ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

បុណ្យ​ខួប​កំណើត​៦៥​ឆ្នាំរបស់​លោក​ស្រី​ Aung San Suu​ Kyi

  • Daniel Schearf

លោកស្រី Aung ​San ​Suu​ Kyi មេដឹកនាំចលនា​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា​ ចូល​ដល់​អាយុ​ ៦៥ ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃសៅរ៍​នេះ។ ​ក៏ប៉ុន្តែ ​ដូច​ថ្ងៃ​ខួប​កំណើត​ជាច្រើន​កន្លង​មក​ដែរ​ ខួប​កំណើតរបស់​លោក​ស្រី​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ការ​ឃុំ​ឃាំង។ រដ្ឋា​ភិបាល​យោធា​ ដែល​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ជ័យ​ជំនះ របស់​គណបក្ស​លោក​ស្រី​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩០ នោះ​ បានឃុំឃាំង​លោកស្រី​ក្នុង​ផ្ទះ​ជិត​២​ទស​វត្ស​មក​ហើយ ​ហើយ​រារាំង​មិន​ឱ្យ​លោក​ស្រី​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស់​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​ទេ។ លោក Daniel Schearf អ្នក​ឆ្លើយឆ្លង​ព័ត៌មាន​របស់​វីអូអេ​ រាយការណ៍​ពី​ទីក្រុង​បាងកក​មក​ថា ​លោកស្រី Aung ​San​ Suu​ Kyi ត្រូវ​បាន​គេ​គោរព​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ចំពោះ​ការ​តាំង​ចិត្ត​របស់​លោក​ស្រី​ចង់​ឱ្យ​មាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា។

លោក​ពិន ស៊ីសុវណ្ណ​សូម​ជូន​សេចក្តី​ប្រែ​សម្រួល​ដូច​ត​ទៅ៖

បុណ្យ​ខួប​កំណើត​ ៦៥​ ឆ្នាំរបស់​លោក​ស្រី Aung San Suu Kyi ត្រូវគេ​ប្រារព្ធ​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ ដោយ​មាន​ការ​ជួបជុំ​គ្នា​ និង​ការ​ថ្លែង​សុន្ទរក​ថា​ តាំងពី​ទី​ក្រុង​ឡុងដ៍​ទៅ​ដល់​ទីក្រុង​ម៉ានិល​ និង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ឌីស៊ី។ ​ក៏​ប៉ុន្តែ​ពិធី​នេះ​បង្ហាញ​ពី​សាមគ្គី​ភាព​ជាជាង​ការ​ប្រារព្ធ​ខួប​កំណើត។

មេ​ដឹកនាំ​គណ​បក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ National ​League​ for​ Democracy នេះ ​ បាន​ប្រារព្ធ​ខួប​កំណើត​របស់​ខ្លួន​ចំនួន​ ១៤ ​លើក​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​ជាប់​ឃុំឃាំង​ ដោយ​មាន​ការចូល​រួម​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ​ពី​ពិភព​លោក​ខាង​ក្រៅ។

កាល​ពីខែ​សីហា​ឆ្នាំ​ទៅ​ រដ្ឋាភិ​បាល​បាន​បន្ត​ពេល​ឃុំឃាំង​លោកស្រី Aung​ San ​Suu Kyi រយៈ ​ពេល​១៨​ខែ​ទៀត​ ចំពោះ​ការ​ខកខាន​មិន​បាន​ប្រាប់​អាជ្ញាធរ​ អំពី​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់​ ដែល​បាន​ហែល​ទឹកចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​លោក​ស្រី​នៅ​មាត់​បឹង ​ដោយ​គ្មាន​ការ​អញ្ជើញ។

អ្នករិះគន់​និយាយ​ថា​ បញ្ហា​នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​លេស​ដើម្បី​ឃុំឃាំង​លោក​ស្រីឱ្យ​ហួស​ការ​បោះ​ឆ្នោត ​ដ៏ចម្រូង​ចម្រាស់​ដែល​គេ​រំពឹង​ថា ​នឹងរៀបចំ​ឡើង​នា​ចុង​ឆ្នាំ​នេះប៉ុណ្ណោះ​ ។

សកម្មជន និង​អ្នក​គាំទ្រ​ បាន​ថ្លែង​នៅ​ឯ​ក្លឹប​សារ​ព័ត៌មាន​នាទីក្រុង​បាងកក​ កាល​ពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ​ ដោយ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​ក្រុង​រ៉ង់ហ្គូន​ដោះ​លែង​លោកស្រី Aung​ San ​Suu​ Kyi ហើយ​ឱ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​នេះ ​ព្រម​ចរចា​ជាមួយ​លោកស្រី​ និង​ក្រុម​ប្រឆាំង។

លោក Ron ​Hoffman ឯកអគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​ប្រទេស​កាណាដា​ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​លោកស្រី Aung San​ Suu​ Kyi គឺ ​ជា​ជន​បរទេស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ជន​បរទេស​ដ៏​កម្រ​ ដែល​ត្រូវបាន​ផ្តល់ឋានៈ​ជា​ពលរដ្ឋ​កាណាដា ​ជា​កិត្តិយស​សម្រាប់​កិច្ចការ​របស់លោកស្រី​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅប្រទេស​ភូមា។

«ថ្ងៃនេះ យើង​បញ្ជាក់​ជាថ្មី​នូវការ​តាំងចិត្ត​របស់​យើង​ ក្នុង​ការ​បន្ត​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​ទៅ​មុខ​ទៀត។​ រដ្ឋាភិ​បាល​កាណាដា​ នឹង​បំពេញ​កិច្ចការ​របស់​ខ្លួនដើម្បី​ធានា​ថា​ ​យើង​ធ្វើសកម្ម​ភាព​តាម​ពាក្យ​សម្តី​របស់​យើង ។​ រហូតដល់​ទី​បញ្ចប់ ​ប្រទេសកាណាដា​ បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម និង​បន្តដាក់​ទណ្ឌកម្ម​តឹងតែង​បំផុត​ក្នុងពិភព​លោក​ ទៅលើ​របប​យោធា​របស់ប្រទេស​ភូមា»។

សរអ និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ផ្សេងៗទៀត​ ក៏​បាន​ដាក់​ទណ្ឌ​កម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅលើ​ប្រទេស​ភូមា​ដែរ​ ចំពោះការ​ខកខាន​របស់​ប្រទេស​នេះ ​មិន​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​នោះ។

មានអ្នក​ទោស​នយោបាយ​ជាង ​២១០០​ នាក់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា ដែលរួម​មាន​លោកស្រី Aung​ San ​Suu Kyi ហើយ​ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​ចងក្រង​ឯកសារ​ថា ​មាន​ការ​រំលោភ​បំពាន​ដោយ​យោធារាល​ដាល​ឡើងៗ។

លោក George Kent អ្នក​ប្រឹក្សា​ផ្នែក​នយោបាយ​នៃ​ស្ថានទូតអាមេរិកនៅ​ទីក្រុង​បាងកក​ អានសេចក្តីថ្លែង​ការណ៍​ក្នុងនាមរដ្ឋា​ភិបាលអាមេរិក​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖

«ដូច​លោក Nelson​ Mandela កាល​ពី​២០​មុន ​ពេល​លោក​ដើរ​ចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ ​ហើយ​ឥឡូវ​នេះ​ ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​នេះ​បាន​រីក​ចម្រើន​រុងរឿង​ ហើយ​រៀបចំ​ទទួល​ការ​ប្រកួត​បាល់ទាល់​ពិភពលោក​ ដូច្នេះ​លោកស្រី Aung​ San ​Suu ​Kyi អាច ​ជា​ដៃគូ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ ដើម្បី​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ប្រកប​ដោយ​ជោគជ័យ​ ក្នុង​តំណាក់​កាល​អន្តរកាល​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​អនាគត​ប្រសើរ​ឡើង​ ដោយ​គ្មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់ ឬ​ការ​សងសឹក​គ្នា» ។

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​នេះ​ក៏​និយាយ​ដែរ​ថា ​ សរអ​ សូមសម្តែងសាមគ្គី​ភាព​ជាមួយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ប្រទេស​ភូមា​ គោរព​ដល់​ចលនា​តស៊ូ​អហិង្សា​របស់​លោក​ស្រី Aung​ San ​Suu Kyi ដើម្បី ​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ ​ ហើយ​វា​ជា​សោក​នាដ​កម្ម​មួយ​ដែល​រដ្ឋា​ភិបាល​យោធា​របស់​ប្រទេស​ភូមា​មើល​មិន ​ឃើញ​ថា​ លោកស្រី​ជា​គន្លឹះ​ទៅរក​សន្តិភាព​ និង​ភាព​សម្បូរ​រុង​រឿង​ទេ​ បែរជា​យល់​ថា ​លោក​ស្រី​ជា​ឧបសគ្គ​ទៅ​វិញ។

គេ​ជឿ​ថា​ លោក​ស្រី Aung ​San ​Suu​ Kyi គឺ ​ជា​ឥស្សរ​ជន​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ឥស្សរ​ជន​ខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ​ ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គោរព​ដោយ​អ្នក​គាំទ្រ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​និង​ដោយ​ក្រុម​ ជនជាតិ​ ដែល​ប្រឆាំង​រដ្ឋា​ភិបាល។

Zipporah Sein​ (zip-POR-uh sayn) គឺ​ជា​អគ្គ​លេខាធិការ​របស់​សហភាព​ជាតិ​ការ៉ែន Karen​ National ​Union ដែលជា​សាខា​នយោបាយ​របស់​ក្រុម​ជនជាតិ​ធំ​បំផុត​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​យោធា​នៅ​ប្រទេស​ភូមា។

«ប្រជាជន​ភូមា​នឹង​នៅតែ​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ លុះត្រា​តែ​ការ​បង្រួប​បង្រួម​ជាតិ​ និង​ការ​ចរចា​ពិត​ប្រាកដ​ចាប់​ផ្តើម​ដំណើរ​ការ។​បើ​របប​យោធា​បន្ត​បដិសេធ​ ទាំងស្រុង​ នោះ​យើង​អំពាវនាវ​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​ប្រកាស​ប្រឆាំង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ ​ហើយ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ទេ»។

រដ្ឋាភិបាល​និយាយ​ថា ​ការ​បោះឆ្នោត​សភា​តំណាង​រាស្ត្រ ​ដែល​មិន​ទាន់​កំណត់​កាល​បរិច្ឆេទ​នៅ​ឡើ​យនោះ​ គឺ​ជាផ្នែក​មួយ​នៃ​ផែនការ​ឆ្ពោះ​ទៅរក​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​។

ក៏​ប៉ុន្តែ​អ្នក​ទិទៀន​និយាយ​ថា ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​រៀបចំឡើង​ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​កាន់កាប់​ដោយ​យោធា​នេះ​ មាន​រូប​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ​ រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ដែល​ព្រាង​ឡើង​ដោយ​យោធា ​ធានា​ឱ្យ​ផ្នែក​កង​ទ័ព​មាន​អាសនៈ​១ភាគ៤​នៃ​អាសនៈ​ទាំងអស់នៅ​ក្នុង​សភា តាំង​ពី​មុន​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ម៉្លេះ។

មេដឹកនាំ​យោធា​បាន​ដោះ​ឯក​សណ្ឋាន​របស់​ខ្លួន ​ ចូលរួម​ជា​ជន​ស៊ីវិល​ប្រកួត​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​យក​អាសនៈ​ដែល​នៅសល់ ក៏​ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​គេ​ជឿ​ជា​ទូទៅ​ថា ​មន្ត្រី​ទាំង​នេះ​នៅ​តែ​ស្មោះ​ត្រង់​នឹង​កង​ទ័ព។

ក្នុង​ខែ​ឧសភា​រដ្ឋាភិបាល​បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ National ​League​ for ​Democracy របស់​លោកស្រី Aung ​San ​Suu Kyi ដោយលើក​ហេតុផល​ថា ​មក​ពី​គណបក្ស​នេះ​មិនព្រម​បណ្តេញ​លោកស្រី ​និង​អ្នកទោស​នយោបាយ​ផ្សេង​ទៀត​ចេញ​ពី​គណ​បក្ស ​ហើយ​មិនព្រម​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត។

គណបក្សសម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​បាន​ឈ្នះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ នៅ​ប្រទេស​ភូមា​កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៩០​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ផ្នែក​យោធា​មិន​ទទួល​ស្គាល់​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​នោះ​ទេ៕

XS
SM
MD
LG