ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

​សហភាព​អាហ្វ្រិក​តែង​តាំង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​​ប្រមុខរដ្ឋ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​កូតឌីវ័រ​

  • Scott​ Stearns

ប្រធានាធិបតី​ប្រទេស​ម៉ាឡាវី និង​ប្រធាន​សហភាព​អាហ្វ្រិក Bingu wa Mutharika​ (ជួរ​មុខ​ទី​២​រាប់​ពី​ឆ្វេង) ឈរ​ជាមួយ​នឹង​​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ Ban Ki-moon ខណៈ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ឈរ​ថត​រូប​ជុំ​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​ប្រមុខ​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​

សហភាព​អាហ្វ្រិក​ (African​ Union)​ បាន​តែង​តាំង​ប្រមុខរដ្ឋ​ប្រាំ​រូប​ ដើម្បី​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​ដោះ​ស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​កូតឌីវ័រ​ (Cote​ d’Ivoire)។សហភាព​អាហ្វ្រិក​រំពឹង​ថា​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ​នឹង​បញ្ចប់​កិច្ចការ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ខែ។

មេ​ដឹកនាំ​នៃ​ប្រទេស​ ប៊ួរគីណា​ ហ្វាស់សូ​ (Burkina​ Faso)​ ឆាត (Chad)​ មោរីតានី​ (Mauritania) ​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង​ និង​ តង់ហ្សានី​ (Tanzania)​ នឹង​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​ប្រធាន​សហភាព​អាហ្វ្រិក​បច្ចុប្បន្ន​ និង​មេ​ដឹក​នាំ​សហគមន៍​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច​ហៅ​ ECOWAS។

ក្រុម​ប្រឹក្សា​រំពឹង​ថា ​នឹង​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​មួយ​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យគេ​ធ្វើ​តាម​ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​រវាង​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​តំណែង​ លោក​ ឡូរ៉ង់ត៍​ បាក់បូ​ (Laurent​ Gbagbo)​ និង​ អ្នក​ឈ្នះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ខែ វិច្ឆិកា ដែល​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​ស្គាល់​ លោក​អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ អាឡាសាន​ វ៉ាតារ៉ា​ (Alassane​ Ouattara)។

លោក​ មោហាម៊ែដ​ អ៊ូលដ៍​ អាប់ឌែល​ អាហ្ស៊ិស​ (Mohamed​ Ould​ Abdel​ Aziz)​ ប្រធានាធិបតី​ប្រទេស​មោរីតានី​ ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ និង​សន្តិភាព​របស់​សហភាព​អាហ្វ្រិក។

លោក​ប្រធានាធិបតី​ អាហ្ស៊ិស​ ថ្លែង​ថា​ មធ្យោបាយ​តែ​មួយ​ដើម្បី​ស្រែង​រក​ដំណោះស្រាយ​អាហ្វ្រិក​សម្រាប់​បញ្ហា​អាហ្វ្រិក​ គឺ​តាម​រយៈ​គតិ​បណ្ឌិត​ វប្បធម៌​ និង​តម្លៃអាហ្វ្រិក។​ លោក​ថ្លែង​ថា​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​សហភាពអាហ្វ្រិក​នឹង​ដោះ​ស្រាយ​វិបត្តិ​នេះ​តាម​មធ្យោបាយ​មួយ​ដែល​អាច​រក្សា​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សន្តិភាព​បាន។​ លោក​ប្រធានាធិតី​ថ្លែង​ថា​ កិច្ច​ការ​របស់​ក្រុម​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ហើយ​ ក្នុង​ពេល​តិច​ជាង​មួយ​ខែ​ ហើយ​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ក្រុម​នេះ​នឹង​តម្រូវ​ឲ្យ​ជនជាតិ​កូតឌីវ័រ​ទាំង​អស់​ធ្វើ​តាម។

ថ្ងៃ​កំណត់ និង​សេចក្តី​សន្និដ្ឋាន​ជា​មុន​ របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ថា​ សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ខ្លួន​នឹង​មាន​គេ​ធ្វើ​តាម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កូតឌីវ័រ​ ប្រហែល​ជា​មាន​ការ​លំបាក​នឹង​យក​ទៅ​អនុវត្ត​ បើ​យើង​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​បរាជ័យ​នៃ​ការសម្រប​សម្រួល​កាល​ពី​មុនៗ​ និង​ការ​បែក​បាក់​គ្នា​រវាង​មេ​ដឹកនាំ​អាហ្វ្រិក​ខ្លួន​ឯង​ អំពី​មធ្យោបាយ​ដ៏​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ។

ប្រធានាធិបតី​ប្រទេស​ នីហ្សេរីយ៉ា​ លោក​ ហ្គុដ​ឡិក​ ហ្សណាទិន​ (Goodluck​ Jonathan)​ ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធាន​ ECOWAS។​ លោក​គំរាម​ចង់​ប្រើ​សកម្មភាព​យោធា​ដើម្បី​ដក​លោក​ បាក់​បូ​ ពីព្រោះ​ ECOWAS​ ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក​ វ៉ាតារ៉ា​ ជា​ប្រធានាធិបតី​ជាប់​ឆ្នោត​ត្រឹម​ត្រូវ​របស់​ប្រទេស។

ប្រធានាធិតី​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង​ លោក​ ចេកុប​ ហ្ស៊ូម៉ា​ (Jacob​ Zuma)​ ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ដែរ។​ លោក​ថ្លែង​ថា​ អ្នក​សម្រប​សម្រួល​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ត្រូវ​យក​សេចក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​លោក បាក់បូ​ អំពី​យុត្តិធម៌​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ទៅ​ពិចារណា​ដែរ។​ ជ័យ​ជនះ​របស់​លោក​ បាក់បូ​ នៅ​ក្នុង​ការ​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ថ្មី​ គឺ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​បាន​លប់​ចោល​សន្លឹក​ឆ្នោត​ជិត​ ១០​ភាគរយ​ នៃ​ឆ្នោត​ទាំង​អស់​ដែល​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ចាត់​ទុក​ជា​ឆ្នោត​ក្លែង​ក្លាយ។ ​ប្រធាន​គណកម្មការ​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ លោក​ ហ្សង់​ ពិង​ (Jean​ Ping) ថ្លែង​ថា​ សហភាព​សម្រេច​តែង​តាំង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ ដោយ​មក​ពី​មេ​ដឹក​នាំ​មាន​ការ​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​អំពី​ការ​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព។​ លោក​បន្ត​ថា៖

«លោក​អ្នក​ដឹង​ពី​ស្ថានការណ៍​នៅ​កូតឌីវ័រ​ទេ បើ​លោក​អ្នក​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព​ពេល​នេះ​ គឺ​នឹង​មាន​ភាព​វឹកវរ និង​ការ​សម្លាប់​គ្នា។​ ដូច្នេះ​ យើង​នឹង​ប្រើ​មធ្យោបាយ​គ្រប់​យ៉ាង​ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​លទ្ធផល​ដូច​គ្នា​ គឺ​រក្សា​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។​ ខ្ញុំ​ជឿ​ជាក់​ថា​ យើង​នឹង​បាន​សម្រេច​ជោគជ័យ​លើស​ពី​ការ​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព»។

អគ្គលេខាធិការ​អសប​ លោក​ បាន់​ គី-មូន​ ថ្លែង​ថា​ លោក​ជំទាស់​ខ្លាំង​នឹង​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​ណា​មួយ​ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោតឡើង​វិញ​ ពីព្រោះ​លទ្ធផល​ទាំង​នេះ​បាន​ទទួល​សេចក្តី​បញ្ជាក់​ពី​គណកម្មការ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​រួច​ទៅ​ហើយ​ ហើយ​បាន​ទទួល​សុពលភាព​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ផែនការ​សន្តិភាព​សម្រាប់​កូតឌីវ័រ។​ នៅ​ឯ​សន្និសីទ​កំពូល​របស់​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ អេត្យូពី​ (Ethiopia)​ លោក​ បាន់​ គី-មូន​ បាន​អំពាវនាវ​ជា​ថ្មី​ទៀត​ឲ្យ​លោក​ បាក់បូ លះ​បង់​អំណាច។​ លោក​ថ្លែង​ថា៖

«ភាព​ទាល់​ច្រក​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​ទេ បើ​នៅ​មាន​កាន់​តែ​យូរ​ទៅ​ នឹង​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​កាន់​តែ​ខ្លាំងឡើង។​ ខ្ញុំ​ស្វាគមន៍​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ខែ​តាម​រយៈ​កិច្ច​ការ​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ។​ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ត្រៀម​ខ្លួន​ជា​ស្រេច​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធជា​មួយ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ»។

ប្រធាន​សាខា​នយោបាយ​យុវជន​របស់​លោក​ បាក់បូ​ និយាយ​ថា​ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ប្រើ​ឥទ្ធពល​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ជា​មួយ​មេ​ដឹក​នាំសហភាព​អាហ្វ្រិក​ដើម្បី​ឲ្យ​ច្រាន​ចោល​ការ​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ឡើង​វិញ។​ នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែង​ជា​លាយ​លក្ខណ៍​អក្សរ​មួយ​ លោក​ ឆាលស៍​ ប្លឺ​ ហ្គូដ៍​ (Charles​ Ble​ Goude) ​និយាយ​ថា លោក​ បាន់​ គី-មូន​ មាន​គោល​បំណង​តែ​មួយ​ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ វ៉ាតារ៉ា​ បាន​ឡើង​ជា​ប្រធានាធិបតី​នៃ​កូតឌីវ័រ។

រដ្ឋាភិបាល​ បាក់បូ​ និយាយ​ថា​ អ្នក​សម្រប​សម្រួល​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​រ៉ៃឡា​ អូឌិងហ្កា​ (Raila​ Odinga)​ នៃ​ប្រទេស​ កេនយ៉ា​ (Kenya)​ លែង​បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​ពី​ប្រទេស​កូតឌីវ័រ​ទៀត​ហើយ​ ពីព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​ បាក់បូ​ និយាយ​ថា​ លោក​ក៏​មាន​ការ​លម្អៀង​ច្រើន​ទៅ​ខាង​លោក​ វ៉ាតារ៉ា​ ដែរ។​ លោក​ អូឌិងហ្កា​ ថ្លែង​ថា​ ដំណោះ​ស្រាយ​មួយ​តាម​រយៈ​កិច្ច​ចរចា​គ្នា​ មិន​គួរ​បញ្ចូល​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ចែក​អំណាច​គ្នា​មួយ​ទេ​ ពីព្រោះ​វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ដល់​សេចក្តី​ទុក​ចិត្ត​ទៅ​លើ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​ប្រទេស​ កូតឌីវ័រ។​ លោក​អូឌិងហ្កា មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​នឹង​មិន​អាច​មាន​មូលដ្ឋាន​នយោបាយ​ដ៏​នឹង​នរ​មួយ​បាន​ទេ​ លុះ​ត្រា​តែ​យើង​ធ្វើ​ឲ្យ​វប្បធម៌​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៃ​ការ​សុខ​ចិត្ត​លះ​បង់​អំណាច​ ក្រោយ​ពី​បរាជ័យ​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ​ ដែល​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ស្វិត​ស្វាញ​ ក្លាយ​ជា​ទម្លាប់​ក្នុង​ស្រុក។​ បើ​សិន​ជា​គេ​មិន​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​របស់​អ្នក​ណា​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ការ​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹកនាំ​នៃ​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ទេ​ នោះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នឹង​ក្លាយ​ជា​ឥត​បាន​ការ​ លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នឹង​បាត់​បង់​ពន្លឺ​ ហើយ​អនាគត​នឹង​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​វឹកវរ និង​អស្ថេរភាព​ពាស​ពេញ​ប្រទេស»។

ប្រធាន​គណកម្មការ​ ECOWAS​ ថ្លែង​ថា​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ គឺ​មាន​គោល​បំណង​ស្វែង​រក​មធ្យោបាយ​ដោយ​សន្តវិធី​មួយ​ ដើម្បី​ដក​លោក​ បាក់បូ​ ចេញ​ពី​អំណាច​ ហើយ​មិន​មាន​គោល​បំណង​ដើម្បី​ដាក់​លោក​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ប្រធានាធិបតី​ស្រប​ច្បាប់​ទេ។​ មេ​ដឹកនាំ​ ECOWAS​ និយាយ​ថា​ ចំណុច​ទី​ពីរ​គឺ​មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​ដែល​យើងចាំ​បាច់​និយាយ​ទេ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ កែរ​ យ៉ាន

XS
SM
MD
LG