ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​ចាក​ចោល​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី​​ការ​បរទេស​លីប៊ី​​អាច​ជា​ប្រភព​ឯកសារ​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​​ដ៏​ធំ


(អតីត)​ រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​លីប៊ី ម៉ូសា គូសា (Moussa Koussa) អាន​​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​​ដល់​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​បរទេស​នៅ​សណ្ឋាគារ​មួយ​នៅ​ទី​ក្រុង​ទ្រីប៉ូលី (Tripoli) ប្រទេស​លីប៊ី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨​ខែ​មីនា​ឆ្នាំ​២០១១។

ក្រុមមន្ត្រី​បស្ចិម​ប្រទេស​បាន​សាទរ​ ចំពោះ​ការរត់​ចាកចេញ​របស់រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​លីប៊ី​ដែល​ជា​សញ្ញា​មួយ​បង្ហា​ញ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក ម៉ូម៉ារ៍ ហ្គាដាហ្វី (Moammar Gadhafi) កំពុង​តែ​បែក​បាក់។ ទោះជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី​កងកម្លាំង​របស់​លោក ហ្គាដាហ្វី បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​វាយបក​វិញ​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​ដែល​បាន​រុញច្រាន​កងកម្លាំង​ប្រឆាំង​ឲ្យ​ថយ​ក្រោយ​វិញ។ ការ​រត់​ចាក​ចេញ​របស់​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​គឺជា​ប្រភព​ឯកសារ​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​អំពី​រដ្ឋាភិបាល​លីប៊ី។

មុនពេល​ចូល​កាន់កាប់​ការងារ​ជា​មន្ត្រី​ការទូត​ជាន់ខ្ពស់​របស់​ប្រទេស​លីប៊ី លោក​ ម៉ូសា គូសា (Moussa Koussa) គឺ​ជា​ប្រធាន​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់​ លីប៊ី ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យរូប​លោក​ក្លាយ​ទៅ​ជា​បុគ្គល​ជាន់​ខ្ពស់​បំផុត​មួយ​រូប​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​លោក​ ហ្គាដាហ្វី។ លោកស្រី រឺវ៉ា បាឡា (Reva Bhalla) អ្នកវិភាគ​ប្រ​ចាំ​តំបន់​មជ្ឈិម​បូព៌ា​ដែល​ធ្វើការ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​ឯកជន​ឈ្មោះ​ ស្ត្រាតហ្វ (Stratfor) និយាយ​ថា ​ប្រការ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ការរត់ចាក​ចេញ​របស់លោក​ គូសា​ គឺ​ជា​ការចំណេញ​ផ្នែក​ព័ត៌មានស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​ដ៏ធំ​មួយ​សម្រាប់​បស្ចិម​ប្រទេស។

«នេះ​គឺ​មនុស្ស​ ដែល​រាល់​ទីភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​របស់​បស្ចិម​ប្រទេស​មាន​ឯកសារ​យ៉ាង​ច្រើន​អំពីរូប​គាត់។ និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ​គាត់​ដឹង​រហូត​ថាគេ​បាន​កប់​សាកសពទុកនៅ​កន្លែង​ណា។ ដូច្នេះ​ គាត់​មាន​ព័ត៌មាន​យ៉ាង​ច្រើន​សម្បើម​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ដៃ​គូ​ចម្រុះ​នៅ​ក្នុង​ការស្វែង​រក​ចំណុច​ខ្សោយ​របស់​ ហ្គាដាហ្វី»។

អតីត​មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់​នៃ​ទី​ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​សេអ៊ីអា ​លោក អេមីល ណែកលេស (Emile Nakhleh) និយាយ​ថា លោក គូសា ​គឺ​នៅ​ចំ​ចំណុច​កណ្តាល​នៃ​រាល់​ការធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​លើ​គោល​នយោបាយ​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយលោក​វរសេនីយឯក ​ហ្គាដាហ្វី ​ហើយ​លោក​បាន​ដឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​អំពី​ការងារ​ទាំងឡាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ហ្គាដាហ្វី។

«ខ្ញុំ​គិត​ថា វា​ពិត​ជា​មាន​សារៈ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ ពីព្រោះ​នៅ​ក្នុង​រយៈកាល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ​លោក​ប្រហែល​ជា​មនុស្ស​ដ៏​ជិតស្និទ​បំផុត​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ដ៏​ជិត​ស្និទ​បំផុត​របស់​ហ្គាដាហ្វី។ ហើយ​វា​មិនមែន​ត្រឹម​តែ​រឿង​ជិតស្និទ ​គឺ​ជិតស្និទ​ទៅ​នឹង​អំណាចប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំងមាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​ថែ​ម​ទៀត​ផង។ លោក​បាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នៅ​ក្នុង​ការធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​ជា​ច្រើន ​គឺ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​ចម្បងៗ​ទាំង​ឡាយ​ ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ប្រទេស​ លីប៊ី ​គឺ​ទាំង​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​ល្អ​និង​អាក្រក់​ ប្រសិន​បើ​អ្នក​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ»។

លោក គូសា បាន​ដឹកនាំ​ការចរចា​ជាមួយ​បស្ចិមប្រទេស​ ក្នុង​ការធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​លីប៊ី បោះបង់​ចោល​នូវ​កម្មវិធី​អាវុធ​នុយ​ក្លេ​អ៊ែ​របស់​ខ្លួន ​ដោយ​ផ្តូរ​ជាមួយ​នឹង​ការដកចេញ​នូវការដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ពី​អន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែ ​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​និយាយ​ថា ​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធាន​ផ្នែក​សន្តិសុខ​របស់​ប្រទេស​លីប៊ី ​លោក​ក៏​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹង​ការណ៍​ដែល​លីប៊ី​គាំទ្រ​ភេរវកម្ម​ផង​ដែរ។

លោក​ គូសា បាន​លេច​មុខ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អង់​គ្លេស ដែល​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​និយាយ​ថា​ ការរត់​ចាកចេញ​របស់​លោក​អាច​ត្រូវ​បាន​ត្រួស​ត្រាយឡើង​ដោយ​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍សម្ងាត់​អង់គ្លេស​ដែល​ហៅកាត់​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា អ៊ឹម​អាយ​៦ (MI-6)។ លោក​ក៏​ធ្លាប់​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋ​ទូត លីប៊ី ប្រចាំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨០​ផង​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​ការប្រកាស​ពីការរត់​ចោល​ជួរ​របស់​លោក​គូសា​ លោក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​អង់គ្លេស​ វីលៀម ហេក (William Hague) បាន​ចាត់ទុក​ការរត់ចាក​ចេញ​នេះ​ ថា​ជា​សញ្ញា​មួយដែល​បង្ហាញ​ថា លោក ហ្គាដាហ្វី កំពុង​តែ​បាត់​បង់​ការគាំ​ទ្រ​យ៉ាង​លឿន។

«ការ​លា​លែង​ពី​តំណែង​របស់​លោក​បង្ហាញ​ថា របប​របស់​ ហ្គាដាហ្វី ដែល​ត្រូវ​បាន​មើល​ឃើញ​ថា​បាន​ចាញ់​ប្រៀប​យ៉ាង​ដំណំ​ទៅ​ក្រុម​ប្រឆាំង គឺ​មាន​ភាពបែកបាក់​ ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​សម្ពាធ និង​មាន​ភាពប្រេះឆា​ពី​ខាង​ក្នុង។ ហ្គា​ដាហ្វី​ ត្រូវ​សួរ​ខ្លួន​ឯង​ថា អ្នក​ណា​ដែល​ជា​មនុស្សបន្ទាប់​ ដែល​នឹង​បោះ​បង់​ចោល​លោក»។

ក្រុម​មន្រ្តី​ លីប៊ី​ ផ្សេង​ទៀត​ ត្រូវ​បាន​រាយ​ការ​ណ៍​មក​ថា​បាន​រត់​ចាក​ចេញ។ ប៉ុន្តែ លោកស្រី រីវ៉ា បាឡា បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​ថា របាយ​ការណ៍ស្តី​ពី​ការ​ចាក​ចេញ​ទាំង​នោះ​មួយ​ចំនួន​ បាន​បង្ហាញ​ថា​គឺ​ជា​ការរាយ​ការណ៍ខុស ហើយ​លោក​ស្រី​បាន​ព្រមាន​ចំពោះ​ការយល់ច្រើន​ហួស​ហេតុ​ពេក អំពីប្រការដែល​ថា ហ្គាដាហ្វី​ កំពុង​តែ​បាត់បង់​អំណាច។

«ខ្ញុំ​គិត​ថា ការរត់ចាក​ចេញ​ជា​ទូទៅ​គឺ​ត្រូវ​បាន​និយាយ​ពន្លើស​នៅ​ក្នុង​ចំណែក​ណា​មួយ។ មាន​វោហាសាស្រ្តជា​ច្រើន​ ដែល​ចេញ​មក​ពីរដ្ឋធានី​នៃ​ប្រទេស​ក្នុង​ទ្វីប​អឺរ៉ុប និង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីន​តោន ដែល​បាន​និយាយ​ថា មែន​ហើយនេះ​គឺ​ជា​សញ្ញា​ដ៏​ច្បាស់​ជា​ង​គេ​បំផុត​មួយ ដែល​ថា ហ្គាដាហ្វី គឺ​ត្រូវ​បាន​ទុក​ឲ្យ​ឯកោ​ទាំង​ស្រុង ​ហើយ​ថា​ថ្ងៃចុង​ក្រោយរបស់​គាត់​នឹង​មក​ដល់​នា​ពេល​ឆាប់ៗ។​ ពិត​ណាស់​ ហ្គាដាហ្វី​ គឺ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​លំបាក​មួយ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំ​មិន​គិត​ថា ស្ថានភាព​របស់​គាត់​ មាន​សភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូច​ដែល​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​បាន​ពណ៌នា​នោះ​ទេ»។

អេមីល​ ណែកលេស និយាយ​ថា ការចាក​ចេញ​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ​ដែល​ត្រូវ​សម្លឹង​មើល នោះគឺជា​ការ​ចាក​ចេញ​ណា​មួយ​នៃ​កូន​ប្រុស​របស់​ ហ្គាដាហ្វី។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​នេះ​នឹង​ជា​សញ្ញា​ចង្អុល​បង្ហាញ​ដ៏​ច្បាស់​ជាង​គេ​បំផុត​ដែល​ថា​មេដឹកនាំ​ លីប៊ី​ ពិតជា​ដល់​ថ្ងៃ​ដួល​រលំ​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ ឌី ខាំបូលី

XS
SM
MD
LG