ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

លោក​ហ៊ុន សែន​​ដាក់​លុយ​៥០​ម៉ឺន​ដុល្លារ​​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​ក្តីក្តាំ​ស្ត្រី​ក្រីក្រ​


រូប​ឯកសារ៖ លោក គី តិច ថ្លែង​ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយចេញពីដាក់ភស្តុតាងបន្ថែមក្នុងសំណុំរឿងរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅតុលាការកំពូល កាល​ពី​​ឆ្នាំ២០១៧។ ​​លោក​ទើប​​ត្រូវ​​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​បាន​ចាត់​ឲ្យ​រៀប​ចំ​ «ក្រុម​មេធាវី​តេជោសែន»។ (កាន់ វិច្ឆិកា/VOA)

គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម​របស់​លោក​ ហ៊ុន សែន​ ដើម្បី​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​នេះ ​កើត​មាន​ឡើង​ ស្រប​ពេល​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​​ខាង​នីតិរដ្ឋ​រក​ឃើញ​ថា​ ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​នីតិរដ្ឋ​ទន់​ខ្សោយ​បំផុត​ ទាំង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ និង​តំបន់​ផ្សេងៗ​ទៀត​របស់​ពិភពលោក។

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​ លោក​ហ៊ុន សែន​ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ​ បាន​ប្រកាស​ដាក់​ថវិកា​ផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​លោក​ចំនួន​៥០​ម៉ឺន​ដុល្លារ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិកដើម្បី​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​មួយ​មានសមាជិក​ប្រមាណ​៥០​នាក់​ ដើម្បី​ផ្តល់​សេវា​ច្បាប់​ដល់​ស្ត្រី​ក្រីក្រ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។​

លោក ​ហ៊ុន សែន​ បាន​ប្រកាស​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ ក្នុង​ពេល​លោក​ជួប​សំណេះ​សំណាលជា​មួយ​ក្រុម​កម្មករ​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ​នៅ​ស្រុក​អង្គស្នួល​ ខេត្ត​កណ្តាល​ នា​ព្រឹក​ថ្ងៃពុធ​នេះ។​

លោក​បាន​ប្រាប់​ក្រុម​កម្មករ​ផង​ដែរ​ថា​ ​ស្ត្រី​ជា​មេធាវីនឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​អាទិភាព​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ក្រុម​មេធាវី​ ដែល​លោក​ហៅ​ថាជា​«ក្រុម​មេធាវី​តេជោសែន» ហើយ​ក្រុម​មេធាវី​ដែល​មាន​ចំនួន៥០​នាក់នឹង​មាន​ប្រធាន​មួយ​រូប​ និង​អនុ​ប្រធាន​បួន​រូប។

លោក ​ហ៊ុន សែន​ ថ្លែង​ថា៖​

«ខ្ញុំ​កំពុង​តែ​ឲ្យ​ឯកឧត្តម​ គី តិច​ ដែល​ជា​ប្រធានមេធាវី​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ជួយ​រៀបចំ​ឲ្យ​ខ្ញុំ។ ​ នេះ​មិន​មែន​ជា​ថវិកា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទេ​ ជា​ថវិកា​របស់​ខ្ញុំ​ ដែល​ប្រមូល​គ្នីគ្នា​ ដើម្បី​រៀបចំ​ឲ្យ​មាន​ក្រុមមេធាវីរបស់​តេជោ​សែនមួយ​សម្រាប់​ការពារក្តី​ឲ្យ​ស្ត្រី​ក្រី​ក្រ»។​

មេ​ដឹកនាំ​យូរ​ឆ្នាំ​របស់​កម្ពុជា​រូប​នេះបាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​ ក្រុម​កម្មករ​ដែល​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ច្បាប់​ អាច​មក​ទទួល​សេវា​ច្បាប់ពី​ក្រុម​មេធាវី​ ដោយ​មិន​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ថ្លៃសេវា​នោះ​ឡើយ។​

លោក ​ហ៊ុន សែន​ បន្ថែម​ទៀត​ថា​ ​ហេតុផល​មួយ​ដែល​លោក​ត្រូវ​ជម្នះ​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​នេះ​ឲ្យ​បាន​នោះ​ ​ដោយសារ​មាន​របាយ​ការណ៍​បញ្ជាក់​ថា​ ​ស្ត្រី​មួយ​ចំនួន​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ ព្រោះ​ខ្វះ​មេធាវី​ការពារ​ក្តី​ពួក​គេ។ ​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​

«ឥឡូវ​នេះ​ កំពុង​នៅ ខ្លះ​នៅ​មន្ទីរ​ឃុំ​ឃាំង​ ​ខ្វះ​មេធាវី។​ កាត់​ក្តី​អត់​កើត​ កាត់​ក្តី​អត់​បាន។ អ៊ីចឹង​នេះជា​គោល​នយោបាយចំពោះ​ស្ត្រី​របស់​យើង»។​

ក្រុម​អ្នក​ធ្វើការ​ផ្នែក​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា​យល់​ថា​ នេះ​ជា​ជំ​ហ៊ាន​វិជ្ជមាន​មួយ​របស់​លោក​ ហ៊ុន សែន ​ដែល​ផ្តើម​គំនិតបង្កើត​ក្រុម​មេធាវីការពារ​ក្តីស្រ្តី​ក្រីក្រ​រង​គ្រោះ​តែ​ពួក​គេ​បារម្ភ​ថា​ ​ការ​អនុវត្ត​អាច​នឹង​មិន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ចំពោះ​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ​ ដោយ​សារ​និន្នាការ​នយោបាយ។​

អ្នកស្រី​ រស់ សុភាព ​នាយិកា​អង្គការ​យេនឌ័រ​ ​និង​អភិវឌ្ឍន៍​ដើម្បី​កម្ពុជា ​ប្រាប់​ VOA​ កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះថា​ អ្នកស្រី​សាទរ​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​ស្រ្តី​ក្រីក្រ​ដែល​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​នោះ​ ​តែ​អ្នក​ធ្វើការ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​រូប​នេះក៏​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ​ផង​ដែរ។​

លោក​ អំ សំអាត​ ប្រធាន​ការិយាល័យ​បច្ចេកទេស​ស៊ើប​អង្កេត​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ​ យល់​ឃើញ​ស្រដៀង​គ្នានឹង​អ្នកស្រី​ រស់ សុភាព ​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​ក្រុម​មេធាវី​ថ្មី​នេះ។​ តែ​លោក​ថា​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន នឹងរង​ការ​រិះគន់ចំពោះ​ការ​ចំណាយ​ថវិកា​ផ្ទាល់​ខ្លួន​លោក​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹក​សន្ធាប់​នេះ​ទៅ​លើ​ក្រុម​មេធាវី។​

អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​រូប​នេះ​ផ្តល់​ការ​កត់​សម្គាល់​ទៀតថា​ កំណែ​ទម្រង់​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ និង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​គឺ​ជា​កិច្ច​ការ​អាទិភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ ដែល​បាន​សម្តែង​ចេតនា​ចង់​ជួយ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ក្ដីក្ដាំ​របស់​ស្ត្រី​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា។​

លោក​បាន​ប្រាប់​ VOA ​តាម​សារ​ឆ្លើយឆ្លង​អេឡិចត្រូនិក​មួយ​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​

«តាម​យោបល់​របស់​ខ្ញុំ​ ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ពន្លឿន​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​ច្បាប់​ និង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ ឬ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ តុលាការ​ឯករាជ្យ​ ក្នុង​ការ​ផ្តល់​យុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម ​និង​មាន​ជំនឿ​ទុកចិត្ត​ពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ​នោះ​ទើប​ជា​និរន្តរ​ភាព​នៃ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ ឬ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​យុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម​ និង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទូទៅ»។​

នៅ​មុន​ពេល​មាន​ការ​ប្រកាស​របស់​លោក ​ហ៊ុន សែន​ ថា​ ​ត្រូវតែ​មាន​ក្រុម​មេធាវី​ការ​ពារ​ក្តី​ស្រ្តី​ក្រីក្រ​នោះ​ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​រក​ឃើញ​ថា​ អំពើ​ពុក​រលួយ​ និង​ឥទ្ធិពល​ពីស្ថាប័ន​នីតិ​ប្រតិបត្តិ​បាន​គំរាម​កំហែង​ខ្លាំងលើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​ ជា​ពិសេស​គឺ​ឯករាជ្យ​របស់​តុលាការ។​

កាលពី​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​២០១៥​ ​វិទ្យាស្ថាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​គណៈ​មេធាវី​អន្តរជាតិ​ ​(International Bar Association Human Rights Institute)​ ​ចេញ​ផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​មួយ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ការ​វិភាគ​លម្អិត​ទៅ​លើកំណែ​ទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​កម្ពុជា​ ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​ថ្មី​បីស្តីពី​កំណែ​ទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​កម្ពុជា​ ដែល​បាន​ចេញពី​«សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​រៀប​ចំ​និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ឧត្តម​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅ​ក្រម​ ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តីពី​លក្ខន្តិកៈ​ ចៅក្រម​ និង​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ និង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​រៀប​ចំ​ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​របស់​តុលាការ»។​

របាយ​ការណ៍​នោះបាន​សរសេរ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖

«រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​នឹង​មាន​ឆន្ទានុសិទ្ធិ​ និង​ឥទ្ធិពល​លើ​ផែ្នក​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​របស់​ចៅក្រម។​ បច្ចុប្បន្ន​ វិសាល​ភាព​អំណាច​របស់​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​លើ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ ដូច​ជា​ឥទ្ធិពល​ផ្លូវការ​យ៉ាង​ច្រើន​លើ​ផ្នែក​ថវិកា​ ធនធាន​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ ការ​តែង​តាំង​ ការ​ដំឡើង​តំណែង​ រយៈ​ពេល​កាន់​តំណែង​ និង​ការ​ដក​ចេញ​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ ត្រូវ​បាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​ថ្មី​ទាំង​បី ​ដែល​គ្មាន​សង្គតិ​ភាព​ជាមួយ​បទដ្ឋាន​អន្តរ​ជាតិ​ឡើយ»។​

អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​រូបដែល​រួម​ចំណែក​សរសេរ​របាយ​ការណ៍​នេះ​គឺ​អ្នក​ស្រី​ Brenda Lee Edwards​ ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ នៅ​ពេល​រៀប​នឹង​ចេញ​ទៅ​បំពេញ​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​ខ្លួន​ ចៅ​ក្រម​ដែល​ត្រូវ​ការ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ ត្រូវ​បាន​សួរ​ និង​ប្រាប់​ឲ្យ​សូក​សំណូក​ជា​ថ្នូរ​ទៅ​នឹង​ការ​ទទួល​បាន​នូវ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល។ ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវបានប្រាប់​ថា ​ បុគ្គល​ដែល​ជា​សមាជិក​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជាមាន​លទ្ធភាព​ច្រើន​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ការ​តែង​តាំង​ និង​ការ​ដំឡើង​តំណែង​ ​នៅ​ពេល​ណា​ដែល​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​តែង​តាំង។​

ទាក់​ទិន​បញ្ហា​ច្បាប់​ដដែល​នេះ​ ​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភព​លោក​ (World Justice Project)​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ ​នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​២០១៧​ និង​២០១៨​កន្លង​ទៅ​នេះ​ ​កម្ពុជា​គឺជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​នីតិរដ្ឋ​ទន់​ខ្សោយ​ជា​ទីបំផុត​ ពោល​គឺស្ថិត​នៅ​បាត​តារាង​នៃ​សន្ទស្សន៍​នីតិរដ្ឋ។​

អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោកបាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​១១២​ក្នុង​ចំណោម​១១៣​ ប្រទេសដែល​ជា​ចំណាត់​ថ្នាក់មួយ​គ្មាន​ការ​ប្រែប្រួល​អ្វី​ទាំង​អស់​ ​បើ​ធៀប​ទៅ​នឹង​ឆ្នាំ​២០១៦។ ប្រទេស​វ៉េណេស៊ុយអេឡា​ ដែល​កំពុង​ជួប​កោលាហល​ខាង​នយោបាយ​នោះ ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​១១៣ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង​អស់​១១៣​ប្រទេស។​

នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ប្រទេស​សិង្ហបុរីទទួល​បាន​ពិន្ទុ​ល្អ​ជាង​គេក្នុង​ការ​កសាង​នីតិរដ្ឋ​គឺ​ឈរ​នៅ​ចំណាត់​ថ្នាក់​ទី១៣។​ ចំណាត់​ថ្នាក់​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​សិង្ហ​បុរី​ឈរ​ក្នុង​កម្រិត​កំពូល​មួយ​នៃ​ប្រទេស​មាន​នីតិរដ្ឋ​ ក្នុង​ចំណោម​១៥​ប្រទេសនៃ​ប្រទេស​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ខាង​កើត​ និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ​ ចំណែក​ថៃ​និង​វៀតណាម​ទទួល​បាន​ចំណាត់​ថា្នក់​ ៧១​ និង​៧៤​ ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ដែល​គ្រប​ដណ្តប់​តំបន់​អាស៊ី​អាគេ្នយ៍​ដដែល​នេះ។

តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិ​ធម៌​ពិភព​លោក​ ​នីតិរដ្ឋ​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាពគឺ​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​អំពើ​ពុករលួយ​ ប្រយុទ្ធ​នឹង​ភាព​ក្រីក្រ​ និង​ជំងឺ ​ហើយ​ការពារ​ប្រជាជន​ពី​អយុត្តិធម៌​សង្គម​ទាំង​ក្នុង​ទម្រង់​ធំ​ និង​តូច។​

នីតិរដ្ឋ​គឺជា​គ្រឹះ​សម្រាប់​សន្តិភាព​របស់​សហគមន៍​ ឱកាស​ និង​សមធម៌​ ហើយ​អាច​ទ្រទ្រង់​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់រដ្ឋាភិបាល​ដែល​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ និង​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​មូលដ្ឋាន។ ​នីតិរដ្ឋ​មិនមែន​គ្រាន់តែជា​វិធាន​របស់​មេធាវី​ និង​ចៅ​ក្រម​ទេ​ តែ​សមាជិក​សង្គម​ទាំង​អស់សុទ្ធ​តែ​មាន​ចំណែក​ពាក់​ព័ន្ធ៕

XS
SM
MD
LG