ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ជម្លោះ​ដែនទឹក​របស់​ចិន​បណ្តាល​មកពី​សេចក្តី​ត្រូវការ​ថាម​ពល


នាវា​ពិឃាដ​មួយ​របស់​កង​នាវា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​នៃ​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​​​ចិន បាញ់​កាំជ្រួច​ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​ការ​ហាត់​សម​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។

រដ្ឋា​ភិបាល​ចិន ​បាន​និយាយ​សម្រាល​ដល់​ជម្លោះ​ដែន​សមុទ្រ​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​ប្រទេស​ជិតខាង​នៅក្នុង​តំបន់​ ទោះបី​នៅ​អះអាង​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​ខ្លួន​លើ​ប្រជុំ​កោះ​ក្នុង​សមុទ្រ​ភាគខាងកើត​និង​ខាងត្បូង​ដែល​បាន​ទាមទារ​ដោយ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ក៏​ដោយ។

នៅពេល​ដែល​ប្រទេស​ចិន​បាន​ចេញផ្សាយ​កាល​ពី​ពេលថ្មី​ៗ​នេះ​នូវ​ឯកសារ​ស​ការពារ​ប្រទេស​រយៈ​ពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​ម្តង​របស់​ខ្លួន​ ចិន​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ដែន​សមុទ្រ​ទី​មួយ​របស់​ខ្លួន​គឺ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ ជា​កោះ​គ្រប់គ្រង​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ចាត់ទុក​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ដែនដី​របស់​ខ្លួន។

ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​ដែន​សមុទ្រ​មួយ​ដែល​មាន​ការចាប់​អារម្មណ៍​បន្តិច​បន្តួច​គឺ​ប្រជុំ​កោះ​ដែល​មាន​ការឈ្លោះ​ប្រកែក​នៅ​ជុំវិញ​ប្រទេស​ចិន។

ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ មាន​ប្រជុំ​កោះ​ Spratly​ និង ​Paracel ។ ប្រជុំ​កោះ​ Spratly ​ជា​ទីខ្ពស់​ដ៏​ធំ​ដែល​ពោរពេញ​ទៅដោយ​ផ្ទាំង​ថ្ម​នៅ​ក្រោម​ផ្ទៃ​ទឹក​ដែល​បាន​ទាមទារ​ដោយ​ប្រទេស​ប្រ៊ុយណេ (Brunei) ​ចិន ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) និង ហ្វ៊ីលីពីន (Philippines) ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ និង​ប្រទេស​វៀតណាម។ Paracel​ ជា​ប្រជុំ​កោះ​តូច​ជាង​ ដែល​បាន​ទាមទារ​ដោយ​ប្រទេស​ចិន​ កោះ​តៃវ៉ាន់​ និង​ប្រទេស​វៀតណាម។

ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងកើត​ ចិន​និង​ជប៉ុន​ បាន​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង​អំពី​ថា​តើ​ប្រទេស​ណា​កាន់កាប់​ប្រជុំ​កោះ​ទាំងអស់​នោះ​ដែល​ភាសា​ចិន​ហៅ​ថា​ ដ្យៅ-យូ​(Diao-yu)​ ហើយ​ភាសារ​ជប៉ុន​ហៅ​ថា​សេនកាគុ​ (Senkaku) ។

ប្រជុំ​កោះ​ទាំងអស់​នោះ​នៅជិត​ផ្លូវ​ដឹក​ជញ្ជូន​តាម​សមុទ្រ​ដ៏​សំខាន់​ហើយ​នឹង​តំបន់​នេសាទ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​សំខាន់ៗ។ ប៉ុន្តែ​ សំខាន់​ជាង​នោះ​ទៅ​ទៀត​ ប្រជុំ​កោះ​ទាំង​អស់​នោះ ​ត្រូវ​គេ​ជឿជាក់​ថា​ស្ថិត​នៅ​ពី​លើ​អណ្តូង​ប្រេង​ដ៏​ធំ។

លោក​ Gebe​ Collins​ ជា​អ្នក​ឯកទេស​ខាង​របស់​ប្រើប្រាស់​ដែល​ធ្វើ​ការវិភាគ​លើ​គេហ​ទំព័រ​ហៅថា​ China ​SignPost ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​លោក​គិត​ថា​ការស្រេក​ឃ្លាន​ថាមពល​របស់​ចិន ​ជា​ការពន្យល់​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ចំពោះ​ការ​ដែល​ចិន​ចង់​ថែរក្សា​អធិបតេយ្យភាព​លើ​ប្រជុំ​កោះ​ទាំងអស់​នោះ។

«ប្រេង​មួយ​ធុងៗ​ដែល​អស់​លោក​អ្នក​ អាច​ផលិត​មកពី​តំបន់​ផ្ទៃទឹក​របស់​អស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់​ យ៉ាងហោច​ណាស់​ក៏​ជា​ប្រេង​មួយធុង​ដែល​អស់​លោក​អ្នក​មិន​ចាំបាច់​នាំចូល​មកពី​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ»។

លោក​ Collins ​ចង្អុល​បង្ហាញ​ថា​ការផលិត​ប្រេង​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​របស់​ចិន​កំពុង​ចាប់​ផ្តើម​ធ្លាក់ចុះ​ហើយ​ថា​ប្រទេស​នេះ​ នឹង​ត្រូវការ​រក​មើល​ទីកន្លែង​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្នុង​ពេលឆាប់​ៗនេះ។

មូលហេតុ​ដ៏​សំខាន់​មួយទៀត​ដែល​ប្រទេស​ចិន​ទាមទារ​យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​ប្រជុំ​កោះ​មាន​ជម្លោះ​នោះ​ គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មោទនភាព​របស់​ប្រទេស​ជាតិ។ លោក​ Li​ Mingjiang ​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​ខាង​វិទ្យាសាស្រ្ត​នយោបាយ​នៅ​សាលា​សិក្សា​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ​ Rajaratnam ​ក្នុង​ប្រទេស​សឹង្ហបូរី​ និយាយ​ថា​ មនោសញ្ចេតនា​នេះ​បាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កាល​ពីពេលថ្មី​ៗនេះ​នៅពេល​ដែល​ចិន​គិត​ថា​មហា​អំណាច​លោក​ខាង​លិច​បាន​ឆ្លៀត​កេង​ប្រយោជន៍​ពី​បញ្ហា​នេះ។

«ហើយ​ នេះ​ជា​ការពិត​មាន​ការទាក់ទិន​ទៅនឹង​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថា​សតវត្សរ៍​នៃ​ការ​អាម៉ាស​មុខ។ ហើយ​ ប្រជាពល​រដ្ឋ​ចិន​ជា​ច្រើន​គិត​ថា​កាល​ពីអតីតកាល​ ចិន​ជា​ប្រទេស​ទន់ខ្សោយ​ហើយ​ខ្លួន​មិន​អាច​ត្រួតត្រា​ឬ​ប្រកួត​ប្រជែង​ជាមួយ​មហា​អំណាច​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ភាគខាង​ត្បូង​ដើម្បី​ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ចិន។ ប៉ុន្តែ​ ឥឡូវ​នេះ​ ខ្លួន​កំពុង​កាន់តែ​ខ្លាំង​ទៅ​ៗ​ហើយ​វា​ជា​ពេល​វេលា​ដើម្បី​ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន»។

ផល​ប្រយោជន៍​ទាំង​ពីរ​នេះ​ត្រូវបាន​លើក​យក​មក​ធ្វើ​ជា​គោល​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​របស់​ចិន​លើ​ប្រធានបទ​នេះ។

លោក​ស្រី​ Jiang ​Yu ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ចិន​បាន​ត្រូវ​គេ​សួរ​ពីគោល​ជំហរ​របស់​ចិន​កាលពី​ខែ​មុន​លើ​ការរុករក​ប្រេង​របស់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​នៅក្នុង​តំបន់​ប្រជុំ​កោះ​ Spratly​ ដែល​មាន​ជម្លោះ​នោះ។

លោក​ស្រី​ Jiang ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ចិន​ ជា​ម្ចាស់​លើ​អធិបតេយ្យភាព​មានជម្លោះ​លើ​ប្រជុំ​កោះ​ Nansha​ ជា​អ្វី​ដែល​ចិន​ហៅ​ថា​ប្រជុំ​កោះ​ Spratlys។

លោក​ស្រី​និយាយ​ទៀត​ថា​សកម្មភាព​រុករក​ប្រេង​និង​ឧស្ម័ន​ដោយ​ប្រទេស​ឬ​ក្រុមហ៊ុន​ណាមួយ​នៅក្នុង​ផ្ទៃ​ទឹក​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​យុត្តាធិការ​របស់​ចិន​ ដោយ​មិន​មាន​ការអនុញ្ញាតពី​រដ្ឋាភិបាល​ចិន ​ជា​ការរំលោភ​លើ​អធិបតេយ្យភាព​ សិទ្ធិ​និង​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ចិន។ លោកស្រី​ និយាយ​ទៀត​ថា​ចិន​ចាត់ទុក​សកម្មភាព​បែប​នេះ​ជា​ការខុស​ច្បាប់។

ប្រទេស​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ជា​ច្រើន​ កំពុង​តាមដាន​មើល​យ៉ាង​ដិតដល់​ដល់​សកម្មភាព​នាវា​របស់​ចិន។

លោក​ឧត្តមនាវី​ឯក​ Robert​ Williard​ មេ​បញ្ជាការ​នៃ​ទីបញ្ជាការ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​មហា​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ​បាន​ប្រាប់​គណៈ​កម្មាធិការ​របស់​សភា​តំណាងរាស្រ្ត​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ថា​ ទោះបី​មាន​ការប្រឈមមុខ​រវាង​នាវា​អាមេរិកាំង​និង​ចិន​កម្រ​កើតមាន​ឡើង​ក៏ដោយ​ មាន​មូលហេតុ​ខ្លះ​ដែល​ត្រូវ​តែ​ព្រួយ​កង្វល់។

«ចិន​នៅតែ​បើក​តាម​នាវា​ខ្លះ​របស់​យើង​នៅពេល​ដែល​ពួកគេបំ​ពេញ​បេសកម្ម​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ដែនទឹក​អន្តរជាតិ​ដែល​នៅ​ក្បែរ​ប្រទេស​ចិន។ ការប្រឈម​មុខ​ដែល​បានកើត​មានឡើង​ បាន​កើតមានឡើង​ជាមួយ​ដៃគូ​នានា​និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​យើង​នៅក្នុង​តំបន់»។

លោក​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​ដល់​ឧប្បត្តិហេតុ​កាលពីពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ជាមួយ​ប្រទេស​ជប៉ុន​អំពី​ប្រជុំ​កោះ​សេនកាគុ​ ឬ ​ដៃយូ ​ហើយនឹងជាមួយ​កប៉ាល់​ហ្វីលីពីន​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ភាគខាង​ត្បូង។

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​រឿង​ចម្រូង​ចម្រាស់​ខ្លះ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​កាល​ពីខែ​កក្កដា​នៅពេល​ដែល​លោកស្រី​ Hillary ​Clinton ​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ គិត​ថា​ ប្រទេស​តវ៉ា​ទាម​ទារ​ គួរតែ​ធ្វើ​ការទាមទារ​ដែនដី​របស់​ខ្លួន​ដោយ​អនុលោម​ទៅតាម​អនុសញ្ញា​ស្តី​ពី​ច្បាប់​សមុទ្រ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។

លោក​លី​ ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​ជាតិ​សឹង្ហបូរី​ និយាយ​ថា​អត្ថាធិប្បាយ​ទាំងអស់​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​មាន​ការព្រួយ​បារម្ភ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ទៀត​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​កំពុង​ស្វះស្វែង​ធ្វើ​ការដោះ​ស្រាយ​ដែនដី​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ដោយ​ទ្វេភាគី​ ពីព្រោះ​ខ្លួន ​គិត​ថា​ខ្លួន​មាន​ឱកាស​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ទៅតាម​ការដែល​ខ្លួន​ពេញ​ចិត្ត។

«នៅ​ពេលឥឡូវ​នេះ​ ចិន​ មិន​ត្រួតត្រា​កោះ​សំខាន់​ៗ​ខ្លះ​នៅ​ប្រជុំ​កោះ​ Spratly​ ទេ​ហើយ​ខ​ជាច្រើន​របស់​អនុ​សញ្ញា​សមុទ្រ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មិន​បាន​នាំឲ្យ​មាន​ផល​ចំណេញ​សម្រាប់​ចិន​ទេ។ ដូច្នេះ​ ចិន​មាន​ការភ័យ​ខ្លាច​មួយ​ផ្នែក​ថា​ ចិន​ប្រហែល​បញ្ចប់​ដោយ​ការបាត់​បង់​កោះ​ជាច្រើន​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ ប្រសិន​បើ​ជម្លោះ​នោះ ​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​អាជ្ញា​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​នោះ»។

លោក​លី​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ទៀត​ថា ​ប្រទេស​នានា​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មាន​ការសប្បាយ​ចិត្ត​ខ្លះ ​ដែល​ឃើញ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុងជម្លោះ​ដែន​ទឹក​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​នោះ។ ប៉ុន្តែ ​លោក​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ទៀត​ថា​ ពីព្រោះ​ប្រទេស​ទាំងអស់​នៅក្នុង​តំបន់​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ពឹងផ្អែកយ៉ាង​ខ្លាំង​ទៅលើ​ប្រទេស​ចិន​ ពួកគេ​ក៏​មិន​ចង់​ឲ្យ​គេ​បង្ខំ​គាំទ្រ​ភាគី​ណា​មួយ​ទេ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ជឹង ​ប៉ូជីន

XS
SM
MD
LG