ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

តើ​កំពូល​ភ្នំ​ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក​មាន​កម្ពស់​ប៉ុន្មាន? នេប៉ាល់​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ការ​លើ​គម្រោង​មួយ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ភាន់​ច្រឡំ​ទៀត

  • Anjana ​Pasricha

ជនជាតិ​នេប៉ាល់​ម្នាក់​រត់​កាន់​ទង់ជាតិ​នៅ​ក្បែរ​ជំរំ​នៅ​ជម្រាល​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ការ​ឡើង​ដល់​កំពូល​ភ្នំ​ដំបូង​គេ​ កាលពី​ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។

ភ្នំ​អេវឺរ៉េស (Everest) គឺ​ជា​ភ្នំ​ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ប៉ុន្តែ​តើ​ភ្នំ​នេះ​មាន​កម្ពស់​ខ្ពស់​ប៉ុណ្ណា ហើយ​តើ​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​ដ៏​មាន​អានុភាព​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥​នៅ​ជួរ​ភ្នំ​ហិមាល័យ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្នំដ៏​ធំ​មហិមា​នេះ​ថយ​កម្ពស់​ប៉ុណ្ណា? ​

ប្រទេស​នេប៉ាល់​កំពុង​តែ​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​ការ​លើ​គម្រោង​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​ដ៏​មាន​មហិច្ឆតា​មួយ ដើម្បី​វាស់វែង​ឡើង​វិញ​ទៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស ដោយ​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អាច​ស្រាយ​បញ្ហា​ទិន្នន័យ​ដែល​ចម្រូងចម្រាស​អំពី​ភ្នំ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​មួយ​នេះ ដែល​ទាក់ទាញ​អ្នក​ឡើង​ភ្នំ​មក​ពី​ទូទាំង​ពិភពលោក។

ប៉ុន្តែ​គម្រោង​មួយ​នេះ​គឺ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​មោទនភាព​ជាតិ​ផង​ដែរ ដោយសារ​តែ​ការ​វាស់វែង​រាល់ដង​គឺ​ក្រុម​ការងារ​ឥណ្ឌា​និង​ចិន​ជា​អ្នក​ធ្វើ។ ឥឡូវ​នេះ ប្រទេស​ដ៏​តូច​មួយ​នេះ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ជួរ​ហិមាល័យ ចង់​វាស់​កម្ពស់​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ហើយ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា ខ្លួន​មិន​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ទាំងពីរ​ទៀត​ទេ។ ​

មោទនភាព​ជាតិ

ដោយ​ហៅ​កំពូល​ភ្នំ​ដ៏​ខ្ពស់​របស់​នេប៉ាល់​ថា​ជា​របស់​ដ៏​មាន​តម្លៃ លោកGanesh Prasad Bhatta អគ្គនាយក​នាយកដ្ឋាន​វាស់វែង​នេប៉ាល់​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា «ខ្ញុំ​ធ្លាប់​និយាយ​ថា ចាប់​តាំង​ពី​រកឃើញ​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​មក ប្រទេស​នេប៉ាល់​មិន​ដែល​ធ្លាប់​វាស់វែង​វា​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​នៅ​ឡើយ​ទេ»។ លោក​ក៏​គូស​បញ្ជាក់​ថា នេប៉ាល់​អាច​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​នេះ​បាន។ លោក​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា «យើង​ចង់​រក្សាកិត្តិយស​របស់​ប្រទេស​យើង ដែល​នេប៉ាល់​មាន​សមត្ថភាព​អាច​ធ្វើ​ការ​វាស់វែង​ដែល​លំបាកៗ​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង»។​

ថ្វីត្បិត​តែ​ប្រទេស​នេប៉ាល់​មាន​កំពូល​ភ្នំ​ខ្ពស់ៗ​៨​ក្នុង​ចំណោម​កំពូល​ភ្នំ​ខ្ពស់ៗ​ជាងគេ​ទាំង​១៤​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ដែល​មាន​កម្ពស់​លើស​ពី​៨០០០​ម៉ែត្រ​ក៏​ដោយ ក៏​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​គឺ​ជា​កន្លែង​សំខាន់​ជាងគេ​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​នេះ តាមរយៈ​ប្រាក់​ចំណូល​រាប់​លាន​ដុល្លារ​ដែល​បាន​មក​ពី​អ្នក​ឡើង​ភ្នំ​ដែល​ប្រាថ្នា​ចង់​ឡើង​ដល់​កំពូលភ្នំ​ខ្ពស់​ជាងគេ​ក្នុង​លោក​នេះ។​

ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​វាស់វែង

ការ​វាស់វែង​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​លើក​ដំបូង​បំផុត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៥៤ ប៉ុន្តែ​កម្ពស់​ភ្នំ​នេះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នោះ​ គឺ​កម្ពស់​៨៨៤៨​ម៉ែត្រ ដែល​ត្រូវ​បាន​វាស់វែង​ដោយ​ឥណ្ឌា​ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​សតវត្សរ៍​ក្រោយ​មក។

ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៩ តាមរយៈ​កា​រប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ផ្កាយរណប ក្រុមការងារ​អាមេរិកាំង​មួយ​ក្រុម​ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​សារមន្ទីរ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្រុង បុសស្តុន និង​អង្គការ​ស្រាវជ្រាវ​ភូមិសាស្ត្រ​ National Geographic Societyបាន​សន្និដ្ឋាន​ថា ភ្នំ​នេះ​ខ្ពស់​ជាង​៨៨៥០​ម៉ែត្រ​បន្តិច។ ប៉ុន្តែ​៦​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក បេសកកម្ម​របស់​ចិន​ទៅ​កាន់​កំពូល​ភ្នំ​នេះ​បាន​បន្ទាប​កម្ពស់​ភ្នំ​នេះ ដោយ​និយាយ​ថា វាស់​ពី​ថ្ម​នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​នេះ​ គឺ​មាន​កម្ពស់​តែ​៨៨៤៤,៤៣ម៉ែត្រ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ភ្នំ​នេះ​គឺ​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ព្រំប្រទល់​រវាង​ប្រទេស​នេប៉ាល់​និង​ប្រទេស​ចិន។ ​

ភាព​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​នេប៉ាល់​បាន​ទទូច​ថា ការ​វាស់​ភ្នំ​នេះ​គឺ​វាស់​យក​ពី​ព្រិល​ទឹកកក​នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​នេះ។ ដូច្នេះ​កម្ពស់​ជា​ផ្លូវ​ការ​របស់​ភ្នំ​នេះ​មាន​កម្ពស់​៨៨៤៨ម៉ែត្រ​ដដែល។ ​

គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ក្នុង​ការ​វាស់​ភ្នំ​នេះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១២ មិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​នោះ​ឡើយ។

ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​សំណួរ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​កើត​មាន​ឡើង​វិញ បន្ទាប់​ពី​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដីមួយ​ក្នុង​កម្រិត​៧.៨ បាន​កើតឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេប៉ាល់ ហើយ​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ការ​បាក់​ស្រុត​ដី​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​លើ​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​នេះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥។ ក៏​មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ថា កំពូល​ភ្នំ​ដ៏​ខ្ពស់​ជាងគេ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​មួយ​នេះ​មិន​អាច​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​បាន​ទេ។ អ្នក​ឡើង​ភ្នំ​និង​អ្នក​ស្រុក​និយាយ​ថា ផ្លូវ​ឡើង​មួយ​ចំនួន​ទៅ​កាន់​កំពូល​ភ្នំ​នេះ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ថ្ម ដោយសារ​តែ​បាត់បង់​ព្រិល​ទឹកកក​ដែល​ជា​គម្រប​នោះ។ បន្ថែម​ពី​លើ​នេះ ក៏​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ភូគព្ភសាស្ត្រ​នៃ​ជួរ​ភ្នំ​ហិមាល័យ​ដ៏​វ័យ​ក្មេង​នេះ​ដែល​នៅ​តែ​បន្ត​លូតលាស់ ហើយ​កត្តា​ទាំង​នេះជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​វាយ​តម្លៃ​ឡើង​វិញ​ទៅ​លើ​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស។

កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ឥណ្ឌា​បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​វាស់​វែង​ភ្នំ​នេះ​ឡើង​វិញ ប៉ុន្តែ​ការណ៍​នេះ​បាន​ចោទជា​សំណួរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេប៉ាល់។ នៅ​ក្នុង​វិចារណកថា​មួយ​នៃ​កាសែត Kathmandu Post បាន​សរសេរ​ថា «វា​គឺ​ជា​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​យើង ហើយ​ក៏​ជា​បេតិកភណ្ឌ​របស់​យើង​ដែរ។ យើង​ត្រូវ​តែ​វាស់​កម្ពស់​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​យើង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ដោយ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​យល់​ស្រប។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​យើង»។

លោក Yubaraj Ghimire អ្នក​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​នេប៉ាល់ និយាយ​ថា ប្រទេស​នេះ​ជឿ​ថា វា​មិន​មែន​សំខាន់​ត្រឹមតែ​ការ​វាស់វែង​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​តែ​ជា​ការ​វាស់វែង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់។ «នេះ​ជា​រឿង​រសើប​ខាង​អារម្មណ៍​ជាតិនិយម​របស់​ពលរដ្ឋ​នេប៉ាល់»។​

សេចក្តីសម្រេច​ចុងក្រោយ​បង្អស់

ក្នុង​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​នេះ ប្រទេស​នេប៉ាល់​សង្ឃឹម​ថា នឹង​ផ្តល់​សេចក្តីសម្រេច​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​ទៅ​លើ​កម្ពស់​ភ្នំ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​នេះ។

លោក Bhatta អគ្គនាយក​នាយកដ្ឋាន​វាស់វែង​នេប៉ាល់​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការិយាល័យ​របស់​លោក កំពុង​តែ​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ទៅ​លើ​វិធីសាស្ត្រ​វាស់វែង ហើយ​ក្រុម​ការងារ​ឡើង​ភ្នំ​មាន​ឧបករណ៍​សម្រាប់​វាស់វែង​ដែល​នឹង​ត្រូវ​ជញ្ជូន​ឡើង​ទៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​នោះ​នៅ​ក្នុង​ខែ​មេសាឬ​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​ក្រោយ។ ​

ខណៈ​ដែល​នៅ​តែ​ប្រកាន់​ជំហរ​រឹងមាំ​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​គម្រោង​នេះ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ក្រុម​មន្ត្រី​នេប៉ាល់​និយាយ​ថា ពួកគេ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អន្តរជាតិ​ទទួល​ស្គាល់​ទិន្នន័យ​ដែល​ពួកគេ​រកឃើញ ហើយ​អាច​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អន្តរជាតិ​គាំទ្រ​ពួកគេ​ជា​បច្ចេកទេស​ឬ​ចូលរួម​ក្នុង​គម្រោង​របស់​ពួកគេ​បាន។ ​

លោក Bhatta បាន​ថ្លែង​ថា «យើង​ចង់​ធានា​ដល់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ថា អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ បាន​ធ្វើ​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​ជាមួយ​នឹង​វិធីសាស្ត្រ​ស្តង់ដារ ហើយ​និង​មិន​គួរ​មាន​មន្ទិល​ទៅ​លើ​លទ្ធផល ឬ​អ្វី​ដែល​យើង​ធ្វើ​ចេញ​ជា​លទ្ធផល​នោះ​ទេ»។

វា​សំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​បំបាត់​ការ​ភាន់ច្រឡំ​ទៅ​លើ​កម្ពស់​ភ្នំ​ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​នេះ។ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​សហគមន៍​ដែល​រស់​នៅ​លើ​ដែនដី​នៃ​ភ្នំ​នេះ មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​ឡើង​កម្តៅ​ផែនដី​ទៅ​លើ​ភ្នំ​នេះ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក Ang Tshering Sherpa វ័យ​៦៣​ឆ្នាំ។​ អ្នកឡើង​ភ្នំ​តាម​រដូវ​រូប​នេះ បាន​ធំ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​មួយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​តាម​ជម្រាល​ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​នេះ ហើយ​លោក​មាន​គម្រោង​នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​ជា​ក្រុមឡើង​ទៅ​ជម្រាល​ភ្នំ​នេះ។ ​

លោក​បាន​និយាយ​ថា អ្នក​ស្រុក​ជឿ​ថា «ភ្នំ​អេវឺរ៉េស​គឺ​ធំ មាំ មិន​ផ្លាស់ប្ដូរ ខ្លាំង មាន​អានុភាព ខ្ពស់​ត្រដែត និង​មិន​ងាយ​រងការ​ប៉ះពាល់​ទេ»។ ក៏​ប៉ុន្តែ​តាម​ការ​យល់​ដឹង​ផ្ទាល់​របស់​លោក​រយៈពេល​រាប់​ទសវត្សរ៍​ទៅ​លើ​ជួរ​ភ្នំ​នេះ គឺ​ខុស​ពី​អ្វី​ដែល​អ្នក​ស្រុក​យល់​ឃើញ។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា «ការ​ពិត​គឺ​ថា តំបន់​នេះ​គឺ​ជា​តំបន់​មួយ​ដែល​ងាយ​រងគ្រោះ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក ដោយ​សារ​តែ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ ព្រិល​ទឹកកក​នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​នេះនិង​ផ្ទាំង​ទឹកកក​កំពុង​តែ​រលាយ​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស ហើយ​រសាត់​ទៅ​បាត់​ក្នុង​ល្បឿន​មួយ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក»៕​

ប្រែសម្រួល​ដោយ ហុង ចិន្តា

XS
SM
MD
LG