ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

រលក​ថ្មី​នៃ​ការ​ទូត​​ចិន​ជំរុញ​ការ​តតាំង​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍


រូបឯកសារ៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន​លោក Wang Yi (កណ្ដាល) ចូល​រួម​ប្រជុំ​ជាមួយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​តាម​អនឡាញ ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។

ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ជឿ​ថា ប្រទេស​ចិន​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ច្រើន​ជាង​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​តាមរយៈ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ចពី​សំណាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ចិន​កាល​ពី​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​តុលា​នេះ ខណៈសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​ជា​គូ​ប្រជែង​មហាអំណាច ​ព្យាយាម​កាត់​បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។

បណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ស្រុក​ចិន​និយាយ​ថា ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ចិន​លោក Wang Yi បាន​ជួប​ជាមួយ​នឹង​មន្ត្រី​នានា​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា លាវ ម៉ាឡេស៊ី និង​ថៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​១១​ដល់​១៥​ខែ​តុលា។​ ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក Wang Yi ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ចិន​លោក Wei Fenghe ទៅ​កាន់​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា។

ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ចរបស់​លោក Wang នៅ​តាមបណ្តា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​រួច​ទៅ​ហើយ​ជាមួយ​នឹង​ចិន ហើយ​ពេល​ខ្លះ​ជំរុញ​ឲ្យ​ងាក​ចេញ​ពីសហរដ្ឋអាមេរិក នឹង​ជួយ​ទប់ទល់​កិច្ចប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ក្នុង​ការ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​នានា​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ​ដែល​មាន​ប្រជាជន​សរុប​ចំនួន ៦៥០​លាន​នាក់ ​ឲ្យ​មកខាង​ខ្លួន។

កាល​ពី​ខែ​កក្កដា រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាមេរិក​លោក Mike Pompeo ​ បាន​ប្តេជ្ញា​ជួយ​បណ្តា​ប្រទេស​ណា​ដែល​ត្រូវរង​ការ​គំរាមកំហែង​ពី​ការ​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​របស់ចិន​ ហើយ​ប្រទេស​ចិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​មិន​ពេញ​ចិត្ត​តាម​រយៈការ​ព្យាយាម​ក្តោបក្តាប់​តំបន់​ទឹក​ដែល​មាន​ជម្លោះ។ កាល​ពី​ដើម​ខែ​តុលា​ លោក Pompeo បាន​ចោទប្រកាន់​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច​ពី​«ការ​កេងប្រវ័ញ្ច អំពើ​ពុករលួយ និង​ការ​បង្ខិតបង្ខំ»។

លោក Carl Thayer សាស្ត្រចារ្យ​ចូល​និវត្តន៍​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ New South Wales ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ បាន​និយាយ​ថា៖ «[ដំណើរទស្សនកិច្ច​របស់​លោក Wang] ពិត​ជា​ការ​ឆ្លើយតប​មួយ​ទៅ​កាន់​ការ​អំពាវនាវ​របស់​លោក Pompeo ឲ្យ​រួបរួម​គ្នាប្រឆាំង​នឹង​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន និង​គោល​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​នេះ។ វា​គឺ​ជា​សំឡេង​ផ្លាត​ទៅ​វិញ»។

រូបឯកសារ៖ រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​លោក Mike Pompeo ចូលរួម​ប្រជុំ​ជាមួយ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​តាម​អនឡាញ​ ថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។
រូបឯកសារ៖ រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​លោក Mike Pompeo ចូលរួម​ប្រជុំ​ជាមួយ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​តាម​អនឡាញ​ ថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។

គេហទំព័រ​សារព័ត៌មាន​ Global Times ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋ​ចិន​និង​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​រាយការណ៍​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Wang Yi ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេស​ចិន និង​បណ្តាប្រទេស​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ពិភាក្សា​លម្អិត​ពី​ការ​ងើប​ឡើង​វិញ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច ផលិតកម្ម និង​ខ្សែ​សង្វាក់​ផ្គត់ផ្គង់​របស់​ទ្វីប​អាស៊ី។

សារព័ត៌មាន​ខាង​លើ​នេះ​បាន​និយាយ​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ Wang នឹង​ពន្លឿន​កិច្ចពិភាក្សា​ស្តីពី​ក្រមប្រតិបត្តិ​នៅ​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។ បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិក​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ហៅ​កាត់​ថា «អាស៊ាន» ចង់​ឲ្យ​មានជា​ក្រមប្រតិបត្តិ​នោះ ដើម្បី​បញ្ចៀស ឬ​ដោះស្រាយករណី​ចៃដន្យ​នានា​នៅ​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង ទី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បាន​ព្យាយាម​ពង្រីកការ​ក្តោបក្តាប់លើ​ដែន​កោះតូចៗ​ នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​ដែន​ទឹក​មួយ​ដែល​អូស​បន្លាយ​អស់​ពេល​មួយ​ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​នេះ។ ប្រទេស​ចំនួន​បួន​នៅក្នុង​សមាគម​អាស៊ាន​បាន​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ទាមទារ​របស់​ចិន។

សារព័ត៌មាន​ Global Times សរសេរ​ថា៖ «សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​យល់ឃើញ​ថា តំបន់​សមុទ្រ​នេះ​ជា​កន្លែង​សំខាន់​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​និង​តាក់តិច​ដើម្បី​រក្សា​ការ​តាមដាន​មក​លើ​ប្រទេស​ចិន។ ទី​ណា​មាន​ការ​ជិះជាន់ ទី​នោះមាន​ចំណាត់ការត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ជា​ដាច់ខាត។ តាម​ទស្សនៈ​នេះ ការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹង​គោលនយោបាយ​រក្សា​ឥទ្ធិពល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ប្រឆាំង​នឹង​ចិន»។ ​

បណ្តា​រដ្ឋ​តូចៗ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដូចជា ប្រទេស​កម្ពុជា និង​លាវ​តែង​តែ​សម្លឹង​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​សម្រាប់​ការ​វិនិយោគ​ផ្នែក​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​បាន​កើន​ដល់​១០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៦ ទោះ​បី​ជា​បញ្ហា​បំណុល​បាន​ពន្យឺត​ផែនការ​ផ្សេងៗ​ក្រោម​គម្រោង​ខ្សែក្រវ៉ាត់ និង​ផ្លូវ​ក្នុងទំហំ​ទឹកប្រាក់​ជាង​១​លាន​លាន​ដុល្លារ​ ដែល​លាតសន្ធឹង​ពាសពេញ​តំបន់​អាស៊ីអឺរ៉ុប​ក៏​ដោយ។

ឥឡូវ​នេះ ប្រទេស​ជា​ច្រើន​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុង​ព្យាយាម​ជំរុញ​ការ​ងើបសេដ្ឋកិច្ច​ឡើង​វិញ​ បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​បិទសកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ជំងឺ​កូវីដ១៩។ ប្រទេស​ចិន​បាន​បើក​ដំណើរការរោងចក្រ​និង​សេវាកម្ម​ផ្សេងៗ​ឡើង​វិញ​កាល​ពី​ខែ​មីនា ដែល​ការ​បើក​ដំណើរការ​នេះ​គឺ​លឿន​ជាង​បណ្តា​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​បិទសេដ្ឋកិច្ច​អស់រយៈពេល​ជាង​មួយ​ខែ​មក​នេះ និង​បាន​សន្យា​ថា នឹង​ចែកវ៉ាក់សាំង​ដល់​បណ្តាប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ។

ជា​ឧទាហរណ៍ នៅ​ប្រទេស​លាវ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ចិន​ Wang Yi បាន​ប្តេជ្ញា​ផ្តល់​វ៉ាក់សាំង និង​បាន​និយាយ​ថា ចិន​នឹង​លើកលែង​ពន្ធ​លើ​មុខ​ទំនិញ​មួយ​ចំនួន​ដែល​ត្រូវ​ចេញ​ពី​ប្រទេស​លាវ​ទៅ​ចិន។

លោក​សាស្ត្រាចារ្យ Carl Thayer បាន​និយាយ​ថា៖ «វា​ជា​រឿង​ងាយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​នោះ​ទេ​សម្រាប់​លោក Wang Yi ប្រសិន​បើ​អ្នក​ពិនិត្យ​មើល​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​មក​លើ​វិបត្តិ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ និង​សេដ្ឋកិច្ច។ចំនួន​ករណី​ឆ្លង​កូវីដ​១៩​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក លើស​ចិន​ជាង​៩៥​ដង»។

លោក​បាន​បន្ត​ថា៖ «ហើយ​អាច​និយាយ​ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ថា ឥទ្ធិពល​ចិន​នឹង​មាន​រហូត​មក​លើបណ្តា​ប្រទេស​ទាំង​នេះ។ សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​កំពុង​រើប​ឡើង​វិញ។ ហើយ​ចិន​ក៏​កំពុង​ឈាន​មុខ​គេ​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​វ៉ាក់សាំង​ផង​ដែរ»។

លោក Nguyen Than Trung នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​អន្តរជាតិ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម និង​មនុស្សសាស្ត្រ​នៅ​ក្រុង​ហូជីមិញ​ បាន​និយាយ​ថា ចិន​ប្រហែល​សម្លឹង​រក​ការ​ជះ​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ជាង​នេះទៀត​នៅ​កម្ពុជា។

ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​មាន​ប្រជាជន​ចំនួន​១៦​លាន​នាក់​ បាន​ចាត់ទុក​ប្រទេស​ចិន​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចាប់តាំងពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០​មក ហើយ​លោក​ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ទំនោរ​ប្រឆាំង​នឹង​សហរដ្ឋអាមេរិក។ ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​សមាជិក​សមាគម​អាស៊ាន​ កម្ពុជា​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​សេចក្តីសម្រេច​របស់​អាស៊ាន​ទាំងមូល ដែល​រួម​មាន ​ថា​តើ​គួរ​គាំទ្រ ឬ​រិះគន់​ការ​ពង្រីក​ឥទ្ធិពលរបស់​ចិន​នៅ​តំបន់​ដែន​ទឹក​ ជា​ពិសេស​សម្រាប់​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ទៀត នៅ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន។

​លោក Ngyuen បាន​និយាយ​ថា៖ «ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល​មក​លើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​កម្ពុជា​នៅ​អាស៊ាន​ ខ្ញុំ​គិត​ថា ចិន​ក៏​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្សោយ​សាមគ្គីភាព​របស់​បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ផង​ដែរ»។

លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​ Carl Thayer បាន​លើកឡើងថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទស​ចិន​លោក Wang Yi មក​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​លាវបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្សោយ​ភាព​ជា​ដៃ​គូ​រវាង​តំបន់ទន្លេ​មេគង្គ​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តួចផ្តើម​ឡើង​កាល​ពី​កញ្ញា។ ប្រទេស​កម្ពុជា លាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និង​វៀតណាម​បាន​បង្កើត​ភាព​ជា​ដៃគូ​នេះកាល​ពី​ខែ​កញ្ញា​ ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ជំនួយ​អាមេរិក​សម្រាប់​គម្រោង​នានា​ ដែល​មាន​ដូចជា​ជំនួយ​វិបត្តិ​កូវីដ១៩ និង​វិធានការ​ទប់ទល់​នឹង​គ្រោះរាំងស្ងួត​ជា​ដើម។ ខណៈ​ពេល​ដូចគ្នា​នេះ ចិន​ក៏​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ទាំង​នេះ​ ដែល​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ទន្លេ​មេគង្គ​ ភ្ញាក់ផ្អើល​ផង​ដែរ តាមរយៈ​ការ​គ្រប់គ្រងលំហូរ​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ​ពី​ព្រំដែន​របស់​ខ្លួន។

លោក Oh Ei Sun អ្នកស្រាវជ្រាវ​ជាន់ខ្ពស់​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ​សិង្ហបុរី បាន​និយាយ​ថា លោក​ Wang បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​ទ្វីប​អឺរ៉ុប​ កាល​ពី​ខែ​សីហា ដើម្បី​ពិភាក្សាពី​ការ​ងើប​ឡើង​វិញ​ពី​វិបត្តិ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ និង​សេដ្ឋកិច្ច ជាមួយនឹង​មេដឹកនាំ​នៅ​ទី​នោះ ដែល​ការណ៍​នេះ​បង្ហាញ​ពី​ការ​កិច្ចប្រឹងប្រែង​របស់​ចិន​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ឥទ្ធិពល​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក។

ទំនាក់ទំនង​រវាង​ចិន និង​សហរដ្ឋអាមេរិកចុះ​ដុនដាប​កាន់​ខ្លាំង​ជាង​មុន​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ​ជុំវិញ​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និង​កុងស៊ុល ក៏ដូចជា បញ្ហា​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ដែល​មាន​ជា​យូរ​មក​ហើយ។

លោក Oh បាន​និយាយ​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា លោក ​[Wang] ​មាន​ផែនការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ឥឡូវ​នេះ​គឺ​ចំ​បណ្តា​ប្រទេស​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រសិន​បើ​សហរដ្ឋអាមេរិកបញ្ចេញ​កម្លាំង​មក​ទាំងស្រុង នោះ​ចិន​ក៏​បញ្ចេញ​កម្លាំងមក​ទាំងស្រុងដូចគ្នា​ផង​ដែរ។ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ​ចង់​បាន​ប្រទេស​ច្រើន​ក្លាយ​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ខាង​ខ្លួន»៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​លោក ណឹម សុភ័ក្រ្តបញ្ញា

ផែនទីលទ្ធផលការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកពីឆ្នាំ ១៩៩២-បច្ចុប្បន្ន

XS
SM
MD
LG