ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អ្នក​ជំនា​ញ៖ ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ «កាន់​តែ​ដុន​ដាប»


លោក Phil Robertson នាយក​រង​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​នៃ Human Rights Watch ក្នុង​ពេល​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាស កាលពី​ខែ​កញ្ញា ជាមួយVOA នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ (អូន ឆេងប៉រ/VOA)

លោក ​Phil ​Robertson បាន​លើក​ឡើង​ពី​ករណី​ផ្លូវ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​មេ​ដឹកនាំ​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​និង​បុគ្គលិក​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​ ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ក្ដី​ដែល​លោក​ហៅ​ថា​មាន​លក្ខណៈ​ «គួរ​​ឱ្យ​​អស់​សំណើច»។

ឆ្នាំ​២០១៦ ​មិនទំនងជាពេល​ដ៏ល្អប្រសើរដើម្បីនិយាយអំពីសិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ឡើយ។​ ​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជើង​ចាស់​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី ​ម្នាក់​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ស្ថាន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​និង​ការ​អនុវត្តន៍​ដើម្បី​ធានា​លំហ​នៃ​សិទ្ធិ​សេរីភាព នៅបណ្ដា​ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអគ្នេយ៍ ​ឬ​ក្រុម​ប្រទេស​អាស៊ាន ​«កាន់​តែ​មាន​សភាព​ដុន​ដាប​ទៅៗ​»​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​។

ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​មួយ​ជាមួយ​VOA ​លោក ​Phil​ Robertson ​នាយក​រងអង្គការ​ឃ្លាំ​មើលសិទ្ធិ​មនុស្ស ​Human ​Rights ​Watch​ ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី ​បាន​បង្ហាញ​នូវ​កង្វល់​ថា ​បណ្ដា​រដ្ឋាភិបាលនៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ​មិន​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថាន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ពួក​គេ ​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ទៅ​មុខ​ឡើយ។

«ស្ថាន​ការណ៍​ជា​ទូទៅ​ក្នុង​តំបន់​ទាំង​មូល ​និយាយ​ជា​រួម ​និង​សម្រាប់​តំបន់​អាស៊ី​អគ្នេយ៍ ​និយាយ​ដោយ​ឡែក​ បាន​ដាំ​ក្បាល​ចុះ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស»។

អ្នក​ជំនាញ​រូប​នេះ ​បាន​បន្ត​លើក​ឡើង​ថា មិនមានប្រទេសណា​មួយក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំង​១០ ​បាន​ស្គាល់​នូវ​ភាព​ប្រសើរឡើង​នៃបញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​និង​លំហ​សេរីភាពពេញ​ទី​ឡើយ។

លោក ​Phil ​Robertson ​បាន​និយាយ​រៀប​រាប់​ពីស្ថានភាព​ម្ដង​មួយ​ប្រទេសៗ ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង​១០។ ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ​រដ្ឋាភិបាល​យោធា ​ដែល​ឡើង​កាន់​អំណាច​តាម​រយៈ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ឆ្នាំ​២០១៤ ​បាន​បន្ត​បំបិទ​មាត់​ក្រុម​ប្រឆាំង​តាម​រយៈ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​អាជ្ញាសឹក ​និង​មាត្រា​ច្បាប់​ដែល​ហាម​ប្រាម​ការ​និយាយ​រិះ​គន់​ព្រះ​រាជ​បល្ល័ង្ក និង​សមាជិកសែ​ស្រឡាយ​រាជវង្ស​។

ចំពោះ​ស្ថាន​ការណ៍​នៅ​ឯ​ប្រទេស​ភីលីពីន​វិញ ​លោក ​Robertson ​បាន​បរិហារ​ថា​ជា​«គ្រោះ​មហន្តរាយ»​តែ​ម្ដង​ ​ដោយ​លោក​សំដៅទៅ​លើ​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្រឿង​ញៀន​របស់​លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ Rodrigo ​Duterte​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មនុស្ស​យ៉ាង​តិច​៣​ពាន់​នាក់​ស្លាប់ ​គិត​ត្រឹម​ដំណាច់​ខែ​កញ្ញា។

រី​ឯ​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ ​អ្នក​ជំនាញ​រូប​នេះ ​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ករណី​ផ្លូវ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​មេ​ដឹកនាំ​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​និង​បុគ្គលិក​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​ ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ក្ដី​ដែល​លោក​ហៅ​ថា​មាន​លក្ខណៈ​ «គួរឱ្យអស់​សំណើច»។

ក្រុម​ប្រឆាំង ​និង​អ្នក​រិះគន់ ​បានក្លាយជាគោលដៅរបស់រដ្ឋអំណាចនៅប្រទេសឡាវ និងម៉ាឡេស៊ីផង​ដែរ​។ នេះបើតាមលោក Robertson ដែលលោកបានបន្តលើកឡើងអំពីករណីនៃឥទ្ធិពលយោធាដ៏គួរ​ឱ្យព្រួយបារម្ភ​ដែល​បន្តមាន​នៅក្នុងប្រទេសភូមា។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានបន្តថា ឯបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅតែមិនទាន់អាចបើកទូលាយ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ដល់​សហគមន៍នៃក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេឡើយ។

«មួយចំនួននៃរដ្ឋាភិបាលទាំងនេះ តែងតែមានគំនិតថា រាល់ដៃគូប្រជែងនយោបាយនានា ​មានចេតនាចង់​ផ្ដួលរំលំ​រដ្ឋ​អំណាច​របស់​ពួក​គេ ... មិន​មាន​ការ​គោរព​ឱ្យ​បាន​ខ្ជាប់​ខ្ជួន​នៅ​ឡើយ ​ទៅ​លើ​គោល​ការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​គណបក្ស​ជំទាស់ ​ដែល​អាច​បំពេញ​ផ្ដល់​នូវ​វិភាគ​ទាន​របស់​ពួក​គេ​ទៅដល់​ប្រទេស​ជាតិ»។

តំបន់​អាស៊ី​អគ្នេយ៍​បាន​ស្គាល់​នូវ​វឌ្ឍនភាព​ដ៏​លឿន​សម្បើម ​ក៏​ប៉ុន្តែ​តំបន់​ដែល​មាន​ប្រទេស​ចំនួន​១០​នេះ ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ជា​តំបន់​ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ការ​គ្រប់​គ្រង​តាម​បែប ​រដ្ឋ​បុរស ​និង​គោលនយោបាយ​អធិបតេយ្យភាព ​មិន​ជ្រៀត​ជ្រែក​កិច្ច​ការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ប្រទេស​ដទៃ។

បណ្ដា​ប្រទេស​មហា​អំណាច​កំពុង​តែផ្ដោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​មក​លើតំបន់​នេះ ​ជាមួយ​នឹង​ការ​បង្កើន​ឥទ្ធិពលនយោបាយ យោធា ​និង​សេដ្ឋកិច្ច ​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង។

យ៉ាង​ណា​ក្ដី​មហា​អំណាចប្រជាធិបតេយ្យ​លោក​ខាង​លិច ​ដូចជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប ​ដែល​កំពុង​បង្កើន​វត្តមាន​នៅ​អាស៊ីអគ្នេយ៍​ ​មិន​បាន​ប្រើ​ឱកាស​នៃ​សហ​ប្រតិបត្តិ​ការ​ថ្នាក់​តំបន់ ​ដើម្បីជម្រុញ​ឱ្យបាន​ដល់​កម្រិត ដល់​បណ្ដា​រដ្ឋ​អំណាច​នៅ​តំបន់​អាស៊ានឱ្យ​ដើរ​តាម​គន្លង​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ សេរី​ពហុ​បក្ស​នោះ​ទេ។ នេះ​បើ​តាម​លោក ​Robertson។

«វា​ពិត​ជា​គួរ​ឱ្យ​បារម្ភ​ជា​ពន់​ពេក​ណាស់ ​ដោយ​សារ​តែ​ហេតុ​ថា ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​តែ​ទុក​ឱ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រៅ​របៀប​វារៈ​ថ្នាក់​តំបន់​ បើ​ទោះ​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ កាន់​តែ​បង្កើន​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ ​និង​វត្តមាន​របស់​ខ្លួន ​ក្រោម​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ ងាក​បែរ​ទៅ​តំបន់​អាស៊ី ​Asia ​Pivot ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ​បារ៉ាក់ ​អូបាម៉ា ​យ៉ាង​ណា​ក្ដី»។

ក៏​ប៉ុន្តែ​បណ្ដា​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​តែង​បាន​ឆ្លើយ​តប​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ទៅ​នឹង​ការ​រិះគន់​ពី​សំណាក់​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាង​ក្រៅ ជា​ពិសេស​ពី​បណ្ដា​បស្ចិមប្រទេស ទៅ​លើ​ស្ថាន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ពួកគេ​ ដោយ​លើក​ឡើង​ជា​ហូ​រ​ហែ​ថា​ការ​អនុវត្ត​ន៍​គោល​ការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ​មិន​អាច​ធ្វើ​តាម​ដូច​បេះ​បិទ​ទៅ​នឹង​ការ​អនុវត្ត​ន៍​នៅ​លោក​ខាងលិចបានឡើយ។

នៅ​ឯ​មហា​សន្និបាត​អង្គ​ការ​សហ​ប្រជាជាតិ​កាល​ពី​ចុង​ខែ​កញ្ញា ​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​ ប្រាក់ ​សុខុន ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​វេទិកា​ដើម្បី​តប​ថា ​ការ​អនុវត្ត​ប្រជាធិបតេយ្យ ​មិន​អាច​ធ្វើ​បាន​ឥត​ខ្ចោះ ​ដូច​បេះ​បិទទៅ​នឹង​លោក​ខាង​លិច​បាន​ឡើយ ​ដោយ​ហេតុ​ថា​ប្រទេស​នីមួយៗ​មាន​ស្ថានភាព​ និង​លក្ខខណ្ឌ​ពិសេស​របស់ប្រទេស​គេ​រៀងៗ​ខ្លួន​ ដើម្បី​អនុវ​ត្ត​និង​ប្រកាន់​យក​របប​នយោបាយ​តាម​របៀប​រ​បស់​គេ៕

XS
SM
MD
LG