ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

តើ​អ្នក​ណា​ជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​កុម្មុយនិស្ត​​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន? ច្បាប់​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​របស់​ហ្វីលីពីន​មាន​ចម្លើយ​ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​នេះ


បាតុកម្ម​ម្នាក់​កាន់​បដា​រូប​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ក្នុង​ពេល​ប្រមូល​ផ្តុំ​ប្រឆាំង​នឹង​ច្បាប់​ភេរវកម្ម​ថ្មី នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ហ្វីលីពីន នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ម៉ានីល ប្រទេស​ហ្វីលីពីន កាលពី​ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។

អ្នក​រិះគន់​រូប​លោក​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ​អាជ្ញាធរ​នឹង​បក​ស្រាយ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេវរកម្ម​ថ្មីដើម្បី​បញ្ឈប់​រាល់​​សកម្មភាព​របស់​អ្នក​ប្រឆាំង។ អ្នក​វិភាគ​លើក​ឡើង​ថា មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត​នឹង​ក្លាយ​ជា​គោលដៅ​​ពិសេស​នៃ​ការ​បង្រ្កាប​នេះ។​ ​​

អ្នក​តាក់​តែងច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ដែលពង្រីក​អំណាច​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ដើម្បី​កំចាត់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់​អាវុធ​ និង​ពួកអ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​កុម្មុយនិស្ត ដែល​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​និង​ការ​តស៊ូ​ដោយ​អំពើ​ហិង្សា​ដែលរីក​រាល​ដាល​ក្នុង​ប្រទេស។​ ​

សភា​ជាន់​ទាប​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលី​ពីន​ បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​ឆ្នាំ​២០២០ កាល​ពី​ដើម​ខែ​មិថុនា ​ហើយ​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​លោក​ Duterte​ បាន​បង្ហើប​ថា​លោក​នឹង​ចុះ​ហត្ថលេខា​ទៅ​លើ​ច្បាប់​នោះ។

​លោក Duterte ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​ជា​អ្នក​បង្ក្រាប​បញ្ហា​គ្រឿង​ញៀនក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន ដែលបណ្តាល​ឱ្យ​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ជា​ច្រើន​ចាប់​តាំង​ពី​រូប​លោក​ឡើង​កាន់​អំណាច​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦មក។ អ្នក​រិះគន់​រូប​លោក​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ​អាជ្ញាធរ​នឹង​បក​ស្រាយ​ច្បាប់​ដើម្បី​បញ្ឈប់​រាល់សកម្មភាព​របស់​អ្នក​ប្រឆាំង។ អ្នក​វិភាគ​លើក​ឡើង​ថា មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត​នឹង​ក្លាយ​ជា​គោលដៅពិសេស​នៃ​ការ​បង្រ្កាប​នេះ។​

លោក​ស្រី ​Maria Ela Atienza សាស្ត្រាចារ្យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ Philippines Diliman បាន​លើក​ឡើង​ថា៖ «ច្បាប់​នេះ​មាន​ភាព​មិន​ច្បាស់​លាស់​ខ្លាំង ហើយថែម​ទាំង​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រំលោភបំពាន​ បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ឃ្លាមួយ​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​នោះ​ចែង​ថា ការ​ជួប​ប្រជុំ​និង​និង​ការ​រិះគន់​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ មិន​ត្រូវ​បាន​រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ​ក៏ដោយ ព្រោះ​ដោយ​សារ​ហេតុផល​ថា​ ច្បាប់​នេះ​មាន​និយមន័យ​មិន​ច្បាស់​លាស់​ទាក់ទង​នឹង​អំពើ​ភេរវកម្ម ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ច្បាប់​នេះអាច​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​បក​ស្រាយ​បាន​ច្រើន​យ៉ាង»។​

ច្បាប់​ភេរវកម្ម​ឆ្នាំ​២០២០នេះ ជំនួស​ឱ្យច្បាប់​ចាស់​ឆ្នាំ​២០០៧ ដោយ​ដាក់​បញ្ចូល​នូវ​ «ការ​ស្នើ»​ នៃ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ភេរវកម្ម​ និង​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ភេរវករ​ថា​ជា​ការ​បំពាន​ច្បាប់។ ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​ក៏​បាន​ពង្រីក​ផង​ដែរ​នូវ​មធ្យោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ​ក្នុង​ការតាម​ដាន​ជន​ដែល​ត្រូវ​មន្ទិល​សង័្សយ​ថា​ជា​ភេរវករ។ ជន​សង្ស័យ​អាច​ត្រូវ​គេ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​រយៈពេល​១៤ថ្ងៃ នៅ​ក្រោម​ច្បាប់​ថ្មី​ដោយ​មិនចាំ​បាច់​ត្រូវ​នាំ​ខ្លួនទៅ​ បង្ហាញ​មុខ​នៅ​តុលា​ការ​ជា​មុននោះ​ឡើយ ហើយ​ចៅ​ក្រម​អាច​កាត់​ទោស​ដាក់​គុក​មួយ​ជីវិត លើ​ជន​ណា​ដែល​រក​ឃើញ​ថាមាន​ទោស​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ភេរវកម្ម។ ​

ច្បាប់​ថ្មី​ចែង​ថា ​ភេរវកម្ម​ជាអំពើ​សម្លាប់ ឬ​ធ្វើ​ឱ្យ​រាង្គ​កាយ​អ្នក​ដទៃ​រង​នូវរបួ​ស​ស្នាម ​ឬ​ការ​ប៉ុន​ប៉ងផ្តាច់​ជីវិត​ជន​ណា​ម្នាក់។​ ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​ក៏​បាន​គ្រប​ដណ្តប់​ផង​ដែរ​ ទៅ​លើ​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​ខាត​នូវ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​សាធារណៈ ប្រសិន​ជា​អំពើ​នោះ​ត្រូវ​បាន​បង្ក​ឡើងដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​នោះ។​

អ្នក​វិភាគ​ជឿ​ថា​ អាជ្ញាធរ​នឹង​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​នេះ ដើម្បី​បង្ក្រាប​ទៅ​លើ​កងទ័ពប្រជាជន​ថ្មី​ ឬ​ New People’s Army ដែល​ជា​សាខា​មួយ​ នៃ​គណបក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។ កង​ទ័ព​នេះធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​តាម​ទី​តំបន់​ជនបទ​ ដែល​មាន​អ្នក​ក្រ​រស់​នៅ​ហើយ​អ្នក​ខ្លះ​គាំទ្រ​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត។ កង​ទ័ព​ដែលគេ​ជឿ​ថា​មាន​គ្នា​ប្រមាណ​៤.០០០​នាក់​នោះ បាន​ជ្រើស​រើស​សមាជិក​មួយ​ចំនួន​របស់​ខ្លួន​តាម​បណ្តា​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​នានា​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។ ​

គណបក្ស​កុម្មុយនិស្តបាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​គេហទំព័រ​របស់​ខ្លួន​ថា​ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃទី១០​ ខែ​មេសា​នេះ​ មាន​កុបកម្ម​បះបោរ​ជា​ច្រើន​បាន​កើន​ឡើង​ក្នុង​ទី​ប្រជុំជនប្រមាណ​២១៩ ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​៣១ ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ទាំង​អស់​៨១​របស់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។ កង​ទ័ព​នេះ​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​សរុប​ប្រមាណ​៣ម៉ឺន​នាក់​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​មក​នេះ​ ហើយ​គណបក្ស​កុម្មុយនិស្ត​បានប្រកាស​លុប​ចោល​នូវ​បទ​ឈប់​បាញ់​មួយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែឧសភា។ ​

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស Human Rights Watch ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ញូវយ៉ក​ បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​មិថុនា​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន ​«កំណត់​គោល​ដៅ» ​រួច​ហើយ​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​រាប់​រយ​នាក់​ដែល​រួម​មានសកម្មជន កសិករ​ អ្នក​ការពារ​បរិស្ថាន​ មេដឹកនាំ​សហជីព​ និង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជា​ដើម​ ដោយ​ «សង្ស័យ​ថា​ពួក​គេ​ជា​ជន​កុម្មុយនិស្ត ​ឬ​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត​ជា​ដើម»។​

លោក​ Renato Reyes អគ្គ​លេខាធិការ​នៃ​បុព្វហេតុ​សម្ព័ន្ធ​ឆ្វេង​និយម​របស់​អង្គការ​ Bagong Alyansang Makabayan ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ទីក្រុង​ម៉ានីល​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ សកម្មជន​ជា​ទូទៅ​ប្រឈម «ការ​គំរាម​កំហែង​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្ងរ​និង​ពិត​ប្រាកដ​មួយ»។ លោក​បន្ត​ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​អាច​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ ហើយ​គណនី​ធនាគារ​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​បិទ​ ដោយ​សារ​ «តែ​បទ​សង្ស័យ»​ តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក ​Reyes​ បន្ត​ក្នុង​សម្តី​ដើម​យ៉ាង​ដូច​នេះ​ថា៖ «វា​ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ណាស់ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​រឿង​នេះ​ដោយ​សារ​អ្នក​រិះគន់​តែង​តែ​ត្រូវ​គេ​ចាត់​ទុក​ថាជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត​ ឬ​ជា​អង្គការ​ជួរមុខ​នៃ​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត។ វា​ជា​ការ​ប៉ះពាល់​ដល់​សកម្មជន​ស្រប​ច្បាប់ ​អ្នក​រិះគន់​ដទៃ​ទៀត​ និងប្រជាជន​សាមញ្ញ​ផង​ដែរ»។​

ច្បាប់​ថ្មី​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម​របស់ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​នេះ​នឹង​បើក​ដៃ​ឱ្យ​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​តាមអំពើ​ចិត្ត​និង​ការ​កាត់​ទោស​ជាប់​ពន្ធនា​គារ​ដែល​មាន​រយៈពេល​វែង​ សម្រាប់​មនុស្ស​និង​តំណាង​អង្គការ​ដែល​ធ្វើឱ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​នោះ នេះ​បើ​យោង​ទៅ​តាម​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​របស់​នាយករង​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ Human Rights Watch​ ទទួល​បន្ទុក​តំបន់​អាស៊ី។ ​

ហ្វីលីពីន​មិន​មែន​ជា​ប្រទេស​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម​នោះ​ទេ។ ច្បាប់​របស់ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី​សាអូឌីត​ ក៏​បាន​ទទួល​រង​ការ​រិះគន់​ខ្លាំង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ដោយ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដែល​ថា​ច្បាប់​របស់​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី​សាអូឌីត​នោះ​មាន​ទិស​ដៅ​ប្រឆាំង​អ្នក​និពន្ធ​ និង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ទាក់​ទង​នឹង​ទស្សនៈ​អហិង្សារបស់​ពួកគេ។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ផង​ដែរ​ ច្បាប់​មួយ​ដែល​ប្រទេស​សិង្ហបុរី​យក​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨ បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប៉ូលិស​ ហាម​ប្រាម​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​ ឬ​រូបភាព​ពី​ទី​កន្លែង​ដែល​កើត​មាន​អំពើ​ភេរវកម្ម។

លោក​ Eduardo Araral សាស្រ្តាចារ្យ​មហាវិទ្យាល័យ​នយោបាយ​សាធារណៈ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​សិង្ហបុរី​ លើក​ឡើង​ថា​មក​ដល់​ពេល​នេះ ពុំ​ទាន់​មាន​សញ្ញា​ណាមួយ​ដែល​ថា​មន្ត្រី​ហ្វីលីពីន​ ​បាន​រំលោភ​ច្បាប់​នោះ​នៅ​ឡើយ​ទេ។

លោក Araral ថា ​មាន​បុគ្គល​តែម្នាក់​គត់ ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថាមានទោស​ក្រោម​ច្បាប់​ឆ្នាំ​២០០៧ ហើយ​អ្នកតាក់​តែង​ច្បាប់​បាន​ព្យាយាម​បង្កើត​ចំណុច​ពិសេស​មួយ​ដោយ​មិន​រាប់​បញ្ចូល​នូវ​ការ​ជួប​ជុំ​ និង​ការ​ប្រឆាំង​តវ៉ា​ធម្មតាទៅ​ក្នុង​ច្បាប់​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០​នេះ។

លោក Araral បន្ត​ក្នុង​សម្តី​ដើម​ថា៖ «គេ​ដឹង​ពី​ប្រតិកម្ម​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ប្រឆាំង​នឹង​ច្បាប់​នោះ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ពួកគេសម្រេច​ការ​ងារ​នោះ​ដើម្បី​ធានា​ថា​ សិទ្ធិ​ពល​រដ្ឋ​ត្រូវ​បាន​ការពារយ៉ាង​ទំលំ​ទូលាយ»​។ លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា ដោយ​ឡែក​សម្រាប់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ Duterte​ វិញ​ «គោល​បំណង​នៃ​ច្បាប់​នេះមែនទែន​ទៅ គឺ​ដើម្បី​ផ្តល់​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​នូវ​ឧបករណ៍​មួយ​ក្នុង​ការបញ្ចប់​នូវ​ការ​ងើប​បះ​បោរបស់​ពួក​កុម្មុយនិស្ត៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ លោក ជ្រា វណ្ណារិទ្ធ

តួលេខនៃករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩

XS
SM
MD
LG