ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

Global Witness៖ វិធានការ​ជាក់ស្តែង​ទៅ​លើ​ការកាប់ព្រៃឈើ​ខុស​ច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ខ្វះខាត


ដើមឈើ​ងាប់​​ត្រូវ​បាន​​ឃើញ​ឆេះ​ នៅ​តាម​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​ទឹក​ជ្រោះ​ប៊ូស្រា​ ក្នុង​ស្រុក​ពេជ្រាដា​ ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០​ ខែ​មីនា​ ឆ្នាំ​២០១៥។ ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​គឺ​ជា​ខេត្ត​ដែល​មាន​ផ្ទៃ​ដី​ធំ​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​គ្រប​ដណ្តប់​ដោយ​ព្រៃ​ឈើ​ ប៉ុន្តែ​មាន​ប្រជាជន​តិច​ជាង​គេ​ ហើយ​ភាគ​ច្រើន​គឺ​ជា​ជនជាតិ​ព្នង។​ (នូវ​ ពៅ​លក្ខិណា​/VOA)

របាយការណ៍​នោះ​បាន​សរសេរ​លម្អិត​អំពី​ការជួញដូរ​ឈើ​ប្រណិត​ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ និង​បាន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​លោក​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ដ៏​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់ ថា​ជា​មេក្រុម​បណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែល​ផ្អែក​លើ​ការ​ឃុបឃិត​គ្នា​ដើម្បី​កាប់​ និង​ដឹក​ឈើ​ខុសច្បាប់​ចេញ​ពី​ក្នុង​ព្រៃ​នៅ​កម្ពុជា​យក​ទៅ​លក់​នៅ​បរទេស។

រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ហាក់​ដូចជា​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ចាត់​វិធានការ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ការ​កាប់ព្រៃឈើ​ខុស​ច្បាប់ ប៉ុន្តែ​វិធានការ​ភាគច្រើន​ទៅ​លើ​បញ្ហា​នេះ​ គឺ​មាន​តែ​នៅ​លើ​ក្រដាស​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សម្តី​របស់​អ្នកធ្វើ​យុទ្ធនាការ​នៃ​អង្គការ​នាំ​មុខ​គេ​មួយ​ខាង​ឃ្លាំ​មើល​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​បរិស្ថាន​ និង​អំពើ​ពុករលួយ។

អស់​រយៈពេល​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ចាប់​តាំង​ពី​អង្គការ Global Witness ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ចក្រភព​អង់គ្លេស បាន​ចេញ​របាយការណ៍​មួយ​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា​«ថ្លៃ​ប្រណិត» ឬ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស “The Cost of Luxury”។ របាយការណ៍​នោះ​បាន​សរសេរ​លម្អិត​អំពី​ការជួញដូរ​ឈើ​ប្រណិត​ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ និង​បាន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​លោក​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ដ៏​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់ ថា​ជា​មេក្រុម​បណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែល​ផ្អែក​លើ​ការ​ឃុបឃិត​គ្នា​ដើម្បី​កាប់​ និង​ដឹក​ឈើ​ខុសច្បាប់​ចេញ​ពី​ក្នុង​ព្រៃ​នៅ​កម្ពុជា​យក​ទៅ​លក់​នៅ​បរទេស។

ដោយ​ថ្លែង​មក​កាន់ VOA ពី​ទីក្រុង ឡុងដ៏ តាមរយៈ​ទូរស័ព្ទ អ្នកនាង Josie Cohen អ្នកធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ខាង​ដីធ្លី​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​អង្គការ Global Witness បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ថ្វីដ្បិត​តែមន្ត្រី​ទាំង​នោះ​បាន​ច្រានចោល​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នោះ​ជា​សាធារណៈ​ក៏​ដោយ ក៏​រាជរដ្ឋាភិបាល​ហាក់​ដូច​ជា​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​របាយការណ៍​ដែល​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែកុម្ភៈ ​ឆ្នាំ​២០១៥​នោះ។

«ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី [របាយការណ៍​នោះ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ] គណៈកម្មាធិការ​សភា​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​លើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជុំវិញ​ការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​ខុស​ច្បាប់ និង​ពិចារណា​ទៅ​លើ​ភស្តុតាង​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ»។

រូបឯកសារ៖ លោក ទ្រី​ ភាព ដែល​ជា​នាយក​ក្រុមហ៊ុន​ទ្រីភាព។ (រូបភាព​ដោយ៖ Globalwitness)
រូបឯកសារ៖ លោក ទ្រី​ ភាព ដែល​ជា​នាយក​ក្រុមហ៊ុន​ទ្រីភាព។ (រូបភាព​ដោយ៖ Globalwitness)

អ្នកនាង Cohen បាន​និយាយ​ថា មិន​មាន​ដំណឹង​អ្វី​ច្រើន​ពី​គណៈកម្មាធិការ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ដំណើរ​វិវឌ្ឍន៍​មួយ​ចំនួន​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ផ្តល់​ក្តីសង្ឃឹម​ខ្លះៗ​ដល់​បណ្តា​អ្នក​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ។ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​សេចក្តីប្រកាស​មួយ​ចំនួន​អំពី​ការ​កាប់ព្រៃ​ខុស​ច្បាប់ និង​បាន​បង្កើត​កងកម្លាំង​ប្រតិបត្តិការ​ពិសេស​មួយ ដើម្បី​កំណត់​មុខ​សញ្ញា​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បិទ​បាំង​ការ​កាប់​ព្រៃឈើ​ខុស​ច្បាប់។

«ប៉ុន្តែ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ការ​ការពារ​នោះ​មាន​តែ​នៅ​លើ​ក្រដាស​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​យើង​កំពុង​តែ​មើល​ឃើញ​តំបន់​អភិរក្ស​នានា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ដូចជា វីរៈជ័យ ​បាន​បាត់​ស្រមោល​ទៅ​ហើយ»។ នេះ​ជា​សម្តី​របស់​អ្នកនាង Cohen ដែល​និយាយ​សំដៅ​ទៅ​លើ​ឧទ្យានជាតិ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ខេត្ត​រតនៈគីរី។

ស្របពេល​ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ដែរ លោក ទ្រី ភាព បាន​អះអាង​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​គឺ​ជា​រឿង​មិន​ពិត​នោះ​ទេ ដោយ​លោក​បាន​ទទូច​ថា ឈ្មួញ​ជួញ​ដូរ​ព្រៃឈើ​បាន​ប្រើប្រាស់​ឈ្មោះ​របស់​លោក​ដោយ​ពុំ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត។ នាង Cohen បាន​អះអាង​ថា៖ «ប៉ុន្តែ [ការចោទប្រកាន់​នោះ] គឺ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការស៊ើបអង្កេត​រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ ហើយ​យើង​ដឹង​ថា [ការបដិសេធ​នោះ] គឺ​មិន​ពិត​នោះ​ទេ»។

រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​កាត់បន្ថយ​រយៈពេល​នៃ​ការផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​៩៩​ឆ្នាំ មក​នៅ​ត្រឹម​តែ​៥០​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ខាង​សិទ្ធិ​ដីធ្លី​រូប​នេះ​និយាយ​ថា ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​មិន​បាន​ជួយ​ដល់​ការ​ទប់ស្កាត់​ការ​រំលោភ​បំពាន​ដីធ្លី​នោះ​ទេ។

អ្នកនាង Cohen បាន​មាន​ប្រសាសន៍​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «នេះ​គឺ​ជា​ជំហាន​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​មួយ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​អ្វី​ដែល​អាច​បញ្ឈប់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​រយៈពេល​៥០​ឆ្នាំ មិន​ឲ្យ​ពន្យារ​អាជ្ញាប័ណ្ណ [សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ទាំង​នោះ] បាន​នោះ​ទេ។ ហើយ​វា​ពិបាក​នឹង​និយាយ​ណាស់ ដោយសារ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​អំពី​ការធ្វើ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច»។

គិត​មក​ត្រឹម​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៣ ៧៣​ភាគរយ​នៃ​ផ្ទៃ​ដី​ដាំដុះ​កម្ពុជា ដែល​ស្មើ​នឹង​២​លាន​៦​សែន​ហិកតា ត្រូវ​បាន​ជួល​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ក្នុង​ទម្រង់​ជា​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច។ នេះ​បើ​យោង​តាម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ស្រុក​អាដហុក។ រដ្ឋាភិបាល​អះអាង​ថា សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ក្នុង​តម្លៃ​ដ៏​ស្តួចស្តើង ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការបង្កើត​ការងារ និង​ជួយ​ដល់​ការនាំចេញ​ផលិតផល​កសិកម្ម។ ប៉ុន្តែ​ភស្តុតាង​ជាច្រើន​បន្ថែម​ទៀត​បង្ហាញ​ថា គោលនយោបាយ​នោះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ជនបទ​ធ្លាក់​ចូល​កាន់​តែ​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​ភាពក្រីក្រ។

អ្នកនាង Cohen បាន​បន្ថែម​ថា «ក្រៅ​ពី​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ក៏​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ច្រើន​ទៅ​លើ​សិទ្ធិមនុស្សផង​ដែរ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ក៏​មាន​ផលប៉ះពាល់​ទៅ​លើ​អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌​ផងដែរ ជាពិសេស​សម្រាប់​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​តែ​ម្តង»។

អ្នកនាង​ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ថា៖ «រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​បញ្ចប់​ការធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ទៅ​លើ​សកម្មជន​ការពារ​បរិស្ថាន ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ត្រូវ​សហការ​ជាមួយ​នឹង​សហគមន៍​ក្នុង​តំបន់​ផង​ដែរ៕

XS
SM
MD
LG