ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

ឥណ្ឌូណេស៊ី​ប្រឈម​នឹង​ការ​តវ៉ា​ធំ​បំផុត​ក្នុង​ពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ


ប៉ូលិស​កុបកម្ម​រារាំង​និស្សិត​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​សភា​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​នៅ​ពេល​ប្រមូល​ផ្តុំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង Surabaya ខេត្ត East Java ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី កាលពី​ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។

ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ប្រឈម​នឹង​ការ​តវ៉ា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​បំផុត​ក្នុង​រយៈពេល ២ ទសវត្សរ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ ដោយសារតែ​មាន​រលក​នៃ​ការ​តវ៉ា​របស់​សាធារណជន​ចំពោះ​សំណើ​សើរើ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​ប្រទេស និង​ចំពោះ​វិធានការ​ដ៏​ប្រទាំង​ប្រទើស​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ​ចុះ​ខ្សោយ។

កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា មនុស្ស​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​បាន​តវ៉ា​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​រដ្ឋធានី​ហ្សាការតា​ផង​ដែរ។ នៅ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សាការតា ប៉ូលិស​បាន​បាញ់​ឧស្ម័ន​បង្ហូរ​ទឹក​ភ្នែក និង​ប្រើ​កាណុង​ទឹក​ដើម្បី​បំបែក​ក្រុម​និស្សិត​តវ៉ា​នៅ​ខាង​ក្រៅ​អាគារ​រដ្ឋសភា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ខែ​កញ្ញា។

មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​ខក​ចិត្ត​ចំពោះ​សំណើ​ច្បាប់​មួយ​ដែល​នឹង​ពង្រឹង​ការ​ហាម​ឃាត់​ដែល​មាន​ស្រាប់​ចំពោះ​ការ​រំលូត​កូន ការ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ​ក្រៅ​ពី​ប្ដី​ប្រពន្ធ ការ​មើល​ងាយ​ព្រះ និង​ការ​ប្រមាថ​ប្រធានាធិបតី ឬ​ក៏​និមិត្តរូប​ផ្សេង​ទៀត​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​មាន​ការ​ខឹង​សម្បារ​ចំពោះ​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ដែល​គំរាម​លុប​ចោល​ឯករាជ្យ​ភាព និង​ដក​ហូត​អំណាច​សំខាន់ៗ​របស់​គណៈកម្មការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ ដែល​ជា​គណៈកម្មការ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​គោរព​របស់​ប្រទេស។

មួយ​វិញ​ទៀត មនុស្ស​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ៣០ នាក់ ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​កាល​ពី​ចុង​ខែ​កញ្ញា ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ផ្ទុះ​ឡើង​នូវ​ការ​តវ៉ា​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តំបន់ Papua ភាគ​ខាង​កើត​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​នៅ​ទី​នោះ​មាន​ការ​បះបោរ​តូចតាច​កើត​ឡើង​អស់​រយៈពេល​ជា​យូរ​មក​ហើយ។

ការ​វិវត្ត​ទាំង​នេះ​បាន​រួម​គ្នា​ក្លាយ​ជា​ការ​ប្រឈម​ដ៏​ចម្បង​មួយ​ចំពោះ​លោក​ប្រធានាធិបតី Joko Widodo ដែល​គ្រោង​នឹង​ចាប់ផ្ដើម​ការ​ដឹកនាំ​អាណត្តិ​ទី​ពីរ​របស់​លោក​រយៈពេល ៥ ឆ្នាំ​ទៀត ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២០ ខែ​តុលា​ខាង​មុខ​នេះ​ត​ទៅ បន្ទាប់ពី​បាន​ឈ្នះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​ស្រួល​បំផុត​កាល​ពី​ខែ​មេសា។

អ្នកស្រី Devi Asmarani ដែល​ជា​ស្ថាបនិក និង​ជា​និពន្ធ​នៃ​ទស្សនាវដ្ដី The Magdalene នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សាការតា​ដែល​ផ្ដោត​លើ​ស្ត្រី និយាយ​ថា៖ «រឿង​នេះ​គឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ណាស់»។

លោក Widodo ចង់​សើរើ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ជា​យូរ​មក​ហើយ ដែល​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អតីត​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​អាណានិគម​ហូឡង់។ ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​លោក Widodo កាល​ពី​លើក​មុន​នៅ​ក្នុង​ការ​សើរើ​ច្បាប់​នេះ មិន​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​នោះ​ទេ។

អ្នកស្រី Asmarani និយាយ​ថា៖ «គោល​បំណង​ទាំង​មូល​គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​បែប​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដោយសារតែ​វា​ជា​កេរដំណែល​សល់​ពី​សម័យ​អាណានិគម​ហូឡង់។ ប៉ុន្តែ សំណើ​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​មាន​បំណង​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​គ្រប់​រឿង​ទាំង​អស់»។

សារព័ត៌មាន​អន្តរជាតិ​ភាគ​ច្រើន​បាន​ផ្ដោត​ការ​រាយការណ៍​លើ​ទិដ្ឋភាព​នៃ​សំណើ​ច្បាប់​នេះ ដែល​ជា​សំណើ​ច្បាប់​ដែល​ចាត់ទុក​ការ​រួម​ភេទ​ក្រៅ​ពី​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ជា​រឿង​ខុស​ច្បាប់ និង​លើ​វិធី​ដែល​ច្បាប់​នេះ​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​កន្លែង​ទិសដៅ​ទេសចរណ៍​អន្តរជាតិ​ប្រជាប្រិយ​នានា​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ដូចជា​កោះ​បាលី​ជា​ដើម។

ប៉ុន្តែ សំណើ​ច្បាប់​ដែល​មាន​ជាង ៦ រយ​មាត្រា​នេះ អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​មួយ​ផ្នែក​ធំ​នៃ​សង្គម​ឥណ្ឌូណេស៊ី។

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស Human Rights Watch បាន​ហៅ​សំណើ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នេះ​ថា​ជា «គ្រោះ​មហន្តរាយ​មិន​ត្រឹមតែ​សម្រាប់​ស្ត្រី និង​អ្នក​កាន់​សាសនា​ភាគ​តិច និង​អ្នក​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ទាំង​អស់​ផង​ដែរ»។

លោក Andreas Harsono អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ផ្ដោត​លើ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស Human Rights Watch បាន​បញ្ជាក់​ថា វា​ទំនងជា​ប៉ះពាល់​មិន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ចំពោះ​ស្ត្រី និង​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​ចំពោះ​ការ​រួម​ភេទ​របស់​អ្នក​ស្រលាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា ដែល​ជា​អ្វី​ដែល​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​មិន​ដែល​ធ្វើ​ពី​មុន​មក​នោះ​ទេ។

នៅ​ក្រោម​សំណើ​ច្បាប់​នេះ ប្ដី​ប្រពន្ធ​ណា​ដែល​រួម​ភេទ​ក្រៅ​ពី​ប្ដី ឬ​ក៏​ប្រពន្ធ​របស់​ខ្លួន អាច​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់​មួយ​ឆ្នាំ។ ចំពោះ​គូ​សង្សារ​មិន​ទាន់​រៀបការ​ណា ដែល​រស់នៅ​ជាមួយ​គ្នា ប្រឈម​នឹង​ការ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់​ទៅ ៦ ខែ។ ចំណែក​ឯ​ការ​រំលូត​កូន​វិញ​គឺ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ខុស​ច្បាប់ នៅ​ស្ទើរតែ​គ្រប់​កាលៈទេសៈ​ទាំង​អស់។

កាល​ពី​ចុង​ខែ​កញ្ញា សមាជិក​សភា​បាន​ពន្យារពេល​ពិភាក្សា​លើ​សំណើ​ច្បាប់​នេះ បន្ទាប់ពី​លោក Widodo ធ្វើ​តាម​ការ​ដាក់​សម្ពាធ​របស់​សាធារណជន ដោយ​បាន​និយាយ​ថា មតិ​យោបល់​បន្ថែម​ទៀត​គឺ​ត្រូវការ​ចំពោះ​សំណើ​ច្បាប់​នេះ។ ប៉ុន្តែ អ្នក​ខ្លះ​ខ្លាច​ថា សំណើ​ច្បាប់​នេះ​អាច​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​នៅ​ការ​ប្រជុំ​រដ្ឋសភា​បន្ទាប់។

ការ​តវ៉ា​នៅតែ​បន្ត​ធ្វើ​ឡើង ទោះបីជា​សំណើ​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋសភា​ផ្អាក​ការ​ពិភាក្សា​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ក៏​ដោយ។ កាល​ពី​ចុង​ខែ​កញ្ញា នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សាការតា អ្នក​តវ៉ា​រាប់​រយ​នាក់ និង​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​រាប់​សិប​នាក់​បាន​រង​របួស នៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​តវ៉ា​ព្យាយាម​បំបែក​ចូល​អាគារ​រដ្ឋសភា។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​អាជ្ញាធរ។

ការ​តវ៉ា​នេះ​គឺ​ជា​ការ​តវ៉ា​ដ៏​ធំ​បំផុត​ដែល​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​មិន​ដែល​ជួប​ប្រទះ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៨ មក។ កាល​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៨ ការ​តវ៉ា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ការ​លាលែង​ពី​តំណែង​របស់​លោក Suharto មេដឹកនាំ​យោធា​ដែល​បាន​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​អស់​រយៈពេល ៣ ទសវត្សរ៍។

នៅ​ពេល​ឥឡូវ​នេះ អ្នក​តវ៉ា​ខ្លះ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​រដ្ឋាភិបាល​ថា​កំពុង​ឈាន​ទៅ​រក​ភាព​ផ្ដាច់ការ​ដូច​សម័យ​ដឹកនាំ «បែប​របៀបរបប​ថ្មី» របស់​លោក Suharto។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​បាន​បង្កើន​ការ​ទាមទារ​នូវ​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​បន្ថែម​ទៀត​ដូចជា​ការ​បញ្ចប់​នូវ​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​ហៅ​ថា «យោធា​និយម» ក្នុង​តំបន់ Papua ការ​បញ្ឈប់​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​មនុស្ស ដែល​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ផ្សែង​ពុល​ខ្មួលខ្មាញ់​ទៅ​ទូទាំង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ការ​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​នយោបាយ និង​ការ​កែ​ទម្រង់​ក្នុង​ប្រទេស​ដ៏​ទូលំទូលាយ​ជាង​មុន​ផ្សេង​ទៀត។

តាំង​ពី​ពេល​ដែល​លោក Suharto ធ្លាក់​ពី​តំណែង​មក ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​ធ្វើ​ការ​កែ​ទម្រង់​ជា​ច្រើន។ អ្នក​សង្កេត​ស្ថានការណ៍​និយាយ​ថា កំណែ​ទម្រង់​ទាំង​នោះ​ឥឡូវ​នេះ​កំពុង​រក​ការ​គំរាម​កំហែង​ពី​ការ​បែកបាក់​នយោបាយ និង​ពី​ឥទ្ធិពល ក៏​ដូចជា​ការ​ឆ្លើយតប​ទាក់ទិន​នឹង​ការ​យក​សាសនា​ឥស្លាម​មក​ធ្វើ​នយោបាយ។

លោក Aaron Connelly អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​យុទ្ធសាស្ត្រ IISS នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សិង្ហបុរី និយាយ​ដូច្នេះ​ថា៖ «ជា​ការពិត​ណាស់ នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​ងាក​ទៅ​រក​ទិសដៅ​មិន​សេរី​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ថ្មីៗ​នេះ»។

លោក​បន្ថែម​ដូច្នេះ​ថា៖ «ករណី​នេះ​គឺ​មួយ​ផ្នែក​បណ្ដាល​មក​ពី​ការណ៍​ដែល​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​ប្រើប្រាស់​ចលនា​ឥស្លាម​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន ដើម្បី​បង្ក​ឲ្យ​សាធារណជន​មាន​ភាព​ទោមនស្ស​ជាមួយ​នឹង​លោក Widodo។ ប៉ុន្តែ វា​ក៏​បណ្ដាល​មក​ពី​វិធានការ​របស់​លោក Widodo ផ្ទាល់ និង​អ្នក​ដែល​លោក​បាន​ចាត់​តាំង​ផង​ដែរ​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​លើ​អ្នក​ប្រឆាំង»។

អ្នក​ខ្លះ​យល់​ឃើញ​ថា លោក Widodo មាន​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ជាមួយ​នឹង​ឥស្សរជន​នយោបាយ​នានា​នៃ​សម័យ​របស់​លោក Suharto។ ការ​ព្យាយាម​របស់​លោក Widodo នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ក៏​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ក្រុម​អ្នក​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​អភិរក្ស​និយម​មួយ​ចំនួន​ផង​ដែរ។

អ្នកស្រី Asmarani ដែល​ជា​ស្ថាបនិក និង​ជា​និពន្ធ​នៃ​ទស្សនាវដ្ដី The Magdalene បញ្ជាក់​ថា កម្លាំង​ទាំង​ពីរ​នេះ ដែល​នោះ​គឺ​មូលដ្ឋាន​អំណាច​ចាក់​ឫស​ចាក់​គល់​ជា​យូរ​មក​ហើយ និង​កម្លាំង​នៃ​សាសនា​ឥស្លាម​បែប​នយោបាយ​ដែល​កំពុងតែ​ងើប​ឡើង​បន្តិច​ម្ដងៗ គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​បង្ក​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ខ្លាំងក្លា។

អ្នកស្រី​បញ្ជាក់​ថា «កម្លាំង​ទាំង​ពីរ​នេះ​នឹង​មាន​ឥទ្ធិពល​កាន់តែ​ខ្លាំង​នៅ​ពេល​ដែល​រួម​បញ្ចូល​គ្នា» ទាក់ទិន​នឹង​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ភី សុភាដា

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG