ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សិល្បករ​កេនយ៉ា​បដិសេធ​មិន​ឲ្យ​ចិន​​តំណាង​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ពិព័រណ៍ Venice Biennale

  • Hilary Heuler

រូបភាព​ឯកសារ៖ ស្នាដៃ​សិល្បៈ​ដែល​ផ្គុំ​ឡើង​ដោយ​សិល្បករ​កេនយ៉ា​ Yinka Shonibareនៅ​ឯ​ពិធី​ពិព័រណ៍​ Biennale លើក​ទី​៥២ ក្នុង​ទីក្រុង​ Venice ប្រទេស​អ៊ីតាលី​ កាល​ពី​ខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំ​២០០៧។

ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ប្រទេស​គឺ​ មាន​មោទនភាព​ចំពោះ​ការមាន​ទីតាំង​សម្រាប់​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​ពិព័រណ៍​ Venice Biennale នេះ​។ វា​ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​ជាច្រើនប្រៀប​ប្រដូចទៅ​នឹង​កីឡាករ​លំដាប់ថ្នាក់អូឡាំពិក​ក្នុង​ពិភព​សិល្បៈ​ដែរ។​ សម្រាប់​កេនយ៉ា​ដែល​មាន​សិល្បករ​ទើប​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​មាន​ស្នាដៃ​ថ្នាក់​អន្តរជាតិ​នោះ​ បាន​មក​ចូលរូម​ដាក់តាំង​បង្ហាញ​ជា​លើក​ទី​៣​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ។

ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​សិល្បករ​កេនយ៉ា​ឈ្មោះ​ Wamburi Kamiru បាន​ឃើញ​ក្រុម​អ្នក​សិល្បៈ​ឈរ​តម្រង់​ជួរ​នោះ​ នាង​មាន​ការខឹង​សម្បារ​នៅ​ពេល​បាន​ដឹង​ថា​នៅ​ទី​នោះ​ ស្ទើរ​តែ​គ្មាន​អ្នក​ដែល​មក​ពី​កេនយ៉ា​សោះ​ឡើយ។

«វា​ប្រៀប​ដូច​ជា​មនុស្ស​ដែល​ជ្រើសរើស​ដើរ​ចូល​មក​កាន់​តំបន់​របស់​ខ្ញុំ​ ហើយ​សម្រេច​ថា​ខ្ញុំ​គ្មាន​វត្តមាន​នៅ​ទី​នោះ​ ក្នុង​នាម​តំណាង​ជា​សិល្បករ​ជាតិ​កេនយ៉ា​ម្នាក់​អីញ្ចឹង។​ ពួកគេ​គិត​ថា​វា​គ្មាន​បញ្ហា​នោះ​ទេ​ ដែល​យក​អ្នក​ផ្សេង​មក​ពី​ប្រទេស​ផ្សេង​ មក​តំណាង​សំឡេង​របស់​ពួក​យើង។​ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខឹង​អំពី​រឿង​នេះ។ វា​គឺ​ជា​ទង់ជាតិ​របស់​ប្រទេស​ខ្ញុំ​ មិន​មែន​ទង់​ជាតិ​របស់​ប្រទេស​អ្នក​ផ្សេង​ឡើយ។»

ក្នុង​ចំណោម​សិល្បករ​៨​នាក់​ដែល​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​នៅ​ទីតាំង​សម្រាប់​ប្រទស​កេនយ៉ា​នោះ មាន​៦​នាក់​ជា​ជនជាតិ​ចិន។ មាន​តែ​ជនជាតិ​កេនយ៉ា​ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ជាប់​ឈ្មោះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី។

​ពិព័រណ៍ Biennale ឆ្នាំ​នេះ​ បាន​ចាប់ផ្តើម​បើក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​ឧសភា ប៉ុន្តែ​ទីតាំង​សម្រាប់​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​ប្រទេស​កេនយ៉ា បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ចលាចល​ក្នុង​ចំណោម​សហគមន៍​សិល្បករ ដោយ​សារ​កាល​ពី​ខែ​មុន​ រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​វប្បធម៌​កេនយ៉ា​ លោក​ Hassan Wario បាន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវ​ការ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ឡើយ។

វា​គ្មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ឡើយ​ថា​ តើ​ទីតាំង​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​នោះ​ត្រូវ​បាន​គ្រប​ដណ្តប់​ដោយ​សិល្បករ​ចិន​ទាំង​នោះ​យ៉ាង​ដូចម្តេច។ អ្នក​រៀបចំ​អ៊ីតាលី​បាន​និយាយ​ថា​ លោក​បាន​ចំណាយ​លុយ​ផ្ទាល់​ខ្លួនជាច្រើន​ទៅ​ក្នុង​ពិធី​ពិព័រណ៍​ស្នាដៃ​នេះ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​នោះ​ ពិព័រណ៍​នេះ​នឹង​មិន​បាន​កើត​ឡើង​ឡើយ។​

នាង​ Sylvia Gichia ដែល​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​មជ្ឈមណ្ឌល​សិល្បៈ​កេនយ៉ា​ Kuona Trust និយាយ​ថា​ នាង​សុខ​ចិត្ត​មិន​មាន​ទីតាំង​សម្រាប់​ដាក់តាំង​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​នោះ​ ជា​ជាង​ការ​ដែល​មាន​តែ​មួយ​ដូច​នេះ។

«យើង​សុខ​ចិត្ត​មិន​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ឲ្យ​ ជា​ជាង​ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ឲ្យ​ដោយ​បោក​បញ្ឆោត និង​នៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ខុស​បែប​នេះ។ សួរ​ថា​តើ​យើង​ចង់​ឲ្យ​មាន​ទីតាំង​សម្រាប់​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ទេ? ប្រាកដ​ណាស់។ តើ​ពួក​យើង​ចង់​ឲ្យ​មាន​សិល្បករ​ជាតិ​កេនយ៉ា​ចូលរួម​ទេ? គឺ​ប្រាកដ​ណាស់។ ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ទ្រាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​បង្ហាញ​ដោយ​ខុស​ឆ្គង​បែប​នេះ​ទេ»។

នាង​បាន​បន្ថែម​ថា​ សិល្បករ​កេនយ៉ា​ប្រាកដ​ជា​អាច​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។ ទស្សនីយភាព​នៃ​សិល្បៈ​របស់​ប្រទេស​នេះ​បាន​រីក​លូតលាស់​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ ហើយ​បាន​ទាក់​ទាញ​ឲ្យ​មាន​ការទទួល​ស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ​ជាច្រើន។​

«វា​កំពុង​តែ​រីក​លូត​លាស់​ខ្លាំង។​ ពួក​យើង​បាន​ទាក់​ទាញ​ការចាប់​អារម្មណ៍​ពី​សំណាក់​បរទេស​ជាច្រើន ពីព្រោះ​ការងារ​ជាក់ស្តែង​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​សិល្បករ​មក​ពី​ប្រទេស​នេះ។​ អ្នក​ទិញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​បរទេស​កំពុង​ទិញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​ពី​តំបន់​អាហ្រ្វិក​ខាង​កើត។​ យើង​មាន​សិល្បករ​ដូចជា​ Paul Onditi, Miriam Kyambi, James Muriuki និង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​ដែល​នឹង​បន្ត​មាន​ទៀត។

នេះ​មិន​មែន​ជា​លើក​ទី​មួយ​ទេ​ ដែល​មាន​ស្នាដៃ​បរទេស​បាន​មក​ជំនួស​កន្លែង​របស់​កេនយ៉ា​នៅ​ក្នុង​ការតាំង​ពិព័រណ៍​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Venice នេះ។ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ ទីតាំង​សម្រាប់​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃសម្រាប់​ប្រទេស​នេះ​ ក៏​ត្រូវ​បាន​គ្រប​ដណ្តប់​យ៉ាង​ក្រាស់ក្រាល​ដោយ​ចិន​ដូច​គ្នា។

នាង​ Gichia បាន​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​មិន​ឲ្យ​វា​កើត​មាន​ឡើង​ទៀតទេ។ នាង​និយាយ​ថា នាង​និង​សិល្បករ​កេនយ៉ា​ផ្សេង​ទៀត​ កំពុង​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​ស្ថានទូត​អ៊ីតាលី​ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​រក​វិធី​ណា​អាច​ឲ្យ​មាន​កន្លែង​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​សម្រាប់​ពិព័រណ៍​ Biennale ឆ្នាំ​២០១៧។

​វា​ជា​កិច្ចការ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​ថ្លៃ។​ សិល្បករ​សោទស្សន៍​ម្នាក់​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ Thom Ogonga​ដែល​មក​ពី​អង្គការ​ Kuona Trust មាន​ការ​ជឿជាក់​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​នឹង​មិន​បង់​ថ្លៃ​ចំណាយ​ឡើយ ឬ​ថា​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​សិល្បៈ​របស់​កេនយ៉ា​នឹង​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ទាំង​អស់​គ្នា។​

​«យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​កិច្ចការ​រៀបចំ​ជាច្រើន។ ឧទាហរណ៍ សម្រាប់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ប្រសិន​បើ​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដើម្បី​ផ្តល់​មូលនិធិ​សម្រាប់​កន្លែង​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​ដ៏​សមស្រប​មួយ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Venice ហើយ​តើ​អ្នក​អ្នក​ណា​នឹង​ធ្វើ​វា? យើង​មិន​មាន​សូម្បី​តែ​អ្នក​ចាត់ចែង​ត្រឹមត្រូវ។ យើង​មិន​មាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិល្បៈ​មួយ​ផង។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​អ្វី​ដែល​យើង​ត្រូវ​ការ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កេនយ៉ា គឺ​ធ្វើ​ការរួម​គ្នា»។

សម្រាប់​ការដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​នៅ​ក្នុងពិព័រណ៍​ Biennale ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​នៅ​តែ​បន្ត ប៉ុន្តែ​វា​នឹង​មិន​មាន​ដាក់​តាំង​ទង់ជាតិ​កេនយ៉ា​ទៀត​ទេ ដែល​វា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កិច្ចការ​ជោគ​ជ័យ​មួយ​សម្រាប់​ នាង​ Gichia៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ នូវ ពៅ​លក្ខិណា

XS
SM
MD
LG