ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អាស៊ាន​ និង​ចិន​ប្តេជ្ញា​អនុវត្ត​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង

  • ហេង រស្មី

ជំនួបកំពូលអាស៊ានទី២០⁣ កាលពី⁣ខែ⁣មេសា⁣ ឆ្នាំ២០១២⁣⁣ នៅ⁣វិមាន⁣សន្តិភាព នៅ⁣ទីក្រុងភ្នំពេញ។
ភ្នំពេញ​
ប្រទេស​សមា​ជិក​អា​ស៊ាន​និង​ប្រទេស​ចិន​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ​បាន​ធ្វើ​សិក្ខា​សាលា​ចំនួន​ពីរ​ថ្ងៃ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្តី​ពី​ការ​រំឭក​ខួប​១០​ឆ្នាំ​នៃ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ស្តី​ពី​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​(DOC)​ របស់​ភាគី​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។​
បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន​និង​ចិន​បាន​បេ្តជ្ញា​ថា​ នឹង​ប្រើ​ប្រាស់​វេទិការ​នេះ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ដោយ​សន្តិ​វិធី​និង​ចៀស​វាង​នូវ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​អំ​ពើ​ហិង្សា​គឺ​ដំណោះស្រាយ​ដែល​អាច​ទទួល​យក​បាន​ពី​គ្រប់​ភាគី​មាន​ជម្លោះ​ជា​មួយ​ប្រទេស​ចិន។​
លោក​ឧបនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហោ ណាំហុង​ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា ​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​អង្គសិក្ខា​សាលា​ថា​ ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ស្តី​ពី​ការ​ប្រតិបត្តិ​របស់​ភាគី​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ចំណុចគន្លឹះ​សំខាន់​ៗ​ទាំង​អស់​ ទាំង​ផ្នែក​នយោ​បាយ​និង​ផ្នែក​ច្បាប់​ដែល​ជា​គោល​ដៅ​រួម​នៃ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ជម្លោះ​នៅ​ដែន​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ដោយ​សន្តិ​វិធី។​

លោក​មាន​ប្រសាសន៏​ថា​កម្ពុជា​បាន​កត់​សំគាល់​ថា​ភាគី​ពាក់​ព័ន្ឋ​ទាំង​អស់​បាន​សំដែង​នូវ​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​យ៉ាង​មុត​មាំ​និង​ពេញ​លេញ​ក្នុង​ការ​គោរព​និង​អនុវត្តន៏​សេច​ក្តី​ថ្លៃង​ការណ៍​ប្រត្តិ​បត្តិ​របស់​ភាគី​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។​

ថ្លែង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌​មាន​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​សិក្ខាសាលា​លោក​ហោ​ ណាំ​ហុង​បាន​និយាយ​ថា​អាស៊ាន​និង​ចិន​និង​បន្ត​ពិភាក្សា​គ្នា​ជា​ជំហ៊ាន​ៗ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ជា​យត្ថាហេតុ​នៅ​ក្រម​និត្តិ​ប្រតិ​បត្តិ​ឬ​COC។​
«​មាន​គ្រប់​ចំណុច​ទាំង​អស់​ទាំង​ផ្លូវ​នយោ​បាយ​និង​ផ្លូវ​ច្បាប់​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​នៅ​ដែន​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០០២ ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​លើក​ទី​មួយ​ កម្ពុជា​បាន​ខិត​ខំ​អស់​លទ្ធភាព​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​នូវ​ឯក​សារ​ជា​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​ DOC​នេះ។ ​ដូច្នេះ​ថ្ងៃ​នេះ​DOC​ជា​ឯក​សារ​ចាំ​បាច់​សម​ស្រប​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​នៅ ​South China Sea»។​

លោក​Nopadol Gunavibool ​អនុ​រដ្ឋ​លេខាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បទេស​ថៃ​ បាន​ប្រាប់​អ្នក​កាសែត​ថា​ មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ច្រើន​ណាស់​ដែល​រំពឹង​ទុក​យ៉ាង​ខ្ពស់​ថា​ នឹង​អាច​អនុម័ត​នូវ​DOC​ស្តី​ពី​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ​បញ្ហា​ទាំង​អស់​នេះ​អាច​ដំណើរ​ការ​ទៅ​បាន​ ទាល់​តែ​មាន​ការ​កសាង​ទំនុក​ចិត្ត​និង​ភាព​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​គា្ន​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។​

«​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ យើង​ត្រូវ​ការ​ក្រម​នីតិ​ប្រតិបត្តិ​ COC​ល្អមួយ ជា​ជាង​គ្រាន់​តែ​មានCOC ​ដើម្បី​នាំ​មក​នូវ​សន្តិសុខ​និង​ភាព​សុខដុម​រមនា​នៅ​ក្នុង​តំបន់»។​

ប្រទេស​ចិន​និង​កោះ​តៃវ៉ាន់​ទាមទារ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ស្ទើរ​ទាំង​អស់​ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ប្រុយណេ​ (Brunei)​ ម៉ាឡេស៊ី ​(Malaysia)​ ហ្វីលីពីន​ (Philippines)​ និង​វៀតណាម​ទាម​ទារ​ផ្នែក​ខ្លះដែល​ស្ថិត​ជិត​ទៅ​នឹង​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​របស់​ខ្លួន។​

ជម្លោះ​នេះ​បាន​ផ្ទុះ​ម្តង​ម្កាល​ចេញ​ជា​អំពើ​ហិង្សា​នៅ​ក្នុង​ពេល​៤០​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ ហើយ​ក្នុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ម៉ានិល​ និង​ ក្រុង​ហាណូយ​បាន​តវ៉ា​ថា​ នាវា​ចិន​បាន​ចូល​ជ្រៀត​ជ្រែក​នៅ​ក្នុង​ដែន​ទឹក​របស់​ខ្លួន។​
លោក​ស្រី ​ Fu Ying​ អនុរដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ចិន​ បាន​និយាយ​ថា​ប្រទេស​ចិន​បាន​បេ្តជ្ញា​ថា​ នឹង​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ពេញ​លេញ​នូវ​DOC​ ហើយ​អ្នក​ស្រី​សង្ឃឹម​ថា ​សិក្ខា​សាលា​រយៈ​ពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​នេះ​នឹង​នាំមក​នូវ​ឱកាស​ដ៏​កម្រ​មួយ​ដើម្បី​ពង្រឹង​បន្ថែម​ទៀត​នូវ​ការ​ទុកចិត្ត​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ បង្កើន​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិ​ការណ៍​ ចូល​រួម​ការ​ពារ​សន្តិភាព​ ហើយ​និង​ស្ថិរភាព​អំ​ពី​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង៕
XS
SM
MD
LG