ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

អ្នក​សាព័ត៌មាន​ប្រឈម​នឹង​ការ​គំរាម​កំហែង​ដល់​អាយុជីវិតក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ដែល​ត្រូវ​បាន​ហែក​ហួរ​ដោយ​ជម្លោះ​នៅ​មីយ៉ាន់ម៉ា


រូបភាពឯសារ៖ ប្រជាជន​សែង​សព​របស់​ស្រ្តី​ជនជាតិ​ភាគតិច Rakhine យកទៅបូជា​នៅទីក្រុង Rathedaung បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ Rakhine រវាង​ក្រុមយោធា​មីយ៉ាន់ម៉ា​និង​កងទ័ព Arakan Army ដែល​ជា​កងកម្លាំង​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ក្នុង​រដ្ឋ Rakhine កាលពី​ថ្ងៃទី​២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩។

លោក​ Aung Marm Oo គឺ​ជា​អ្នក​កាសែត​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​អ្នកកាសែត៥២​នាក់​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការកាត់ទោស​ក្រោម​ច្បាប់​គាបសង្កត់​ជាច្រើន​តាំង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​របស់​មីយ៉ាន់ម៉ា​ឡើង​កាន់​ដំណែង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជា​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៦ ។

បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​គំរាមកំហែង​អាយុជីវិត រហូត​ដល់​ចេញ​ដីកា​តាម​ចាប់ខ្លួន ​ឥឡូវ​នេះលោក Aung Marm Oo កំពុង​ពួនសម្ងំលាក់ខ្លួន​។ លោក​បាន​គេច​ខ្លួន​តាម​បន្ទប់​អាផាតមីន​របស់​បងប្រុស​លោក​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​មុន​នឹងត្រូវ​បាន​ឡោមព័ទ្ធ​ដោយ​ក្រុមប៉ូលិស​ពិសេស​មក​ពី​អង្គភាព​ប៉ូលិស​ស៊ើប​ការ​សម្ងាត់របស់ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា។

គ្រោះ​ថ្នាក់​បែប​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​ធម្មតា​របស់​អ្នក​កាសែត​ដែល​ហ៊ាន​រាយការណ៍​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុមអាជ្ញាធរ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ដោយអំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ទៅលើ​ជនជាតិ​ភាគតិច​រ៉ូហ៊ីង​យ៉ា​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ និង​ជា​ទី​ដែល​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ Rakhineកំពុង​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​យោធា​ទាមទារ​ស្វ័យភាព​បន្ថែមទៀត។

លោក Aung Marm Oo គឺជា​ស្ថាបនិក​និង​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ (Development Media Group) ហៅ​កាត់​ថា​DMG គឺភ្នាក់ងារ​សាព័ត៌មាន​ថ្មី​មួយ​ដែល​មានមូលដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ Sittwe ដែល​ធ្លាប់បាន​រាយការណ៍​ពី​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អំឡុង​ការ​ប៉ះទង្គិច​ថ្មីៗ​នេះរវាង​កង​ទ័ពឧទ្ទាម Arakan Army (AA) និងក្រុម​យោធា​មីយ៉ាន់ម៉ា។

លោក​គឺ​ជា​អ្នក​កាសែត​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​អ្នកកាសែត៥២​នាក់​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការកាត់ទោស​ក្រោម​ច្បាប់​គាបសង្កត់​ជាច្រើន​តាំង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​របស់​មីយ៉ាន់ម៉ា​ឡើង​កាន់​ដំណែង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជា​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៦ ។

ករណី​របស់​លោក​គឺ​ជា​ការ​ក្រើន​រំលឹក​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​ថា​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​តិច​តួច​សម្រាប់​អ្នក​សាព័ត៌មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ​ ទោះ​បី​ជា​អ្នក​សាព័ត៌មាន​Reuters ពីរនាក់​គឺ​លោក Wa Lone និលោក​ Kyaw Soe Oo ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​កាលពី​ខែ​មុន​ក៏ដោយ បន្ទាប់​ពីត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ដោយ​សារ​ពួកគេ​បាន​បកអាក្រាត​អំពីការ​សម្លាប់​ជនជាតិ​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា​កាន់​សាសនាឥស្លាម​១០នាក់។

ការរិះគន់​លើអ្នក​ស្រី​ អង់សាន ស៊ូជី​ ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស និង​ជា​អតីត​អ្នក​តំណាង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ដែលបរាជ័យក្នុងការ​លុប​បំបាត់​ច្បាប់​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​គាបសង្កត់​អ្នក​សាព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ។

តាម​រយៈសារអេឡិចត្រូនិកផ្ញើរឲ្យ VOA លោក Aung Marm Oo បាន​និយាយ​ថា​លោក​ «កំពុង​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ទីតាំង​សុវត្ថិភាព​និង​លាក់កំបាំង​មួយ» ហើយ​លោក​មិន​មាន​ចេតនា​នឹង​ប្រគល់​ខ្លួន​ឲ្យ​ប៉ូលិស​ក្នុង​ពេល​ណាមួយ​ឆាប់ៗ​នោះ​ទេ។​ លោក​បាន​និយាយ​ថា៖ «ខ្ញុំមិន​ហ៊ាន​សូម្បី​តែ​គិត ​ថាតើ​ជីវិត​ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​ជា​យ៉ាងណា​ ប្រសិនខ្ញុំ​ត្រូវធ្លាក់​ទៅក្នុង​ដៃ​របស់​កងកម្លាំង​សាខា​ពិសេស និង​កងទ័ព​នោះ​»។

លោក​បាន​គេច​ពី​ប៉ូលិស​តាំង​ពី​ដើម​ខែ​ឧសភា​នៅពេល​ដែល​អាជ្ញាធរ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​លោក​ក្រោម​ច្បាប់​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រិះគន់​ជាច្រើន​។ ​ច្បាប់​នោះ​គឺ​ដាក់ទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ចំពោះ​បុគ្គល​ណា​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ក្រុម​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់​ទុក​ថា​ខុសច្បាប់។ ​កង​ទ័ពឧទ្ទាម Arakan Army (AA) ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ក្រុម​ខុសច្បាប់​ ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ព័ត៌មានត្រឹមត្រូវនោះ ក្រុម​អ្នកសាព័ត៌មាន​ជារឿយៗគ្មាន​ជម្រើស​ច្រើន​ក្រៅពី​ទាក់ទងទៅសមាជិក​នៃ​ក្រុម​នេះ​ដើម្បីទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​និង​អត្ថាធិប្បាយ​នានា​ទៅលើ​សេចក្តី​រាយការណ៍​របស់​ពួកគេ។

ប៉ូលិស​មិន​បាន​បង្ហាញ​ថា​តើ​លោក Aung Marm Oo បាន​ល្មើស​នឹង​មាត្រាទី១៧/២ នៃ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ទំនាក់ទំនង​ខុសច្បាប់ (Unlawful Associations Act)​ ដែល​បាន​ចោទប្រកាន់​ឲ្យ​លោក​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់​៥ឆ្នាំ​នោះទេ។​ VOA មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ប៉ូលិស​លោក Myo Thu Soe ដើម្បី​សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​បន្ថែមលើ​ករណី​នេះ​បាន​ទេ។

លោក​ Nickey Diamond អ្នក​ជំនាញ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មីយ៉ាន់ម៉ា​មកពី​ក្រុម​តស៊ូ​មតិ Fortify Rights បាន​និយាយ​ថា​លោក​ Aung Marm Oo ត្រូវ​បាន​គេ​ឃ្លាំមើល​ដោយសារ​តែ​អត្ថបទ​របស់​លោក​ដែល​ផ្សាយ​ពី​ជម្លោះ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Rakhine «បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកយោធា​ភ័យ​ខ្លាច»។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែម​ថា៖
«ករណី​របស់​លោក Aung Marm Oo ​គឺ​ជា​ការ​ព្រមាន​ ទៅកាន់​សាព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ទាំង​អស់​ ដែល​រាយការណ៍​ពី​ស្ថានភាព​ក្នុង​ទីក្រុង​ Rakhine»។

មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់​ពី​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង មន្ត្រី​បាន​កោះហៅ​អ្នក​សាព័ត៌មានពីរ​នាក់​ពីក្រុមហ៊ុន DMG និង​បាន​សួរ​ចម្លើយ​ពួកគេ​អំពី​អត្ថបទ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​កាលពី​ខែ​មករា​អំពី​ខួប​មួយ​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​បង្ក្រាបទៅ​លើ​បាតុកម្ម​មួយ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Rakhine ដែល​ប៉ូលិស​បាន​សម្លាប់​បាតុករ​ចំនួន​៧​នាក់។

លោក Myint Kyaw លេខា​របស់​បណ្តាញ​អ្នក​សាព័ត៌មាន​មីយ៉ាន់ម៉ាបាន​និយាយ​ថា​ គ្មាន​សញ្ញា​ណា​មួយ​បង្ហាញថា​អ្នក​សាព័ត៌មាន​ DMG បាន​ទាក់ទង​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ Arakan Army នៅពេល​ដែល​ពួកគេ​សរសេរ​របាយការណ៍​នោះទេ។ លោក​បាន​និយាយ​ប្រាប់ VOA ថា៖ «ខ្ញុំ​មិន​ឃើញ​ភស្តុតាង​ណា​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​ថា​ពួកគេ​បាន​ល្មើស​នឹង​ច្បាប់ទំនាក់ទំនង​ខុសច្បាប់នេះទេ»។

លោក Maung Sangkha នាយកប្រតិបត្តិ​អង្គការ Athan​ ដែលគាំទ្រ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ​នៅ​មីយ៉ាន់ម៉ា​បាន​និយាយ​ថា៖ «យោធា​អាច​ប្តឹង​ភ្នាក់ងារ​សាព័ត៌មាន​ណា​មួយបាន​តាម​ច្បាប់នេះ ក្រោម​បទចោទថាមាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគតិច​ប្រដាប់​អាវុធ​។ សភា​គួរ​តែ​លុប​ច្បាប់​នេះ​ចោល​ឲ្យ​បាន​លឿន​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​បាន​»។

គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​អ្នក​ស្រី អង់សាន ស៊ូជី មាន​សមាជិក​ភាគ​ច្រើននៅ​ក្នុង​សភា​ នេះ​មាន​ន័យ​ថា​តំណាង​រាស្រ្ត​អាច​លុប​ច្បាប់​នេះ​ចេញ​ដោយ​គ្មាន​ការ​ជំទាស់។

ប៉ុន្តែ​អ្នក​ស្រីអង់សាន ស៊ូជី បដិសេធ​មិន​ព្រម​ធ្វើ​ ដោយសារ​តែ​អ្នកស្រី​យល់ស្រប​ជាមួយ​នឹង​យោធា​ថា​ច្បាប់​នេះបាន​ផ្តល់​«អំណាច» ដល់​យោធា​ដើម្បី​បង្រ្កាប​ក្រុម​ឧទ្ទាម​នានា​ នេះ​បើយោងតាម​លោក​ Myint Kyaw។

ក្រុមសកម្មជន​ជឿ​ថា​ អ្នក​ស្រីអង់សាន ស៊ូជី​ក៏​បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​ការលុប​ចោលច្បាប់​គាប​សង្កត់​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​បរិហារកេរ្តិ៍ ដែល​ត្រូវមាន​ទោសជាប់ពន្ធនាគារ​ ដោយសារ​អ្នក​ស្រី​យល់​ថា​វា​ជា​ឧបករណ៍​ដ៏​មាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រិះគន់​គណបក្ស​ខ្លួន​ឯង។

វា​មិន​ត្រឹម​តែ​ជា​ច្បាប់​ដ៏​ឃោរឃៅ ដែល​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​ដល់អ្នក​សាព័ត៌មាន​ ជាពិសេស​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ Rakhine និង​រដ្ឋ​ដែល​កំពុង​រងជម្លោះ​ផ្សេងទៀត។

កាលពី​ឆ្នាំ២០១៧ អ្នក​យក​ព័ត័មាន​ម្នាក់​ដែល​រាយការណ៍អំពី​ជម្លោះ​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ឲ្យ​ភ្នាក់ងារ​សាព័ត៌មាន​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​និរទេស បាន​រួចជីវិត​ពី​ការ​ចាក់​នឹង​កាំបិត​ដោយ​ជន​មិន​ស្គាល់​មុខ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Sittwe។ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ មានការ​ផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​តូច​មួយ​នៅ​ខាងក្រៅ​ទីភ្នាក់ងារ​ស៊ើបអង្កេត (Root Investigative Agency) ដែល​ជា​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ទីក្រុង​ Sittwe​ ប៉ុន្តែ​មិនមាន​អ្នក​របួស​ទេ។

ប្រហែល​ជា​មួយ​ខែ​មុន​នឹង​អាជ្ញាធរ​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​លើ​លោក​ Aung Marm Oo ភ្នាក់ងារ DMG បាន​ទទួល​សារ​អេឡិចត្រូនិក​ឬអ៊ីម៉ែល​ពី​អាស័យដ្ឋាន​មួយ​ដែល​មាន​ពាក្យ​ជាភាសា​មីយ៉ាន់ម៉ា​ថា Tatmadaw ជាយោធា​មីយ៉ាន់ម៉ា។

សារ​នោះ​បាន​ព្រមានឲ្យ​ DMG «គាំទ្រកងទ័ព​Tatmadawតែមួយគត់។ បើមិន​ដូច្នោះទេ​យើង​មិន​អាច​ធានា​ពី​ជីវិត​របស់​អ្នក​សាព័ត៌មាន​របស់​អ្នក​បាន​ឡើយ»។ សារ​នោះ​បាន​សរសេរ​បញ្ជាក់​ថា៖

«ពួកគេ​នឹង​ប្រឈម​នឹង​ស្ថាន​ភាពមួយ​ស្រដៀងគ្នា​ដូច​នឹង​ករណីលោក U Ko Ni»​។ សារ​នោះ​បាន​សរសេរ​បន្ថែម​ដោយ​សំដៅ​ដល់​មេធាវី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​និង​ជា​ជំនួយការ​ជិតស្និត​របស់​អ្នក​ស្រី​ អង់សាន​ ស៊ូជី​ដែល​ត្រូវ​គេ​ធ្វើ​ឃាត​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៧»។

បើសិន​ជា​ករណី​ផ្ញើរសារ​គំរាមកំហែង​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​វិធានការណ៍​ ដាក់ទោស​អ្នក​ដែល​ផ្ញើរសារដូចករណីមុនៗ​ នោះ​បុគ្គល​ដែល​រង​ការគំរាមកំហែង​នៅ​តែ​បន្ត​រស់នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ភ័យខ្លាច​ការចាប់​ខ្លួន​ដដែល៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ ទុំ ម្លិះ

XS
SM
MD
LG