ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

site logo
ព័ត៌មាន​​ថ្មី

ភ្នំភ្លើង Puhahonu ត្រូវបាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា ជា​ភ្នំភ្លើង​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក


រូបឯកសារ៖ ឧទ្យានភ្នំភ្លើងនៅកោះហាវ៉ៃ

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ភ្នំភ្លើង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋហាវ៉ៃ ដែល​ស្ទើរតែ​មិន​អាច​មើល​ឃើញ​បាន​ពី​លើ​ផ្ទៃ​មហា​សមុទ្រគឺ​ជា ​ភ្នំ​ភ្លើង​ធំ​ជាងគេ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក។

ការសិក្សា​ថ្មី​មួយ​ដែល​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិប័ត្រ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ផែនដី​និង​ភពផែនដី ដែល​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា Earth and Planetary Science Letters បាន​រក​ឃើញ​ថា ភ្នំភ្លើង Puhahonu នៅក្នុង​រដ្ឋហាវ៉ៃ​នេះ មាន​ទំហំ​ជាង ១៥០.០០០ គីឡូម៉ែត្រ​គូប ដែល​កកើត​ឡើង​ពី​ថ្ម​រលាយ​តែ​មួយ​មុខ។

ភ្នំ​ភ្លើង​នេះ​ស្ទើរតែ​ទាំង​ស្រុង​លាតសន្ធឹង​នៅ​ក្រោម​ផ្ទៃ​មហា​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាងជើង។ វា​មាន​ទំហំ​ជិត​ពីរដង​នៃ​ភ្នំភ្លើង Mauna Loa របស់​រដ្ឋហាវ៉ៃ ដែល​កាលពី​មុន​ជាប់​ឈ្មោះ​ថា ជា​ភ្នំភ្លើង​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក ឬ ភ្នំ​ភ្លើង​ដែល​មាន​រាង​ដូច​ជា​ខែល។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ University of Hawaii at Manoa បាន​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​ស្ទង់​បាត​មហា​សមុទ្រ និង​គំរូ​បរិមាណ​ដើម្បី​កំណត់​ទំហំ​នៃ​ភ្នំ​ភ្លើង​នោះ។

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​និយាយ​ថា គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​អំពី​ផ្នែក​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ភ្នំ​ភ្លើង​នោះ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជ្រៅ​ក្រោម​ផ្ទៃ​មហា​សមុទ្រ​នៅ​ឡើយ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេ​ថា វិធីសាស្ត្រ​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ការ​គូស​ផែនទី និង​ការ​គណនា​តាម​កម្រិត​សំឡេង កំពុងតែ​បង្ហាញ​ចម្លើយ​ខ្លះៗ​អំពី​ថា​តើ​មាន​អ្វី​ខ្លះ​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​នៃ​បាត​សមុទ្រ។

Puhahonu ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ភ្នំភ្លើង​ដែល​គេ​មិន​រំពឹង​ថា​ផ្ទុះ​នោះ មាន​កំពូល​តែ​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​មាន​កំពស់ ៥២ ម៉ែត្រ គិត​ពី​នីវ៉ូ​ទឹកសមុទ្រ។ បើ​មើល​ពី​លើ​ផ្ទៃ​មហា​សមុទ្រ គេ​មើល​ឃើញ​ភ្នំ​ភ្លើង​នេះ​មិន​សូវ​ឃើញ​ច្បាស់​ទេ បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ភ្នំភ្លើង Mauna Loa ដែល​មាន​កម្ពស់​ជិត ៤.០០០ ម៉ែត្រ គិតពី​នីវ៉ូ​ទឹក​សមុទ្រ​នោះ។

ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មិន​បាន​ដឹង​អំពី​ទំហំ​របស់​ភ្នំភ្លើង Puhahonu នេះ​ទេ មួយ​ផ្នែក​ដោយសារតែ ៧០ ភាគរយ​នៃ​ភ្នំភ្លើង​នេះ លាតសន្ធឹង​នៅ​ក្រោម​បាត​សមុទ្រ។

ពាក្យ​ថា Puhahonu សម្រាប់​ភាសា​អ្នក​កោះ​ហាវ៉ៃ មាន​ន័យ​ថា «អណ្តើក​ងើប​ពី​ទឹក​ដើម្បី​ស្រូប​យក​ខ្យល់​អាកាស»។ ភ្នំភ្លើង​នេះ​មាន​ទំហំ​ធំ​ណាស់ ដែល​បើ​តាម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា វា​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្រទាប់​ផែនដី​លិច​ចុះ។ ពួកគេ​បាន​និយាយ​ទៀត​ថា ភ្នំភ្លើង​នេះ រួម​ជាមួយ​នឹង​ស្រទាប់​ផែនដី​ដែល​នៅ​ក្បែរ​នោះបាន​លិច​ចុះ​រាប់រយ​ម៉ែត្រ ក្នុង​រយៈពេល​រាប់​លាន​ឆ្នាំ​មក​នេះ។

ភ្នំភ្លើង​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ ១.០០០ គីឡូម៉ែត្រ​ភាគ​ពាយព្យ​នៃ​កោះ​ហូណូលូលូ។ ភ្នំ​ភ្លើង​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជួរ​ភ្នំ និង​ភ្នំ​ភ្លើង​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ផ្ទៃ​ទឹក​សមុទ្រ ដែល​លាត​សន្ធឹង​ពី​កោះ​ហាវ៉ៃ រហូត​ដល់​ភាគ​ខាងកើត​នៃ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី។

កាលពីមុន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ធ្លាប់​បាន​ជឿ​ថា ភ្នំភ្លើង​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៣ នៅ​បាត​សមុទ្រ​ភាគ​ខាង​កើត​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Tamu Massif គឺជា​ភ្នំភ្លើង​ធំ​ជាងគេ​បង្អស់​នៅ​លើ​ពិភពលោក ឬ​ជា​ភ្នំ​ភ្លើង​ដែល​មាន​រាង​ដូច​ខែល។

តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ក្រោយមក​ពួកគេ​បាន​និយាយ​ថា ភ្នំភ្លើង Tamu Massif ដែល​ផ្ទុក​សារធាតុ​ប្រមាណជា ៧ លាន​គីឡូម៉ែត្រគូប​នោះ ទំនងជា​មិនមែន​ជា​ភ្នំភ្លើង​តែ​មួយ​ដាច់​ដោយឡែក​ពី​គេ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ វា​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ជ្រលង​ជួរ​កណ្តាល​មហា​សមុទ្រ ដែល​លាតសន្ធឹង​រាប់​ម៉ឺន​គីឡូម៉ែត្រ​នៅ​បាត​មហា​សមុទ្រ៕

ប្រែសម្រួលដោយ​អ្នកស្រី លី ម៉ូរីវ៉ាន់

XS
SM
MD
LG