ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

គណៈ​កម្មការ​សភា​កម្ពុជា​​ពិនិត្យ​មើល​របាយការណ៍​អង្គការ​​ Global Witness

  • សុខ ខេមរា

ព្រៃឈើត្រូវបានកាប់ដើម្បីធ្វើដីសម្បទាននៅក្នុងខេត្តរតនគីរីនៃប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៤។ (នូវ ពៅលក្ខិណា VOA)

គណៈកម្មការ​សភា​កម្ពុជា​មួយ​កំពុង​ពិចារណា​ពិនិត្យ​មើល​របាយការណ៍​អង្គការ​បរិស្ថាន Global Witness ​ដែល​ចោទ​ប្រកាន់ថា​ មាន​ការ​ឃុបឃិត​គ្នា​កាប់​បំផ្លាញ​ ព្រៃ​ឈើ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​ខុសច្បាប់ដើម្បី​យក​ទៅ​លក់​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន។​

ទោះជា​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ច្រាន​ចោល​របាយ​ការណ៍​នោះ​ថា ​គ្មាន​ការណ៍​ពិត​ក្តី​ តែ​គណៈ​កម្មការ​សភា​មួយ​មកពី​គណបក្ស​ទាំងពីរ​កំពុង​ពិនិត្យ​មើល​របាយ​ការណ៍​នេះ​ ហើយ​អាច​ចាប់​ផ្តើម​ស្រាវជ្រាវ​មើល​អំពី​ការ​ប្រមូល​ពន្ធ ​ការ​ផ្តល់​អាជ្ញា​បណ្ណ​កាប់​ឈើ​ ដែល​ជា​ការ​បំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ខ្មែរ ​និង​បញ្ហា​នាំ​ចេញ​ផ្សេងៗ​ទៀត។​

ប្រធាន​គណៈ​កម្មការ​ទី១០​នៃ​រដ្ឋសភា​គឺ​លោក​តំណាងរាស្ត្រ​ហូរ វ៉ាន់​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ VOA​ ថា ​គណៈ​កម្មការ​លោក​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ចំពោះ​របាយ​ការណ៍​ អង្គការ​ការពារ​បរិស្ថានអន្តរជាតិ​ Global Witness ​អំពី​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ ទៅ​លក់​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុក​រលួយ​ ឃុបឃិត​គ្នា​ជា​ប្រព័ន្ធ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​របាយ​ការណ៍​នោះ។ តែ​លោក​បាន​អះអាង​ថា​ គណៈ​កម្មការ​របស់​លោក​កំពុង​ពិនិត្យ​មើល​នីតិវិធី ​និង​រក​មូលដ្ឋាន​រឹងមាំ​សិន​មុន​ចាត់​វិធានការ​តាម​នីតិវិធី​ថា​ តើ​ត្រូវ​កោះ​ហៅ​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល ​ឬ​ក្រសួង​ និង​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មក​សួរ​នាំ​នោះ​ឬ​យ៉ាងណា។​ គម្រោង​ការ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គាំទ្រ​ដោយ​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​ដែរ។​

លោក​តំណាង​រាស្ត្រ ​ហូរ វ៉ាន់ ​ប្រធាន​គណៈ​កម្មការ​ទី​១០​របស់​សភាខាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​មហា​ផ្ទៃ ​ការ​ពារជាតិ​ អង្កេត​ បោស​សម្អាតប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ បាន​អះអាង​ថា​ គណៈ​កម្មាធិការ​របស់​លោក​ដែល​មាន​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​មកពី​គណបក្ស​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​គឺ​គណបក្ស​ ប្រជាជន​កម្ពុជា​ផង​នោះ​ បាន​ប្រជុំគ្នា​ពិភាក្សា​អំពី​របាយ​ការណ៍​អង្គការ​ Global Witness ​រួច​ហើយ​ កាលពី​ថ្ងៃពុធ​សប្តាហ៍​មុន ​ក្រោយ​ពេល​មាន​ការ​ផ្សាយ​ជា​ សារធារណៈ​ដែល​មាន​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អំពីការ​ចោទប្រកាន់​រឿង​ បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ និង​អំពើ​ពុករលួយ​នាំ​ឈើ​ចេញ​ពី​ប្រទេស។​

«ហើយ​យើង​មានការ​ចាប់​អារម្មណ៍​បញ្ហា​នេះ ​ហើយ​យើង​បាន​លើក​បញ្ហា​ នេះ​មក​ប្រជុំ​សម្រេច​ជារួម​ក្នុង​គណៈ​កម្មការ។​ ហើយ​គណៈ​កម្មការ​ទី​១០​យើង​ខ្ញុំ​ដែល​ហៅ​ថា​ គណៈកម្មាការ​អង្កេត​ បោស​សម្អាតប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​នោះ​គឺ​សម្រេច​ថា​ យើង​មិនទាន់​ធ្វើ​ការ​ចោទ​ឬ​ក៏​ធ្វើ​លិខិត​ទៅ​ក្រសួង​មាន​សមត្ថ​កិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ពី​អំពើ​ដែល​យើង​យល់​ថា​ អាច​នឹង​មាន​អំពើ​ពុករលួយ​ខុសច្បាប់​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ»។​

លោក​បញ្ជាក់​ថា ​ដោយសារ​រឿង​នេះ​ជារឿង​សំខាន់​ លោក​ត្រូវការ​ភស្តុតាង​ និង ឯកសារ​ជាមុន​សិន។​ តែលោក​ថា ​ចំណាត់​ការ​របស់​លោក​នៅថ្ងៃ​ខាង​មុខ​នឹង​ ចាប់​ផ្តើម​ពី​បញ្ហា​ជាច្រើន​រួម​ទាំងការ​ប្រមូល​ពន្ធ​ជាដើម។​

«ច្បាស់​ហើយ​ ក្នុង​ការ​ដែល​យើង​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​គឺ​យើង​ចាប់​ផ្តើម​ពីការ​ពិនិត្យ​ មើល​ទំហំ​នៃ​ការ​នាំចេញ​ឈើ​ និង​ឈើ​ប្រណិត​នេះ ​ហើយ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ប្រាក់​ចំណូល ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ពន្ធអាករ​ដែល​រដ្ឋ​ទទួល​បាន។​ ​នេះ​ហើយ​ជា​អ្វី​ដែល​ យើង​ស្រាវជ្រាវ​ ហើយ​ដែល​យើង​អាច​សង្ឃឹម​ថា ​នឹង​សុំការ​ផ្តល់​ជូន​ពី​រដ្ឋមន្ត្រី ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ​ ​យក​មក​ជាមូលដ្ឋាន​ដើម្បី​យើង​ស្រាវជ្រាវ​ដើម្បី​យើង​ពិនិត្យ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់ ​មុន​នឹង​យើង​និយាយ​ថា​ រឿង​នេះ​ជា​រឿង​រត់​ពន្ធ​ឈើ​ រឿង​នេះ​ជា​រឿង​កាប់​ឈើ​ខុសច្បាប់​ រឿង​នេះ​ជា​រឿង​ពុក​រលួយ»។​

របាយ​ការណ៍​របស់​អង្គការ​ការពារ​បរិស្ថានពិភព​ឈ្មោះ ​Global Witness កាលពី​សប្តាហ៍​ថ្មីៗ​នេះ ​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​ចំៗ​ថា​ ឧកញ៉ា​ទ្រី ភាព​មាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ ​ហើយ​នាំ​ឈើ​ប្រណិតៗ​ទាំង​នោះ​ចេញ​ទៅលក់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន។ លោក​ឧកញ៉ា​ជា​មហា​សេដ្ឋី​ខ្មែរ​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់​ស្និទ្ធ​នឹង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​នោះ។​

របាយ​ការណ៍​ ដែល​ដាក់​ចំណង​ជើង​ថា​«ថ្លៃ​ប្រណិត ​ជំនួញឈើ​មាន​តម្លៃ​ខុស​ ច្បាប់​របស់​កម្ពុជា​ជាមួយចិន»​នោះ​ បាន​និយាយ​ថា​ ឈើ​ប្រភេទ​ល្អៗ​ជា​ច្រើន​មាន​ តម្លៃ​ដល់​ទៅ​ជាង​៥​លាន​ដុល្លារ​ រួម​ទាំង​ក្រញ៉ូង​ ត្រូវ​គេ​នាំ​ចេញ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ ចិន​ចំនួន​៩០០​ម៉ែត្រ​ត្រីគុណ​តាម​កប៉ាល់​ជារៀង​រាល់ថ្ងៃ​ ​ដែលឈើ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​កាប់​ចេញ​ពី​តំបន់​ការពារ​ និង​ឧទ្យាន​ជាតិ​កម្ពុជា​ ហើយ​ដែល​ល្មើស​នឹង​ច្បាប់​តឹងរ៉ឹងរបស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ ដែល​ការពារ​ប្រភេទ​ឈើ​ប្រណិត ហើយ​ច្បាប់​នេះមាន​សុពល​ភាព​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០២​មក។​

លោក​អ៊ូច ឡេង​ អ្នកឃ្លាំ​មើលការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​នៅ​កម្ពុជា ​និង​ជា​ប្រធាន​ អង្គការ​កិច្ចការ​ពិសេស​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​(CHRTF)​ បាន​អះអាង​ថា​ វិធានការ​របស់​សភា​អាច​ជួយ​ធានា​ភាព​គង់វង្ស​ព្រៃឈើ ​និង​ធ្វើឲ្យ​មាន​តម្លាភាព​ចំពោះ​អាជ្ញា​បណ្ណ​ព្រៃឈើ​ ដែលការ​ផ្តល់​កន្លង​មក​គ្មាន​ការ​ដឹង​ឮ​ជា​សារធារណៈ។​

«បើ​យើង​ពិនិត្យមើល​នីតិវិធី​នៃ​ការ​ផ្តល់​អាជ្ញាបណ្ណ​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​សម្ងាត់​ ស៊ីស​ស៊ុះ​គ្នា ​មិនមាន​ការ​យល់​ព្រមពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ​មិន​មាន​ការ​ជជែក​ដេញ​ ដោល​គ្នា​នៅ​ក្នុង​សភា​ ព្រឹទ្ធ​សភា​ ឬ​ក៏មិន​ឲ្យ​នរណា​ម្នាក់​ដឹង​ដែរ​គឺ​មនុស្ស​ម្នាក់​ ផ្តល់​ដោយ​សម្ងាត់​ សូម្បីតែ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ឬ​អភិបាល​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ក៏​មិន​បាន​ដឹង​អំពី​អាជ្ញា​បណ្ណ​ហ្នឹង​ដែរ»។​

លោក​ថា ​នេះជា​ការរក​ស៊ី​តាម​រយៈ​អ្នក​មាន​អំណាច​ផ្តាច់មុខ ​ដែល​មាន​រដ្ឋាភិបាល​គាំទ្រ​ ហើយនឹង​មិន​ដឹង​ថា ​តើ​មាន​ស្ថាប័ន​ណា​ដែលមាន​សមត្ថភាព​ចាត់​ការ​មិន​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​កាប់​ឈើ​ខុសច្បាប់​នោះ។​

«ក្រុម​ហ៊ុន​ទ្រី ភាព​ គាត់​ដើរ​តែ​កាប់​ត្រពាស​តែម្តង​ ដោយសារ​គាត់​អាង​អំណាច​ មាន​អាជ្ញា​បណ្ណ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​អីជា​ដើម។​ ហើយ​នៅ​ពេល​យើង​សុំមើល​អាជ្ញា​ បណ្ណ​នៅ​តំបន់​ថ្មី​ហ្នឹង​គាត់​ថា​ បើចង់​បាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ ទាល់តែ​ទៅសុំ​ពី​ព្រះ​ឥន្ទ្រ​ ណោះ​គឺ​មាន​ន័យ​ថា ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន សែន។​ អញ្ចឹង​ហើយ​គាត់​ប្រើ​ អំណាច​ពី​លោក​ហ៊ុន សែន ​ហើយ​គាត់​កាប់​ឈើ​ទូទាំង​ប្រទេស​តែ​ម្តង»។​

លោក​ក៏​បាន​អះអាង​ដែរ​ បើ​មន្ត្រី​គយ​ ឬ​កាំកុងត្រូល​ ឬ​សមត្ថកិច្ច​ណា​ហ៊ាន​ ឆែកឆេរ​រក​អាជ្ញា​បណ្ណ​ឡាន​ដឹកឈើ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​លោក​ឧកញ៉ា​ទ្រី ភាព​នោះ សមត្ថកិច្ចនោះ​អាច​នឹងរង​គ្រោះ​ឬ​ត្រូវ​ដាក់​ទោស។​

«បើ​សិនជា​មាន​គយណា​ មាន​មន្ត្រី​កាំកុងត្រូល​ណា​ដែល​ធ្វើការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​គឺ​ថា​ អ្នក​ទាំង​នោះ​នឹងត្រូវ​បញ្ឈប់​ពីតួនាទី​អី​ជា​ដើម។ ​រឿង​នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​រឿង​ត្រូវ​ខ្លាច។ ​តែ​បើ​សិន​ជា​ចង់​បាន​លុយ​គេ​ឲ្យ​លុយ។ ​បើសិន​ជា​សុំ​គេ​ត្រួត​ពិនិត្យ ​គេ នាំ​គ្នា​ចតឡាន​ដាក់​កណ្តាល​ផ្លូវ​ ហើយ​គេដើរ​ចេញ។​ អញ្ចឹង​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ដូច​ ជា​នៅ​អូរយ៉ាដាវ​ជាដើម​អញ្ចឹង​ទៅ»។​

ក្រុមហ៊ុន​ទ្រី ភាព ​ឬលោក​ឧកញ៉ា​ទ្រី ភាព​មិន​បាន​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​របស់​ VOA​ តាម​អ៊ីម៉ែល​និង​ទូរស័ព្ទ​ទេ​ នៅ​ពេល​ VOA​ ព្យាយាម​សុំការ​អត្ថាធិប្បាយ​បំភ្លឺ​ចំពោះ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នានា​ រួម​ទាំង​អង្គការ​ Global Witness ​ផង​នោះ ​ហើយ​លោក​ក៏​មិនទាន់​ចេញ​មុខ​បកស្រាយ​ជា​សាធារណៈ​ដែរ។​

គេ​ឃើញ​មាន​តែមន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លះ​ រួម​ទាំងលោក​អ៊ុក រ៉ាប៊ុន​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម ​ចេញ​មុខ​ការពារ​ថា​ ក្រុមហ៊ុន​ទ្រី ភាព​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាតឲ្យ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ព្រៃឈើ​ស្របច្បាប់​ រាប់​ទាំង​ការ​នាំ​ចេញ​និង​បង់ពន្ធ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ផង​ដែរ។​

តែ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​លោក​អ៊ូច ឡេង ​អ្នក​ឃ្លាំមើល​ធនធាន​ធម្មជាតិ​វិញ​ បាន​ឲ្យដឹង​ថា ​ចំណូល​ពន្ធ​ពីព្រៃឈើ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​មិន​បាន​ស្មើ​ការ​រកស៊ី​ចំណេញ​ មួយ​ថ្ងៃរបស់​ក្រុមហ៊ុន​ឈើ​របស់​លោក​ឧកញ៉ា​ទ្រី​ ភាព​ផង​ ដែល​គិត​តែ​ច្រក​កំពង់​ផែ​កំពង់​សោម​មួយ​គឺ​ជាង​១០០​លាន។​

«មួយ​កុងតឺន័រ​ វា​មាន​៥​លាន។ ​អញ្ចឹង​៣០​កុង​តឺន័រ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​ ១៥០​លាន​ដុល្លារ​ដែរ​ក្នុង​១​ថ្ងៃ។​ ហើយ​បើ​យើង​ប្រៀបធៀប​ចំណូល​ពន្ធ​ដែល​បាន​មក​វិញ​គឺ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​២០១៤​ត្រឹមតែ​១១​លាន​៩​សែន​ដុល្លារ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ​ឬ​១២​លាន​ចុះ ​ តែ​ប៉ុណ្ណឹង។​ វា​តិច​បំផុត​សម្រាប់​ចំណូល​មក​ពី​បញ្ហា​ព្រៃ​ឈើ​នេះ»។​

លោក​ថ្លែង​បន្ត​ថា ​ការ​បង់​ពន្ធ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ការ​បន្លំ ដូចជា​គេ​ព្យាយាម​ដាក់​តម្លៃ​ឈើ​មាន​មុខ​កាត់​តិច។​ ការ​កាត់​បន្ថយ​ចំនួន​ពន្ធ​មាន​ការ​កែ​វិក័្កយ​បត្រ​ជាដើម កែ​ប្រភេទ​ឈើ​ថ្លៃ​ទៅ​ជា​ឈើ​មាន​តម្លៃ​ថោក ដើម្បី​គេច​ពន្ធ។​ ​រឿង​នេះ​ លោក​អ៊ូច ឡេង​បាន​អះអាង​ថា​ ធ្វើ​ឲ្យកម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​តែ​ជា​ប្រទេស​ក្រីក្រ។​

បើ​តាម​ឯកសារ​ប្រមូល​ចំណូល​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខា​ប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ដែល​VOA​ ទទួល​បាន ​បានឲ្យ​ដឹង​ថា ​ចំណូលសរុប​ដែល​ក្រសួង​ប្រមូល​បាន​ពី​វិស័យ​ព្រៃ​ឈើ​គឺ​មាន​ជាង​១៧​លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៤​គឺ​កើន​ពី​ជាង​១១​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​ កើន​ពី​១៥​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១១​ កើន​ពី១៥​លាន​ដុល្លារ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១២​ ហើយ​នឹង​កើនពី​ជិត​១៦​លាន​ដុល្លារ​ក្នុងឆ្នាំ​២០១៣។​ ឯកសារ​ដដែល​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា ការ​ប្រមូលចំណូលពី​វិស័យ​ព្រៃឈើ​សរុប​រយៈ​ពេល​៥ឆ្នាំ​គឺ​មាន​ត្រឹមតែ​ជាង​៧៥​លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ។​

ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ក្រីក្រ​មួយ​ ដែល​នៅ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ប្រាក់​កម្ចី​ពី​បរទេស​ប្រមាណ​១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​១​ឆ្នាំៗ។​ ពលរដ្ឋ​ជាង​២០​ភាគ​រយ​រស់​នៅ​ក្រោម​បន្ទាត់​នៃ​ភាព​ក្រីក្រ ​ដែល​គេ​ស្តី​បន្ទោស​ថា ​មក​ពីបញ្ហា​អំពើ​ពុករលួយ​ ដែល​មិនអាច​ទប់​ស្កាត់​បាន ​និង​ការ​មិន​ប្រមូល​ពន្ធ​បាន​ត្រឹមត្រូវ។​

VOA​បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ក្រុម​មន្ត្រី​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដើម្បី​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ តែ​ពុំ​អាច​ទាក់ទងបាន។​ យ៉ាងណាក្តី​ បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​មន្ត្រីម្នាក់​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​ពន្ធដារ ​បាន​និយាយ​ប្រាប់ ​VOA ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​មិន​ឲ្យ​ចេញ​ឈ្មោះ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រមូល​ពន្ធ​បាន​ត្រឹមតែ​១​ពាន់​លាន​ដុល្លារតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤។​ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ពង្រឹង​វិស័យ​យក​ពន្ធ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព។ ​លោក​និយាយ​ថា​ ក្រុម​ហ៊ុន​នានា​ត្រូវ​មក​បង់ពន្ធ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ខែ​មិនា ហើយលោកអះអាង​ថា​ ​នឹង​មាន​ការ​ផាក​ពិន័យ​ បើ​គេ​មិន​បាន​បង់ពន្ធ​ត្រឹមត្រូវ​ឬ​គេច​វេសពន្ធ។​ មន្ត្រី​ដដែល​បាន​អះអាង​ថា​ ការ​ប្រមូលពន្ធ​មាន​ការ​ថយ​ចុះ​បន្តិច​ដោយ​សារ​រដ្ឋាភិបាល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​នាំចូល​សម្ភារៈ​ផលិត​ដោយ​មិនគិត​ពន្ធ។​ តែ​វា​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ថវិកា​ជាតិ​ទេ។​

ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ​លោក​តំណាង​រាស្ត្រ​ហូរ វ៉ាន់​បាន​អះអាង​បន្ថែម​ថា​ គណៈ​កម្មការ​របស់​លោក​មាន​សំណុំ​រឿង​ចំនួន​៥២​កំពុង​ត្រូវ​ចាត់ការ​ ក្នុង​នោះ​រាប់ទាំង​រឿង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ។​ ហើយ​សំណុំ​រឿង​ស្តីពី​របាយ​ការណ៍​របស់​អង្គការ ​Global ​Witness ​ដែលលោក​ចាត់​ទុក​ថា ​ជា​ព័ត៌មាន​សម្រាប់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ ​ក៏​មិន​លោក​អាច​ព្រងើយ​កន្តើយ​ដែរ។​ លោក​រំពឹង​ថា ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​សហការ​អំពី​រឿង​ស៊ើប​អង្កេត​នេះ​នៅ​ពេល​គណៈកម្មការ​លោក​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើកិច្ចការ​ដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ​នេះ។​

«យើង​ត្រូវ​ដឹង​ថា ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ក៏​គាត់​ដឹង​ដែរ​ថា ​ទំហំ​នេះ​ធំ​ ហើយ​ពាក្យ​ថា ​ទំហំ​ធំ ហើយ​អ្វី​ដែល​យើង​ធ្វើ​ឧបសគ្គ​ក៏​ធំ​ដែរ។ ​ដូច្នេះ​បញ្ហា​នេះ ​យើង​រាយ​ការណ៍​ជូន​ មហា​ជន ​ជូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ម្ចាស់ឆ្នោត​វិញ​ អ្វី​ដែល​យើង​ស្រាវជ្រាវ​បាន​កម្រិត​ណា?​ យើង​ធ្វើ​បាន​កម្រិត​ណា?​ យើងខ្ញុំ​តែង​តែ​រាយ​ការណ៍»។​

លោក​ព្រាប កុល ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា​ ដែល​ផ្តោត​លើការ​ ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​កម្ពុជា ​គាំទ្រ​ឲ្យ​មាន​ការ​សួរ​ដេញ​ដោល​ដោយ​សភា​ ដោយ​លោក​បាន​អះអាង​ថា​ គួរតែ​មាន​ការ​ពិនិត្យ​មើល​របាយ​ ការណ៍​ហ្នឹង​ដើម្បី​បំភ្លឺ​ ថា​តើ​របាយ​ការណ៍​នេះ​ពិត​ឬ​យ៉ាង​ណា?​

«ហើយ​កន្លង​មក​គឺ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ មាន​ការ​រាយ​ការណ៍​ជា​ហូរហែ​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ ជាពិសេស​ព្រៃឈើ ​ការ​នាំ​ឈើ​ចេញ​ខុស​ ច្បាប់​ជា​ដើម​នេះ​គឺធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរហ្នឹង​មាន​ការ​ងឿងឆ្ងល់​ ក៏​ដូច​ជា​មាន​ អារម្មណ៍​អវិជ្ជមាន។​ ដូច្នេះ​ជា​ឱកាស​មួយខ្ញុំ​ថា​ បើ​សិនជា​មិន​មាន​រឿង​ហ្នឹង​កើត​ ឡើង​ទេ​ អ្នក​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ហ្នឹងគួរតែ​រៀបចំ​ខ្លួនឆ្លើយ​បំភ្លឺ​ ហើយ​ភាគី​ដែល​ សួរ​ដេញ​ដោល​ហ្នឹង​គួរតែ​ធ្វើការ​ស៊ើប​អង្កេត​ ផ្ទៀង​ផ្តាត់​ដើម្បី​ស្វែងរក​ការណ៍​ពិត»។​

លោក​ព្រាប​ កុល​ក៏​បាន​អះអាង​ដែរ​ថា​ ការ​បង់ពន្ធ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ឈើ​នេះ​គួរ​ត្រូវ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ផង​ដែរ។​

«ក្នុង​ករណី​ដែលកិច្ច​ព្រមព្រៀង​អាជីវកម្ម​តម្រូវ​ឲ្យម្ចាស់​អាជីវកម្ម​បង់ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ​ ហើយ​បើមិន​បាន​បំពេញ​កាតព្វ​កិច្ច​បង់ពន្ធ​ទៅ​តាម​កិច្ចព្រម​ព្រៀង​ ឬ​ក៏​មិន​តាម​ ច្បាប់​ជូនរដ្ឋទេ​ មាន​ន័យ​ថា​ យើង​អាច​ចាត់​ថា​ ជា​ការ​ឃុបឃិត​គ្នា​ដើម្បី​រួច​ពន្ធ។ ​ វា​អាច​ជារូបភាព​មួយ​នៃ​អំពើ​ពុករលួយ​ដែរ។ ​ដូច្នេះ​វាខាត​ថវិកា​ជាតិ។​ រូបភាព​ វា​អាច​ខាត​ថវិកា​ជាតិ​ផង ​ហើយវា​អាច​ជា​ចំណោទ​សួរ​ពីរឿង​ថា ​តើ​ការ​កាប់​ឈើ​ឬ លក់​ឈើ​ទាំងនោះ​ វា​ស្របច្បាប់​ឬ​ខុស​ច្បាប់​យ៉ាង​ម៉េច? ដូច្នេះ​ត្រូវតែ​មាន​ការ​ ត្រួត​ពិនិត្យ​ផ្ទៀងផ្ទាត់ ​ព្រោះ​បញ្ហា​នេះ​ជា​បញ្ហា​ធំដែល​យើង​ធ្លាប់​បាន​ឮ​ច្រើន​ដង​ មក​ហើយ​បាទ»។​

លោក​ថា ​តំណាង​រាស្ត្រ​អាច​ប្រើ​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​សភា​របស់ខ្លួន​ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ រឿង​នេះ​ងាយស្រួល​ជាង​អង្គការ​និង​ពលរដ្ឋ ​ទោះបី​រឿងនេះ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​អ្វី​ក៏​ដោយ។​

អំពើ​ពុក​រលួយ​ត្រូវគេ​ដឹង​ថា​ ធ្វើឲ្យ​បាត់បង់​ថវិកា​ជាតិ​យ៉ាងតិច​៥០០​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​១​ឆ្នាំៗ​ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​រាំងស្ទះ​ដល់ការ​កាត់បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​និង​រាំងស្ទះ​ការ​លើក​កម្ពស់​ជីវភាព​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ​ហើយនឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស។​

ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​ជាង​៧៧​ម៉ឺន​នាក់​ត្រូវ​គេ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ បាន​រងផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​សារ​ការ​រំលោភ​បំពាន​ដីធ្លី​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុងរយៈ​ពេល​ជិត​១​ទស​វត្សរ៍​ ចុង​ក្រោយ​នេះ ​ដែល​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ ​គ្មាន​ប្រព័ន្ធណា​មួយ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ អាច​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ជូន​ពលរដ្ឋ​បាន​ទេ។​ ហើយព្រៃឈើ​យ៉ាង​ច្រើន​ត្រូវ​គេ​អះអាង​ថា ​ត្រូវ​វិនាស​ហិនហោច​អស់ ​ដោយសារ​ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពី​រដ្ឋាភិបាល​និង​ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​កាប់​ឈើ​គ្មាន​តម្លាភាព៕

XS
SM
MD
LG