ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

វាគ្មិន​នៅ​​វ៉ាស៊ីនតោន​រិះគន់​វៀតណាម​និង​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​រិតត្បិត​​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌មាន


វាគ្មិន​ពិភាក្សា​អំពី​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​នៅ​ទី​ស្នាក់ការ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤។ (សុខ ខេមរា/វីអូអេ)
ចំ​ពេល​ដែល​ពិភព​លោក​ប្រារព្ធទិវា​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​កាលពី​ថ្ងៃទី​៣​ខែ​ឧសភា​ ក្រុម​វាគ្មិន​ក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីន​តោន​បាន​ថ្លែង​ថា ​ការ​រិត​ត្បិត​និង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ចំពោះ​សេរីភាព​ព័ត៌មាន​ ជាពិសេស​សេរីភាព​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​ ដែល​មាន​ការ​កើនឡើង ​នៅ​ពេល​ដែល​បញ្ហា​សង្គម​ និង​ការ​តស៊ូ​មតិ​របស់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​និង​កម្ពុជា​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ដែរ​នោះ។​

នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​ស្តីពី«ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​សេរី​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម»​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ និង​អង្គការ​អ្នក​កាសែតគ្មាន​ព្រំដែន​នោះ ​ក្រុម​វាគ្មិន​នានា​រាប់​ទាំង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ស.រ.អា.​ ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ​និង​អ្នក​សរសេរ​ប្លុក​មកពី​ប្រទេស​វៀតណាម​ បាន​និយាយ​ស្រដៀង​គ្នា​ថា ប្រទេស​វៀតណាម​កាន់​តែ​មាន​ការ​រិត​បន្តឹង​និង​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុកម្នេញ​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌មាន​ សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ ឡើង​វិញ​អំពី​បញ្ហា​នេះ។​

លោក​ ស្កត់ ប៊ូសប៊ី ​(Scott Busby) ​ឧបការីរង​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការ​បរទេស​ស.រ.អា.​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ពលកម្ម ​ដែល​ជា​វាគ្មិន​ បាន​ថ្លែង​ថា​ ប្រទេស​វៀតណាម​ត្រូវ​តែ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សេរីភាព​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​និង​សេរីភាព​ព័ត៌មាន។​

«បញ្ហា​ចុង​ក្រោយ​មួយ​ដែលខ្ញុំ​ចង់​និយាយ​គឺ​ថា​ យើង​នឹង​ជួប​ជាមួយ​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​នៅ​ក្នុង​ខែ​នេះ​ ក្នុង​ពេល​ដែល​មាន​កិច្ច​ពិភាក្សា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ស្តី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​រវាង​ស.រ.អា.និង​វៀតណាម​ ហើយ​យើង​នឹង​លើក​បញ្ហា​នេះ​ជាមួយ​អ្នក​តំណាង​ប្រទេស​វៀតណាម»។​

លោក​ថ្លែង​ថា ​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​រដ្ឋ ​ដែល​ជា​រឿង​មិន​ត្រឹមត្រូវ។​ អង្គការ​ព័ត៌មាន​ត្រូវ​តែ​មាន​ភាព​ឯករាជ្យ​ក្នុង​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ សរសេរ ​និង​បោះពុម្ពផ្សាយ​ដោយ​សេរី​អំពី​ស្ថាន​ការណ៍​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។​ លោក​ ​ប៊ូសប៊ី​ អះអាង​ថា ​ទោះបី​ជា​មាន​ការ​បើក​ឲ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្តាញ​សង្គម​ខ្លះ​មែន​ តែ​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ចំពោះ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ និង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ ​ឬ​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​តាម​ទំព័រ​បណ្តាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក។​

«វា​ជា​ស្ថាន​ការណ៍​នៃ​ក្តី​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​សម្រាប់​យើង​ បើ​ទោះបី​ជា​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​យើង​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ ពលរដ្ឋ​មាន​សិទ្ធិ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតជា​ច្រើន ​ហើយ​ពួក​គេ​អាច​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​ហ្វេសប៊ុក​ក្តី។​ ដូច្នេះ​នេះ​ជា​ស្ថាន​ការណ៍​ស្មុគស្មាញ។​ វា​មិន​មែន​ដូច​កូរ៉េ​ខាងជើង​មែន​ តែ​វា​ក៏​មិន​មែន​ជាសង្គម​សេរី​ដែរ​ នៅ​ពេល​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតនោះ»។​

ប្រទេស​វៀតណាម​ត្រូវ​អង្គការ​សារ​ព័ត៌មាន​ដាក់​ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​លំដាប់​ប្រទេស​គ្មាន​សេរីភាព​ផ្នែក​សារ​ព័ត៌មាន​សម្រាប់​របាយ​ការណ៍​ចេញ​ផ្សាយ​ឆ្នាំ​២០១៤​នេះ។​

លោក​ ដូ ហុងឌៀម ​ប្រធាន​អង្គការ​ផ្នែក​តស៊ូ​មតិ​មួយ​ក្នុង​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា​ឈ្មោះ​វៀតតាន់​ (Viet Tan)​ ដែល​ជា​វាគ្មិន​មួយ​រូប​បាន​ថ្លែង​ថា ​ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​បង្កើន​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​ធ្វើទុក្ខ​បុកម្នេញ​៣ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ​ដោយ​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​កើន​ច្រើន​បី​ដង​ បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ពេល​មុនៗ​ នៅ​ពេល​មាន​កំណើន​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ និង​នៅ​ពេល​មាន​ការ​សរសេរ​រឿងរ៉ាវ​ជា​ច្រើន​ពី​ប្រទេស​វៀតណាម។​ រឿង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុក​ម្នេញ​នេះ​ លោក​ចាត់​ទុក​ថា ​ជា​ការ​សងសឹក​របស់​វៀតណាម​ដើម្បី​ពង្រឹង​អំណាច​នៃ​ការ​ដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​របស់​ខ្លួន។​

«ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​ជា​រដ្ឋា​ភិបាល​ពុក​រលួយ។​ ពួក​គេ​មិន​គ្រាន់​តែ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទេ​ គឺ​ថែមទាំងពុក​រលួយ​ទៀត​ផង។​ ពួក​គេ​រំលោភ​បំពាន​ពលរដ្ឋ​តាមរយៈ​ការ​ប្លន់​ដីធ្លី​ពលរដ្ឋ។​ មន្ត្រី​ពុក​រលួយ​ក្លាយ​ជា​អ្នក​មាន​ស្តុក​ស្តម្ភ។ មន្ត្រី​កាន់​អំណាច​វៀតណាម​ឥឡូវ​មាន​បាន ​តែ​ពលរដ្ឋ​ជា​ទូទៅ​ក្រីក្រ។ ​ដូច្នេះ​គ្មាន​ភាព​ស្មើ​គ្នា​ទេ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។​ ដូច្នេះ​និយាយ​ឲ្យ​ខ្លី​ទៅ​ អ្នក​កាសែត​ ប្រជាជន​ អ្នក​កាសែតឯករាជ្យ​ និង​អ្នក​សរសេរ​ប្លុក ​គេ​សរសេរ​រឿងរ៉ាវ​យ៉ាង​ច្រើន»។​

យល់​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ​ លោក ​ចន ហ្វ័ក ​(Jon Fox) ​នៃ​អង្គការ​ ACCESS​ ក្នុង​ប្រទេស​អាមរិក​បាន​ថ្លែង​ថា​ បញ្ហា​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​និង​បញ្ហា​លើ​ពិភពលោក​មិន​មែន​បណ្តាល​មក​ពីបណ្តាញ​សង្គម​ទេ​ តែ​រឿង​រ៉ាវ​កើត​ឡើង​ដោយ​អំពើ​ពុក​រលួយ​ រឿង​មិន​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​រឿង​មិន​គោរព​បរិស្ថាន​នោះ​ហើយ​ដែល​បង្ក​ជា​បញ្ហា ហើយ​រដ្ឋ​មិន​ត្រូវ​រិត​ត្បិត​បណ្តាញ​សង្គម​ទេ។​

«ដូច្នេះ​ការ​វាយ​ប្រហារ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​ប្រព័ន្ធ ​Twetter​ និង​ Facebook ​មិន​មែន​ជា​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ទេ។​ ដូច​ជា​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែរ​ យើង​ជឿ​ទៅ​លើ​តម្លៃ​នៃ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​សំខាន់​និង​ជា​មូលដ្ឋាន​ ដែល​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​គោរព​និង​គាំពារ។​ ហើយ​ល្គឹកណា​រដ្ឋាភិបាល​ឬ​អ្នក​កាន់​អំណាច​មិន​អនុវត្ត​តាម​ទេ​ រឿង​នេះ​នឹង​ក្លាយ​ជា​បញ្ហា​ ដូច​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹង​ស្រាប់​ គឺ​ថា​មិន​ថា​ឡើយ​ពលរដ្ឋ​នៅ​ទីណា​ទេ​ ក្នុង​ពិភពលោក​នេះ​ គឺ​មាន​បំណង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជិះជាន់​ ទោះ​តាម​បច្ចេកវិទ្យា​អ្វី​ក៏ដោយ»។​

លោក​ថ្លែង​ថា​ ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ការ​រិតត្បិត​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតនិង​ព័ត៌មាន​នេះ​មិន​មែន​មាន​តែ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ទេ​ គឺ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។​

«ការ​ចាប់​ពិរុទ្ធ​ផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតកើត​មាន​គ្រប់​កន្លែង​ទូទាំង​ពិភពលោក ​ជា​ពិសេស​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ហើយ​យើង​បាន​ឃើញ​កំណើន​នៃ​ការណ៍​នេះ​ក្នុង​ប្រទេស​ដូច​ជា​កម្ពុជា​ ដែល​មាន​សកម្មភាព​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតច្រើន​ គឺ​មាន​កំណើន​នៃ​ការ​គាប​សង្កត់​កាន់​តែ​ច្រើន ​ជា​ពិសេស​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ យើង​ឃើញ​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី​និង​វិវាទ​ផ្នែក​ការងារ​របស់​កម្មករ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​គេ​ពិភាក្សា​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតដែល​អ្នក​រៀបចំ​ឬ​អ្នក​ពិភាក្សា​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិតមាន​ការ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ទាំង​នោះ។​ យើង​បាន​ឃើញ​ប្លក់ (Blog) ​ត្រូវ​គេ​បិទ ចោល។​ យើង​បាន​ឃើញ​អ៊ីនធឺណិតត្រូវ​គេផ្តាច់។​ យើង​ឃើញ​រឿង​នេះ​កើត​ឡើង​ ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ រឿង​នេះ​ជា​បញ្ហា​ ហើយ​រឿង​នេះ​ជា​បញ្ហា​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​អាក្រក់​លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​សមត្ថភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ​និង​ការ​ទទួល​បាន​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​មូលដ្ឋាន​នោះ»។​

ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​ប្រទេស​គ្មាន​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ដែរ​ ដោយ​សារ​ព័ត៌មាន​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​ត្រូវ​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​រដ្ឋ ​និង​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ បាញ់​សម្លាប់​អ្នក​កាសែតកើត​ឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់។​ បញ្ហា​ដទៃ​ទៀត​ដែល​គេ​ឃើញ​កើត​មាន​ឡើង​នោះ​គឺ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​ការ​បង្រ្កាប​ផ្តាច់ផ្តិល​ជីវិត ​ការ​រិតត្បិត​សេរីភាព​ជួប​ប្រជុំ​ សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ វិវាទ​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​គេ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ រិះគន់​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​ជា​ប្រចាំ​ដើម្បី​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ។​

ការ​ទាមទារ​នេះ​ក៏ដូច​ជា​ការ​ទាមទារ​របស់​ក្រុម​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ សេរីភាព​ព័ត៌មាន​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ដែរ។​

លោក​ដូ ហុងឌៀម​ (Do Hoang Diem)​ បាន​ថ្លែង​ថា ​លោក​នឹង​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ​ស.រ.អា. សហភាព​អឺរ៉ុប​ ក្រុមហ៊ុន​ និង​ស្ថាប័ន​នានា​ ហើយ​នឹង​ពលរដ្ឋ​វៀតណាម​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅ​ប្រទេស​ ដើម្បី​នាំ​មក​នូវ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។​

លោកស្រី​ ម៊ឺរ៊ឺឌីត វីតិគ័រ ​(Meredith Whittaker)​ នាយិកា​កម្មវិធី​ក្រុមហ៊ុន​អ៊ីនធឺណិត Google ​ដែល​ជា​វាគ្មិន​ចូលរួម​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​សេរីភាព​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​នោះ​ បាន​បង្ហាញ​ការ​គាំទ្រ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត ​ដោយ​បាន​អះអាង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​ចូល​រួម​ថា៖​ «ខ្ញុំ​រង់​ចាំ​ធ្វើ​កិច្ចការ​ជាមួយ​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​និង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​រយៈ​ពេល​វែង​ ដែល​អាច​គាំទ្រ​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកវិជ្ជា​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ ហើយ​ក៏​រង់ចាំ​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​កិច្ចការ​តាម​របៀប​ផ្សេង​ពី​នេះ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ហើយនឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាកដ​ថា​ កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​នោះ​មាន​លក្ខណៈ​ទូលំទូលាយ​និង​តាម​តម្រូវការ​បន្ថែម​ ហើយ​នឹង​មាន​ឥទ្ធិពល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សារៈ​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​និង​ក្នុង​ពិភពលោក»។​

លោកស្រី ​លីប៊ី លីវ​ (Libby Liu) ​នាយិកា​វិទ្យុអាស៊ី​សេរី​ ដែល​ជា​អ្នក​រៀបចំ​និង​សម្រប​សម្រួល​កម្មវិធី​ពិភាក្សា​អំពី​សេរីភាព​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​អ្នក​សរសេរ​ប្លក់​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ថា​ ពួកគេ​នៅ​ទីនោះ​មិន​មែន​ឯកកោ​ទេ។ ​លោកស្រី​និង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីន​តោន​គាំទ្រ​ឲ្យមាន​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម៕
XS
SM
MD
LG