ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​នៅ​មាន​ច្រើន​ទូទាំង​ពិភពលោក​


លោក​ស្រី​ Navi​ Pillay​ មេ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អ.ស.ប.​ប។

ទីក្រុងហ្សឺណែវ៖​ ការ​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​បទ​បញ្ញ័ត្តិ​ជាជាង​ការ​លើក​លែង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០។​ អ.ស.ប.​ឲ្យដឹង​ថា​ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដូច​ជា​ការ​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈ​ដោយ​បុរស​ច្រើន​នាក់​ ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម,​ ការ​ប្រហារ​ជីវិត​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ ការ​ចាប់​មនុស្ស​ឃុំ​ឃាំង​តាម​តែ​អំពើ​ចិត្ត​និង​ការ​បាត់​ខ្លួន​នៅ​តែ​មាន​ច្រើន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក។​ទោះ​ណា​ជា​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​មាន​ការ​ថមថយ​នៃ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែរ​ដោយសារ​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថា​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម​និង​កំណើន​នៃ​ការ​ស្អប់​ជន​បរទេស។

«សូម​អរគុណ​ដល់​លោក​ Bob​ Marley​ ដែល​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​យើង​ប្រើ​ប្រាស់​ភ្លេង​បណ្តុះ​គំនិត​នេះ​ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​យុទ្ធនាការ​របស់​យើង​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រកែ​ប្រកាន់។​ នេះ​ជា​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ពិត​ប្រាកដ»។

លោក​ស្រី​ Navi​ Pillay​ មេ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អ.ស.ប. ​បញ្ចប់​ឆ្នាំ​មួយ​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ច្របូក​ច្របល់​ដោយ​បាន​ប្រារព្ធ​ការ​ប្រកាស​ជា​សាកល​នៃ​សិទ្ធិ​មនុស្ស។​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​៦២​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ សេចក្តី​ប្រកាស​នេះ​ បាន​បម្រើ​ការ​ជា​ការ​ណែនាំ​មួយ​សម្រាប់​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​នៃ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​ជា​ភ្លើង​នាំ​ផ្លូវ​មួយ​នៃ​សេចក្តី​សង្ឃឹម​សម្រាប់​មនុស្ស​រាប់​លាន​នាក់​ដែល​បាន​ត្រូវ​សង្កត់​សង្កិន​ និង​ត្រូវ​រំលោភ។

លោក​ស្រី​ Pillay​ កត់​សម្គាល់​សមិទ្ធិ​នៃ​សេចក្តី​ប្រកាស​នេះ​នៅ​ទិវា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដោយ​ផ្តល់​កិត្តិយស​ជូន​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​រាប់​សែន​នាក់​ដែល​បាន​និយាយ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រកែ​ប្រកាន់​ដែល​ជា​ញឹក​ញយ​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​បង់​ខាត​ច្រើន​ដល់​ពួក​គេ​ផ្ទាល់​និង​ពួក​ជន​ជា​ទី​ស្រទ្បាញ់​របស់​ពួក​គេ។

«នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រកែ​ប្រកាន់ ​និង​បុព្វហេតុ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​សំខាន់​ឯទៀតៗ​ ជា​ញឹក​ញយ​ពួក​គេ​ផ្ទាល់​បាន​រងគ្រោះ​ដោយ​សារ​ការ​ប្រកាន់។​ ជា​ការ​ពិត​ជាក់ស្តែង​ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ ពួក​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ត្រូវ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុកម្នេញ​ ត្រូវ​រំលោភ​ ត្រូវ​ជាប់​ឃុំឃាំង​ដោយ​អយុត្តិធ៌ម​និង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឃាត​ថែម​ទៀត​ផង»។

លោក​ស្រី​ Julie​ de​ Rivero​ នាយិកា​អង្គការ​ Human​ Rights​ Watch​ ប្រចាំ​ក្រុង​ ហ្សឺណែវ​(Geneve)​ និយាយ​ថា​ ជា​ការ​ពិបាក​នឹង​និយាយ​ថា ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ពេល​នេះ​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​មុន​ឬ​អាក្រក់​ជាង​កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន​នេះ។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​គេ​អាច​ដឹង​អំពី​លំនាំ​ខ្លះៗ។​ លោក​ស្រី​ថ្លែង​ថា​ លំនាំ​មួយ​ក្នុង​បណ្តា​លំនាំ​ទាំងនេះ​គឺ​ភាព​គ្មាន​ទោស​ពៃរ៍​សម្រាប់​ការ​រំលោភ​ធំៗ។​ លោក​ស្រី​ពោលថា ​ប្រទេស​សិរីលង្កា​ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ។

«យើង​បាន​ឃើញ​សង្គ្រាម​ចប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សិរីលង្កា​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ដោយ​មាន​ការ​បង់​ខាត​ច្រើន​ណាស់​សម្រាប់​ពួក​ជន​ស៊ីវិល​ដែល​បាន​ត្រូវ​បាញ់​លើ​ដោយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ។​ ហើយ​គ្មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ទេ​...ហើយ​នៅ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​ខ្ញុំ​ចង់​និយាយ​អំពី​ករណី​នៃ​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ក្នុង​សម័យ​លោក​ Bush​ ដែល​បាន​ត្រូវ​ធ្វើ​នៅ​ក្រោម​អាការៈ​ក្រៅ​នៃ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម​ដែល​នៅ​តែ​គ្មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ហើយ​ដែល​នៅ​តែ​គ្មាន​ភាព​មាន​ទោស​ពៃរ៍»។

លោក​ស្រី​ De​ Rivero​ និយាយ​ថា ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម​និង​ការកើន​កង្វល់​អំពី​សន្តិសុខ​ជាតិ​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ថមថយ​ថែម​ទៀត​ដល់​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​ខាង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ទោះ​ណា​ជា​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យក៏​ដោយ។​ លោក​ស្រី​ថ្លែង​ថា​ ការ​ព្រួយបារម្ភ​ដូច​គ្នា​បាន​បង្កើន​មនោសញ្ចេតនា​ប្រឆាំង​នឹង​ជន​បរទេស​ក្នុង​ប្រទេស​នានា​ក្នុង​ទ្វីប​អឺរ៉ុប។

លោក​ស្រី​ De​ Rivero​ ពោល​ថា​ លំនាំ​មួយ​ទៀត​ដែល​នាំ​ឱ្យ​ព្រួយបារម្ភគឺ​ អំពើ​ហិង្សា​ខាង​កាម​តណ្ហា​ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​ស្ត្រី​ ជាពិសេស​នៅ​ក្នុង​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ Congo។

«ខ្ញុំ​យល់​ថា​ទំហំ​នៃ​បាតុភូត​នេះ​ តែងតែ​តម្រូវ​ឱ្យ​យើង​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​ស្ថានការណ៍​ពិសេស​នេះ​ពីព្រោះ​ការ​បង្ខិត​បង្ខំ​សេព​សន្ធវៈ​បាន​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់​ជា​អាវុធ​មួយ​នៃ​សង្គ្រាម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ដែល​ជា​ការ​ទង្គុកចិត្ត​និង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ទិចខ្ទី​ដែល​វា​បាន​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​ពួក​បុគ្គល​និង​សហគមន៍»។

លោក​ Rupert​ Colville​ ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​អគ្គស្នងការ​អ.ស.ប.​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស។

«ខ្ញុំ​យល់​ថា​លោក​អ្នក​មាន​ការ​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ត​ទៅ​ទៀត​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយ​ឆ្នាំ​ទៀត»។

លោក​ Rupert​ Colville​ បន្ថែម​ទៀត​ថា៖

«លោក​អ្នក​មាន​ការ​ជឿន​លឿន​ខ្លះ​ហើយ​បន្ទាប់​មក​លោក​អ្នក​មាន​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​អាក្រក់​ទ្បើង​វិញ​ដូច​ជា​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ជា​ដើម។​ រដ្ឋ​សឹង​តែ​ទាំងអស់​មាន​ច្បាប់​ហាម​ប្រាម​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​និង​ប្រកាស​ថា​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​មួយ...​ក៏​ប៉ុន្តែ​មាន​រដ្ឋ​ជា​ច្រើន​ដែល​នៅ​តែ​ប្រព្រឹត្ត​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ ហើយ​រដ្ឋ​ជា​ច្រើន​មិន​យក​ពួក​អ្នក​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ទៅ​ឱ្យ​តុលាការ​កាត់ទោស​ទេ»។

លោក​ Colville​ ថ្លែង​ថា​ការ​គ្មាន​ទោស​ពៃរ៍​សម្រាប់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជា​ច្រើន​ជា​ការ​ខ្វល់ខ្វាយ​ធំ​មួយ​ដូច​ជា​ការ​ប្រកែ​ប្រកាន់​ដែរ។

«ការ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​នឹង​ស្ត្រី​ ការ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​ស្រទ្បាញ់​មនុស្ស​មាន​ភេទ​ដូច​គ្នា​ ការ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​កាយវិកល​ ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​មនុស្ស​ចាស់​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម​ជា​ច្រើន--​ដូចជា​ក្រុម​ជន​អំបូរ​ភាគតិច​និង​ក្រុម​មនុស្ស​ដើម​របស់​ប្រទេស​ជាដើម។​ ដូច្នេះ​ការណ៍​នេះ​ជា​បញ្ហា​ទៀង​ទាត់​មួយ​មាន​ពិត​ប្រាកដ​នៅ​លើ​ទ្វីប​ទាំងអស់​ ដោយ​មាន​រួមបញ្ចូល​ទាំង​ពួក​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍ​ផងដែរ​ដែល​នៅ​ទី​នោះ​ខ្ញុំ​យល់​ថា​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​លើ​ពួក​ជន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទី​លំនៅ​ឬ​ក្រុម​ជន​បរទេស​បាន​ចុះ​ថមថយ​ពិត​ប្រាកដ​ក្នុង​មួយ​ទសវត្សរ៍​កន្លង​ទៅ​នេះ»។

លោក​ Colville​ កត់​សម្គាល់​ថា​ជា​ញឹកញយ​ការ​ស្វែងរក​យុត្តិធ៌ម​មាន​ដំណើរការ​យឺត។​ លោក​និយាយ​ថា​គេ​អាច​ចំណាយ​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​សម្រាប់​ឱ្យ​ពួក​ជន​រងគ្រោះ​ទទួល​ដំណើរការ​កែខៃ​ឱ្យ​ត្រូវ​វិញ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ការណ៍​នេះ​បាន​កើត​ទ្បើង​មែន។

«ដូច​ដែល​យើង​ឃើញ​ក្នុង​ប្រទេស​ Chili​ និង​ ប្រទេស​ Argentine​ ជា​ឧទាហរណ៍​ស្រាប់។​ លោក​អ្នក​មិន​គួរ​អស់​សង្ឃឹម​ទេ។​ ២០​-៣០​ឆ្នាំ​បន្ទាប់​មក​នៅ​តែ​មាន​មនុស្ស​ត្រូវ​នាំ​ខ្លួន​ទ្បើង​តុលាការ​ហើយ​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទឧក្រិដ្ឋ​ធ្ងន់ធ្ងរ។​ លោក​អ្នក​នៅ​តែ​ឃើញ​មនុស្ស​ត្រូវ​នាំ​ខ្លួន​ទ្បើង​តុលាការ​ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ក្នុង​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទីពីរ។​ ដូច្នេះ ​នេះ​ប្រហែល​ជា​កម្លាំង​នៃ​ប្រព័ន្ធ​នេះ។​ ជាមួយ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង​ណាស់​ទាំងនេះ​ គ្មាន​អាជ្ញាយុកាល​ច្បាប់​ទេ។​ កាលៈទេសៈ​ប្រែប្រួល​ ហើយ​ពួក​មនុស្ស​ដែល​គិត​ថា​ពួកគេ​គេច​ផុត​ពី​ការ​រក​យុត្តិធម៌​ ជួន​កាល​ឃើញ​ថា​ការណ៍​នេះ​មិន​មែន​ដូច្នេះ​ទេ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​យូរ»។

កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​ពួក​មនុស្ស​ដែល​ប្រយុទ្ធ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​ត្រូវ​គាំទ្រ​ដោយ​អង្គការ​មួយ​នៃ​ច្បាប់​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ។​ សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្នូល​ ៩​ អំពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បង្ហាញ​អំពី​សិទ្ធិ​និង​កិច្ចការពារ​ផ្តល់​ឱ្យ​ពួក​បុគ្គល​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រំលោភ​ជាក់លាក់។​ សន្ធិសញ្ញា​ទាំងនេះ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​លាស់​អំពី​កាតព្វកិច្ច​និង​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​រដ្ឋ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់​ពួកគេ។​ ច្បាប់​គ្មាន​ការធានា​រ៉ាប់រង​អំពី​អាកប្បកិរិយា​ល្អ​ទេ។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ ពពួក​រដ្ឋ​ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ទំនង​ត្រូវ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ជាង​មុន​ឱ្យ​អនុវត្ត​សន្ធិសញ្ញា​ទាំងនោះ។

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ ឈឹម សុមេធ

XS
SM
MD
LG