ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

កម្ពុជា​បរាជ័យ​ស្ទើរ​ទាំងស្រុង​លើ​ការ​លើក​កម្ពស់​ស្ត្រី​តាម​ការសន្យា​នៅ​អ.ស.ប

  • ម៉ែន​ គឹមសេង

រូបភាពឯកសារ៖ ស្រ្តី​​ទាំង​នេះ​ ឈរតម្រៀបជួរគ្នា ដើម្បី​បោះឆ្នោត។

ការប្តេជ្ញាចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ថា​ នឹង​បង្កើន​សមាមាត្រ​នៃ​ចំនួន​តំណាងស្ត្រី​នៅក្នុង​សភាជាតិ​ឱ្យ​បានដល់៣០ភាគរយ (ឬ៣៦រូប) នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥​នេះមិន​ទទួល​ជោគជ័យ​ទេ​ ហើយបរាជ័យ​នេះ​ក៏មាន​នៅ​ខាងផ្នែក​ព្រឹទ្ធសភា​ផងដែរ។

ទាំង​នេះ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គោលដៅ​ទីបី​នៃ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍​កម្ពុជាដែលមាន​៩​គោលដៅធំៗ​ហើយប្រទេសក្រីក្រ​មួយ​នេះសន្យា​ថា​ត្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​សម្រេច​បាន​នៅ​ត្រឹម​ខែកញ្ញា​ឆ្នាំ​២០១៥​ដែល​ជា​ពេល​មួយ​ត្រូវ​រាយការណ៍ជូនដល់​មហាសន្និបាត​អង្គការ​សហប្រជាជាតិអំពី​សមិទ្ធិផល​រយៈ​ពេល​១៥ឆ្នាំនេះ។

គោលដៅ​ទីបី​នេះ​ពិនិត្យ​មើល​លើគំលាត​យេនឌ័រ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​សាធារណៈ ​ចំនួន​សិស្ស​ប្រុស​និង​ស្រី​នៅក្នុង​វិស័យ​អប់​រំជាតិ​ ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ដែល​ស្ត្រី​រក​បាន និង​អំពើហិង្សា​លើ​ស្រ្តី​ជាដើម។

ការលើក​កម្ពស់​យេនឌ័រ​និង​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អំណាច​ដល់​ស្រ្តី​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ជំនាញ​មើល​ឃើញ​ថា​មិន​ទាន់​សម្រេច​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ​ជាពិសេស​លើ​ការលុប​បំបាត់​គំលាត​យេនឌ័រ​នៅ​ក្នុងស្ថាប័ន​សាធារណៈ។

តួលេខនៅ​ឆ្នាំ​២០១៥នេះគឺ​មាន​តែ​សមាជិកសភា​ជាស្ត្រី តែ​២៥នាក់​ដែល​ត្រូវ​ជា​២០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ក្នុង​អណត្តិ​សភា​នីតិកាលទី៥នេះ។ នេះ​ជា​ការជ្រុំ​ជើង​មួយ​កន្លែង​បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០០៣​ដែល​មាន​១៩​ភាគរយទៅហើយនោះ។ ហើយ​ស្ត្រី​ដែល​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​មាន​តែ​៩នាក់​ដែល​ត្រូវជា​១៤,៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះគឺមាន​ការ​ប្រែប្រួល​តិច​បំផុត​បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សមាមាត្រ​ដែល​មាន​១៣​ភាគរយ​កាលពីឆ្នាំ​២០០៣។

លោកស្រី​ធីតា ឃឹះ នាយិការ​អង្គការ​សីលការ​ដែល​ពិនិត្យ​មើល​បញ្ហា​ស្ត្រី​និង​តាម​ដាន​លើ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍​បាន​ដាក់​ការ​ស្តី​បន្ទោស​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ថា៖

​«សួរ​ថា​ហេតុអ្វី​គាត់​លើក​គោលដៅ​ហើយ​គាត់​ធ្វើ​អត់​បាន​គឺ​គាត់​គ្មាន​មធ្យោបាយ​ពិសេស​ច្បាស់លាស់ថា​ដាក់​ស្ត្រី​គ្រាន់​តែ​ថា​ដាក់​ប៉ុន្តែ​អត់​មាន​វិធាន​ការ​សមធម៌​ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យស្ត្រី​បាន​ទទួល​តួនាទី​និង​បាន​ឱកាស​ក្នុងការ​បាន​តំណែង​ជា​តំណាង​ប្រជាពលរដ្ឋ។ យើង​មាន​ស្ត្រី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​យើ​ងដល់​ទៅ​៥២​ភាគរយ​ក៏​ប៉ុន្តែ​ដល់​តំណាង​យើង​មាន​តែត្រឹម​ឥឡូវ​នេះ​២០​ភាគរយ​ហើយ​នៅ ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​យើង​មាន​១៧,៧ភាគរយ»។​

តំណាង​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​១៧,៧ភាគរយ​ដែល​លោកស្រី​ធីតា​ ឃឹះ បាន​លើកឡើង​នេះ​គឺ​សំដៅលើ​សមាមាត្រ​នៃ​ស្ត្រី​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ-សង្កាត់​ដែលកម្ពុជា​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បង្កើន​ឱ្យ​ដល់​២៥ភាគរយ​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ​ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​ធ្វើ​បាន។ ​

បរាជ័យ​មួយ​ទៀត​គឺ​ទាក់​ទង​នឹង​ការខិតខំ ​ប្រឹងប្រែង​ជំរុញ​ឱ្យ​ស្រ្តី ​កាន់​តំណែង​ជារដ្ឋ​មន្ត្រី​។ កម្ពុជា​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បង្កើនចំនួន​ស្រ្តី​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ឱ្យ​បាន​ដល់​១៥ភាគរយឬ៤នាក់ក៏​បរាជ័យ​ដែរ​ដោយសារតែក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន​មាន​រដ្ឋ​មន្ត្រីស្រ្តី​តែ​ពីរនាក់​និងមានឧបនាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​ជាស្ត្រី​មួយរូប​។ ហើយ​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ​ចំនួន​អនុរដ្ឋ​លេខា​ធិការ​ជាស្ត្រី​មាន​ចំនួន​៤៤រូប​ត្រូវ​ជា​១៨,៧ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​លើ​គោលដៅ​២០ភាគរយ។

រហូត​មកដល់ពេល​នេះ​កម្ពុជា​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​អភិបាលរាជធានីខេត្ត​ជាស្រ្តី​នៅឡើយ​ទេ​ដែល​ជា​ការ​បរាជ័យ​មួយ​ទៀត​នៃ​ការ​ខិតខំ​ជំរុញ​ឱ្យ​ស្ត្រី​ដែល​កាន់​តំណែង​នេះពី​០ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៣​ឱ្យ​បានរហូត​ដល់​១០ភាគរយប៉ុន្តែ​បែរជា​នៅជ្រុំ​ជើង​មួយ​កន្លែង។ នេះ​បើតាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​របាយការណ៍​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍កម្ពុជា​ចេញ​ផ្សាយ​ដើមឆ្នាំ​២០១៤។

យ៉ាងណាក៏ដោយ​កម្ពុជា​មាន​ចំណុច​ខ្លះដែល​គួរ​ជាទីមោទ​នៈដែរ​នោះ​គឺ​ការសម្រេចបានលើសមាមាត្រ​នៃ​អភិបាល​ខេត្ត​រង​ជាស្រ្តី​ សមាមាត្រ​នៃ​ស្រ្តី​ជារដ្ឋ​លេខាធិការ និងផលធៀប​សិស្ស​ប្រុស​និង​ស្រី​ក្នុង​វិស័យ​អប់​រំសិក្សា​ធិការ​ជាតិ។

​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្រ្ត នារី​រតនៈ​ទី​៤ ដែលផ្តោតលើ​ការ​ផ្តល់សមភាព​យេនឌ័រ​និង​ការ​បង្កើន​ភាព​អង់​អាច​ដល់​ស្រ្តីហើយ​បាន​ចេញផ្សាយ​ចុងឆ្នាំ​២០១៤​អះអាង​ថា​អភិបាល​រង​ជាស្ត្រី​នៃ​គណៈ​អភិបាល​រាជធានី​ ខេត្ត​កើនឡើង​ដល់​២០ភាគរយ​ដែល​លើស​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​ក្នុង​គោលដៅ​ទីបី​នៃ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍​កម្ពុជាដែលកំណត់​តែ​ត្រឹម​១៥ភាគរយ។​

របាយការណ៍​ចងក្រងដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​ចេញផ្សាយ​ក្រោយ​ពី​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​អណត្តិ​ទីប្រាំ​នេះ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ចំនួន​រដ្ឋ​លេខាធិការ​ជាស្ត្រី​មាន​ចំនួន​៣៦រូប​ត្រូវ​ជា​២០,២ភាគរយ​លើស​ពី គោលដៅ​ដែល​កំណត់​តែ​១៨ភាគរយ។

រីឯ​លើ​ផ្នែក​សិក្សា​ធិការ​ដែល​ត្រូវ​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​សមាមាត្រ​រវាង​សិស្ស​ស្រី​និង​សិស្ស​ប្រុស​នៅ​កម្រិត​មធ្យម​សិក្សា​បឋម​ភូមិ​និង​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​អាច​សម្រេច​បាន។

លោកស្រី​ អ៊ឹង កន្ថាផាវី​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​កិច្ច​ការ​នារី​បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​អាស៊ី​និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ស្តីពី​សមភាពយេនឌ័រនិងការផ្តល់ភាពអង់អាចដល់ស្ត្រីដែល​បាន​រៀបចំ​ឡើង​កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០១៤ នា​ទីក្រុង​បាងកក​ប្រទេស​ថៃ​ដោយ​បញ្ជាក់ថា៖

«ទោះបីជាសូចនាករបានបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាពនៃសមភាពយេនឌ័រ និង​ការបង្កើន​ភាព​អង់​អាច​ដល់​ស្ត្រី ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ដោយ ​ក៏​បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​តែ​មាន។ នាពេលអនាគត ជាពិសេស​ផែនកា​រ​អភិវឌ្ឍន៍ក្រោយឆ្នាំ២០១៥ ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​ថា​នឹង​ជំរុញ​ល្បឿន​នៃ​ការសម្រេច​បាន​នូវ​ផែនការ​សកម្មភាព​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការអភិវឌ្ឍ​រួមគ្នា​ប្រកប​ដោយ​ចីរភាព‍»។

ការខិត​ខំដែល​លោក​ស្រី​រដ្ឋមន្ត្រី​ បាន​លើក​ឡើង​នេះ​មាន​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​យុទ្ធសាស្រ្ត​នារី​រតនៈ​ទី​៤​ដោយ​ដាក់គោលដៅ​ដដែល​ឡើង​វិញ​សម្រាប់​ទិសដៅ​ឆ្នាំ​២០១៨។ ដូចជា​ការ​ជំរុញ​សមាមាត្រ​ស្ត្រី​ជា​សមាជិក​រដ្ឋ​សភាពី​២០​ភាគរយ​ឱ្យ​ដល់​៣០ភាគរយ ​ព្រឹទ្ធ​សភា​ពី​១៤,៧ភាគរយ​ឱ្យ​ដល់​៣០ភាគរយនិង​សមាមាត្រ​ស្ត្រី​ជាសមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​មាន​ការ​កើនឡើង​ដល់​២៥ភាគរយ​ជាដើម។ ទាំងនេះ​គឺ​ជា​គោលដៅ​ដ៏​មោះមុត​មួយ​ដែល​ត្រូវ​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​គឺ​សល់​ពេល​តែ​៤ឆ្នាំ​ទៀតបើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ការប្តេជ្ញា​លើក​មុន​ហើយ​ចំណាយ​ពេល​១៥ឆ្នាំ​តែ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ជ្រុំ​ជើង​មួយ​កន្លែង។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី​បាន​បដិសេធ​ជាច្រើ​នដង​នៅ​ពេល​ដែល​VOA ​ព្យាយាម​សុំ​សម្ភាស។

លោកស្រី​ កែ សុវណ្ណរតន៍ ប្រធាន​គណៈកម្មការ​សុខាភិបាល​និង​កិច្ច​ការ​នារី​នៃសភាជាតិ​បាន​ដាក់​បន្ទុក​នេះ​ខ្លាំង​ទៅលើ​រដ្ឋាភិបាល៖

«បើ​យើង​ចង់​សម្រេច​បាន​លុះ ត្រា​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​មើល​ឃើញ​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​ដែល​កំពុង​តែ​ប្រឈម​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទាក់​ទង​ទៅនឹង​ផ្នត់​គំនិត ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រើ​អំពើហិង្សា​ ការគំរាម​កំហែង​ ការរើស​អើង​ ហើយ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ‍»។

លោកស្រី​កែ​ សុវណ្ណរតន៍​ដែល​ជា​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​មួយ​រូប​មក​ពី​គណបក្ស​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ត្អូញត្អែរ​ពីការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​ស្រ្តី​មក​ចូលរួម​ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ។

«បញ្ហា​ទាំងអស់​នេះ​មិន​មែន​តែ តួនាទី​តែ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទេ​បើ​ការ​គំរាម​កំហែង​អំពើ​ហិង្សា​ការរើស​អើង​ក្នុង​សង្គម​មិន​បាន​បញ្ចប់​ទេ​គណបក្ស​ដែល​មិន​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​ជំរុញស្ត្រី​ហ្នឹង​គឺ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​តែម្តង​ពីព្រោះ​គេ​អត់​ចូល​ទេ​បញ្ហាទាំងអស់​នៅ​តែ កើត​មាន​ឡើង​នៅ​តែ​រើស​អើង​នៅ តែ លាបពណ៌​នៅ តែ​សំឡុត​នោះ អត់​បាន​ជោគជ័យ​ទេ។ សូម្បី​តែ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ហ្នឹង​ក៏ ពិបាក​បង្គ្រប់​ឱ្យ​បាន​៣០ភាគរយ​ដែរ‍»។​

សមភាព​រវាង​ស្រ្តី​និង​បុរស​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​កម្រៃ​ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​សម្រេច​បាន​នៅ​ឡើយ​ដែរ​ដោយ​មាន​តែ​ចន្លោះពី​៤២ទៅ​៤៥ភាគរយ​ដែល​ទាប​ជាង​គោលដៅ​៥០ភាគរយ​ហើយ​មាន​ស្ត្រី​ជាច្រើន​ធ្វើការ​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​ដោយ​គ្មាន​ទទួលបាន​ប្រាក់​កម្រៃ​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​«មាន​ការ​ប៉ះពាល់​ដល់​កំណើន​ទីផ្សារ​ពលកម្ម​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​២០១៥‍»។ នេះ​បើ​តាម​ការបញ្ជាក់​របស់​របាយការណ៍​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​២០១៤។

នៅ​លើ​ផ្នែក​អំពើហិង្សា​លើ​ស្ត្រី​គឺ​មាន​ភាព​ល្អក់​កករ​នៅ​ឡើយ​បើ​ទោះបី​ជារ​បាយការណ៍​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍​កម្ពុជាបញ្ជាក់​ថាចំនួន​ស្ត្រី​ដែល​មាន​ការយល់​ដឹង​ពី​គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ផ្នែកអំពើ​ហិង្សា​ថា​ជា​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​សម្រេច​បាន​ក៏ដោយ​ ក៏​ស្ត្រី​និងកុមារី​នៅ​តែ​បន្ត​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​អំពើហិង្សា​លើ​រូបរាងកាយ​ផ្លូវ​ចិត្ត​និង​ផ្លូវ​ភេទ​នៅ​ក្នុង​ជីវភាព​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ជា​សាធារណៈ​និង​ឯកជន។ នេះ​បើ​តាម​ការលើក​ឡើង​របស់​ឯកសារផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​ស្តីពី​ការ​ទប់​ស្កាត់​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ស្ត្រី​ដែល​បាន​ចេញផ្សាយ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៤៕

XS
SM
MD
LG