ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ជា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​របស់​លោក​អូបាម៉ា​ទៅ​ក្រុង​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា​ បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នាអំពី​បញ្ហា​សីលធម៌

  • Cindy​ Saine​

រូបឯកសារ៖ លោក​ប្រធានាធិបតី​ Barack Obama និង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន លោក Shinzo Abe ចាប់​ដៃ​គ្នា​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​សន្និសីទ​កាសែត​រួម​មួយ​នៅ​គេហដ្ឋាន​សម្រាប់​ទទួល​ភ្ញៀវ​របស់​រដ្ឋ Akasaka នៅ​ក្រុង​តូក្យូ ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៤។ (AP Photo/Carolyn Kaster)

មុន​ពេល​លោក​ប្រធានាធិបតី​ឈាន​ជើង​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ដែល​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​ហៅ​ថា​ទី​សក្ការៈ​ផង​នោះ ការ​ប្រកាស​ស្ដី​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា​ថ្មី​មួយ​ជុំ​វិញ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ ថា​តើ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គួរ​សុំ​ទោស​ជប៉ុន​ឬ​អត់ ហើយ​ថា​តើ​លោក​ប្រធានាធិបតី​គួរ​តែ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទីនោះ​ឬ​យ៉ាង​ណា។

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​តំបន់​អាស៊ី លោក​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ​នឹង​ក្លាយ​ជា​ប្រធានាធិបតី​កំពុង​កាន់​តំណែង​ទី​១​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ដែល​ជា​តំបន់​រង​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​សង្គ្រាម។ សូម្បី​តែ​មុន​ពេល​លោក​ប្រធានាធិបតី​ឈាន​ជើង​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ដែល​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​ហៅ​ថា​ទី​សក្ការៈ​ផង​នោះ ការ​ប្រកាស​ស្ដី​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា​ថ្មី​មួយ​ជុំ​វិញ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ ថា​តើ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គួរ​សុំ​ទោស​ជប៉ុន​ឬ​អត់ ហើយ​ថា​តើ​លោក​ប្រធានាធិបតី​គួរ​តែ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទីនោះ​ឬ​យ៉ាង​ណា។ លោក​ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា ត្រូវ​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​ធ្វើ​សេច​ក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​មួយ​ពី​ទី​ក្រុង​ ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា។

វា​គឺ​ជា​ពេល​វេលា​មួយ​ដែល​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ពិភព​លោក​ទាំង​មូល។ មាន​មនុស្ស​ប្រមាណ​ ១៤០.០០០​នាក់​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​រយៈពេល​ត្រឹម​តែ​១ឆ្នាំ ហើយ​អ្នក​ដែល​រួច​ផុត​ជីវិត និង​កូនៗ​របស់​ពួកគេ​ត្រូវ​ទទួល​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ដែល​គ្មាន​អ្នក​ណា​ដឹង​ដោយសារ​តែ​ធាតុ​ពុល​វិទ្យុសកម្ម។ ហេតុផល​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​សម្រេច​ចិត្ត​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ​ក្នុង​តំបន់​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និង ណាកាសាគី គឺ​ក្នុង​គោល​បំណង​បញ្ចប់​ភាព​គឃ្លើនរបស់​ប្រទេស​ជប៉ុន​ដែល​កើត​មាន​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នោះ​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​ចប់​ ម៉្យាង​ទៀត​អាមេរិក​គិត​ថា ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​នោះអាច​ជួយ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​មនុស្ស​បាន​ច្រើន​ជាង ការ​ឈ្លានពាន​ដោយ​ប្រើ​កង​ទ័ពអាមេរិក។ ប៉ុន្តែ​ប្រជាជន​ជប៉ុន​ភាគ​ច្រើន​យល់​ឃើញ​ខុស​ពី​នេះ ដោយ​យល់​ថា​ប្រជាជន​ស្លូត​ត្រង់​គឺ​ជា​គោល​ដៅ​នៃ​ការ​វាយ​ប្រហារ​នោះ។

រូប​ខាង​ឆ្វេង៖ នៅ​ពេល​ដែល​ថត​រូប​នេះ ផ្សែង​រំជួល​ឡើង​លើ​កម្ពស់​ជាង​៦.០០០​ម៉ែត្រ​ពី​លើ​ក្រុង​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ខណៈ​ពេល​ដែល​ផ្សែង​ពី​គ្រាប់​បរមាណូ​ទី​១​រំជួល​ឡើង​កម្ពស់​ជាង​៣.០០០​ម៉ែត្រ​លើ​ទីតាំង​គោលដៅ​នៅ​ខាង​ក្រោម​កំសួល​ផ្សែង​នេះ។ មាន​យន្តហោះ​ចំនួន​៦​គ្រឿង​នៃ​កង​ទ័ព​អាកាស​លេខ៥០៩​ចូលរូម​ក្នុង​បេសកកម្ម​យោធា​នេះ ដែល​១​គឺ​យន្តហោះ​ Enola Gay ដឹក​គ្រាប់​បែក យន្ត​ហោះ The Great Artiste វាស់​កម្រិតផ្ទុះ​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ យន្តហោះ​ទី​៣​ឈ្មោះ Necessary Evil សម្រាប់​ថត​រូប ហើយ​យន្តហោះ​ដទៃ ហោះ​នាំមុខ​ដើម្បី​ពិនិត្យ​អាកាសធាតុ ថ្ងៃទី៦ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥។ អាកាសធាតុ​មិន​អំណោយ​ផល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ទម្លាក់​ខុស​គោលដៅ ហើយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​រូបភាព​ជាក់​ស្តែង ដែល​គោលដៅ​ទី១​គឺ​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ​ទី​២​គឺ​កូគូរ៉ា ទី​៣​គឺណាកាសាគី។ រូប​ខាង​ស្តាំ៖ ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បរមាណូ​នៅ​ណាកាសាគី​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥ ថត​ដោយ Charles Levy.
រូប​ខាង​ឆ្វេង៖ នៅ​ពេល​ដែល​ថត​រូប​នេះ ផ្សែង​រំជួល​ឡើង​លើ​កម្ពស់​ជាង​៦.០០០​ម៉ែត្រ​ពី​លើ​ក្រុង​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ខណៈ​ពេល​ដែល​ផ្សែង​ពី​គ្រាប់​បរមាណូ​ទី​១​រំជួល​ឡើង​កម្ពស់​ជាង​៣.០០០​ម៉ែត្រ​លើ​ទីតាំង​គោលដៅ​នៅ​ខាង​ក្រោម​កំសួល​ផ្សែង​នេះ។ មាន​យន្តហោះ​ចំនួន​៦​គ្រឿង​នៃ​កង​ទ័ព​អាកាស​លេខ៥០៩​ចូលរូម​ក្នុង​បេសកកម្ម​យោធា​នេះ ដែល​១​គឺ​យន្តហោះ​ Enola Gay ដឹក​គ្រាប់​បែក យន្ត​ហោះ The Great Artiste វាស់​កម្រិតផ្ទុះ​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ យន្តហោះ​ទី​៣​ឈ្មោះ Necessary Evil សម្រាប់​ថត​រូប ហើយ​យន្តហោះ​ដទៃ ហោះ​នាំមុខ​ដើម្បី​ពិនិត្យ​អាកាសធាតុ ថ្ងៃទី៦ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥។ អាកាសធាតុ​មិន​អំណោយ​ផល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ទម្លាក់​ខុស​គោលដៅ ហើយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​រូបភាព​ជាក់​ស្តែង ដែល​គោលដៅ​ទី១​គឺ​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ​ទី​២​គឺ​កូគូរ៉ា ទី​៣​គឺណាកាសាគី។ រូប​ខាង​ស្តាំ៖ ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បរមាណូ​នៅ​ណាកាសាគី​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥ ថត​ដោយ Charles Levy.

រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ លោក John Kerry បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​តំបន់​ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា កាល​ពី​ខែ​មុន។ លោក​ថា វា​គឺ​កន្លែង​ដ៏​តក់​ស្លុត​មួយ ហើយ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​គួរ​តែ​ទៅ​តំបន់​នោះ។ អ្នក​ជំនាញ​មួយ​ចំនួន​ រួម​ទាំង​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ Chris Appy បាន​ប្រាប់​ VOA តាម​ប្រព័ន្ធ​ Skypeថា​ សូម្បី​តែ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ក៏​គួរ​តែ​ទៅ​មើល​តំបន់​នោះ​ដែរ។

«ខ្ញុំ​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​សម្រេច​ចិត្ត​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទី​នោះ។ ខ្ញុំ​គិត​ថា ការ​ទៅ​នេះ​គឺ​ជា​និមិត្ត​រូប​មួយ​ដ៏​សំខាន់​ដែល​ប្រជាជន​ជប៉ុន​ជា​ច្រើន​ចង់​បាន​ជា​យូរ​ណាស់​មក​ហើយ»។

ប៉ុន្តែ​លោក​ Appy គិត​ថា សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គួរ​តែ​សុំ​ទោស​អំពី​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ។

«ខ្ញុំ​មាន​ការ​សោក​ស្ដាយ​ណាស់​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហាក់​ដូច​ជា​មិន​ចង់​សុំ​ទោស​អំពី​រឿង​នេះ។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ យើង​គិត​អំពី​កម្រិត​នៃ​ភាព​ចាស់​ទុំ​នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ​ម្នាក់​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ និង​ចេះ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន។​ ជាពិសេស រាល់​សកម្មភាព​ណា​ដែល​បង្ក​ទុក្ខ​លំបាក​ដល់​ជន​រង​គ្រោះ​ស្លូត​ត្រង់​»។

ប៉ុន្តែ​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​មិន​យល់​ដូចលោកទេ ដូច​លោក Brian Harding ជាដើម។

«លោក​ប្រធានាធិបតី​នឹង​មិន​ធ្វើ​ការ​សុំ​ទោស ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ក៏​មិន​បាន​សុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សុំ​ទោស​នេះ​ដែរ»។

លោក​ John McCain ដែល​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​ជា​អតីត​យុទ្ធជន​សង្គ្រាម​វៀតណាម​គិត​ថា ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​គឺ​មិន​ចាំបាច់។

«ខ្ញុំ​គ្មាន​សិទ្ធិ​អ្វី​ទៅ​ប្រាប់​លោក​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ឲ្យ​ទៅ​ណា​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ តើ​ទៅ​ហ្នឹង​ក្នុង​គោល​បំណង​អ្វី? មើល​ទៅ​ម៉្យាង វា​ហាក់​បី​ដូច​ជា​ជីក​កកាយ​រឿង​ជូរចត់​ពី​អតីត​កាល​មក​វិញ។ ប៉ុន្តែ​បើ​នេះ​ជា​កន្លែង​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​ចង់​ទៅ លោក​អាច​ទៅ​បាន»។

ដំណើរ​ទៅ​កាន់​សួន​អនុស្សាវរីយ៍​សន្តិភាព​ Peace Memorial Park​ របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​នឹង​រួម​ដំណើរ​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន លោក Shinzo Abe។ មន្ត្រី​សេតវិមាន​ថ្លែង​ថា ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ទាំង​ពីរ​រូប ​នឹង​លើក​អំពី​សោកនាដកម្ម​នៃ​សង្គ្រាម និង​ភាព​ចាំបាច់​នៃ​ការ​សហការណ៏​គ្នា​ដើម្បី​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ពិភពលោក​មួយ​ដែល​គ្មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ហឿន សុភ័ក្ត្រ​

XS
SM
MD
LG