ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ក្រុម​តំណាងរាស្រ្ត​មីយ៉ាន់ម៉ា​បើក​កិច្ចពិភាក្សា​លើរបាយការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់អ.ស.ប.​ដែល​មានលក្ខណៈ​រិះគន់យ៉ាង​ខ្លាំង


លោកស្រី​ Yanghee Lee (រូបកណ្តាល​) ដែល​ជាអ្នករាយការណ៍​ពិសេសរបស់​អ.ស.ប.​ ស្តីពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា​ កំពុង​ទស្សនកិច្ច​ជំរំ​ Balu Khali Rohingya ក្នុង​ស្រុក​ Cox's Bazar ប្រទេស​បង់ក្លាដែស​ ថ្ងៃទី២១​ ខែកុម្ភៈ​ ឆ្នាំ២០១៧។

ក្រុម​តំណាងរាស្រ្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ Naypyidaw បាន​ឯកភាព​នឹងសំណើ​របស់​គណបក្ស សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បីលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ (NLD) ដើម្បី​បើកកិច្ច​ពិភាក្សា​លើរបាយការណ៍​របស់​អ.ស.ប.​ដែលបាន​រិះគន់យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​ចំណាត់​ការរបស់​ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​ Rohingya។ ចរន្ត​នេះអាច​នឹងនាំ​ឲ្យរដ្ឋាភិបាល​បដិសេធ​ទទួលយក​ឯកសារ​អ.ស.ប.​នេះ។

អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​ អ.ស.ប.​អំពី​សិទ្ធិមនុស្ស​ក្នុងប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ លោកស្រី​ Yanghee Lee បាន​សរសេរ​ក្នុងសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ជាបឋម​ថា​ របាយការណ៍​របស់លោកស្រី​នឹងបង្ហាញ​ពីស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែល​"ពិបាកនឹង​ធ្វើឲ្យប្រសើរ​ឡើង” ចាប់តាំង​ពីរយៈកាល​នៃការវាយ​តម្លៃកាល​ពីឆ្នាំ​មុន។ តាមរយៈ​របាយការណ៍​នេះ​ លោកស្រី​ Lee បាន​ធ្វើការចោទ​ប្រកាន់​លើ​អំពើឃោរឃៅ​ដែលបាន​ប្រព្រឹត្តលើ​ប្រជាជន​ Rohingya ក្នុង​រយៈពេល​ទស្សនកិច្ច១២​ថ្ងៃដែល​បានបញ្ចប់​កាលពី​ថ្ងៃសុក្រ​ (ទី២១ ខែកក្កដា)​កន្លង​ទៅនេះ។

ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ដដែល​នេះ​ លោកស្រី​ ក៏បាន​ចោទ​ប្រកាន់​គោលនយោបាយ​រដ្ឋាភិបាល​មីយ៉ាន់ម៉ា​ដែលធ្វើ​ឲ្យនឹកដល់​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ពីអតីតកាល​ និងក្នុងអំឡុងពេល​ដែលខ្លួន​កំពុង​គ្រប់គ្រង​លើស្ថាន​ការណ៍សន្តិសុខ​ និង​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែលកាន់​តែយ៉ាប់​យឺនទៅៗ។​

ជនជាតិ​ Rohingya ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ គឺ​ជាជនជាតិ​ភាគតិច​កាន់សាសនា​ម៉ូស្លីមក្នុង​ប្រជាជាតិ​ដែលភាគ​ច្រើនកាន់​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ។ លោកស្រី​ Lee បាន​សរសេរ​ក្នុងរបាយការណ៍​ដដែលថា​លោកស្រីបាន​ដឹងពី​ព័ត៌មាន​នៃការ​កាប់សម្លាប់​ ការធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ និង​ការប្រើប្រាស់​មនុស្សជា​ខែល​ដោយ​ក្រុមសន្តិសុខ​ [និង] ការ​បាត់បង់​ជីវិតក្នុង​មន្ទីរឃុំ​ឃាំង។

“វិបត្តិ​មនុស្សធម៌​នៅតែកើត​មានឡើង​ជាបន្ត​បន្ទាប់”

តាមរយៈ​ការចេញ​របាយការណ៍​រួមគ្នា​ អ្នក​តំណាង​អ.ស.ប. ​បាននិយាយ​ថា "វិបត្តិមនុស្ស​ធម៌​ដែល​នៅតែកើតមាន​ឡើង​ជាបន្ត​បន្ទាប់” នៅតែ​មានដដែល​ តួយ៉ាង​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគតិច​ក្នុងប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ដែលត្រូវ​បានគេ​បង្ខំឲ្យ​ចាកចោល​ផ្ទះ​សម្បែង។

ការិយាល័យ​របស់​លោកស្រី​ Aung San Suu Kyi មេដឹកនាំ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ បានចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​ដែល​បង្ហាញពី​ការខកចិត្ត​ជាមួយនឹង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​បញ្ចប់​បេសកកម្ម​របស់​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេសនេះ។

ក្នុងអំឡុង​ពេលកិច្ច​ប្រជុំរដ្ឋសភា​កាលពីថ្ងៃ២៥​ ខែកក្កដា​ អនុរដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ លោក​ Kyaw Tin បាន​និយាយថា​ ក្រុមតំណាង​រាស្រ្ត បង្ហាញ​ពីក្តីបារម្ភ​ "សម​ហេតុ​ផល” អំពី​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​ផងដែរ។ លោក​ក៏បាន​សម្គាល់ឃើញ​ថា​ សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​នេះមាន​"ភាពមិន​ត្រឹមត្រូវ​"មួយចំនួន​ផង​ដែរ។

លោក​ Kyaw Tin បាន​និយាយថា​៖ "លោកស្រី​ Yanghee Lee នឹងត្រូវ​ប្រគល់​របាយការណ៍​របស់គាត់​ដល់​មហាសន្និបាត​អ.ស.ប. ​ក្នុងខែ​តុលានេះ​ ហើយ​ប្រសិន​បើក្រឡេក​មើលលើ​របាយការណ៍​នេះ​ គឺវាមាន​លក្ខណៈ​ចោទប្រកាន់​ និងមិនត្រឹម​ត្រូវមួយ​ចំនួន។ ការណ៍​នេះអាច​នឹងនាំឲ្យ​មហាសន្និបាត​អ.ស.ប.​ ទទួលយក​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​អវិជ្ជមាន​ស្តីពី​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ដែលពួក​យើងទាំងអស់​គ្នាមិនចង់​ឃើញ​បែបនោះ​ឡើយ។ ដូច្នេះ​ យើងត្រូវ​វិភាគ​បញ្ហានេះ​ និងមាន​វិធានការ​ចាំបាច់ជា​បន្តបន្ទាប់"។

ចំណាត់​ការ​របស់រដ្ឋសភា​កាលពីថ្ងៃ​ទី២៦​ ខែកក្កដា​ តាមរយៈ​ការបើក​វេទិកា​ពិភាក្សា​ពីសេចក្តីថ្លែង​ការណ៍​របស់អ្នករាយការណ៍​ពិសេសអ.ស.ប. ​និងរបាយការណ៍​នានាបន្ថែម​ទៀត​ ដែលអាច​នឹងនាំឲ្យ​មានការជំទាស់​ពីរដ្ឋាភិបាល​មីយ៉ាន់ម៉ា។

ជាជនជាតិ​ដែលត្រូវ​បានគេ​បដិសេធ​ផ្តល់សញ្ជាតិរាប់​សិបជំនាន់​មកហើយ​

ជនជាតិ​ Rohingya ប្រហែល​១លាននាក់​ កំពុងរស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ប៉ុន្តែរដ្ឋ​អំណាចយល់​ឃើញថា​ក្រុមជនជាតិ​នេះ​គឺជាជន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​មកពី​ប្រទេស​បង់ក្លាដេស​ និងបាន​បដិសេធ​ការផ្តល់​សញ្ជាតិ​ បើទោះ​ជាមាន​ក្រុមគ្រួសារ​ជាច្រើនបាន​នឹងកំពុងរស់​នៅក្នុងប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ាជា​ច្រើន​ជំនាន់មកហើយ។

ក្រុម​មន្រ្តីអង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​ បាន​និយាយថា​៖ "ការខកខាន​មិនទទួល​បានសិទ្ធិ​ចូលសញ្ជាតិ​ពេញលេញ​នេះ​ មានន័យថា​ជនជាតិ​ Rohingya ងាយ​នឹង​ទទួលរងការ​រំលោភបំពាន​នានា​ ដូចជាការ​រឹតត្បិត​សេរីភាព​ក្នុងការដើរហើរ​ ការរឹតត្បិត​បែបរើស​អើងលើ​សិទ្ធិក្នុង​ការទទួល​បានការអប់រំ​ និងការ​ដកហូតទ្រព្យ​សម្បត្តិ​នានាតាមរយៈ​ប្រព័ន្ធតុលាការ”។

ការធ្វើ​ទុក្ខបុក​ម្នេញលើ​ជនជាតិ Rohingya ដែលបាន​តាំងទីតាំង​ពីដើមដំបូង​ក្នុងរដ្ឋ​ Rakhine របស់​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​បានទាញឲ្យ​មានការ​ផ្តោតយក​ចិត្តទុកដាក់​ពីអន្តរជាតិ។នៅដើម​ខែនេះ​ សហរដ្ឋអាមេរិក​បានអំពាវនាវ​ឲ្យប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​អនុញ្ញាត​ឲ្យក្រុមបេសកកម្ម​ស្វែងរក​ការពិត​របស់អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ធ្វើការស៊ើប​អង្កេតទូលំទូលាយ​លើករណី​ការចោទ​ប្រកាន់​ការកាប់សម្លាប់​ ការចាប់​រំលោភ​ និងការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ដោយកង​កម្លាំងសន្តិសុខ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុងរដ្ឋ​ Rakhine។

ទោះ​ជាយ៉ាងនេះ​ក៏ដោយ​ ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ បាន​និយាយ​កាលថ្ងៃទី៣០​ ខែ​មិថុនា​ ថាខ្លួន​នឹងធ្វើ​ការជំទាស់​ការស្នើសុំ​ចូលខ្លួន​ពីក្រុមស្វែង​រកការពិត​របស់អ.ស.ប.​ ដែល​ក្រុមនេះ​មាន​បេសកកម្ម​ផ្សេងដោយ​ឡែកពី​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស។

អ.ស.ប. ​ជាអ្នកបង្ក​ឲ្យមាន​បញ្ហា​

ក្រុម​តំណាងរាស្រ្ត​ទាំង១៣​រូបមកពី​គ្រប់​គណបក្សធំៗ​ក្នុងរដ្ឋសភា​បានថ្លែង​នូវការចាប់​អារម្មណ៍​អំពី​របាយការណ៍​របស់​អ្នករាយការណ៍​ពិសេសរបស់​អ.ស.ប.។ ក្រុម​តំណាងរាស្រ្តនេះ​ មាន​អ្នកតំណាង​រាស្រ្តមក​ពីគណបក្ស​ NLD ដែល​កាន់កាប់​អាសនៈ​ភាគច្រើន​ក្នុងអាសនៈ​សភា​ចំនួន​៤៤០ ដែល​ជា​គណបក្សរបស់​លោកស្រី​ Aung San Suu Kyi និង​មកពី​អតីត​គណបក្សដឹកនាំ​ប្រទេស​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធសាមគ្គី​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍ (USDP) ដែល​បានបាត់​បង់អាសនៈ​ចំនួន២១៨ ​កាល​ពីពេល​បោះឆ្នោត​ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០១៥​ កន្លងទៅនេះ​ ដែលគណបក្ស​ NLD បាន​ឈ្នះកាន់​កាប់អំណាច​ ហើយ​ក្រុម​តំណាង​រាស្រ្តផ្សេង​ទៀត​តំណាងមក​ពីគណបក្សជាតិ​ Arakan (ANP) ជា​អ្នកតំណាង​ឲ្យជនជាតិ​ Raphine ដែលរស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ បន្ថែមពីនេះ​ក៏​មានអ្នក​តំណាងរាស្រ្ត​មួយរូប​ដែល​តែងតាំង​ដោយក្រុម​យោធា​ដែល​ក្រុមនេះ​មានអាសនៈ​១ភាគ៣​នៃអាសនៈសភា​ទាំងមូល។

តំណាង​រាស្រ្ត​មួយរូប​មកពី​គណបក្ស​ ANP លោក​ Aung Thaung Shwe ដែល​មណ្ឌល​របស់លោក​មានជនជាតិ​ Rohingya រស់នៅ​ច្រើនកុះករ​ដែរនោះ​ បានរិះគន់​សកម្មភាព​របស់​ក្រុមអ.ស.ប.​ និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរជាតិនានា​ ដែល​គេហៅកាត់ថា​ INGOs ដោយលោក​បាននិយាយថា​ ពួកគេ​ទាំងអស់​នេះហើយ​ដែលជា​អ្នកបង្ក​បញ្ហា​ក្នុងរដ្ឋ​ Rakhine។

អាជ្ញាធរ​ក្នុងស្រុក​ និងសាធារណ​ជន​ មិនបាន​ដឹងថា​តើមាន​រដ្ឋាភិបាល​មីយ៉ាន់ម៉ា​ និង​ក្រុមអង្គការ​អន្តរជាតិ​ទាំងនោះ​ មានការ​យោគយល់គ្នា​ និង​ចំណាត់ការ​ជាមួយគ្នានឹងគ្នា​យ៉ាងណា​ឡើយ។

តំណាង​រាស្រ្ត​មួយរូប​មកពី​គណបក្ស​ ANP បាន​និយាយ​ថា៖ "ការណ៍​ដែលមន្រ្តី​អ.ស.ប. ​និង​មន្រ្តី​ INGO អាច​ធ្វើដំណើរ​គ្រប់ទីកន្លែង​ដោយសេរីតាម​ដែលពួកគេចង់​ទៅ​ គឺជា​ការបង្កើត​ឲ្យមាន​ភាពតាន​តឹងរវាង​គ្នាទៅវិញ​ទៅមក​”។ លោក​បាន​ដាក់ពាក្យ​ប្តឹង​ជំទាស់​ទៅរដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ Naypyidaw ឲ្យ​ហាម​ប្រាម​អ.ស.ប. ​និង​អង្គការផ្សេង​ៗទៀតចុះ​មកបំពេញ​បេសកកម្មពិនិត្យ​ស្ថានភាព​ប្រជាជន​ជាក់ស្តែង​ក្នុងរដ្ឋ​ Rakhine ​ដែល​អាចនឹង​បញ្ឆេះ​ឲ្យ​មានជម្លោះ​នានារវាង​សហគមន៍​នៃក្រុមជនជាតិ​ និង​ជំនឿសាសនា​ផ្សេងៗ​គ្នា។

ទោះជាយ៉ាង​ណាក៏ដោយ​ សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស​ Aung Myo Min ដែល​ជាប្រធាន​នៃអង្គការ​សមភាព​មីយ៉ាន់ម៉ា បាន​ជំរុញឲ្យរ​ដ្ឋាភិបាល​ធ្វើការ​សហការ​ជាមួយអ.ស.ប.​ និង​អង្គការមិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរជាតិ​ផ្សេងៗ​ធ្វើការលើ​សិទ្ធិមនុស្ស។ លោក​ Aung Myo Min បាន​និយាយ​ថា​៖ “ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញត្តិ​មិនគួរ​យល់ព្រម​លើ​ចរន្ត​ដែលនាំ​ឲ្យ​មានការ​ពិភាក្សា” របាយការណ៍​នៃអ្នករាយ​ការណ៍ពិសេស​ដូចនេះ​ទេ។ ទង្វើ​បែបនេះ​នឹងធ្វើឲ្យ​ខូចកេរិ៍្តឈ្មោះ​ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញតិ្ត​វិញ​ទេ។

តំណាង​រាស្រ្ត​មួយរូប​ទៀតលោក​ Maung Myin មក​ពីគណបក្ស​ USDP ក៏បាន​ជំរុញឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើការ​រឹតត្បិត​សកម្មភាព​នានារបស់​អ.ស.ប. ​និងអង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរជាតិ​នានាផង​ដែរ។

លោក​ Maung Myin បាន​និយាយថា​៖ “យើងជា​ប្រជាជាតិ​មាន​អធិបតេយ្យភាព​ ប្រសិន​បើយើង​អនុវត្ត​តាម​សេចក្តីថ្លែង​ការណ៍​មិនមាន​លក្ខណៈ​ពេញលេញ​ និង​បង្កឲ្យ​មានការ​ដាក់សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិនោះ​ យើង​នឹងត្រូវ​វិនាស​មិន​ខាន។ ខ្ញុំគាំទ្រ​លើចំណាត់​ការដែល​បដិសេធ​របាយការណ៍​អ្នករាយការណ៍​ពិសេសនេះ​”៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ កោះ​ សុគន្ធី

XS
SM
MD
LG