ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​ប្រជែង​ផ្នែក​នយោបាយ​អាច​ផ្លាស់​ប្តូរ​ការ​ដឹកនាំ​នៅ​វៀតណាម


ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​នៃ​សម័យ​ប្រជុំ​សភា​ថ្មី​ក្នុង​ទីក្រុង​ហាណូយ​ ថ្ងៃ​ទី​២១​ ខែ​កក្កដា​​ ឆ្នាំ​២០១១។

រដ្ឋសភា​វៀតណាម​បាន​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹកនាំជាន់​ខ្ពស់​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ​ ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ខ្លះ​និយាយ​ថា​ អាច​ផ្តល់​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយមួយ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​យូរ​មក​ហើយ​ថា​ ភាគ​ច្រើន​គ្រាន់​តែ​ជាពិធី​ប៉ុណ្ណោះ។

រដ្ឋ​សភា​ដែល​ជា​អង្គភាព​តាក់​តែង​ច្បាប់​ដ៏​សំខាន់​របស់​ប្រទេស​ បាន​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​គូ​ប្រជែង​នយោបាយ​ពីរ​នាក់​ សម្រាប់​តំណែង​កំពូល​ពីរ។​ បុរស​ទី​១​គឺ ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ វៀង​ តាន់​ ឌុង​ (Nguyen Tan Dung) ដែល​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​សម្រាប់​អាណត្តិ​ប្រាំ​ឆ្នាំ​លើកទី​ពីរ។​ មួយ​ថ្ងៃ​មុន​នេះ​ គូ​ប្រជែង​របស់​លោក​ គឺ​លោក​ ទ្រួង​ តាន់​ សាង​ Truong Tan Sang) ដែល​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ទី​ពីរ​នៃ​គណបក្សកុម្មុយនីស្ត​ បាន​ត្រូវ​ជ្រើស​រើស​ជា​ប្រធានាធិបតី។

អ្នក​សង្កេតការណ៍​ខ្លះ​និយាយ​ថា​ នៅ​ពេល​ដែល​មេ​ដឹកនាំ​ថ្មី​ទាំង​នេះ​ប្រហែល​ជា​មិន​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​បដិវត្ត​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​នៃ​ប្រទេស​ដែល​មាន​គណបក្ស​តែ​មួយ​នោះ​ ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នារវាង​បុរស​ទាំង​ពីរ​រូប​ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏អាច​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ដ៏​សំខាន់ៗ​ខ្លះ​ដែរ។ មើល​ពី​ខាង​ក្រៅ​ ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ដើម្បី​តំណែង​ដឹក​នាំ​នៅ​វៀតណាម​កុម្មុយនិស្ត​មាន​ភាព​ស្ងៀម​ស្ងាត់​ណាស់។​ មាន​បេក្ខជន​តែ​ម្នាក់​ទេ​សម្រាប់​តំណែងកំពូល​និ​មួយៗ។

លោក​ ហួង​ ទូ​ ឌូយ​ (Hoang Tu Duy)​ សមាជិកម្នាក់​នៃ​ក្រុម​វៀតតាន់ (Viet Tan)ដែល​ទ្រទ្រង់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​ហាម​ប្រាម​ បាន​និយាយ​ថា​ ទោះបី​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ ​ជា​ទូទៅ ​ជា​ឆាកកំប្លែង​មួយ​ក៏​ដោយ ក៏​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ភាព​ស្រប​ច្បាប់។​ លោក ឌូយ និយាយ​ថា៖

«រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​គឺ​ថា ​របប​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ឆាក​កំប្លែង​នេះ​ ពីព្រោះ​ពួក​គេ​ត្រូវ​តែលាត​ត្រដាង​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​មាន​រដ្ឋាភិបាល​ធម្មតា​មួយ​ដែល​បំពេញ​កិច្ច​ការ​ស្របច្បាប់​ដោយ​មាន​មន្រ្តី​ជាប់​ឆ្នោត ហើយ​ពួក​គេ​ធ្វើ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ ពី​ព្រោះ​ពួក​គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​ពិភពខាង​ក្រៅ ជា​មួយ​អ្នក​ធ្វើ​វិនិយោគ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ខ្លះ​ ក៏​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ស្រុក​ដែរ​»។

លោក​ ឌុយ​ ថ្លែង​ថា​ ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​តថភាព​នយោបាយ​វៀតណាមនិង​របាំង​មុខ​សាធារណៈ​របស់​ខ្លួន​នោះ​ បាន​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​លើ​រដ្ឋ​សភា​ឲ្យ​ចាប់​ផ្តើម​ប្រកាន់​ឥរិយាបថ​ល្អ​ក្នុង​នាម​ជា​អង្គភាព​ខ្ពស់​បំផុត​របស់​ប្រជាជន​ដូច​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

លោក​ ម៉ារទិន​ ហ្កេនស៍បូរ៉ូ​ (Martin Gainsborough)​ នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ ព្រិស្តូល​ (Bristol University) និយាយ​ថា​ វា​ជា​ការ​មិន​សមហេតុ​សមផល​ទេ​ នៅ​ក្នុង​ការ​ដាក់​តម្លៃ​សេរីនិយម​លើ​ដំណើរការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ។​ លោក ម៉ារទិន​ ហ្កេនស៍បូរ៉ូ​ ថ្លែង​ថា​ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ មន្រ្តី​ដែល​ចូល​កាន់​តំណែង​ទាំង​នោះ​គឺ​ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ទេពកោសល្យ​មក​ពី​គ្រួសារ​ល្អ មានប្រវត្តិ​ល្អ​ ហើយ​ពួក​គេ​មិន​ចាំ​បាច់​ធ្វើ​ការ​សម្តែង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ដល់​ភ្នែក​សាធារណៈទេ។ លោក​ថ្លែង​ថា៖

«រដ្ឋសភា​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​ឃើញ​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​ គឺ​ថា​ជា​សេចក្តី​បញ្ជាក់​ជា​ផ្លូវ​ការ​មួយ​អំពី​គុណ​សម្បត្តិ​របស់​មនុស្ស​ទាំង​នេះ​មិន​មែន​ជា​ការបោះ​ឆ្នោត​ប្រកួតប្រជែង​គ្នា​មួយ​ ដើម្បី រើស​បេក្ខជន​ល្អ​ជាង​គេ​នោះ​ទេ»។

នៅ​ពេល​ដែល​អតិផរណា​ឡើង​ដល់​២២​ភាគរយ​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយ​ឆ្នាំ​ ហើយ​សហគមន៍អន្តរជាតិ​នៅ​តែ​មាន​សេចក្តី​ស្រងាក​ចិត្ត​ចំពោះ​បទ​រំលោភ​របស់​វៀតណាម​លើ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​សង្វេគ​ចិត្ត​នោះ​ អ្នក​នយោបាយ​ពិត​ជា​មាន​កិច្ច​ការ​ដ៏​លំបាកយ៉ាង​ខ្លាំងនៅ​ក្នុង​ពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ទៅ​ខាង​មុខ។

ក្នុង​អាណត្តិ​ទី​១ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ ឌុង​ វ័យ​ ៦១​ ឆ្នាំ​ បាន​ប្រឈម​នឹង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មិន​ទុក​ចិត្តនៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ នៅ​ក្នុង​រឿងដែលរលំ​ក្រុម​ហ៊ុន​សង់​នាវា​ឈ្មោះ​ វីណាស៊ីន (Vinashin)​ ដែល​មិន​បាន​សង​ប្រាក់​បំណុល​ចំនួន​៤​ពាន់​៥​រយ​លាន​ដុល្លារ កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន។​ មេ​ធាវី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ម្នាក់​ឈ្មោះ​លោក​ គុយ​ ហួយ​ ហា​ វុយ​ (Cu Huy Ha Vu) ក៏​បាន​ប្តឹង​លោក​ ឌុង​ អំពី​រឿង​ចម្រូង​ចម្រាស​ទាក់​ទង​នឹង​អណ្តូង​រ៉ែបុកស៊ីត​ (bauxite)​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចែង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​ នៅ​ក្នុង​ទី​ខ្ពង់​រាប​កណ្តាលដែរ។

ក៏​ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ លោក​ អឺណេសត៍​ បោវ័រ​ (Ernest Bower)​ នាយក​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឲ្យ​យោបល់​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិកអំពី​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា សម្រាប់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​វៀតណាម​ ថ្លែង​ថា​ លោក​ ឌុង​ ជា​មេដឹកនាំ​ម្នាក់​ដ៍មានចំណេះដឹងនិង​ ប្រសប់​ម្នាក់។ លោក​បោវ័រ​ថ្លែង​ថា៖

«ខ្ញុំ​គិត​ថា​លោក​មាន​លក្ខណៈសម្បត្តិ​ពិសេស។​ លោក​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ណាស់​ ក្នុង​ការ​ព្យាយាម​ណែនាំ​កំណែ​ទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ ដែល​មធ្យោបាយ​បែប​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​មន្ទិល​សង្ស័យ​ក្នុង​ចំណោម​គូ​ប្រជែង​ខាង​នយោបាយ។​ ដូច្នេះ​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​លោក​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​មួយ​កម្រិត​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​នេះ»។

នៅ​មុន​ពេល​បើក​សមាជ​គណបក្ស​ ដែល​ត្រូវ​សម្រេច​តំណែង​កំពូលៗ​ លោក​ ទ្រួង​ តាន់​ សាង បាន​សាក​ល្បង​ដណ្តើម​យក​តំណែង​ពីលោក​ ឌុង​ តែ​ទទួល​បរាជ័យ។​ ទោះ​បី​ជា​មាន​រឿង​បែប​នេះក្តី​ ក៏​លោក​បោវ័រ​ និយាយ​ថា​ លោក​មិន​គិត​ថា រឿង​នេះ​នឹងធ្វើ​ឲ្យមាន​ភាពតាន​តឹង​ទេ​ ពីព្រោះ​លោក​ទាំង​ពីរ​ធ្លាប់​បានធ្វើការ​ជា​មួយ​គ្នា​ពី​មុន​មក។

លោក​ ឌុយ​ មិន​យល់ស្រប​ជា​មួយ​ទេ។​ លោកមានប្រសាសន៍ថា ភាពខុសគ្នាទាំង ឡាយ អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​តស៊ូ​មតិ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិ លោក​បាន​លើក​ឧទាហរណ៍​ថា​មាន​ការ​ប្រឆាំង​ពីរដ្ឋសភា​ចំពោះ​ថវិកា​ចំនួន​ ៥៦​ពាន់​លាន​ដុល្លារសម្រាប់​ស្ថាបនា​អយស្ម័យយាន​ល្បឿន​ខ្ពស់​ពីទី​ក្រុង​ហាណូយ​ទៅ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ​ ដោយ​សារតែ​តម្លៃ​ខ្ពស់​ពេក។ លោក​បញ្ជាក់​ថា៖

«ខ្ញុំ​គិត​ថា ការ​តស៊ូ​មតិ​ប្រកប​ដោយ​ស្មារតី​ដែល​យើង​នឹង​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា នឹង​បណ្តាល​មក​ពី​កត្តា​មួយ​ចំនួន។​ កត្តា​មួយ​គឺថា​ ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​នយោបាយ​ បាន​រាល​ទៅ​ដល់​រដ្ឋសភា​ ឧទាហរណ៍​ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​ករណី​នៃ​អយស្ម័យ​យាន​ល្បឿន​ខ្ពស់នេះ​ជា​ដើម»។

លោក​ ឌុយ និយាយ​ថា ​រដ្ឋសភា​បាន​រារាំង​សេចក្តី​ស្នើ​នេះ​ ដោយ​មក​ពី​ការិយាល័យ នយោបាយ​ មិន​អាច​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​អំពី​អយស្ម័យយាន​នេះ​។​ ការ​ប្រជែង​គ្នា​រវាង​មេ​ដឹកនាំ​កំពូលនឹង​មាន​ន័យ​ថា​ ការ​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោលគ្នា​បែប​នេះនឹង​នៅតែ​មាន​បន្ត​ទៅ​ក្នុង​ពេល​អនាគត។

លោក​ ហ្កេនស៍​បូរ៉ូ​ ថ្លែង​ថា​ ទោះ​បី​ជា​បុរស​ទាំង​ពីរ​រូប​អាច​មាន​ទស្សនៈ​ខុស​គ្នា​នៅ​ក្នុង​បញ្ហា​ធំៗក៏​ដោយ​ ក៏​រឿង​នេះ​ប្រហែល​ជា​នឹង​មិន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​គោល​នយោបាយ​ទេ។​ ជា​ឧទាហរណ៍​ លោក​បាន​ចង្អុល​ទៅ​រក​កិច្ច​ចរចា​ជា​មួយ​ប្រទេស​ចិន​ អំពី​ការប្រជែង​គ្នា​ទាម​ទារ​យក​ដែន​ទឹក​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង។

លោក​ ហ្កេនស៍បូរ៉ូ​ និយាយ​ថា​ ចំពោះ​វៀតណាម «គ្មាន​សេចក្តី​សម្រេច​ដ៏​ច្បាស់​លាស់​ទេ» នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​នេះ​ ទោះ​បី​ជា​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ទទួល​ការ​រិះ​គន់​ពី​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ​ចំនួន​អំពី​របៀបដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ក៏​ដោយ។

«មនុស្ស​ខុស​គ្នា​អាច​នាំ​យក​គំនិត​ផ្សេង​គ្នា​មក​កាន់​តុ​ចរចា​ បើ​គិត​អំពី​ភាព​ខុស​គ្នាដ៏​តិច​តួច​នោះ​ តែ​បើ​និយាយ​ក្នុង​អត្ថន័យ​ទូលំទូលាយ​វិញ​ វៀតណាម​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ប្រឆាំង​គ្នា​ដ៏​អាក្រក់​ជា​មួយ​ប្រទេស​ចិន​ទេ​ ដែល​ជា​មហា​ប្រទេស​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ជាប់​នឹងមាត់​ទ្វាររបស់​ខ្លួន។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ វៀតណាម​ក៏​ចង់​រក​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ទប់ទល់​ខ្លួន​ឯង​ផង​ដែរ»។

លោក ហ្កេនស៍​ បូរ៉ូ​ ថ្លែង​ថា​ នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​វៀតណាម​មិន​មែន​អំពី​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​ និង​ការ​ប្រកួតប្រជែង​គ្នា​ទេ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ទិដ្ឋភាព​នេះ​កើត​ឡើង ពី​ភាគី​ទាំងឡាយ​ដែល​រួប​រួម​គ្នា​តាម​រយៈ​ការ​ទាក់​ទង​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ជាជាង​មនោគមវិជ្ជា។​ ការ​បម្រើ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការប្រជែង​យក​តំណែង​នៅ​ពី​ខាង​ក្រោយ​មេ​ដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖

«កត្តា​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​នៃ​នយោបាយ​នៅ​វៀត​ណាម​គឺ​ រៀបចំ​ខ្លួន​អ្នកដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ទទួល​ប្រាក់​ចំណូល​តាម​រយៈ​មធ្យោបាយ​ច្រើន​យ៉ាង។​ គឺ​ចំណុច​នេះ​ហើយ​ដែល​ពន្យល់​យ៉ាង​ច្បាស់​អំពី​អ្វីៗ​ដែល​កំពុងមាន​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។​ មនុស្ស​មើល​មក​ការិយាល័យ​រដ្ឋាភិបាល​ថាជា​មាគ៌ា​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការរីក​ចម្រើន​បុគ្គល។​ នេះ​មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​មនុស្ស​ធ្វើ​ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​លើ​ប្រព័ន្ធ​ដោយ​ឥត​ញញើត​នោះ​ទេ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​មាន​ការ​ទាក់​ទង​គ្នា​ជិត​ស្និទរវាង​ការ​កាន់​តំណែង​រដ្ឋាភិបាល​និងប្រយោជន៏​ឯកជន»។

បញ្ហា​ថា​តើ​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​បុរស​ទាំង​ពីរនាក់​នឹង​ចុះដុន​ដាប​ជាង​មុននៅ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ខាង​មុខ​ឬ​យ៉ាង​ណានោះ​ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​និយាយ​ថា​ ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា​រវាង​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នឹង​ផ្លាស់​ប្តូរ​មុខ​មាត់​នៃ​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម។​ ពួក​គេ​និយាយ​ថា​ អ្វី​ដែល​ប្រហែល​ជាជួយ​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នយោបាយ​ជា​ដុំកំភួន​នោះ​គឺ​ ​សម្ពាធ​សាធារណៈ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​កំណែ​ទម្រង់​ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដ៍​ទ្រុឌ​ទ្រោមមួយ​ដែល​គំរាម​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ច្រើន​នាក់​ទៀត​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​ភាព​ក្រខ្សត់។

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​កែ​ យ៉ាន

XS
SM
MD
LG