ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ស្នាដៃ​សិល្បៈ​សហសម័យ​ខ្មែរ​ នឹង​​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ


អ្នក​ស្រី​ Anida Yoeu Ali និង​ក្រុម​ការងារ​នៃ​ Studio Revolt ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ផលិត​ខ្សែ​ស្នាដៃ The Buddhist Bug​ របស់​អ្នក​ស្រី ហើយ​អ្នក​ស្រី​កំពុង​ឈរ​ពី​មុខ​វិចិត្រសាល JavaArts​ ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រទេស​កម្ពុជា ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៥។ (Courtesy photo៖ Masahiro Sugano)

លោក​គង់​ វីរៈ​​ ប្រធានសារមន្ទីរ​ជាតិ​បាន​ថ្លែង​​ថា សារមន្ទីរជាតិ​ស្វាគមន៍​រាល់​ស្នាដៃ​ទាំង​បុរាណ និង​សហសម័យ​ដែល​​ផលិត​ដោយ​សិល្បករ​និង​សិល្ប​ការិនី​ខ្មែរ។

សិល្បករ​សហសម័យ​ខ្មែរ​ដ៏​លេចធ្លោ ​នឹង​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​របស់​ពួក​គេ​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១​ កក្កដា ដល់​ ៣១ សីហា​នេះ។

នេះ​គឺ​ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​សិល្បករ ដែល​បាន​ដាក់​តាំង​ស្នាដៃ​របស់​ពួក​គេ​ភាគ​ច្រើន​នៅ​បរទេស នឹង​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន​ដល់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​បែប​សហសម័យ​នេះ។

​ពិព័រណ៍​សិល្បៈ​ដែល​មានចំណង​ជើង​ថា «ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ នា​ពេល​អនាគត» ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ដោយ​អ្នក​រៀបចំ​ពិព័រណ៍​សិល្បៈ​ម្នាក់​ ​គឺ​អ្នក​ស្រី Dana Langlois ​ដែល​ជា​ស្ថាបនិក​វិចិត្រ​សាល​មួយ​នៅ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា JavaArts។

អ្នក​ស្រី Langlois​ ដែល​បាននិង​កំពុង​ប្រឡូក​ក្នុង​ការងារ​សិល្បៈ​សហសម័យ​ខ្មែរ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អស់​រយៈពេល​១៦​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ សម្ដែង​ក្ដី​រំភើប​រីករាយ​ចំពោះ​វត្តមាន​ពិព័រណ៍​នេះ។

«ខ្ញុំ​ពិត​ជា​ត្រេក​អរ​ខ្លាំង​ណាស់​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំគម្រោង​មួយ​នេះ ពីព្រោះ​ថា ក្នុង​រយៈពេល ១០ទៅ​១៥​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ មាន​សិល្បៈ​សហសម័យ(ខ្មែរ)​ដែល​ល្អៗ និង​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាច្រើនដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ និង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បង្ហាញ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី»។

អ្នក​ស្រី​បន្ថែម​ថា នេះ​គឺ​ជា​ឱកាស​ដ៏​ល្អ​ក្នុង​ការ​នាំ​យក​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​នានា​មក​ដាក់​បង្ហាញ​រួម​គ្នា​ក្នុង​ពិព័រណ៍​តែ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

«ខ្ញុំ​ក៏​គិត​ថា​វា​គឺ​ជាឱកាស​មួយ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ផង​ដែរ​ ថា​តើ​វា​មាន​អត្ថន័យ​ដូច​ម្ដេច​ចំពោះការណ៍​ដែល​យើងយក​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​សហសម័យ​ទៅ​ដាក់​ជិត​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​បុរាណ(ក្នុង​សារមន្ទីរ​ជាតិ​) ហើយ​ថា​តើ​នេះ​មាន​អត្ថន័យ​ដូច​ម្ដេច​សម្រាប់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន និង​ថា​តើ​យើង​អាច​ធ្វើ​អ្វី​បាន​ដើម្បីបន្ត​គាំ​ទ្រ​ឲ្យ​មានទស្សនីយភាព​នៃ​សិល្បៈ​សហសម័យ»។

ការ​តាំង​ពិព័រណ៍​នេះ​ នឹង​ដាក់​បង្ហាញស្នាដៃ​សិល្បៈ​ចំនួន​១៧​ស្នាដៃ​ក្នុង​ទម្រង់​ខុសៗ​គ្នា​រួម​មាន វីដេអូ រូបថត រូបចម្លាក់ រូបភាព និង​រូប​ផ្គុំ​នានា។ អត្ថន័យ​រួម​នៃ​ការ​តាំង​ពិព័រណ៍​នេះ​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ការ​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា ខាង​ផ្នែកសង្គម វប្បធម៌ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ឆ្លង​កាត់​អស់​រយៈ​ពេល​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​ និង​ជា​កត្តា​ដែល​ជះ​ឥទ្ធិពល​ដល់​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន។

ស្នាដៃ​សិល្បៈ​១​ក្នុង​ចំណោម​ស្នាដៃ​ទាំង​១៧ គឺ​ជា​ខ្សែ​វីដេអូ​ឯកសារ​ខ្លី​មួយ​ផលិត​ដោយ​សិល្បករ​វ័យ​២៩​ឆ្នាំ គឺ​លោក នាង កាវីច។ វីដេអូ​ឯកសារ​នេះ​រៀបរាប់​អំពី​ដំណើរ​ជីវិត​របស់​គ្រួសារ​ខ្មែរ​មួយ​ដែល​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ ទៅ​ជ្រក​កោននៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ដើម្បី​ស្វែងរក​ជីវិត​ថ្មី។

ឈុត​មួយ​ក្នុង​វីដេអូ​ឯកសារ​របស់​លោក​នាង កាវីច​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «លីម វី» នៅ​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី វី ​នៅ​ផ្ទះ​រៀបចំ​បន្លែ​ពី​ល្ងាច​ដើម្បី​យក​ទៅ​លក់​នៅ​ផ្សារ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នៅ​ក្រុង​ Brisbane ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ (Courtesy photo៖ នាង កាវីច)
ឈុត​មួយ​ក្នុង​វីដេអូ​ឯកសារ​របស់​លោក​នាង កាវីច​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «លីម វី» នៅ​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី វី ​នៅ​ផ្ទះ​រៀបចំ​បន្លែ​ពី​ល្ងាច​ដើម្បី​យក​ទៅ​លក់​នៅ​ផ្សារ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នៅ​ក្រុង​ Brisbane ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ (Courtesy photo៖ នាង កាវីច)

លោក កាវីច ​បាន​ប្រាប់​ VOA​ ​ខ្មែរ​ថា៖ «ការងារ​ទាំង​អស់​ដែល​ពួក​យើង​ធ្វើ​ហ្នឹង​ សំខាន់​បំផុត​គឺ​យើង​ចង់​ឲ្យ​ប្រជាជន​ដែល​ជា​ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​ហ្នឹង​បាន​ឃើញ ហើយ​ស្នាដៃ​របស់​យើង​ភាគ​ច្រើន​ធ្វើ​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្នឹង​គឺប្រជាជន​ខ្មែរ​យើង​គាត់​អត់​បាន​មើល​ទេ។ អីចឹង​មាន​ន័យ​ថា អា​ហ្នឹង​ វា​ជា​ចន្លោះ​ប្រហោង​មួយ​ដែល​គួរ​តែ​គិត»។

ស្នាដៃ​សិល្បៈមួយ​ទៀត​គឺ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​The Buddhist Bug ​ដែលជា​គម្រោង​ផ្សព្វផ្សាយ​ចម្រុះមួយ​ផលិត​ដោយ​សិល្បករ​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ គឺ​អ្នក​ស្រី អានីដា យឺ​អាលី។

អ្នក​ស្រី​បាន​ប្រាប់​ថា ស្នាដៃ​សិល្បៈ​មួយ​រាង​ដូច​សត្វដង្កូវ ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ពី​ក្រណាត់​ពណ៌​ទឹក​ក្រូច ដែល​ច្នៃ​ឡើង និង​ស្លៀក​បង្ហាញ​ដោយ​អ្នក​ស្រី​ផ្ទាល់ ​គឺ​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅ​លើមរតក​បញ្ចូល​គ្នានៃ​ពុទ្ធសាសនា និង​សាសនា​ឥស្លាម​របស់​អ្នក​ស្រី។

«ពិព័រណ៍​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​មួយ​នេះ ខ្ញុំ​គិត​ថា ជា​ពិព័រណ៍​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ពិព័រណ៍​សិល្បៈ​សហសម័យសំខាន់ៗ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា»។

ស្នាដៃ​របស់​អ្នក​ស្រី Anida Yoeu Ali ជា​ប្រភេទ​វីដេអូ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤។ (Courtesy photo៖ Anida Yoeu Ali និង InCube Arts )
ស្នាដៃ​របស់​អ្នក​ស្រី Anida Yoeu Ali ជា​ប្រភេទ​វីដេអូ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤។ (Courtesy photo៖ Anida Yoeu Ali និង InCube Arts )

អ្នក​ស្រី​បន្ត​ថា៖ «ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​បែប​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​ខ្ញុំ​បាន​រស់នៅ​ទី​នោះ​អស់​រយៈពេល​៦ឆ្នាំ​មក​ហើយ ហើយ​ខ្ញុំ​ឃើញ​ទស្សនីយភាព​សិល្បៈ​សហសម័យ​ផុស​ឡើង​ បាត់​ទៅ​វិញ ហើយ​ក៏​ផុស​ឡើង​មក​វិញ​ទៀត ដោយសារ​តែ​ធនធាន​ក៏​មាន​កំណត់ ហើយ​ការ​គាំទ្រ​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​មាន​តិច​តួច​ទៀត»។

ដូច្នេះ អ្នក​ស្រី​បន្ថែម​ថា ការ​ដាក់បង្ហាញ​តែ​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​សហសម័យដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ខ្មែរ និង​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស នៅ​ក្នុង​ទី​កន្លែងដូច​ជា​សារមន្ទីរជាតិ​ ដែលមាន​អត្ថន័យ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​សំខាន់​បែប​នេះ ពិត​ជា​«រឿង​ធំ​ដុំ​ណាស់»។

ពិព័រណ៍​ដែល​មាន​រយៈពេល​២ខែ​នេះ​គឺ​ជាកិច្ចសហការ​រវាង​ស្ថានទូត​អូស្ត្រាលី​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា ក្រសួង​វប្បធម៌​និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ ​និង​សារមន្ទីរ​ជាតិ​កម្ពុជា។

លោក គង់ វីរៈ ប្រធាន​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់​ VOA​ ខ្មែរ​ថា ពី​ដើម​ឡើយ ការ​ដាក់​តាំង​វត្ថុបុរាណ ក៏​ដូច​ជា​ពិព័រណ៍​សិល្បៈ​នានា​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរជាតិ​ ភាគ​ច្រើន​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ស្នាដៃដែល​មាន​បរិបទ​បុរាណ ដូច្នេះ​លោក​យល់​ថា​ ការ​ដែល​មាន​ពិព័រណ៍​សហសម័យ​បែប​នេះ​ គឺ​ជា​រឿង​មួយ​ដ៏​សំខាន់។

«អីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ទទួល​សំណើ​ហ្នឹង​ភ្លាម​ថា​គួរ​តែ​មាន​អីចឹង​ដើម្បី​រៀប​ប្ដូរ​បរិបទ​ថ្មី​មួយ​ ឲ្យ​សារមន្ទីរជាតិ​យើង មិន​មែន​ផ្ដោត​តែ​លើ​រឿង​អ្វី​ដែល​ជាអតីតកាល​ទេ ​ឲ្យ​មាន​អ្វី​ដែល​ជា​អនាគត​កាល យើង​ចាប់​ផ្ដើមទៅ​ថ្ងៃ​មុខ»។

លោក​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ផង​ដែរ​ថា៖ «បើ​សិន​ជា​គាត់​មាន​គំនិត​ចង់​ពិព័រណ៍​ ពី​មុន​មក​គាត់​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​ដៃ​គូ ជា​ស្ថាប័ន​ផ្សេងៗ​ដែលមិន​មែន​ជា​ស្ថាប័ន​ជាតិ ក៏​ប៉ុន្តែសម្រាប់​យើង​សព្វថ្ងៃ​ យើង​យល់​ថា​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ជា​កន្លែងមួយ​ដែលមាន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ដែល​គាត់​មក​ទស្សនា​ ដូច្នេះ​នេះ​ជា​ឱកាសដែល​គាត់​អាចបង្ហាញ​ស្នាដៃ​ផង​ហើយ​វា​ជា​មោទនភាព​ដែរ​ ដែល​ថា​សិល្បករ​ខ្មែរ​ក៏​មានក្រុម​ជាសិល្បករ​សហសម័យ​ដែរ»។

លោក​គង់​ វីរៈ​ក៏​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា សារមន្ទីរជាតិ​ស្វាគមន៍​រាល់​ស្នាដៃ​ទាំង​បុរាណ និង​សហសម័យ​ដែលផលិត​ដោយ​សិល្បករ​និង​សិល្ប​ការិនី​ខ្មែរ៕

XS
SM
MD
LG