ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ច្បាប់​ស្តីពី​សហជីព​មិន​បម្រើ​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​​កម្មករ​ទេ


កម្មករ​រោងចក្រ​កម្ពុជា​នាំគ្នា​តវ៉ា​នៅ​ក្បែរ​ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី​កាលពី​ថ្ងៃច័ន្ទ ទី៣០ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។ (រូបថត៖ ហេង ស៊ីនិត/AP)

មេ​ដឹក​នាំ​សហជីព​បាន​និយាយ​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​សហជីព​មិន​បាន​បង្ហាញ​ពី​ឆន្ទៈជួយ​កម្មករ​នោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​រារាំង​ដល់ដំណើរ​ការ​ទាមទារ​ប្រាក់​ឈ្នួលសមរម្យ ​និង​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ​ល្អ​នៅ​ក្នុង​រោងចក្រ​ទៅ​វិញ។​

មាន​មនុស្សយ៉ាង​ហោច​ណាស់​៦០០.០០០​នាក់​ដែល​ធ្វើការ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​កាត់ដេរ​នេះ។ នៅ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​ មាន​ចលាចល​ច្រើន​ ដោយ​សារ​មាន​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្មទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​អប្បរមា​ឲ្យបាន​សម​ស្រប​ទៅ​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ថ្លៃ​ទំនិញ​នានា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ដែល​នឹង​បន្ត​កើន​លឿន​ជាង​ប្រាក់​ខែ​កម្មករ។​

មេ​ដឹក​នាំ​សហជីព​ក្នុង​វិស័យ​កាត់ដេរ​ និង​វាយនភណ្ឌ​បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​ច្បាប់​នេះ ​និង​ដើម្បី​ត្រៀម​ខ្លួន​រក​ហេតុផល​ផ្សេងៗ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​នៃ​ច្បាប់​នេះ។​

មន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ​បាន​និយាយ​ថា ​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ព្រាង ​ហើយ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ក្រសួង​យុត្ដិធម៌​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​នៅ​សប្តា​ហ៍​ក្រោយ។​

លោក ​សាត​ សមុទ្រ ​អនុ​រដ្ឋ​លេខាធិការ​នៃ​ក្រសួង​ការងារ​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​សហជីព​ដែល​មាន​១៧​ជំពូក និង​៩៩​មាត្រា​នេះ​ត្រូវ​បាន​តាក់តែង​ឡើង​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​សហជីព​មាន​ភាព​រុងរឿង។​

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​អនុសាសន៍​ពី​សហជីព​នឹង​ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​ពិចារណា។ ​លោក​បាន​និយាយ​ថា ​សហជីព​គួរ​តែ៖ ​«ផ្ញើ​[អនុសាសន៍]ទៅ​ក្រសួង»។​

លោក​ David Welsh​ នាយក​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៃ​ក្រុម​សាមគ្គី​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ បាន​និយាយ​ថា​ លោក​បាន​ឃើញ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ហើយ។ លោក​ថ្លែង​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​មិន​បម្រើ​ប្រយោជន៍សហជីព​ ឬ​កម្មករ​នោះ​ទេ។ ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ផ្ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​ដល់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច។

លោក​ David ​ Welsh​ បាន​សរសេរ​តាមអ៊ីមែល​មួយ​ថា៖​ «ពួក​គេ​ប្រើ​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​គំរាម​កំហែង​ចលនា​របស់​សហជីព​ឯករាជ្យ ដែល​មិន​មែន​ជា​សហជីព​នៅ​ជា​មួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ដែល​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ដល់​សេរីភាព​សហជីព​ និង​កម្មករ​ចំពោះ​ការ​ចរចា​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ»។​

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖ ​«នេះ​នឹង​ផ្តល់​ឱកាស​ឲ្យ​សហជីព​ពុករលួយ​ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ប្រើ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ ឬ​អាច​ឈាន​ដល់​ការ​លុប​បំបាត់​សហជីព​ឯករាជ្យ»។​

លោក អាត់​ ធន់​ ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​សហជីព​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​កម្មករ​កម្ពុជា​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​នឹង​ដាក់​ការ​ពិន័យ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​មេ​ដឹកនាំ​សហជីព​ ហើយ​ថែម​ទាំង​អាច​មាន​អំណាច​ដាក់​ពួក​គេ​ទៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ​ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​មិន​បាន​ជូន​ដំណឹង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​អំពី​សកម្មភាព​សហជីព​របស់​ពួក​គេ។​

លោក អាត់​ ធន់ ត្រូវ​បាន​កោះ​ហៅ​ទៅ​តុលាការ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន ​ហើយ​ត្រូវ​បាន​តម្រូវ​ឱ្យ​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​ការិយាល័យ​ឃុំ សង្កាត់​ ដែល​គាត់​រស់​នៅ​ជា​រៀង​រាល់​ខែ។​

សហជីព​បាន​សរសេរ​លិខិត​មួយ​ច្បាប់​ផ្ញើរ​ទៅ​ក្រសួង​ការងារ ដោយ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ចំណុច​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស​នៃ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តីពី​សហជីព​នេះ​ ឬលុបចំណុច​នោះ​ចោល​តែ​ម្តង។​

មាត្រា​មួយ​នៃ​សេចក្តី​ព្រាង​នេះ​តម្រូវ​ចែង​ថា ​ដើម្បី​បង្កើត​សហជីពបាន សកម្មជន​សហជីព​ត្រូវ​មាន​កម្មករ​ចូលរួម​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​២០ភាគរយ​នៃ​ចំនួន​កម្មករ​សរុប។ ​មាត្រា​ផ្សេង​ទៀត​ចែង​អំពី​ការ​ពិន័យ ​និង​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សហជីព​នៅ​ក្នុង​ករណី​កម្មករ​និយោជិត​បង្កើត​ចលាចល។​

សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ក៏​តម្រូវ​ឱ្យ​សហជីព​ចុះ​បញ្ជី​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ម្តង​ទៀត​ ហើយ​តម្រូវឲ្យមាន​ការ​បញ្ជាក់​យល់ព្រម​ ទើប​អាច​ដំណើរ​ការ​បាន។​

លោក វ៉ាន់ ស៊ូអៀង ​ប្រធាន​សមាគម​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ​នៅ​កម្ពុជា​ នៅ​តែ​បន្ត​ការ​គាំទ្រ​ឲ្យ​ច្បាប់​នេះ​ឲ្យចេញ​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​ បើ​ទោះ​ជា​មាន​សំណើ​ពី​ក្រុម​សហជីព​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ការ​បង្កើត​ច្បាប់​នេះ​ក្តី។​

លោក​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា៖ ​«យើង​ត្រូវ​ការ​ឲ្យ​ច្បាប់​ហ្នឹង​ចេញ​ឆាប់​ ពី​ព្រោះ​ឥឡូវ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ​ឈ្មោះ​ស្រុក​ខ្មែរ​គេ​ឃើញ​ហើយ​ គេ​អត់​ហ៊ាន​មក​ធ្វើ​រោងចក្រ​ទៀត​ទេ​ ពីព្រោះ​កម្មករ​រង់​ចាំ​ក្រុម​សហជីព​ណែនាំ​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​ខុស​ច្បាប់​រហូត ​អត់​នីតិ​វិធី​ច្បាប់​ទេ»។

ក្រុម​កម្មករ​រោង​ចក្រ​កាត់​ដេរ​សម្លៀក​បំពាក់​ស្រែក​ពាក្យស​ស្លោក​ក​និង​កាន់​បដា​នៅ​ក្នុងការ​ចាប់​ផ្តើម​ដំបូងនៃ​យុទ្ធនាការ​ដំឡើងប្រាក់​ឈ្នួល​ដល់​ក្រុម​កម្មករ​ឲ្យបាន​ដល់​១៧៧​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ កាល​ពី​ថ្ងៃពុធ ទី​១៧ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៤។​ (Reuters)
ក្រុម​កម្មករ​រោង​ចក្រ​កាត់​ដេរ​សម្លៀក​បំពាក់​ស្រែក​ពាក្យស​ស្លោក​ក​និង​កាន់​បដា​នៅ​ក្នុងការ​ចាប់​ផ្តើម​ដំបូងនៃ​យុទ្ធនាការ​ដំឡើងប្រាក់​ឈ្នួល​ដល់​ក្រុម​កម្មករ​ឲ្យបាន​ដល់​១៧៧​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ កាល​ពី​ថ្ងៃពុធ ទី​១៧ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៤។​ (Reuters)

ការ​តវ៉ា​របស់​កម្មករ​ដើម្បី​ឲ្យមាន​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​កាលពី​ខែ​មករា​ ដើម​ឆ្នាំ​២០១៤​បាន​ប្រឈម​នឹង​ការ​បង្រ្កាប​ដោយ​អំពើ​ហិង្សា​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ ដែល​នាំឲ្យមាន​មនុស្ស​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ចំនួន​ប្រាំ​នាក់​បាន​ស្លាប់ ​និង​រាប់​សិប​នាក់​រង​របួស​ ព្រម​ជាមួយ​នឹង​ការ​ដាក់​ពន្ធនាគារ​មេ​ដឹក​នាំ​សហជីព​ និង​កម្មករ​មួយ​ចំនួន​ទៀត។

បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​តវ៉ា​ទាំង​នោះ​ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដំឡើង​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​ដល់​១២៨​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ​ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​កម្មករ​បាន​និយាយ​ថា​ ពួក​គេ​ត្រូវការ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១៧៧​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ ​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ការ​ចំណាយ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។​

មេ​ដឹក​នាំ​សហជីព​ និង​កម្មករ​ធ្លាប់​បាន​ប្រឈម​នឹង​សកម្មភាព​ទ្រគោះ​បោះបោក​ពី​អាជ្ញាធរ។ ​មនុស្ស​ជាច្រើន​នាក់បាន​រង​ការ​វាយ​ដំ​យ៉ាង​ដំណំ​ ការ​ចាប់​ខ្លួន​ ឬ​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ ​មេ​ដឹក​នាំ​ផ្សេង​ទៀត​របស់​សហជីព​ រួម​មាន​ដូច​ជា​លោក ​អាត់ ធន់​ ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ញុះញង់​ឱ្យ​មាន​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​ ការ​បំផ្លាញ​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​របស់​អ្នក​ដទៃ​ និងបង្ក​ការ​រំខាន​ដល់​អាជ្ញាធរ។​ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ព្រមាន​មិន​ឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​ជា​សាធារណៈ​ទេ។​

លោក​ អាត់ ធន់​ បាន​និ​យាយ​ថា​ ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​សហជីព​ និង​កម្មករ​មាន​ការ​ពិបាក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ទៀត។​

លោក​ អាត់ ធន់​ បាន​និយាយ​ថា៖​ «នេះ​មាន​ន័យ​ថា ​សេរីភាព​សហជីព​ធ្លាក់​ចុះ​ ហើយ​នឹង​មិន​មាន​ការ​តវ៉ា។​ កម្មករ​នឹង​ត្រូវ​រំលោភ​បំពាន​ដោយ​គ្មាន​នរណាការពារ​ពួក​គេ។​ និយោជក​ និង​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ធ្វើ​អ្វី​តាម​ចិត្ត​ពួក​គាត់។ ​ច្បាប់​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​បំពេញ​ចិត្ត​និយោជក ហើយ​វា​គំរាម​សហជីព​ឯករាជ្យ»។​

លោក ​Welsh​ បាន​និយាយ​ថា​ ប្រសិន​បើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​នោះ​ នោះ​សហជីព​មួយ​ចំនួន​នឹង​ត្រូវ​បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ​នោះ​ទេ។​

លោក​បាន​និយាយ​ថា៖​ «រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ស្នើ​ថា​ លក្ខខណ្ឌរបស់​សហជីព​អាច​នឹង​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ ឬ​លុប​ចោល ​បើ​សិន​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ណា​មួយទទួល​ការ​ផ្តន្ទា​ទោស​ពី​បទ​ល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ណា​មួយ។​ នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នេះ​គឺ​មាន​ភាព​គ្រោះ​ថ្នាក់​ណាស់​ ព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​ស្ទើរ​គ្រប់​មេ​ដឹកនាំ​ធំៗ​របស់​សហជីព​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​រឿង​ក្តី​ព្រហ្មទណ្ឌ​ ដែល​ជ្រោមជ្រែង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល ​និង​ឧស្សាហកម្ម​កាត់ដេរ»។​

លោក ​វ៉ន​ ពៅ​ ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​នៃ​សមាគម​មួយ​ ដែល​ហៅ​ថា​ IDEA​ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា​ឆ្នាំ​២០១៤​ និង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ផ្សេងៗ។ ​លោក​បាន​និយាយ​ថា​ លោក​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា​ អ្នក​ដែល​មាន​រឿង​ក្តី​នៅ​តុលាការ​ដូច​ជា​រូប​លោក​នឹង​មិន​អាច​ដឹក​នាំ​សហជីព​បានទេ​នៅ​ក្រោមច្បាប់​ថ្មី​នេះ។

«សូម​ឲ្យសហគមន៍​អន្តរជាតិ​ និង​អ្នក​បញ្ជា​ទិញ​ក្នុង​វិស័យ​កាត់​ដេរ ​រឹត​បន្តឹង​កុំ​ឱ្យច្បាប់​នេះ​ចេញ​ ព្រោះ​អត់​មានប្រយោជន៍​ដល់​កម្មករ​ទេ ​មានច្បាប់​ការងារ​ហើយ»។​

លោក​ Welsh​ ​បាន​និយាយ​ថា ​មាន​គុណ​វិបត្តិ​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ។ ឧទាហរណ៍​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​មិន​រាប់​បញ្ចូល​មន្ត្រី​រាជការ​ លោកគ្រូ​អ្នកគ្រូ ​អ្នក​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​ស្រុក​ និង​អ្នក​បើកបរ​រឺម៉ក​កង់​បី​ និង​ក្រុម​ផ្សេង​ទៀត​ទេ។​ លោក​បាន​និយាយ​ថា​ វា​រំលោភ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ការងារ​អន្តរជាតិ។​

លោក​ Welsh​ បាន​និយាយ​ថា៖​«ច្បាប់​នេះ​ក៏​បាន​ផ្តល់​អំណាច​ឲ្យមន្ត្រី​ក្រសួង​ ដែលមិនមែន​ជា​តុលាការ​ ​ មាន​សិទ្ធិក្នុងកំណត់​ថា ​តើ​ការ​ធ្វើ​កូដកម្ម​ខុស​ច្បាប់ ឬ​ស្របច្បាប់ ​និង​ច្បាប់​នេះ​មាន​សក្តានុពល​ដាក់​កំហិត​លទ្ធភាព​របស់​សហជីព​ធ្វើការ​ជាមួយ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​អន្ដរជាតិ។ វា​គឺ​ជា​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ដែល​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​ណាស់​សម្រាប់ចលនា​សហជីព​ពាណិជ្ជកម្ម​ឯករាជ្យ» ។​

ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តែ​បន្ត​ជំរុញ​ច្បាប់​នេះ​ នោះ​វា​នឹងនឹង​នាំឲ្យ​មាន​ផល​លំបាក​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​វិនិយោគបន្ត​បន្ទាប់​ទៀត។​

លោក​ អំ សំអាត ​អ្នក​សម្រប​សម្រួល​បច្ចេកទេស​នៅ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ​ (Licadho) ​បាន​និយាយ​ថា​ ច្បាប់​នេះ​គឺ​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​បំបិទ​សំឡេង​របស់​កម្មករ​ និង​សហជីព។​ លោក​បាន​និយាយ​ថា​ សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ស្តី​ពី​សហជីព​ និង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​«មាន​ចំណុច​គាប​សង្កត់​ដូច​គ្នា»៕

XS
SM
MD
LG