ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ជម្លោះ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​បន្ត​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ាន


រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ក្រសួង​ការបរទេស ​ហ្វីលីព្វីន​ លោក​ Albert ​Del Rosario​​​ ស្តាប់​សំនួរ​នៅ​ឯសន្និសីទ​មួយ​ក្នុង​ទីក្រុងបាលី ប្រទេស Indonesia​ ​នៅ​ថ្ងៃទី​២០​ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១។

ជម្លោះ​រវាង​ប្រទេស​ចិន ​និង ​សមាជិក​ខ្លះ​នៃ​សមាគម​ អាស៊ាន​ នៅ​តែបន្ដ​គ្រប​ដណ្ដប់​មក​លើ​កិច្ច​ប្រជុំ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​សមាគម​ អំពី​សន្ដិសុខ​របស់​តំបន់។​ មេដឹកនាំ​សមាគម​អាស៊ាន ​និយាយ​ថា​ មាន​ការ​លូតលាស់​ទៅ​មុខ​ក្នុង​ការ​ រៀប​ចំ​គោលការណ៍​ ណែនាំ​ ដើម្បី​ជួយ​រក​ដំណោះស្រាយ​ ជម្លោះ​នៃ​ការ​ទាមទារ​តំបន់​មាន​ឧស្ម័ន​ និង​ ប្រេង​ នៅ​លើ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង។​ តែ​មាន​សមាជិក​ខ្លះរបស់​សមាគម​ អាក់​អន់ចិត្ដ​ ដោយ​សារ​ សមាគម​អាស៊ាន​មិន​បាន​ប្រកាន់​គោល​ជំហរ​រឹងមាំ​តទល់​នឹង​ចិន។

មន្ដ្រីអាស៊ាន​ និង​ចិន​ និយាយ​ថា​គេ​សុខ​ចិត្ដ​យល់​ព្រម​មក​លើគោលការណ៍​ណែនាំ​មូយ​ចំនួន​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​តាម​ ដើម្បី​អនុវត្ដ​ សេចក្ដីប្រកាស​ឆ្នាំ​២០០២​ អំពី​ ក្រម​សីលធម៌ ​នៃ​ភាគី​ នៅ​លើ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង។

ការ​ជឿនលឿន​ នៃ​ការ​ចរចា​គ្នា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ ​អាច​នាំ​ទៅ​ដល់​ក្រម​សីលធម៌ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះតំបន់។​ មន្ដ្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន​ម្នាក់​ នៅ​ឯ​កិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ាន​ លើ​កោះ ​បាលី ​បាន​ហៅ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នោះ​ថា​ ជា​ កិច្ចសហការ​គ្នា​យ៉ាង ​សំខាន់​១ ​ក្នុង​ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ។

តែសមាជិក​ខ្លះ​របស់​សមាគម​អាស៊ាន​ និយាយ​ថា​ គោល​ការណ៍​ណែនាំមាន​សេចក្ដី​មិន​ជាក់​លាក់​ ហើយ​ មិន​គ្រប់​សព្វ។ ​អ្នក​ទាំង​នោះ​ត្អូញត្អែរ​ថាមិន​ឃើញ​មាន​ក្របខ័ណ្ឌ​ការងារ ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ផ្ទាល់​ជម្លោះ​តំបន់​ ដែលគេ​ជឿ​ថា​ សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ប្រេង​ និង​ ឧស្ម័ន។

ប្រទេស​សមាជិក​ អាស៊ាន​ មាន​ប្រទេស​ ប្រូណៃ​ ម៉ាឡេស៊្យា​ ហ្វីលីព្វីន​ និង​ វៀតណាម​ បាន​ធ្វើ​ការ​ទាមទារ​តំបន់​ក្បែរ​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​របស់​ខ្លួន​ តែ​ចិន​ និង​ តៃវ៉ាន់ ទាមទារ​តំបន់​ទាំង​ស្រុង​របស់ ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​ទី​ក្រុង​ ម៉ានិល ​និង ​ហាណូយ​ បាន​ត​វ៉ា​ថានាវា​ចិន​ បាន​ជ្រៀតជ្រែក​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដែនទឹក​របស់​ខ្លួន។

រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ក្រសួង​ការបរទេស ​ហ្វីលីព្វីន​ លោក​ Albert ​Del Rosario​ ថ្លែង​ថាការ​ទាមទារ​របស់​ចិន​គ្រប​ដណ្ដប់​មក​លើ​គ្រប់សព្វ​ បើ​ប្រសិន​ជា​អនុញាតយល់​ព្រម​ វា​ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​អនុវត្ដន៍​ក្រម​សីលធម៌ ​ជា​មួយចិន​ មិន​មាន​ន័យអ្វី​ទាល់​តែ​សោះ។

«ចិន​និយាយ​ថា​ ខ្លួន​មាន​អធិបតេយ្យភាព​ ពេញ​លេញ ​មក​លើ​ តំបន់​សមុទ្រភាគ​ខាង​ត្បូង។​ ដូច្នេះ​យើង​ចុះ​ហត្ថលេខា​យល់​ព្រម​ជា​មួយ​ចិន។ នេះ​គួរ​តែជា​ក្រម​សីលធម៌​មួយ។ តែ​ចិន​និយាយ​ថា​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ខ្លួន​មាន​កម្មសិទ្ធិ​លើ​ទី​នោះ​ទំាង​ស្រុង»។

លោក ​រដ្ឋមន្ដ្រី​និយាយ​ថា​លោក​ ចង់​ឃើញ​សមាគម​អាស៊ាន​ ប្រកាន់​យកគោលជំហរ​ខ្លាំង​រឹង​មាំ​ជាង​នេះ​ ដោយ​ ផ្សព្វផ្សាយ​គោលការណ៍​ណែនាំ​ដែល​បង្ហាញ​ល័ក្ខខ័ណ្ឌ​ ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​យោង​តាម​ច្បាប់​អន្ដរជាតិ។ តែ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ ​លោក​រដ្ឋមន្ដ្រី​ថ្លែង​ថា ​ហ្វីលីព្វីន​ នឹង​ចាត់​វិធានការ​តែ​ឯកឯង​ ហើយ​យក​ករណី​នេះ​ ទៅ​ តវ៉ា​នៅ​ឯ​ តុលាការ​ អន្ដរជាតិ​ នៅ​ក្រោម​ សន្ធិសញ្ញា​ អំពីធម្មនុញ្ញ​សមុទ្រ​ របស់ ​អសប ​ហៅកាត់​ថា​ UNCLOS ទោះ​បី​ជា​ចិន​មិន​ចង់​ចូល​រួម​ក៏​ដោយ។

«យើង​មាន​គោល​បំណង​ប្ដឹង​អង្គការ​ UNCLOS បើ​ចិន​មាន​ចិត្ដ​ចង់​ចូល​រួមជា​មួយ​យើង។ ​បើ​ចិន​មិន​ព្រម​ទេ​ ដូច​ចិន​បាន​បង្ហាញ​នោះ​ យើង​នឹងស្វែង​រក​ការវិនិច្ឆ័យ​ដោយ​អាជ្ញា​កណ្ដាល ​នៅ​ក្រោម​អង្គការ​ UNCLOSដែល​ជា​ដំណាក់ការ​អចិន្ដ្រៃយ៍ ​ហើយ​មាន​ការវិនិច្ឆ័យ​ផ្ទាល់​តែ​ម្ដង។ ហើយ​នៅ​ទី​បញ្ចប់ ​នឹង​មាន​ការ​ផ្សះផ្សារ​គ្នា​ជា​ចាំ​បាច់ ​មក​លើ ​នីតិវិធីដែល​យើង​ស្វែង​យក​មតិ ​តែ​មិនមាន​ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើ ហើយ​ប្រកប​ទៅ​ដោយសីលធម៌​ផង​ដែរ។

លោក ​Del Rosario ​ថ្លែង​ថា ​តំបន់​ជម្លោះ​ស្ថឹត​នៅ​ក្រោម​សន្ធិ​សញ្ញា​ការពារ ​រវាង​ ហ្វីលីព្វីន​ និង​ សរអ។ ​ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន​ និង​ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួង​ការបរទេស​ សរអ​ នឹង​ចូលរួម​ក្នុង​វិទិការ​ហ្វ័រំ​ តំបន់​ អំពី​សន្ដិសុខនៅ​លើ​កោះ​បាលី​ ដែល​នឹង​បើក​ទ្វារ​នៅ​សប្ដាហ៍​នេះ។

ចិន​ប្រើ​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​ទាមទារ​របស់​ខ្លួន​ មក​លើ​ផែន​ទី​ចាស់​ច្រើន​សតវត្សរ៍ ​មុន​ការ​ចេញ​ច្បាប់​ទំនើប​នៃ​សមុទ្រ។​ ចិន​និយាយ​ថា ​ខ្លួន​ពិចារណា​បើក​ការ​ចរចា​ឧបតោភាគី​ មក​លើ​រឿង​ជម្លោះ​នេះ​ ខណៈ​ដែល​ប្រទេស​នៃ​ សមាគម​ អាស៊ាន​ ចង់​ធ្វើ​ការ​ចរចា​ ពហុភាគី។

រដ្ឋាភិបាល​ទី​ក្រុង​ប៉េកាំង​ក៏​បាន​ទិតៀន​គោលជំហរ​របស់​សរអ​ដែរ។រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង ​វ៉ាស៊ីនតោន​ និយាយ​ថា​ ខ្លួន​មាន​អត្ដប្រយោជន៍​ក្នុង​ការ​ធានា​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​ ដល់ ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ តាម​ផ្លូវ​ទឹក​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគខាង​ត្បូង៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ អ៊ូ ​ធួក

XS
SM
MD
LG