ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​ឆបោក​តាម​ទូរគមនាគមន៍​បង្ហាញ​ពី​គម្លាត​នៃ​ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​របស់​ចិន​និង​តៃវ៉ាន់


លោកAndrew Hsia រដ្ឋ​មន្រ្តី​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​កិច្ចការ​ចិន​ដី​គោក និយាយ​ទៅ​កាន់​មេធាវី​នៅ​គណៈកម្មាការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​សភា កាលពី​ថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦។

សង្គ្រាម​ពាក្យ​សម្តី រវាង​ចិន​ និង​តៃវ៉ាន់​លើ​វិធី​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរ​គួរ​តែ​ដោះស្រាយ​លើ​ជន​ជាប់​ចោទ​​ពី​បទ​ឆបោក​តាម​ទូរគមនាគមន៍ ​ដែល​បាន​យក​ពលរដ្ឋ​ចិន​ជា​គោលដៅ​ បាន​ក្លាយ​បញ្ហា​នយោបាយ។​​

សង្គ្រាម​ពាក្យ​សម្តី រវាង​ចិន​ និង​តៃវ៉ាន់​លើ​វិធី​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរ​គួរ​តែ​ដោះស្រាយ​លើ​ជន​ជាប់​ចោទពី​បទ​ឆបោក​តាម​ទូរគមនាគមន៍ ​ដែល​បាន​យក​ពលរដ្ឋ​ចិន​ជា​គោលដៅ​ បាន​ក្លាយ​បញ្ហា​នយោបាយ។

ប៉ុន្តែ​ លើស​ពី​រឿង​នយោបាយ​ទៅ​ទៀត ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​និយាយ​ថា​ ករណី​នេះ​បង្ហាញ​ពី​គម្លាត​នៃ​ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​របស់​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ និង​បង្ហាញ​អំពី​សារៈ​សំខាន់​ និង​តម្រូវការ​ក្នុង​ការ​សហការ​គ្នា​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​បទ​ល្មើស​ឆបោក​បែប​នេះ។

សង្គ្រាម​ពាក្យ​សម្តី​នេះ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​កន្លង​ នៅ​ពេល​ដែល​អាជ្ញាធរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ចិន​ចាប់​បញ្ជូន​ពលរដ្ឋ​តៃវ៉ាន់ជាង​៤០​នាក់ ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​វិញ​ទាំង​បង្ខំ។ ពលរដ្ឋ​តៃវ៉ាន់​ទាំង​នោះ​ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ដោះលែង​ឲ្យ​រួច​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កេនយ៉ា ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទូរគមនាគមន៍​ ដោយ​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ ហើយ​ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ប្រទេស​កំណើត​វិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជូន​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ទៅ​វិញ។

អាជ្ញាធរក្នុង​ក្រុង​ប៉េកាំង​មិន​បាន​និយាយ​អ្វី​ច្រើន​ទេ​ អំពី​វិធី​ដែល​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​នឹង​ត្រូវ​កាត់​ទោស ហើយ​បាន​បដិសេធ​ឆ្លើយតប​លើ​សំណើ​របស់​តៃវ៉ាន់​ដើម្បី​ចូល​ជួប​ជន​សង្ស័យ​ទាំង​នោះ។

ជន​សង្ស័យ​ពី​បទ​ឆបោក​ពីរ​រូប​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា ​Chien និង Liu ត្រូវ​បាន​គេ​ដក​ស្រង់​សម្តី​ ឬ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ ​និង​ទូរទស្សន៍​របស់​រដ្ឋ​ ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ហាក់​ដូចជា​ការ​សារភាព​ដោយ​មាន​ការ​បង្ខិត​បង្ខំ ​គឺ​តាំង​ពី​មុន​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ ឬ​មុន​ពេល​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្តី។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុម​ជន​សង្ស័យ​មួយ​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ​តៃវ៉ាន់​បាន​ព្យាយាម​យក​ពួកគេ​ត្រឡប់​មក​កោះ​នេះ​វិញ។ បន្ទាប់​ពី​ជន​ទាំង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​ក្រុង​តៃប៉ិ​វិញ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដោះលែង​ដោយសារ​ខ្វះ​ភស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក​ ដែល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ចិន​កាន់​តែ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត។

កាសែត ​Global Times​ ដែល​ជា​កាសែត​ដ៏​ល្បី​គាំទ្រ​ដោយ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ បាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​កម្រោល​ចំពោះ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​ម៉ាឡេស៊ី​ក្នុង​ការ​បញ្ជូន​ជន​សង្ស័យ​ឆបោក​សញ្ជាតិ​តៃវ៉ាន់​ទៅ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​តៃប៉ិ​នេះ។

នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បញ្ចេញ​មតិ​ចំៗ​មួយ ​កាសែត ​Global Times​ ​បាន​រិះគន់​ពី​របៀប​ដែល​ជន​សង្ស័យ​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ដោយសារ​តែ​ការ​ខ្វះ​ភស្តុតាង​ តែ​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​បន្ទាប់​ពី​ពួកគេ​បាន​ត្រឡប់​មក​ដល់​តៃវ៉ាន់​វិញ។ កាសែត​នេះ​ និយាយ​ថា ​សកម្មភាព​របស់​អាជ្ញាធរ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ និង​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​របស់​តៃវ៉ាន់​ចុះ​អាប់​ឱន។

បទ​វិចារណកថា​របស់​កាសែត​នេះ​សរសេរ​ថា៖ «សំណុំ​រឿង​មួយ​នៅ​តុលាការ​ដែល​គួរ​តែ​ផ្តោត​លើ​ការ​ពិត ​ត្រូវ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រឿង​នយោបាយ​នៅ​ទូទាំង​តំបន់។ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង ​ជន​សង្ស័យ​បាន​ទាំង​ទះដៃ​អបអរ​សាទរ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ ចំពោះ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​កោះ​នេះ»។

ជន​រងគ្រោះ​ចិន​ផ្ទាល់​ថែម​ទាំង​បានចោទប្រកាន់​តៃវ៉ាន់​ពី​ការ​ការពារ​ជន​ល្មើស​ទៀត​ផង។

កូន​ស្រី​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ម្នាក់​បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ CCTV​ របស់​រដ្ឋ​ថា៖ «ខ្ញុំ​បាន​ឮ​ពី​សារព័ត៌មាន​ថា ពួក​ឆបោក​ជនជាតិ​តៃវ៉ាន់​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​ខ្លួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាន​ធូរ​ចិត្ត​ខ្លះ។ ប៉ុន្តែ​ ឥឡូវ​ យើង​បាន​ដឹង​ថា​ អ្នក​ខ្លះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​កោះ​តៃវ៉ាន់​វិញ​នោះ​ បាន​រួច​ខ្លួន​ហើយ»។

«តៃវ៉ាន់​កំពុង​ការពារ និង​កំពុង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ជន​ល្មើស។ ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​បែប​នេះ​ នឹង​មាន​ជន​រងគ្រោះ​ថែម​ទៀត​ដែល​នឹង​ចាញ់​បោក​ពួកគេ»។​

ជន​រងគ្រោះ​ម្នាក់​ទៀត​វ័យ​ ៨១ ​ឆ្នាំ​ ក៏​បាន​យល់ស្រប​នឹង​គំនិត​នេះ​ដែរ។

ជន​រងគ្រោះ​ឈ្មោះ ​Wu ​បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ CCTV ថា៖ ​«ពួកគេ​បាន​ល្មើស​ច្បាប់។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង? ​នេះ​មិន​គួរ​ត្រូវ​អត់ឱន​ឲ្យ​ទេ។ រឿង​នេះ​មិន​យុត្តិធម៌​សោះ»។

តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ការ​បង្ហាញ​ចម្លើយ​សារភាព​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ និង​ជន​សង្ស័យ ក៏​ដូចជា​របាយការណ៍​ដ៏​វែង​របស់​ទូរទស្សន៍​នេះ​ មិន​បាន​បង្ហាញ​ពី​ភស្តុតាង​ ឬ​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​រវាង​ករណី​ទាំង​នោះ​ និង​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នោះ​ទេ។

ជន​សង្ស័យ​ម្នាក់​ឈ្មោះ ​Liu ​បាន​សារភាព​ថា​ គាត់​បាន​ធ្វើ​ការ​ដោយ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​កម្រៃ​ជើងសារ​២​ទៅ​៣​ភាគរយ ​បន្ថែម​ទៅ​លើ​ប្រាក់​ខែ​ក្រោម​១.០០០ដុល្លារ​របស់​គាត់។ ម្តាយ​របស់​ Liu ​បាន​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម​ និង​អះអាង​ថា​ កូន​ប្រុស​របស់​ខ្លួន​ មិន​មាន​ទោស​កំហុស​អ្វី​ទេ យោង​ទៅ​តាម​ច្បាប់​តៃវ៉ាន់។

ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​រដ្ឋ​របស់​ចិន​បាន​និយាយ​ថា​ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​មាន​ជន​សង្ស័យ​ខ្លះ​បាន​ទូរស័ព្ទ​ទៅ​ពលរដ្ឋ​ចិន ហើយ​បាន​បន្លំ​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋ​អាជ្ញា​ ដោយ​ទាមទារ​ឲ្យ​បង់​ប្រាក់​សម្រាប់​បទ​ល្មើស​ ឬ​ការ​រំលោភ​បំពាន​ច្បាប់​ ដោយ​បាន​គំរាម​ថា​នឹង​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មិន​បង់​ប្រាក់​ឲ្យ​ពួក​គេ។ ជន​រងគ្រោះ​ត្រូវ​បានប្រាប់​ឲ្យ​ផ្ទេរ​ប្រាក់​ចូល​ក្នុង​គណនី​មួយ​ដើម្បី​លាង​ឈ្មោះ​របស់​ពួកគេ​ពី​បទ​ល្មើស​ទាំង​នោះ។​

នៅ​តៃវ៉ាន់​ មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​ហៅ​ការ​បញ្ជូន​ពលរដ្ឋ​តៃវ៉ាន់​ជាង​៤០នាក់​ ទៅ​ចិន​ដី​គោក​ទាំង​បង្ខំ​ថា​ជា​ «ការ​ចាប់​ពង្រត់​មនុស្ស​ដោយ​ខុស​ច្បាប់»។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ​អត្ថបទ​របស់​កាសែត Global Times ​បាន​ប្រតិកម្ម​ថា​ ការ​ដោះលែង​ជន​សង្ស័យ​ដោយ​តៃវ៉ាន់ ​បង្ហាញ​ពី​ផ្នែក​ដ៏​អាក្រក់​មួយ​នៃ​នយោបាយ​របស់​តៃវ៉ាន់។​

លោក Chiu Tai-san រដ្ឋ​មន្រ្តី​ផ្នែក​យុត្តិធម៌​ ដែល​តែងតាំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​គណបក្ស​កាន់​តំណែង​ថ្មី​និយាយ​ថា លោក​ពិត​ជា​មិន​យល់​ស្រប​ជាមួយ​នឹង​ការ​វាយតម្លៃ​បែប​នេះ​ទេ។

លោក ​Chiu​ និយាយ​ថា៖ «ឧប្បត្តិហេតុ​នេះ​ បាន​បង្ហាញ​ពី​គម្លាត​នៃ​ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​ច្បាប់ និង​ការ​ការពារ​លើ​សិទ្ធិ​របស់​ជន​លើ្មស​ រវាង​តៃវ៉ាន់ និង​ចិន»។

លោក​និយាយ​ថា ​ជា​ឧទាហរណ៍​ តៃវ៉ាន់​គោរព​គោលការណ៍សន្មតថា​គ្មាន​ទោស​មុន​ពេល​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ទោស ហើយ​មេធាវី​គួរ​តែ​មាន​វត្តមាន​នៅ​ពេល​សួរ​ចម្លើយ​ជន​ល្មើស ដែល​ទាំង​នេះ​ជា​ដំណើរការ​ និង​ការ​អនុវត្តន៍​ត្រឹមត្រូវ ​ហើយ​ចិន​ជារឿយៗ​មើល​រំលង​រឿង​ទាំង​នេះ។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖ «សរុប​ទៅ នៅ​ក្នុង​ករណី​ណា​មួយ​ក៏​ដោយ​ គ្មាន​ប្រទេស​ណា​មួយ​គួរ​តែ​ ឬ​នឹង​បោះបង់​យុត្តាធិការ​ឬ​ដែន​សមត្ថកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ឡើយ​ លើ​ការ​កាត់​ទោស​ជនជាតិ​ខ្លួន​ដែល​បាន​បំពាន​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​ស្រុក ឬ​នៅ​បរទេស។ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ វា​នឹង​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​កំណត់​ទោស​ទៅ​លើ​អ្នក​ទាំង​នោះ»។

កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​មុន ប្រទេស​ចិន​ បាន​ចាប់​ផ្តើម​យុទ្ធនាការ​មួយ​ដើម្បី​បង្រ្កាប​ការ​ឆបោក​តាម​ទូរគមនាគមន៍ ​ដែល​ជា​អំពើ​មួយប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​រដ្ឋ​បាន​និយាយ​ថា ជា​បទ​ល្មើស​ដែល​មាន​ការ​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង។​ យោង​តាម​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន​ផ្លូវ​ការ ការ​ឆបោក​តាម​ទូរស័ព្ទ​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​ថវិកា​ចំនួន​១​ពាន់​៥០០​លាន​ (១.៥​ប៊ីលាន​ដុល្លារ) ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

របាយការណ៍​ជា​ភាសាអង់គ្លេស​របស់​កាសែត​ China Daily​ បាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ខែ​កុម្ភៈ​ ដោយ​មិន​មាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ណា​មួយ​ឡើយ។ កា​សែត​នេះ​បាន​សរសេរ​ថា ប្រទេស​ចិន​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​ជាង​ ៩.៤០០នាក់​ ចាប់​តាំង​ពី​យុទ្ធនាការ​នោះ​បាន​ចាប់​ផ្តើម។ របាយការណ៍​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ចំណោម​ជន​សង្ស័យ​ទាំង​អស់ មាន​ជនសង្ស័យ​៩៥០នាក់​ ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ ដោយ​មាន​កិច្ច​សហការ​ពី​អាជ្ញាធរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ថៃ​ ឡាវ ​និង​ម៉ាឡេស៊ី។

លោក ​Chiu ​បាន​និយាយ​ថា​ នេះ​ហើយ​ជា​មូលហេតុ​ដែល​ការ​ធ្វើ​កិច្ច​សហការ​គ្នា​មាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់។

លោក ​Chiu ​និយាយ​ថា៖​ «នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​សហការ​គ្នា​កាន់​តែ​ជិត​ស្និទ​រវាង​តៃវ៉ាន់ និង​ចិន ពេល​នោះ​ នឹង​មាន​ឱកាស​កាន់​តែ​ច្រើន​ក្នុង​ការ​កម្ចាត់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆ្លង​ដែន និង​ធ្វើ​ឲ្យ​យុត្តិធម៌​កើត​មាន​ឡើង​ ស្រប​ពេល​ដែល​មាន​ការ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ឈ្នះ-ឈ្នះ​ សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ប៊ុន ប៉េងហ៊ុយ

XS
SM
MD
LG