ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ជំហរ​អាមេរិក​លើ​វិវាទ​កូតឌីវ័រ​ទទួល​ទស្សនៈ​ចម្រុះ

  • Nico Colombant

ក្រុម​អ្នក​គាំ​ទ្រ​លោក Ouattara​ ធ្វើ​ការ​ប្រឆាំង​តវ៉ា​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ស្ថានទូត​កូតឌីវ័រ​នៅ​ក្នុង​​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​ ដើម្បី​គាំ​ទ្រ​គោល​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​មិន​ចេញ​មុខ​​សម្តែង​មតិ​ខ្លាំង​យ៉ាង​នេះ​ទេ។

ខណៈ​ដែល​អង្គការក្នុង​តំបន់​អាហ្វ្រិក កំពុង​ព្យាយាមបញ្ចុះ​បញ្ចូល ប្រធានាធិបតី​កូតឌីវ័រ​បច្ចុប្បន្ន លោក​ឡរ៉ិន បាហ្កបូ (Laurent Gbagbo) ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពីអំណាច​ រដ្ឋាភិបាល​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិកក៏​បានចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត និង​ដោយបង្ខំ​ប្រឆាំង​នឹង​មេដឹកនាំរឹង​ទទឹង​រូប​នេះ។

នៅក្នុង​ការ​តវ៉ា​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ នៅ​ឯ​ស្ថានទូត​ កូតឌីវ័រ ក្នុង​ទី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន លោក​ខូហ្វ៊ី សុសថេន (Coffi Sosthene) អ្នក​តវ៉ា​ម្នាក់ក្នុង​ចំណោមរាប់​សិប​នាក់​ ដែល​គាំ​ទ្រវិធានការ​របស់​រដ្ឋបាលលោក​ប្រធានាធិបតី​ អូបាម៉ា ​អំពាវ​នាវ​ឲ្យលោក ឡរ៉ិន បាហ្កបូ (Laurent Gbagbo) ​ផ្តល់​អំណាច​ឲ្យលោក អាឡាសាន វ៉ាតារ៉ា (Alassane Ouattara) ដែលត្រូវបាន​បោះឆ្នោតឲ្យ​ធ្វើ​ជាប្រធានាធិបតី ​និង​ទទួលស្គាល់​ដោយអង្គការ​សហប្រជាជាតិ សហភាពអាហ្វ្រិក និងប្លុកតំបន់​អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច ​ហៅ​ថាកាត់​ថា ECOWAS ។ លោក​បន្ត​ថា៖

«ខ្ញុំ​គិត​ថា រដ្ឋ​បាល​លោកអូ​បា​ម៉ា បាន​ឆ្លើយ​តបទាន់ពេល​ តាំង​ពីការ​ចាប់​ផ្តើមហេតុការណ៍ ដែល​ជា​ការ​ល្អ​ខ្លាំង​ណាស់។ កន្លងមក​អាមេរិកប្រកាន់​យក​ផ្លូវ​ដ៏​ត្រឹមត្រូវដោយ​ឈរនៅ​ខាង​ប្រធានាធិបតី ដែល​ត្រូវ​បាន​បោះ​ឆ្នោត​ជូនដោយប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រជាពលរដ្ឋ កូតឌីវ័រនឹង​មិន​បំភ្លេចរឿង​នេះ​ឡើយ»។

លោក ​សុសថេន ជាអ្នក​តំណាង​ប្រចាំ​នៅអាមេរិកសម្រាប់​គណបក្ស​នយោបាយ កូតឌីវ័រ របស់​អតីតប្រធានាធិបតី ​លោក ហិន​រី កូណាន បេឌី (Henri Konan Bedie) ដែលទទួល​បាន​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​៣ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជុំ​ទី​មួយនៅ​កូតឌីវ័រដ៏​ប្រកួត​ប្រជែង ហើយ​បន្ទាប់​មកបាន​គាំទ្រលោក​វ៉ាតារ៉ាក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោតជម្រុះ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែវិច្ឆិកា។

អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ និងអាមេរិក បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក វ៉ាតារ៉ា បាន​ឈ្នះការ​បោះឆ្នោត​ នៅ​ពេលដែល​គណៈកម្មការជាតិរៀបចំការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត។ ប៉ុន្តែ លទ្ធផល​នេះ ​ត្រូវបាន​លុប​ចោលដោយក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញរបស់​កូតឌីវ័រ ដែល​បាន​បដិសេធសន្លឹក​ឆ្នោតបញ្ជូន​មក​ពី​ភាគ​ខាង​ជើង​ ដែល​គ្រប់​គ្រង​ដោយពួក​ឧទ្ទាមកូតឌីវ័រ ហើយផ្តល់​ជ័យ​ជម្នះឲ្យទៅលោកបាហ្ក​បូ​វិញ។

លោក ​ស្ទេហ្វិន​ ស្ម៊ីធ (Stephen Smith) នរវិទូ​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅអាមេរិក និងអ្នក​ជំនាញនៅ​អាហ្វ្រ៊ិក​ខាង​លិច មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​លើក​កម្ពស់លទ្ធផលប្រជាធិបតេយ្យ មាន​សារៈសំខាន់​ចំពោះ​គោល​នយោបាយស្តីអំពី​កិច្ច​ការ​អាហ្វ្រិក​របស់​លោក​អូបាម៉ា។ លោក​ ថ្លែង​ថា៖

«ខ្ញុំ​អាច​យល់​បាន​ តាម​រយៈ​ការ​សន្ទនា​របស់ខ្ញុំជាមួយ​ក្រុម​មន្ត្រី​អាមេរិក ដែល​ថា លោកប្រធានាធិបតី ​អូបាម៉ា ចាត់​ទុក​រឿង​នេះថា ​ជា​ការ​ប្រមាថផ្ទាល់​ខ្លួន ដែល​ជា​ប្រទេស​ស្ថិត​នៅក្បែរ​កន្លែង​ដែលលោក​បាន​ថ្លែង​គាំទ្រ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុង​អំឡុងដំណើរទស្សន​កិច្ចលើកដំបូង​របស់​លោក​ទៅ​កាន់​ទ្វីប​អាហ្វ្រ៊ិក។ នៅ​ប្រទេស​ហ្គាណា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​គ្នា​នោះ​ លោកអូបាម៉ា​ បាន​ថ្លែងគាំទ្រ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ និង​ភាព​ចាំបាច់របស់​ជនជាតិអាហ្វ្រ៊ិក ដើម្បី​ក្តាប់​ឲ្យ​ជាប់នូវជោគ​វាសនារបស់​ខ្លួន។ លោកចាត់​ទុករឿង​នេះ​ ថា​ជាការ​បំពារ​បំពានជា​ចំហរ ទៅលើ​គោល​ការណ៍​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយបោះ​បង់​ចោលលទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត និងប្រកាស​ថា ​ជាលទ្ធផលមិន​អាច​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន ដែល​នោះ​ជាអ្វី​ដែលលោក​មិន​អាចទ្រាំ​បាន»។

មន្ត្រីអាមេរិកបាន​និយាយម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀតថា លោក ​បាហ្កបូ​ ត្រូវ​តែ​ចេញ។ ពួក​គេក៏បានប្រកាស​ដាក់ទណ្ឌ​កម្មប្រឆាំង​លោក បាហ្ក​បូ ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោក និង​សមាជិកសំខាន់ៗ​ នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់​គាត់​ទៀត​ផង។ លោកបាហ្ក​បូ បាន​ឆ្លើយ​តប ដោយនិយាយ​ថា អាមេរិក ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃអ្នក​ផ្សំ​គំនិតបរទេស​ប្រឆាំង​នឹង​ឯករាជ្យ​ភាពនៃ​ប្រទេសរបស់លោក។​ លោកមិនព្រមនិយាយ ឬជួបប្រជុំជាមួយ​មន្ត្រីអាមេរិក​ណាម្នាក់​ឡើយ។

នៅ​សប្តាហ៍​នេះ ​មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​នៃក្រសួង​ការ​បរទេស​អាមេរិក​បាន​ថ្លែង​ថា ពួក​គេបាន​ត្រៀម​រួច​ជា​ស្រេចដើម្បី​ជួយ​រៀប​ចំអ្វីដែល​ពួក​គេពិពណ៌នា​ថា ​ជា «ច្រកចេញ​ប្រកប​ដោយ​កិត្តិយស» សម្រាប់​លោក​បាហ្កបូ ប៉ុន្តែថា ឱកាស​នេះ​នឹងមាន​មិន​យូរ​ទេ។

លោក ហ្គឺ​វ៉ៃ ឌ្យីណាកា (Gervais Gnaka) អ្នក​វិភាគនយោបាយ កូតឌីវ័រ ដែល​គាំទ្រលោកបាហ្កបូ មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​ជឿ​ថា ជា​រឿយៗ ជន​បរទេស យល់​ខុស​ចំពោះបរិបទ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេសនៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រ៊ិក។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖

«អ្វី​ដែលលោក​ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ ដែល​កំពុងនិយាយ​អំពី​លោក ឡូរ៉ង់ បាហ្កបូ គួរ​យល់​ដឹង គឺ​ថា ​បើ​ទោះ​ជាលោក​ឡូរ៉ង់ បាហ្ក​បូ ជា​មនុស្ស​មិន​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ ​ ហើយលោកបាន​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​ជា​ច្រើនក៏​ដោយ ក៏​លោក​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​ការ​តស៊ូរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ កូតឌីវ័រ រាប់​លាន​នាក់ និងជន​ជាតិ​អាហ្វ្រិកជាច្រើនដែរ។ ​នៅ​ពេលអ្នកឃើញប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ប្រទេស​កុង​ហ្គោ (Congo) ហ្គា​បុន (Gabon) និង​កាម៉េរូន(Cameroon) ជួប​ជុំ ​និង​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នាដើម្បីគាំទ្រលោកឡូរ៉ង់ បាហ្កបូ ​នោះ​ ​មិន​មែន​ដោយ​សារលោកឡូរ៉ង់ បាហ្កបូ​ ជា​ទេវតាទេ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារពលរដ្ឋម្នាក់ៗ​ នឿយ​ណាយចំពោះ​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​របស់​លោកខាង​លិច​ទៅក្នុងកិច្ចការក្នុង​ស្រុករបស់​អាហ្វ្រ៊ិក»។

លោក​ ជេ ភីតធឺ ផាម (J. Peter Pham) អ្នក​វិភាគអំពី​ទី្វប​អាហ្វ្រ៊ិក មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​អាមេរិក មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោកជឿថា ការ​បោះ​ឆ្នោត​នឹងមិនអាច​បង្រួប​បង្រួមប្រទេស​ កូតឌីវ័រ ​ដែល​នៅ​តែ​បែកគ្នា​រវាងភាគ​ខាង​ត្បូងដែល​គ្រប់​គ្រង​ដោយលោក​បាហ្កបូ និង​ភាគ​ខាង​ជើងដែល​កាន់​កាប់​ដោយក្រុម​ឧទ្ទាមបាន​ឡើយ​។​ លោកវ៉ាតារ៉ា​ មាន​លទ្ធភាព​បញ្ចុះ​បញ្ចូលធនាគារ​អន្តរជាតិ ឲ្យ​បង្កក​គណនី​របស់កូតឌីវ័រ ប៉ុន្តែ​ នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ភាគ​ខាងត្បូងដ៏​សំខាន់ឈ្មោះ អាប៊ីហ្សង់ (Abidjan) លោក​ប្រធានាធិបតីដែលមាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់ពី​អន្តរ​ជាតិ កំពុង​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​សណ្ឋាគារ​ដ៏​ប្រណិត​មួយកន្លែង ដែលទទួល​បាន​ការ​ការ​ពារពី​អតីត​ក្រុម​ឧទ្ទាម និង​កងរក្សា​សន្តិភាព​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ លី​ សុខឃាង

XS
SM
MD
LG