ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ក្រុមអ្នក​ឃ្លាំមើល​សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​សង្ឃឹម​លើ​លោក​John Kerry

  • សុខ ខេមរា

លោក​ចន ឃឺរី​ (John Kerry)​ សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​​អាមេរិក​ ត្រូវ​ទទួល​ការ​តែងតាំង​ពី​សភា​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ស.រ.អា.។​
វ៉ាស៊ីនតោន​៖ ​ក្រុមអ្នក​ឃ្លាំមើល​សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​ដាក់ក្តី​រំពឹង​ថា ​ដំណើរការ​សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​អាច​នឹង​ត្រូវជួយ​សង្គ្រោះ​បាន ​ប្រសិន​បើ​លោក​ចន ឃឺរី​ (John Kerry)​ សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភាអាមេរិក​ ត្រូវ​ទទួល​ការ​តែងតាំង​ពី​សភា​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ស.រ.អា.។​

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​ខ្លះ​បាន​អះអាង​ថា​ សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម ​ដែល​កំពុង​មាន​វិបត្តិ​ថវិកា​និង​ភាព​រអាក់រអួល​ជាច្រើន​ទៀតនោះ​ អាច​មានក្តី​សង្ឃឹម​ថា​ នឹង​មាន​ដំណើរការ​ល្អ​ឡើង​វិញ​ក្នុង​ករណី​ដែល​លោក​សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​ចន ឃឺរី​ (John Kerry) ​មក​ពី​រដ្ឋម៉ាសាជូសេត​ (Massachusetts) ​អាច​ត្រូវ​សភា​ស.រ.អា.​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ជា​ចុងក្រោយ​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃខាងមុខ​នេះ​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ស.រ.អា.​ថ្មី​នោះ។​

លោកសមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ចន ឃឺរី​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសតាំង​ដោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ស.រ.អា. ​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ​(Barack Obama) ​ដើម្បី​ឲ្យ​សភា​ស.រ.អា.​បោះឆ្នោត​ផ្តល់​សេចក្តី​ទុកចិត្ត​ជំនួស​លោកស្រី​ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន ​(Hillary Clinton) ​ដែល​បាន​សុំលា​ឈប់​ពីមុខ​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​ បន្ទាប់​ពី​ធ្វើការ​បាន​មួយ​អាណត្តិ​រយៈ​ពេល​បួន​ឆ្នាំ។ ​លោក​ចន ឃឺរី​ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​ ជា​អ្នក​ផ្តួចផ្តើម​គំនិត​ឲ្យ​មាន​សាលាក្តី​នេះ​ ហើយ​នឹង​ជា​អ្នក​ផ្សះផ្សារ​ រវាង​អ.ស.ប.​និង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មុន​ឆ្នាំ​២០០៣ ​ក្រោយ​ពី​ភាគី​ទាំងពីរ​ប្រទាញ​យក​ការ​គ្រប់គ្រង​សាលាក្តី​តាម​របៀប​រៀងៗ​ខ្លួន។​

លោក​បណ្ឌិតចន ស៊ីយ៉ូស៊ីយ៉ារី ​(John Ciorciari) ​សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​គោល​នយោបាយ​សាធារណៈ​នៃ​ ​Gerald Ford School ​of Public Policy​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យMichigan​ បាន​ថ្លែង​ថា៖​

«លោក​ចន ឃឺរី​ជា​ស្ថាបត្យករ​ម្នាក់​នៃ​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម។ ​លោក​បាន​ជួយ​ផ្សះផ្សារ​ការ​សម្រប​សម្រួល​លើ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​រវាង​អ.ស.ប.​ និង​មន្ត្រី​កម្ពុជា​ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៩៩​ដល់​ឆ្នាំ​២០០២។​ លោក​បាន​ផ្តល់ឲ្យ​មាន​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ចុង​ក្រោយ​មួយ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​តុលាការ​កូន​កាត់។​ ដូច្នេះ​ហើយ​លោកចន ​ឃឺរី​បាន​រួម​ចំណែក​ផ្ទាល់ និង​មាន​ឥទ្ធិពល​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជោគ​ជ័យ​នៃ​ដំណើរការ​នេះ។ ​ដូច្នេះ​ហើយ​រឿងនេះ​អាច​ជួយ​ធានា​ឲ្យ​មាន​ការ​បន្ត​ចូល​រួម​របស់​ស.រ.អា.​កាន់តែ​ខ្លាំង​ ប្រសិន​បើ​គាត់​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស»។​

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា ​លោក​ឃឺរី​ដែល​ធ្លាប់ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ម្តង​ផ្តល់​ផល​ប្រយោជន៍​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៅ​តំបន់​ឥណ្ឌូចិន​ជាយូរ​មកហើយ​ ដោយ​កើតចេញ​ពី​បទ​ពិសោធន៍​របស់គាត់​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​វៀតណាម។​

លោក​មុត ចន្ថា ​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សាលាក្តី​ ​និង​ជា​អតីត​អ្នក​បក​ប្រែភាសា​អង់គ្លេស ​សម្រាប់ការ​ចរចារ​បង្កើត​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​រវាងអ.ស.ប.​និងមន្ត្រី​កម្ពុជា បាន​អះអាងថា​លោក​ ចន ឃឺរី​បាន​សុំ​ឲ្យ​អ.ស.ប.​ដកចេញ​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន។ ​ហើយ​ទន្ទឹមគ្នា​ លោក​ក៏​បាន​ផ្តល់​រូបមន្ត​មួយ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​សម្រច​ចិត្ត​ថា​ ត្រូវ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​ចៅក្រម​កម្ពុជា​និង​បរទេស​ ឬ​រូបមន្ត​ភាគ​ច្រើន​ដាច់ខាត ​ជា​ពិសេស​ ពេល​មាន​ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចោទ​ ឬ​មិន​ប្រកាន់ ​ឬ​ចាប់​ខ្លួន ​ឬមិន​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​ឬ​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់។​ កិច្ចការ​នេះ​ត្រូវ​អនុវត្ត​ដោយ​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​និង​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​សាលាក្តី។​

ក្រោយពី​ភាគី​ទាំងពីរ​មាន​ការ​សម្រុះ​សម្រួល​ ភាគី​កម្ពុជា​និង​អ.ស.ប.​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​ឡើង​វិញ​ បន្ទាប់ពី​ជាប់​គាំង​ដំណើរ​រយៈ​ពេល​ពីរ​ឆ្នាំ។​

លោក​មុត ចន្ថា​ អ្នក​ឃ្លាំមើល​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ ​បាន​អះអាង​បន្ថែម​ថា ​បើ លោក​ចន ឃឺរី​ត្រូវ​បាន​ទទួលការ​គាំទ្រ​នោះ​ លោក​សង្ឃឹម​ថា ​លោក​ឃឺរី​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​តុលាការ​រីក​ចម្រើនហើយ​នឹង​មិន​ជាប់​គាំង​ដោយ​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ទេ។​

«ព្រោះ​លោក​បាន​យក​ចិត្តទុកដាក់​យ៉ាងច្រើន​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ចរចា​ ​រវាង​ភាគី​អ.ស.ប.​និង​ភាគីខ្មែរ​ ដែល​កាលពី​ពេល​នោះ​មានការ​ជាប់គាំង​ ហើយ​លោក​បាន​ជួយ​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​ដើម្បីឲ្យ​ដំណើរការ​ចរចា​នោះ​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ​បាន ​ហើយ​រហូត​ដល់​សម្រេច​បាន​នូវ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ស្តីពីការ​បង្កើត​សាលាក្តី​នេះ​ឡើង»។​

លោក​ឯក ថា​ អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​អះអាង​ថា​ លោក​ចន ឃឺរី​ជា​មិត្ត​ដ៏ល្អ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ​គាត់​ធ្លាប់​ មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។​

«បើ​សិន​គាត់​ត្រូវបាន​សភា​អាមេរិក​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោក​ធ្វើជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​ នេះ​ជា​សញ្ញា​មួយ​ដ៏ល្អ​សម្រាប់​ទំនាក់​ទំនង​សហ​ប្រតិបត្តិការ​ទ្វេ​ភាគី​ ទាំង​ការ​ទូត​ ក៏​ដូចជា​អ្វីដែល​ជា​កង្វះខាត​ថវិកា​នៅ​ក្នុង​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​ ព្រោះគាត់​អាច​និយាយ​ទៅកាន់​សហគមន៍អន្តរ​ជាតិ​ ជា​ផ្នែក​មួយ​សម្រាប់​ជួយ​ឲ្យ​គេ​បន្ត​សហការ​ ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​នេះ​ដំណើរការ​ដោយគ្មាន​ខ្វះ​ថវិកា​ ព្រោះ​យើង​រាល់ថ្ងៃ​នៅ​ខាង​ភាគី​ជាតិ​ យើង​ខ្វះ​ថវិកា​មួយ​ចំនួន​សម្រាប់​បើក​ឲ្យ​បុគ្គលិក​និង​មន្ត្រី​ភាគី​ជាតិ​ដែល​កំពុង​ធ្វើនៅ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​នេះ»។​

លោក​បាន​បន្ថែម​សេចក្តី​ថា​ ស.រ.អា.​ក៏​ជា​អ្នក​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ ជាអ្នក​នាំមុខ​គេ​ មុន​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ​២០០៣។​

លោក​ឆាំង ​យុ ​នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា ​ដែល​អង្គការ​របស់​លោក​ ទទួល​បាន​ថវិកា​គាំទ្រ​ពី​ស.រ.អា. ​ហើយដែល​បាន​ស្រាវជ្រាវ​និង​ផ្តល់​ឯកសារ​រាប់​លាន​ច្បាប់​ដល់​ដំណើរការ​កាត់​ទោស​ពួក​អតីត​មេ​ខ្មែរ​ក្រហម ​បាន​អះអាង​ថា​ ស.រ.អា.​មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ក្នុង​ការ​នាំខ្លួន​ពួក​អតីត​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​មក​កាត់ទោស​ ទោះជា​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​មេ​ដឹកនាំ​ ឬ​ក៏​គ្មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ។​ លោក​ថ្លែង​ថា ​ព្រោះ​នេះ​គឺ​ជា​ច្បាប់​និង​គោល​នយោបាយ​របស់​ស.រ.អា.​ដែល​បាន​អនុម័ត​រួច​ជាស្រេច ​កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៩៥។ ​លោក​ឆាំង យុ​បន្ថែម​ថា​ លោក​ចន ឃឺរី​អាច​ជួយ​មួយ​ផ្នែក​ទៀត​ ប្រសិន​បើគាត់​ត្រូវបាន​គាំទ្រ​ដោយ​សភា​ឲ្យ​ទទួល​មុខ​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស។​

«អញ្ចឹង​ខ្ញុំគិត​ថា ​ច្បាប់​នៅ​តែ​ច្បាប់។​ ហើយ​ច្បាប់នេះ​នឹង​បន្ត​អនុវត្ត​ ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ​គាត់​នឹង​ពង្រឹង​ទៅលើ​បញ្ហា​នេះ ​ដោយសារ​ថា​ គាត់​មាន​បទ​ពិសោធន៍។ ​គាត់ធ្លាប់​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ចរចា​ នៅពេល​ដែល​ការ​ចរចា​នេះ​បាន​ជាប់គាំង»។​
សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​ ដែលចូលរួម​ដោយ​អ.ស.ប.​កំពុង​កាត់​ទោស​ពួក​អតីត​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​កំពូល​ចំណាស់ៗ​៣​នាក់​គឺនួន ជា​ បងធំ​ទី២ ​ខៀវ សំផន ​ប្រមុខរដ្ឋ ​អៀងសារី ​រដ្ឋមន្ត្រីការ​បរទេស​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦​ មក ក្រោយ​ពេល​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​បង្កើត​តុលាការ​រួមគ្នា​ដើម្បី​កាត់ទោស​ជន​សង្ស័យ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជាច្រើន​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ជាង​១លាន​៧​សែន​នាក់ស្លាប់​ ដោយសារ​ការបង្អត់​អាហារ​ ការ​សម្លាប់​ និង​ការ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​ជា​ដើម​ ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ១៩៧៥​ដល់ឆ្នាំ​១៩៧៩។​

សាលាក្តីនេះ​បាន​ដំណើរការ​រអាក់​រអួល​ដោយ​សារ​ខ្វះ​ថវិកា​ទ្រង់ទ្រង់​ ជាពិសេស​ភាគីជាតិ។ ​

ការ​ខ្វះខាត​ថវិកានេះ​កើត​ឡើង​ពី​អ្វីដែល​គេ​គិត​ថា​ បណ្តាល​មក​ពី​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​រឿង​អំពើ​ពុករលួយ ​និង​ញាំញី​ដោយការ​ចោទសង្ស័យ​ថា ​មាន​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ផ្នែក​នយោបាយ​និង​ការ​បង្អាក់​ដំណើរការ​សាលាក្តី។​

សាលាក្តី​នេះ​ចំណាយ​លុយ​ជាង​១៥០​លាន​ដុល្លារ​ តែកាត់​ទោស​បាន​សំណុំ​រឿង​តែមួយ​គត់​ មក​ដល់ពេលនេះ​ គឺការកាត់ទោស​មេដឹកនាំ​ថ្នាក់ទាប​ម្នាក់​គឺ​កាំង ហ្កេចអ៊ីវ​ ហៅ​ឌុច។​ ឌុចត្រូវគេ​ស្គាល់​ថា​ ជា​អ្នកទទួល​ខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​កាប់​សម្លាប់​មនុស្ស​ជាង​១ម៉ឺន​២ពាន់​នាក់​ នៅ​ពេល​គាត់​កាន់កាប់​ជា​ប្រធាន​គុក​ទួលស្លែង​របស់​ខ្មែរក្រហម​គឺ​ស ២១៕
XS
SM
MD
LG