ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

អ្នក​ថត​រូប​ម្នាក់​ចែក​រំលែក​រូបថត​បាតុកម្ម​នៅ​ទីលាន Tiananmen ដែល​លោក​បាន​លាក់​ទុក​ជាច្រើន​ឆ្នាំ


រូបភាព​ឯកសារ៖ និស្សិត​ចិន​ស្រែក​ហ៊ោ បន្ទាប់​ពី​ទម្លុះ​របាំង​ការពារ​របស់​ប៉ូលិស នៅ​ក្នុង​បាតុកម្ម​នៅ​ទីលាន Tiananmen ​ក្នុង​ក្រុង​ប៉េកាំង​ កាលពី​ថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨៩។

លោក Liu Jian ​ជា​អ្នក​ថត​រូប​ម្នាក់​ ដែល​បាន​ថតរូប​ជាច្រើន​ ពេល​មាន​បាតុកម្ម​នៅទីលាន Tiananmen។ លោក​បាន​ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ការ​​ប៉ុនប៉ង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ក្នុង​ការ​កម្ទេច​រូបថត​ទាំង​នោះ ហើយ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​​ចែក​រំលែក​រូបថត​ទាំង​នោះ​ បន្ទាប់​ពី​លាក់​ទុក​អស់​៣០ឆ្នាំ។

លោក Liu Jian ដែល​ជា​អ្នក​ថត​រូប​ម្នាក់​ បាន​លាក់​រូបថត​ចំនួន​ ២.០០០សន្លឹក​របស់​លោក អស់​រយៈពេល​៣០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។​ លោក​បាន​ថត​រូប​ទាំង​នោះ​ នៅ​ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨៩ ​មក នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្សម្នា​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​កាន់​ទុក្ខ​នៅ​ទីលាន Tiananmen ក្នុង​ក្រុង​ប៉េកាំង ១ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ស្លាប់​របស់លោក Hu Yaobang ដែល​ជា​អ្នក​ផ្តើម​គំនិត​កែទម្រង់ និង​ធ្លាប់​ជា​មេដឹកនាំ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ចិន។​

អ្នក​កាន់​ទុក្ខ ដែល​ពី​ដំបូង​ភាគច្រើនជា​និស្សិត បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ពួកគេ​ចង់​បាន​អ្វី​ដែល​លោក Hu ចង់​បាន។​ នោះ​គឺ​ជា​ សិទ្ធិ​បន្ថែម​សម្រាប់​សាធារណជន និង​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​មាន​លក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ​ជាង​មុន​មួយ។ លោក Liu បាន​ជិះ​កង់​ទៅ​ទីលាន Tiananmen ជាមួយ​នឹង​ម៉ាស៊ីន​ថត​ម៉ាក Nikon រាល់​ថ្ងៃ នៅ​ពេល​ដែល​ការ​ចំនួន​ពលរដ្ឋតវ៉ា​មាន​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង។ លោក​ជា​និស្សិត​ឆ្នាំទី២នា​ពេល​នោះ ហើយ​អំឡុង​ពេល​បាតុកម្ម​ ថ្នាក់​រៀន​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​លុបចោល​ ក៏​ដូចជា​ថ្នាក់​រៀន​របស់​និស្សិត​ជា​បាតុករ​ដទៃ​ទៀត​ផង​ដែរ។​

លោក​បាន​ប្រាប់ VOA ថា «ខ្ញុំ​មិន​បាន​គេង​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​នៅ​ពេល​នោះ។ ក្នុង​ពេល​មាន​ចលនា​បែប​នេះ បើ​យើង​គេង យើង​នឹង​បាត់បង់​ឱកាស»។

លោក​បន្ត​ទៀត​ថា «នៅ​ពេល​មាន​ក្បួន​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា បេះដូង​ខ្ញុំ​ចង់​លោត​ចេញ​ក្រៅ។ ចលនា​របស់​យើង​រីក​ធំ​ម្តង​បន្តិចៗ ហាក់​ដូច​ជា​យើង​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើងៗ។ វា​ជា​កម្លាំង​ចលករ​ដ៏​ខ្លាំង ដែល​គ្មាន​អ្វី​អាច​បញ្ឈប់​បាន។ នៅ​ពេល​មនុស្ស​ជាច្រើន​រួបរួម​គ្នា ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​ហាក់​ដូចជា​ទន់​ខ្សោយណាស់»។

រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្ហាញ​កម្លាំង​របស់​ពួកគេ​នៅ​យប់​ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា។

រូបភាព​ឯកសារ៖ បុគ្គលិក​សុខាភិបាល​ដែល​ធ្វើ​ការ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ Fuxingmen ក្នុង​ក្រុង​ប៉េកាំង មើល​សាកសព​របស់​បាតុករ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ដោយ​ទាហាន នៅ​ទីលាន Tiananmen កាលពី​ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨៩។
រូបភាព​ឯកសារ៖ បុគ្គលិក​សុខាភិបាល​ដែល​ធ្វើ​ការ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ Fuxingmen ក្នុង​ក្រុង​ប៉េកាំង មើល​សាកសព​របស់​បាតុករ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ដោយ​ទាហាន នៅ​ទីលាន Tiananmen កាលពី​ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨៩។

លោក Liu និយាយ​ថា «ខ្ញុំ​មិន​ដែល​គិត​ថា នឹង​មាន​សំឡេង​កាំភ្លើង ការ​ប្រើ​កាំភ្លើង​ស្វ័យប្រវត្តិ​ធុន​មធ្យម និងកាំភ្លើង​ស្វ័យប្រវត្តិ​ធុន​ធំ​នោះ​ទេ។ ខ្ញុំ​បាន​មើល​ឃើញ​រថក្រោះ និង​រថពាសដែក។ ខ្ញុំ​មាន​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង​ ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​បើក​រថក្រោះ​ទាំង​នោះ​យ៉ាង​លឿន។ ខ្ញុំ​គិត​ថា គេ​អាច​បើក​រថក្រោះ​បាន​តែ​យឺតៗ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»។

នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់ លោក Liu បាន​ទៅ​មន្ទីរពេទ្យ Shuili។ នៅ​ទី​នោះ លោក​បាន​ឃើញ​សាកសព​ប្រហែល​២០​ទៅ៣០​ ដែល​ជា​ទិដ្ឋភាព​ដ៏​រន្ធត់មួយ​សម្រាប់​លោក ហើយ​លោក​ថត​បាន​រូប​មួយ​ចំនួន​ មុន​ពេល​ចាកចេញ​ពី​មន្ទីរពេទ្យ​នោះ។

លោក​បាននិយាយ​ថា «ខ្ញុំ​ខ្លាច​ខ្លាំង​ណាស់ នៅ​ពេល​នៅ​ទីនោះ។ ខ្ញុំ​ធុំ​ក្លិន​ឈាម។ សាកសព​ខ្លះ​អាក្រក់​ពេក។ ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​មើល​នោះ​ទេ។ សាកសព​មួយ​នោះ​គឺ​ជា​លលាដ៍ក្បាលដែល​គេ​បាញ់​បំបែក។ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា លលាដ៍​ក្បាល​មួយ​ចំហៀង​ទៀត​នៅ​កន្លែង​ណា​នោះ​ទេ»។​

លោក​បាន​បន្ត​ថា «ខ្ញុំ​មិន​ដែល​ធ្លាប់​គិត​ថា មាន​អ្នក​ធ្វើ​រឿង​បែប​នេះ​ទៅ​លើនិស្សិត​នោះ​ទេ។ និស្សិត​ទាំង​នោះ និង​អ្នក​នៅ​ទីក្រុង មិន​មាន​អ្វី​នៅ​ក្នុង​ដៃ​នោះ​ទេ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​មិន​បាន​ប្រឆាំង​នឹង​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ដែរ។ ពួកគេ​គ្រាន់​តែ​ធ្វើ​ការ​ទាមទារ​តិចតួច ហើយ​បែរ​ជា​ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់។ ពួកគេ​នៅ​ក្មេង​ខ្លាំង​ណាស់»។

រូបភាព​ឯកសារ៖ បុរស​ម្នាក់​ឈរ​រារាំង​រថក្រោះ ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីលាន Tiananmen នៅ​ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨៩។
រូបភាព​ឯកសារ៖ បុរស​ម្នាក់​ឈរ​រារាំង​រថក្រោះ ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីលាន Tiananmen នៅ​ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨៩។

នៅ​ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា យោធា​គ្រប់គ្រង​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​ទាំង​ស្រុង។ រដ្ឋាភិបាល​និយាយ​ថា ខ្លួន​ត្រូវ​តែ​បង្ក្រាប «ក្រុម​កុបកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​បដិវត្តន៍» នៅ​ទីលាន Tiananmen។ នៅ​ថ្ងៃ​នោះ បុរស​ម្នាក់​ដែល​មិន​មាន​អាវុធ ពាក់​អាវ​ពណ៌​ស និង​កាន់​កាបូប​ស​ ឈរ​នៅ​ពី​មុខ​រថក្រោះ នៅ​ពេល​រថក្រោះ​ទាំង​នោះ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីលាន Tiananmen។

លោក Liu បាន​រៀប​ដុំ​ហ្វីល​ចំនួន​៦០ដុំ ដើម្បីដាក់​រូបភាព​អាក្រក់ៗ​ទាំង​នោះ ដោយ​លោក​មិន​ផ្តិត​រូប​ទាំង​នោះ​ចេញ​ក្រៅ​នោះ​ទេ។ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ​ដោយសារ​លោក Liu ដែល​ជានិស្សិតមាន​វ័យ១៩ឆ្នាំ​កាល​ពី​គ្រា​នោះ​ បាន​រក្សា​ទុក​នូវ​ផ្នត់គំនិត​ពលរដ្ឋ​ចិន ដោយ​គិត​ថា ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​សឹង​នឹងកម្ទេចបាន​ទាំងស្រុង​តាមរយៈ​ការ​រឹប​អូស​រាល់​ដុំហ្វីល​ដែល​ខ្លួន​អាច​រក​បាន​នា​ពេល​នោះ។ ​

សូម​ទស្សនា​កម្រង​រូបថត​ដែល​ចងក្រង​នៅ​ក្នុង​វីដេអូ​ខាង​ក្រោម​នេះ៖

លោក Liu ដែលបានរស់នៅ​ក្នុង​ជំរំ​យោធា និង​គេច​ផុតពី​ការ​ឆែក​រក​ដុំ​ហ្វីល​ បាន​ព្យាយាម​បំភ្លេច​ព្រឹត្តិការណ៍​ដែល​លោក​បាន​ថត និង​ញាត់​វា​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រអប់​មួយ។​

លោក​ Liu ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​នៅ​ក្នុង​ជំនួញសិល្បៈ និយាយ​ថា អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ ប្រទេស​ចិនបានផ្លាស់​ប្តូរ ហើយ «គ្រប់​គ្នា​ងាក​ទៅផ្តោតលើ​ការ​រក​ប្រាក់ និង​រស់​នៅ​ក្នុង​ជីវភាព​ល្អ​មួយ។ បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​មិន​ល្អ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​យើង​ក៏​គិត​ថា យើង​អាច​នឹង​ជួប​រឿង​អាក្រក់​ជាង​នេះ​ ប្រសិន​បើ​មិន​មាន​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត។ ប្រទេស​ចិន​មិន​អាច​មាន​ចលាចល​ម្តងទៀត​នោះ​ទេ។ ភាព​ចលាចល​លែង​ជាប្រយោជន៍​សម្រាប់​សាធារណជន​ទៀត​ហើយ»។

ជួនកាល​លោក Liu​ នឹក​ឃើញ​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា និង​ប្រអប់ដុំ​ហ្វីល​នោះ។ លោក​បាន​ផ្លាស់​ទៅ​រស់​នៅក្នុង​រដ្ឋ Atlanta ​ភាគ​អាគ្នេយ៍​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដើម្បីការ​អប់រំ​របស់​កូនស្រី​លោក។ មុន​ពេល​ចាកចេញ​ពី​ក្រុង​ប៉េកាំង លោក​បាន​ជួប​ជាមួយ​នឹង​មិត្ត​ម្នាក់​ដើម្បី​មើល​រូបថត​អាក្រក់ៗ​ទាំង​នោះ។​

លោក Liu បាន​នាំ​យក​រូបថត​ខ្លះ​មក​សហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​ដឹង​ថា ត្រូវ​ធ្វើ​អ្វី​ជាមួយ​នឹង​រូបថត​ទាំង​នោះ​ទេ រហូត​ដល់​ចុង​ឆ្នាំ​មុន​ទើប​លោក​ដឹង​ថា​ត្រូវ​ធ្វើ​អ្វី នៅ​ក្រោយ​ពេល​លោក​បាន​សួរ​កូនស្រី​របស់​លោក។ លោក​សួរ​កូនស្រី​លោក​ថា «កូន​ធ្លាប់​ឮ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា​ដែរ​ឬ​ទេ?»។

កូន​ស្រី​អាយុ​១៧ឆ្នាំ​របស់​លោក​ឆ្លើយ​ថា «ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា? តើ​នោះ​ជា​ពិធីបុណ្យ​អ្វី​ទៅ?»។

ចម្លើយ​របស់​កូនស្រី​លោក​ ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​យល់​ថា ជំនាន់​របស់​កូនស្រី​លោក​គិត​ថា ​ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា គ្រាន់​តែ​ជា​ថ្ងៃ​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារ​តែ​សាលារៀន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន មិន​ធ្លាប់​បង្រៀន​នោះ​ទេ។

លោក​បាន​និយាយ​ពី​ក្រុង San Francisco ទី​ដែល​គ្រួសារ​លោក​កំពុង​សម្រាក​លំហែកាយនារដូវ​ក្តៅ​ថា «ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​រអៀស​ខ្លួន​បន្តិច​ម្តងៗ»។ លោក​បាន​សម្រេច​ចិត្តថា ដោយសារ​តែ​លោក​ធ្លាប់​ចូលរួម​ចលនា​នៅ​ទីលាន Tiananmen លោក​មាន​កាតព្វកិច្ច​ «ប្រាប់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​ឲ្យ​ដឹង​ពី​រឿង​នេះ។ ពួកគេ​អាច​នឹង​ឆ្លង​កាត់​រឿង​នេះ​ម្តង​ទៀត នៅ​ពេល​អនាគត។ ពួកគេ​ត្រូវ​តែ​ដឹង​ពី​រឿងរ៉ាវនាន​អំពី​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ចិន»៕

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG