្នុង​វិស្សមកាល​រដូវ​ក្ដៅ​។ ទោះបី​ជា​ពួក​នាង​មិន​បាន​កើត​ទាន់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨​ក៏ដោយ​ ពួក​នាង​ចង់​ដឹង​ចង់​យល់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ​។

កម្លាំង​ផុស​ចេញ​ពី​ចិត្ត​មុតមាំ​

រៀងរាល់​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ បាតុកម្ម​ Kamisanបាន​រៀបចំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចុះ ហត្ថ​លេខា​លើ​លិខិត​ និង​ផ្ញើ​លិខិត​នោះ​ជូន​ចំពោះ​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី។ លិខិត​នោះ​មានខ្លឹមសារ​ថា ប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាលព្រម​និយាយពី​បញ្ហា​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ នោះ​បាតុកម្ម Kamisan​ នឹង​បញ្ចប់។

អ្នកស្រី ​Sumarsih មាន​រាង​តូច​ មាំ មាន​សក់​ស្កូវ និង​ពាក់​ស្បែកជើង​សង្រែក។ តាម​ការ​ឃ្លាំ​មើល​សកម្មភាព​បាតុកម្មកន្លង​មក​នេះ ព្រឹត្តិការណ៍​បាតុកម្ម​ Kamisan កាល​ពី​ម្សិលមិញ​ គឺ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​លើក​ទី​៤៩៧​។ អ្នក​ស្រី Sumarsih ធ្លាប់​ធ្វើជា​គ្រូបង្រៀន​នៅ​សាលា​រៀន​មួយ​ក្នុង​ទីក្រុង Semarang ហើយ​ក្រោយមក​ បាន​ធ្វើ​ជា​មន្ត្រី​រាជការ​នៅ​រដ្ឋសភា​។ ប៉ុន្តែ​ ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​កូន​ប្រុស​របស់​គាត់​បាន​ស្លាប់ គាត់​ក៏​ក្លាយ​ជា​សកម្ម​ជន​ពេញ​ម៉ោង​មួយ​រូប​។

ចាប់តាំង​ពី​ពេល​ចាប់​ផ្ដើម​មក បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​តវ៉ា​នេះ​បាន​រីក​រាល​ដាល​ទៅ​ដល់​ទីក្រុង​ចំនួន​បួន​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​នៅ​កោះ​ចាវ៉ា គឺ ទីក្រុង​ Bandung Malang Yogyakarta និង Surabaya។ ​

អ្នក​ស្រី​ Sumarsih​បាន​និយាយ​ថា​៖ «វា​ជំរុញ​ទឹក​ចិត្ត​ក្មេងៗ​ដែល​នៅ​តំបន់​ផ្សេងៗ ឲ្យ​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា​របស់​ប្រជាជន​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​បាន​ល្អ។ គោល​បំណង​របស់​បាតុកម្ម​ Kamisan មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​ជំហរ​តស៊ូ​រួម​គ្នា​ ដើម្បី​ការ​ចង​ចាំ និង​ប្រឆាំង​នឹង​និទ្ទណ្ឌភាព​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​និយាយ​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​សង្គម​របស់​យើង​ផង​ដែរ»។​

អ្នក​ស្រី​ Sumarsih​បាន​និយាយ​បន្ថែម​ថា៖ ​«បាតុកម្ម ​Kamisan អាច​ឈប់​សម្រាក​បាន​លុះ​ត្រា​ណា​តែ​មាន​អ្នក​ចូល​រួម​តិច​ជាង​បី​នាក់ ​ឬ​ក៏​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​លែង​មាន​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ហិង្សា​ពី​រដ្ឋ​ ឬ​ក៏​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​សំណុំ​រឿង​ស៊ើប​អង្កេត​ចំនួន៧ករណី​របស់​គណៈកម្មការ​សិទ្ធិ​មនុស្សត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​តាម​យន្តការ​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​លេខ​ ២៦/២០០០​ នៅ​តុលាការ​សិទ្ធិមនុស្ស»។ លោកស្រី​បាន​បន្ត​ថា​ ប្រសិន​បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​នោះ​ គេ​នឹង​នៅ​តែ​ឃើញ​វត្តមាន​អ្នក​ស្រី​នៅ​ប្រចាំ​ការ​កន្លែង​ដដែល​រៀង​រាល់​ពេល​រសៀល​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ដដែល៕​

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ សើ​ សាយ្យាណា


XS
SM
MD
LG