ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

កងទ័ព​អាមេរិក​រៀប​ចំ​ចាក​ចេញ​ពី​អ៊ីរ៉ាក់


មន្ទីរបញ្ចកោណ៖ ដោយ​អ្នក​នយោបាយ​អ៊ីរ៉ាក់​ ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធភាព​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​នៅ​ឡើយ ហើយ​កាលបរិច្ឆេទនៃ​ការដកកងទ័ព​សហរដ្ឋ​អាមេរិកចំនួន​ពីរ​លើកខិត​ជិត​ចូល​មក​ដល់​ហើយ​ ក្រុមមន្ត្រី​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ាក់កំពុងផ្លាស់​ប្តូរ​សេចក្តី​អធិប្បាយស្តីពី​អនាគត​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​ការពារប្រទេស​ទ្វេ​ភាគី។

កងទ័ព​ប្រយុទ្ធ​រាប់​ពាន់​នាក់​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កំពុង​ចាក​ចេញ​ពី​ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់​ជា​រៀងរាល់​សប្តាហ៍ ខណៈ​ដែល​វត្តមាន​កងទ័ព​អាមេរិក​សរុប​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាងឆាប់រហ័ស​ដើម្បីទៅ​ដល់​ទិស​ដៅ​កំណត់​ដែល​មាន​ចំនួន​៥ម៉ឺន​នាក់មិនលើស​ពី​ដំណាច់​ខែ​នេះ។ សូម្បី​តែ​កាល​បរិច្ឆេទ​នៅសល់បីសប្តាហ៍​ទៀត​ក៏​ដោយ ក៏ប៉ុស្តិ៍​ទូរទស្សន៍​របស់​មន្ទីរ​បញ្ចកោណបាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ​ការ​បញ្ចប់​ជា​ផ្លូវការនៃបេសកកម្ម​ប្រយុទ្ធ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គឺ​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​មុន។ ប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍​នោះ​ផ្សាយ​ថា៖

«សម្លេង​ប្រុស៖ នេះ​ជា​សេចក្តី​រាយការណ៍​របស់​ប៉ុស្តិ៍​មន្ទីរ​បញ្ចកោណ។ សម្លេងស្រី៖ កងពល​តូចលេខ​បួន​នៃកងពលធំ​ថ្មើ​រជើង​លេខ​២បាន​ប្រគល់​ការ​ទទួលខុស​ត្រូវ​ផ្នែក​សន្តិសុខ​ជាផ្លូវការ ទៅ​ឲ្យ​កងពល​ធំ​លេខ​៦ ​នៃកងទ័ព​អ៊ីរ៉ាក់ នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍។ នេះ​គឺ​ជា​ក្រុម​ប្រយុទ្ធចុង​ក្រោយ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​ត្រូវ​ផ្ទេរ​ការគ្រប់​គ្រង​នៃ​ប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធ​ទៅឲ្យកងទ័ព​អ៊ីរ៉ាក់​វិញ»។

ដោយសារប្រការ​នោះហើយ​ ទើបនាំ​ឲ្យ​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​របស់កងទ័ព​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក នៅក្នុងប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់នឹង​ត្រូវផ្លាស់​ប្តូរ​ទាំង​ស្រុង​ទៅជាការផ្តល់​ប្រឹក្សា និង​ជួយកង​កម្លាំងអ៊ីរ៉ាក់វិញ។ សូម្បី​តែ​ឈ្មោះផ្លូវ​ការនៃ​បេសកកម្ម​នេះ​ក៏នឹង​ផ្លាស់​ប្តូរ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​កញ្ញា​ ពី​ប្រតិបត្តិការ​ដើម្បីសេរីភាព​អ៊ីរ៉ាក់ (Operation Iraqi Freedom) ទៅ​ជា​ប្រតិបតិ្តការ​ព្រឹកព្រហាម​ថ្មី (Operation New Dawn) វិញ។ អនុលោម​តាម​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​រវាង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​អ៊ីរ៉ាក់ ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨ នឹង​មាន​ការ​ដក​កងទ័ព​មួយ​លើក​ទៀតនៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ ដោយមិន​បន្សល់ទុកកងទ័ពសហរដ្ឋ​អាមេរិកណាម្នាក់​ឡើយ​ នៅ​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ធ្នូរ ឆ្នាំ​២០១១។

ប៉ុន្តែ ចាប់​តាំង​ពី​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា ​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ និង​ក្រុម​មន្ត្រី​អ៊ីរ៉ាក់ និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​រំពឹង​ថា កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​អាច​ត្រូវ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ មុន​ពេល​ដែលកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​យ៉ាង​ពេញ​លេញ។

នេះ​ជា​លោកម៉ៃខល អូហានឡុន (Michael O'Hanlon)​ នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ប៊្រុក​ឃីងស៍ (Brookings Institution)។

«ទេ​ វា​គ្មាន​អ្វី​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ទេ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ យើង​ត្រូវ​តែ​ដាក់​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នេះ​ឲ្យ​នៅ​ក្នុងចក្ខុ​វិស័យ​មួយ​សិន»។

លោកម៉ៃខល អូហានឡុន​មាន​ប្រតិកម្ម​តប​ទៅ​នឹង​បទ​អត្ថាធិប្បាយ​នេះ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ ដែល​ធ្វើ​ឡើងដោយមន្ត្រី​យោធា​ជាន់​ខ្ពស់​អ៊ីរ៉ាក់ គឺ​លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍ទោ បាបាគៀ ហ្សេបារី (Babakir Zebari)។ លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​រូប​នេះមាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​នឹង​ត្រូវ​ការ​កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក​ រយៈពេល​១០​ឆ្នាំ​ទៀត។ លោក​អូហានឡុន​ថ្លែងថា៖

«អ្វី​ដែល​អ្នក​អាច​មើល​ឃើញ​នោះ​គឺ​ថា ​លោកឧត្តមសេនីយ៍​អ៊ីរ៉ាក់​រូប​នេះពិត​ជា​កំពុង​ព្យាយាមដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​លើ​អ្នក​នយោបាយ​ ក្នុង​ប្រទេស​របស់​លោក ហើយ​ក៏​ជំទាស់​ទៅ​នឹងការសន្មត់​ថា សហរដ្ឋ​អាមេរិកគួរ​តែ​ចាក​ចេញនៅ​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​ក្រោយ»។

លោកអូហានឡុន មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​ឧត្តមសេនីយ៍រូបនេះ​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ទស្សនៈ​របស់​ក្រុម​មន្ត្រី​យោធា​អ៊ីរ៉ាក់ និង​អាមេរិកជាច្រើន ​ដែល​ជឿ​ថា ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់នឹង​ត្រូវ​ការ​ឥទ្ធិពលកងទ័ពអាកាស គ្រូបង្វឹក កង​កម្លាំង​ពិសេស​ និង​ការ​គាំទ្រ​ផ្សេងៗ ពី​សំណាក់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ក្រោយ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​ក្រោយ។ ហើយលោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក៏​មាន​មូល​ហេតុ​ផ្សេងទៀត​ដែរ។ លោក​អូហានឡុន​បន្ត​ថា៖

«ហេតុ​អ្វីបាន​ជា​អ្នក​ចង់​ប្រថុយ​យក​ចេញនូវ​មិត្ត​ភ័ក្រ​ដ៏​ល្អរបស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ាក់​ ព្រម​ទាំង​សមត្ថភាព​ប្រកប​ដោយ​ស្ថេរភាព ឯករាជ្យ និង​អព្យាក្រិត​ ​ដូច​ជា​កងទ័ពសហរដ្ឋ​អាមេរិក​នេះ ខណៈ​ដែល​អ្នក​មិន​ទាន់​ប្រាកដ​នៅ​ឡើយថា ​ស្នាមរបួសរបស់​ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់​ទាំង​អស់​ជា​សះ​ស្បើយ​ស្រួល​បួល សម្រាប់​ប្រទេស​នេះ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ផ្លូវ​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅរកស្ថេរភាព​នោះ?»។

ស្នាម​របួស​មិន​ទាន់​ព្យាបាល​ទាំង​នោះរួម​មាន​ជម្លោះ​រវាង​និកាយ​ស៊ីអ៊ីត (Shiites) និង​ស៊ុននី​ (Sunnis) របស់​អ៊ីរ៉ាក់​ និងរវាង​សហគមន៍​អារ៉ាប់ (Arab) និងឃឺឌ (Kurdish) របស់​ប្រទេស​នេះ ហើយ​ក៏​នៅ​មាន​ទិដ្ឋភាព​ដែល​ថា​ ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​អភិបាល​កិច្ច​ ដែល​មិន​ទាន់​ដំណើរ​ការ​ទៅ​ល្អ​ និងប្រព័​ន្ធ​យុត្តិធម៌ដែលប្រឈម​នឹង​បញ្ហា អាច​ផ្តល់​ឱកាស​ដល់​ពួក​កង​ជីវពលឲ្យ​ត្រឡប់​មកវិញ។ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ក៏​បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញដែរ​ថា ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​នឹង​ត្រូវ​បន្ត​ធ្វើ​ឲ្យ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​មាន​លក្ខណៈ​អាជីព និង​ទំនើប​ ហើយ​ត្រូវ​ការបរទេសជួយក្នុង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ទាំង​អស់​នោះ។ អ្នក​ខ្លះ​និយាយ​ថា ប្រភពជំនួយ​ភស្តុភារ​ធំ​បំផុត​គឺ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

ប៉ុន្តែ ទិដ្ឋភាព​នៃ​ការ​បន្ត​ឲ្យ​មាន​កងទ័ព​សហរដ្ឋ​អាមេរិកនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ក្រោយ​ឆ្នាំ​២០១១ គឺ​ជា​បញ្ហា​នយោបាយយ៉ាង​រសើប​សម្រាប់​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ។ ក្រុម​មន្ត្រី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និយាយ​ថា​ ពួក​គេ​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ដើម្បីឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​អនុវត្ត​ផែន​ការ​ដក​កង​ទ័ព​ដ៏​ពេញ​លេញ​មួយ​ ប៉ុន្តែ​ពួក​គេនៅ​តែ​បើក​ចំហរក្នុង​ការ​ពិភាក្សាអំពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ផែនការ​ ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ាក់ចង់​មាន​ការ​ពិភាក្សា។ លោក​រ៉ូប៊ើត ហ្គេត (Robert Gates) រដ្ឋ​មន្ត្រីការពារ​ជាតិសហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ចំណុច​នោះ​ដល់​ក្រុម​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​លើយន្តហោះរបស់​លោក ក្នុង​អំឡុង​ពេលនៃ​ការ​ធ្វើដំណើរ​ក្នុងស្រុកកាលពីថ្ងៃ​ពុធ។ លោក​ថ្លែង​ដូច្នេះ​ថា៖

«ខ្ញុំ​គិត​ថា យើង​មាន​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ាក់ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរបាន​យល់​ស្របគ្នារួចហើយ ដែល​ថា​យើង​នឹង​ចាក​ចេញ​ពី​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​ មិន​ហួសដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១១។ ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ទី​នោះ ហើយគេ​ចង់​ពិភាក្សា​អំពី​រឿងរ៉ាវក្រោយឆ្នាំ២០១១ យើង​ពិត​ជា​បើក​ចំហរ​ចំពោះ​ការ​ពិភាក្សា​នោះ។ ប៉ុន្តែការ​ផ្តួច​ផ្តើម​គំនិតនឹងត្រូវ​ផុស​ចេញ​ពី​ខាង​អ៊ីរ៉ាក់​ខ្លួន​ឯង»។

ក្រុម​មន្ត្រី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ទទូច​សុំ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​អ៊ីរ៉ាក់​ដោះស្រាយ​ភាព​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា ហើយ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សំខាន់ៗ​ជា​ច្រើន​ ដោយ​រាប់​បញ្ចូល​ទាំងបញ្ហា​កង​ទ័ព​ផង។ ក្រុម​មន្ត្រី​អ៊ីរ៉ាក់​កំពុង​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា ចាប់​តាំង​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​រដ្ឋសភានៅ​ក្នុង​ខែ​មីនា ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ប្លុក​នយោបាយ​សំខាន់​ពីរដែលមាន​អំណាច​ស្ទើរ​តែ​ស្មើ​គ្នា។

ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា បញ្ហា​កងទ័ព​ទំនង​ជា​នឹង​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បាន​ទេ​ រហូត​ដល់ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​មាន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​សិន​ ហើយ​រហូត​ដល់​ក្រុម​មន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​មាន​ឱកាស​វាយ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​ការអនុវត្ត​របស់​កង​កម្លាំង​អ៊ីរ៉ាក់នៅ​ក្នុង​តួនាទី​ថ្មី ដែល​ឥឡូវ​នេះពួក​គេកំពុងទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខាង​វិស័យ​សន្តិសុខ​ទូទាំង​ប្រទេស។

សម្រាប់​ពេល​នេះ ក្រុម​មន្តី្រ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​បាកដាត (Baghdad) និង​វ៉ាស៊ីនតោន (Washington) នឹង​ផ្តល់​ទស្សនៈ​របស់​ពួក​គេ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ក្នុង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ ដើម្បី​ទុក​បញ្ហា​នេះ​ឲ្យ​នៅរស់រវើក និង​ផ្សព្វផ្សាយទស្សនៈ​ផ្ទាល់​របស់​ពួក​គេ​ អំពីថា​តើ​បញ្ហា​នេះ​គួរ​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​លី សុខឃាង

XS
SM
MD
LG