ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

របាយការណ៍​គណៈកម្មការ​ការពារ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​តស៊ូ​របស់​អ្នក​កាសែត​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក


រូបឯកសារ៖ ការីនិពន្ធ​នៃ​កាសែត​ Daily Nation ដែល​ជា​កាសែត​នាំ​មុខ​គេ​នៅ​ប្រទេស​កេនយ៉ា និយាយជា​មួយ​ក្រុម​ការី​និពន្ធនៃ​កាសែត​នេះ​នៅមុខ​ការិយាល័យ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ក្រុង​ណៃរូប៊ី។

គណៈកម្មការ​ការពារ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចេញ​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​ខ្លួន​ស្ដីពី​ការ​សម្លាប់​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក។ ​របាយការណ៍​នោះ បានសរសេរថា​អ្នកកាសែត​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ត្រូវ​តស៊ូ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​អាជីព​របស់​ខ្លួន។

លោក​ Waweru Mugo​ អាយុ​៤៦​ឆ្នាំ បាន​ធ្វើ​ជា​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កេនយ៉ា​អស់​រយៈ​ពេល​១៥​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ លោក​កំពុង​ដឹកនាំ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រឹក្សា​ផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ផ្ទាល់​ខ្លួន។

ប៉ុន្តែ វា​មិន​មែន​ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ទេ។ កាល​ពី​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​មុន សមាជិក​សភា​នៃ​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ បាន​ពិចារណា​លើ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​មួយ​ដែល​នឹង​រារាំង​សារព័ត៌មាន​មិន​ឲ្យ​រាយការណ៍​បញ្ហា​ទាក់​ទិន​នឹង​រដ្ឋ​សភា។

មាត្រា​ដែល​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​ចំនួន​ទីបំផុត ត្រូវ​បាន​លុប​ចេញ ស្រប​ពេល​ដែល​មាន​ការ​តវ៉ា​ពី​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ស្ថាប័ន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​ច្រើន។

យោង​តាម​លោក Mugo អ្នក​សារព័ត៌មាន​នៅ​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ក៏​ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ទាំង​មូល​ ជួបនឹង​បញ្ហា​ប្រឈម​ជា​ច្រើន​ ជាពិសេស​ការ​ប៉ុនប៉ង​គំរាមកំហែង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ការ​រឹតត្បិត​ខ្លួន​ឯង​ក្នុង​ការរាយការណ៍​រឿង​អ្វី​មួយ។ លោក​និយាយ​ថា បញ្ហា​នេះ​ បាន​ដាក់​កម្រិត​លើ​ការ​រីក​ចម្រើន​នៃ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន។

«នៅ​ពេល​អ្នក​ព្យាយាម​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​បញ្ហាទាំង​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​ព្យាយាមបង្ខិតបង្ខំ​មក​លើ​ពួក​យើង។ រដ្ឋាភិបាល​ ទាមទារ​ឲ្យ​យើង​ធ្វើ​នេះ​ ធ្វើ​នោះ ហើយ​ថា អ្នក​ឯង​មិន​គួរ​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​មិន​មាន​គំនិត​ស្នេហា​ជាតិ​ទេ។ ពួក​គេ​ដាក់​កំណត់​សម្គាល់​ពួក​យើង​ថា ​គ្មាន​គំនិត​ស្នេហាជាតិ។ ពួក​គេ​និយាយ​ថា​ អ្នក​ត្រូវ​បាន​គេ​ទិញ​ក្បាល​ដោយ​គិត​តែប្រយោជន៍​បរទេស ឬ​ថា ​អ្នក​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ជាដើម។ ដូច្នេះ អ្នកសារព័ត៌មាន​ ក៏​ហាក់​ដូច​ជា​សម្រប​តាម​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ តាមរយៈ​ការ​រឹតត្បិត​ខ្លួន​ឯង​ មិន​ហ៊ាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អ្វី​មួយ​ឡើយ»។

គណៈកម្មការ​ការពារ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​និយាយ​ថា​ អ្នកសារព័ត៌មាន​ចំនួន​៦៩​នាក់​នៅ​ជុំ​វិញ​ពិភពលោក ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ក្នុង​ពេល​បំពេញ​ការងារ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥។ ភាគ​ច្រើន​ បាន​ស្លាប់​ដោយសារ​ស្នាដៃ​របស់​ក្រុម​សកម្ម​ប្រយុទ្ធ​ឥស្លាម​ ដូច​ជា​ក្រុម​អាល់កៃដា និង​ក្រុង​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ជាដើម។

ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​ច្រើន​ជាង​គេ​គឺ​នៅ​ប្រទេស​ស៊ីរី ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកសារព័ត៌មាន​ចំនួន​១១​នាក់ ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក រួម​បញ្ចូល​ទាំង​អ្នក​ស្លាប់​៥នាក់​ក្នុង​សង្គ្រាម​នៅ​ប្រទេស​ស៊ូដង់​ខាង​ត្បូង​ផង។

លោក​ Felix Odimmasi​ នៃ​មហាវិទ្យាល័យ​នីតិសាស្ត្រ​និង​ការទូត​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​ណៃរ៉ូប៊ី​ (Nairobi) និយាយ​ថា​ កង្វះ​នៃ​ការ​គាំទ្រ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ នៅ​ពេល​ពួក​គេ​រាយការណ៍​ពី​តំបន់​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ ដូច​ជា​នៅ​ប្រទេស​ស៊ូដង់​ខាង​ត្បូង​ សូម៉ាលី និង​ភាគ​ខាងជើងនៃ​ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា​ ជាដើម។

«ម្យ៉ាង ពីព្រោះ​តែ​ពួក​គេ​នឹង​ មិន​ហ៊ាន​ចេញ​ក្រៅ​ដើម្បី​រាយការណ៍​ទេ ហើយ​ម្យ៉ាង​ទៀត អ្នក​ដែល​ហ៊ាន​ចេញ​ទៅ​រាយការណ៍​ នៅ​តែ​ដឹង​ខ្លួន​ឯង​ថា​ ពួក​គេ​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​គ្រោះ​ថ្នាក់។ ដូច្នេះ​ ពួក​គេ ​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​បំផុត​អំពី​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​រាយការណ៍​ និង​ទី​កន្លែង​ដែល​ពួក​គេ​ទៅ។ វា​ជា​កង្វះ​ខាត​ និង​មាន​កម្សោយ​ផ្នែក​នីតិរដ្ឋ​ជា​ទូទៅ។ ច្បាប់​ដែល​មាន​ហើយ​នេះ​ មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​អនុវត្ត​តាម​ឲ្យ​បាន​ខ្ជាប់ខ្ជួន​ទេ ហើយ​មិន​មាន​នីតិ​បញ្ញត្តិ​ដែល​រឹងមាំ​ដើម្បី​ការពារ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ទេ នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ដែល​មាន​ភាព​ទន់​ខ្សោយ​ខ្លះ»។

សមាជិក​នៃ​អំណាច​ទី​បួន​នៅ​អាហ្វ្រិក​ គឺ​អ្នក​កាសែត​ ជា​ញឹកញាប់ត្រូវ​បាន​រិះ​គន់​ធ្ងន់ៗ​នៅ​ទូ​ទាំង​ទ្វីប​នេះ​ដោយ​របប​នយោបាយ​ផ្សេងៗ។ អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​និយាយ​ថា ​រដ្ឋាភិបាល​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង​និង​គណបក្ស​សមាជ​ជាតិ​អាហ្វ្រិក​ កំពុង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​សវនាការ​ដើម្បី​ដាក់​និយតករ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​រូបភាព​ជា​«ការ​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់»។

អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ បាន​គត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា​ នៅ​ប្រទេស​អេត្យូពី​ អ្នក​សារព័ត៌មាន​ក៏​ដូចជា​អ្នកធ្វើ​ការ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជាច្រើន ត្រូវ​បាន​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ឬ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ទោស​ដោយ​កំបាំង​មុខ​ដោយសារ​តែ​ការងារ​របស់​ពួក​គេ។

លោក​ Benji Ndolo​ សកម្មជន​ការពារ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​នៃ​អង្គការ​ពង្រឹង​សិទ្ធិ​អំណាច​ជាតិ​ ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ប្រទេស​កេនយ៉ា ​និយាយ​ថា​ កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​រួម​ពី​ភាគី​មិន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​រដ្ឋ​ គឺ​ជា​ផ្លូវ​តែ​មួយ​គត់​ដើម្បី​បញ្ឈប់​ការ​គំរាម​កំហែង។

«ដំណើរការ​អន្តរជាតិ​ ចលនា​ការពារ​សិទ្ធិពលរដ្ឋ​ អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​និង​សូម្បី​តែ​អង្គការ​សាសនា​ចក្រ ក៏ដូចជា​ស្ថាប័ន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ជ្រុង​មួយ ​ដែល​ពួក​គេ​ត្រូវ​តែ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ការ​បាត់​បង់​ជីវិត​អ្នក​សារព័ត៌មាន។ ពួក​គេ​នឹង​មិន​មាន​និទ្ទណ្ឌភាព​រហូត​ទេ។ ដូច្នេះ ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ ​នឹង​ពិត​ជា​អាច​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ រួម​ទាំង​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ»។

ក្រៅ​ពី​ប្រទេស​ស៊ូដង់​ខាង​ត្បូង​ ប្រទេស​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែលអ្នក​សារព័ត៌មាន​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៥​ រួម​មាន​ប្រទេស​សូម៉ាលី កេនយ៉ា លីប៊ី និង​ហ្គាណា។ អ្នកសារព័ត៌មាន​៥​នាក់​ផ្សេង​ទៀត ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​យេមែន (Yemen) ​ដែល​នៅ​ជិត​ខាង​ប្រទេស​សូម៉ាលី​ កាត់​ឈូង​សមុទ្រ​ Aden៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ នៀម ឆេង

XS
SM
MD
LG