ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​​អំពើ​​ពុករលួយ​នៅ​អាហ្វកានីស្ថាន​​ត្រូវ​ការ​​​ពេល​​រាប់​​ទសវត្សរ៍​

  • Jennifer Glasse

ដោយ JENNIFER GLASSE រាយការណ៍​ពី​រដ្ឋ​ធានី KABUL ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ លី សុខឃាង

ឧបសគ្គ​មួយចំពោះភាព​ជោគជ័យ​របស់​អង្គការណេតូ នៅ​ក្នុង​ប្រទេសអាហ្វកានីស្ថាន​ គឺ​អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ខណៈ​ដែល​មាន​ភស្តុតាង​ជាក់​ស្តែង​តិច​តួច​ប្រឆាំង​នឹង​មន្ត្រី​អាហ្វកានី​ស្ថាន​ជាន់​ខ្ពស់ មន្ត្រីជាច្រើន ​ត្រូវ​បាន​សង្ស័យ​ថា​ បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ក្លាយ​ជា​អ្នក​មាន​ និង​ទទួល​កិច្ច​សន្យា​ដែល​មាន​ផល​ចំណេញ ច្រើន​ ហើយប្រការនោះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​ឧបសគ្គ​រាំង​ស្ទះ​ដល់​ការ​បង្កើត​និតិ​រដ្ឋ​។

សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​អង្គការ​ណេតូរបស់​ខ្លួន​ កំពុង​ចំណាយ​ប្រាក់រាប់​សិប​ពាន់លាន​ដុល្លារ ដើម្បី​គាំទ្រ​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន​។ ឥឡូវ​នេះ​ ក្រុម​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​ កំពុងពិនិត្យ​មើល​វិស័យ​សន្តិសុខ​មួយ​ចំនួន​ និង​កិច្ច​សន្យាផ្សេង​ៗ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន​ ដើម្បី​រក​សញ្ញា​នៃ​អំពើ​ពុក​រលួយ​។ លោកស្រី​ខេត ក្លាក (Kate Clark) ជា​អ្នក​វិភាគអំពី​ប្រទេស​អាហ្វកា នីស្ថាន និយាយ​ថា បន្ទាប់​ពី​សង្រ្គាម​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​មក​ អំពើ​ពុក​រលួយ​ ក្លាយ​ជា​របៀបរបប​រស់​នៅ​សម្រាប់​ទីនេះ។ លោក​ស្រី​ក្លាក​ថ្លែង​ថា៖

«នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត តើ​អ្នក​អាច​ឃើញកូនប្រុស​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ ទទួល​បានកិច្ចសន្យា​ធំ​មួយ​ សម្រាប់​មូលដ្ឋានយោធា​សំខាន់មួយ ដែរ​ឬ​ទេ? នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​អ្នក​ និង​ប្រទេស​របស់​ខ្ញុំ​ នោះ​គឺ​ជា​រឿង​ខុស​ច្បាប់។ វា​មិន​អាច​កើតឡើង​បាន​ឡើយ។ វា​ជា​បញ្ហាសីលធម៌។ ហេតុ​អ្វីបាន​ជា​រឿង​នេះ ​កើត​ឡើងនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន?»

លោកស្រី​ក្លាក និយាយ​ថា បញ្ហា​កើត​ចេញ​មក​ពី​ថ្នាក់កំពូល។ លោក​ស្រី​បន្ត​ទៀត​ថា៖

«សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន ដូច​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ជន​អន្ធពាលដែរ ដែលប៉ូលីស​ និង​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ គឺ​ជា​ផ្នែក​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​រឿង​នោះ។ អ្នក​អាចទិញ​កន្លែង​ធ្វើ​ការបាន។ ​ ដូច្នេះ​ប្រសិន​បើ​អ្នក​ចង់​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នៅ​តាម​ព្រំដែន​ អ្នក​ចង់​ទទួលខុស​ត្រូវ​នៅ​តាម​ព្រំដែនដែល​ជា​ច្រក​ចេញ​ចូល​សំខាន់ៗ​នៃ​ការ​រត់​ពន្ធ​គ្រឿង​ញៀន។ អ្នក​ត្រូវ​ចំណាយ​លុយ​ដើម្បី​បាន​កន្លែងនោះ។ អ្នក​ខំ​ប្រឹង​រក​លុយ​នោះ​មក​វិញ​ ហើយ​ប្រការ​នោះ​មានន័យ​ថា ជាការ​រក​លុយ​ចេញ​ពីការ​រត់​ពន្ធ​ថ្នាំ​ញៀន​ ហើយ​វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា​ ការ​ធ្វើ​បែប​នោះ​នៅ​តែ​បន្ត »។

មន្ត្រី​ខ្មាន់​កា​រ៉ា​ប៊ីន​អ៊ី​តា​លី​ លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី​ កាម៉េឡូ ប៊ឺជីអូ (Carmelo Burgio) បាន​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម​ជន​អន្ធពាល​នៅ​ប្រទេស​អ៊ីតាលី​អស់​ជាច្រើនឆ្នាំ​មក​ហើយ​។ គាត់​នៅប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន​ ដើម្បី​បណ្តុះ​បណ្តាល​ក្រុម​ប៉ូលីស​ ហើយ​និយាយ​ថា​ ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ទី​នេះ នឹង​ត្រូវ​ការ​ពេលរាប់ឆ្នាំ​។ លោក​ថ្លែង​ដូច្នេះ​ថា៖

«ប្រសិន​បើ​យើង​ចង់​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ យើង​ត្រូវ​ប្រើ​វិធី​សាស្រ្ត​ដូច​គ្នា​នឹង​វិធីសាស្រ្ត ដែលយើង​កំពុង​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីតាលី។ ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម​ជន​អន្ធពាល​ ត្រូវ​ការ​ពេលមួយជំនាន់មនុស្ស។ បើ​ចង់​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ អ្នក​ត្រូវ​តែ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ផ្នត់គំនិត​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ។ ការផ្លាស់​ប្តូរផ្នត់​គំនិត ត្រូវការពេល៥០​ឆ្នាំ ៦០​ឆ្នាំ ៧០​ឆ្នាំ នៅ​ក្នុង​ទិស​ដៅ​ដូចគ្នា ទឹក​ចិត្តដូច​គ្នា »។

លោក​ប៊ឺជីអូ ក៏​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ត្រូវ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​គ្រប់ទិដ្ឋភាព​ទាំងអស់​របស់​សង្គម។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«បើចង់​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ​ យើង​ត្រូវ​តែ​ផ្លាស់​ប្តូរ​វិធី​សាស្រ្ត។ យើង​ត្រូវ​ការ​វិធី​សាស្រ្ត​ជា​សាកល​ ​វិធី​សាស្រ្ត​សង្គម។ គ្រប់​ភាគី​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ គួរ​តែចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​នេះ។​ នៅ​ពេល​ខ្ញុំ​និយាយ​អំពីគ្រប់​ភាគី គឺ​ខ្ញុំ​និយាយ​អំពី​សាសនា​ គ្រួសារ​ អ្នក​នយោបាយ​ ​សាលា​រៀន គឺ​គ្រប់ភាគី​ទាំងអស់។ មិនត្រឹមតែ​ចៅ​ក្រម​ រដ្ឋ​អាជ្ញារ​ និង​ប៉ូលីស​ប៉ុណ្ណោះ ទេ»។

លោកស្រី​ក្លាក​និយាយ​ថា បញ្ហា​សំខាន់មួយ​នោះគឺថា​ កង​កម្លាំង​ណេតូ​ ចង់​ដោះ​ស្រាយតែ​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​សម្រប​សម្រួល អំណាចថ្នាក់​មូល​ដ្ឋានតែ​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក​ស្រី​ថ្លែង​ថា៖

«មាន​ជនជាតិ​អាហ្វកានីស្ថាន​នៅ​ប្រចាំការ ដែល​យល់​ឃើញ​ថា​កងទ័ព​បរទេស​ ដែល​ពួក​គេ​គិត​ថា​ កំពុង​ចូល​មក​ការពារ​ពួក​គេ។ ពួក​គេ​គិត​ថា​ បរទេសកំពុង​តែ​មក​ការពារ​ជន​ស៊ីវិល​អាហ្វកានីស្ថាន​ ប៉ុន្តែ​តាម​ពិតកង​ទ័ព​ទាំង​អស់​នោះ​ ផ្តល់​ការគាំទ្រ​ខាង​នយោបាយ​ ហើយ​ជារឿយ​ៗ​ផ្តល់​កិច្ច​សន្យា​ច្រើន​លាន​ដុល្លារ​ ទៅ​ឲ្យ​មេ​បញ្ជា​ការធំ​បំផុត​នៅ​តាម​តំបន់ ដែល​មេ​បញ្ជាការ​ភាគ​ច្រើន​ធ្លាប់​ទទួល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​កាល​ពី​អតីត​កាល ​អំពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្គ្រាម​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ឬ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទៀត​ផង »។

ការ​ទទួល​បាន​ការ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​ពី​សំណាក់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​អាហ្វកានីស្ថាន​ គឺជា​ចំណុច​សំខាន់​បំផុត​នៃយុទ្ធសាស្រ្ត​បច្ចុប្បន្ន​របស់​អង្គការ​ណេតូ​ ចំពោះ​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន។ មន្រ្តី​អង្គការណេតូបាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ពុករលួយ​ ឬ​ការ​ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​ចង់​ធ្វើអ្វីមួយ​ទាក់ទងនឹងរឿង​នេះ​ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​នោះ​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​បាន​សារភាព​ថា​ វា​ជា​ភារកិច្ច​ដ៏ស្មុគ្រ​ស្មាញ​ និង​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​យូរ៕

XS
SM
MD
LG