លោក សម រង្ស៊ី៖​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​គឺ​ជា​ឈ្នាន់​បម្រើ​នយោបាយ​វាតទី​និយម​របស់​ចិន

រូបឯកសារ៖ លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំនយោបាយប្រឆាំង ថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយ នៅសណ្ឋាការ Gran Melia នៅទីក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី ១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៣។

អតីត​មេ​ដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​លោក ​សម រង្ស៊ី​ លើក​ឡើង​ថា​ គម្រោង​ព្រែក​ជីក​ហ្វូណន​តេជោ​ នឹង​បម្រើ​ផល​ប្រយោជន៍​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​វាតទី​និយម​របស់​ចិន​កុម្មុយនិស្ត​ ដែល​ត្រូវ​ការ​ពង្រឹង​ឥទ្ធិពល​ទៅ​ដល់​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ​ ដោយ​ឆ្លង​កាត់​ប្រទេស​លាវ​ និង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ឥទ្ធិ​ពល​ប្រទេស​ចិន​រួច​ទៅ​ហើយ។​

បើ​តាម​ផែនការ​មេ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​រចនា​រួច​ហើយ​នោះ​ ​ព្រែក​ជីក​ដែល​មាន​ប្រវែង​១៨០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​នេះ​មាន​ចំណុច​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ព្រែក​តាកែវ​នៃ​ទន្លេ​មេគង្គ ​ក្នុង​តំបន់​កំពង់ផែ​ស្វយ័ត​ស្រុក​កៀន​ស្វាយ​ ឆ្លង​កាត់​តាម​ព្រែក​តាឯក​នៃ​ទន្លេ​បាសាក់ ​រួច​ចូល​តាម​ព្រែក​តា​ហ៊ីង​នៃ​ទន្លេ​បាសាក់​ ស្រុក​កោះធំ​ និង​បន្ត​រហូត​ដល់​សមុទ្រ​ខេត្ត​កែប។

រដ្ឋាភិបាល​អះអាង​ថា​ ប្រជាជន​សរុប​ប្រមាណ​១,៦​លាន​នាក់​ រស់​នៅ​អម​សង​ខាង​ផ្លូវ​ទឹក​មួយ​នេះ ​ហើយ​ព្រែក​ជីក​មួយ​នេះ​នឹង​បង្កើត​ការងារ​សម្រាប់​ពួក​គេ​ផង​ដែរ។​

ផ្ទុយ​ពី​ការ​ពន្យល់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ លោក​សម រង្ស៊ី​បាន​ផ្តល់​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​តាម​រយៈ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២៤ ​ខែ​មេសា ​ឆ្នាំ​២០២៤​ថា​ ព្រែក​ជីក​នេះ​មិន​មែន​ជា​លាភ​សម្រាប់​កម្ពុជា​ តែ​វា​នឹង​នាំ​គ្រោះ​មក​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទៅ​វិញ។​

សាឡង់បើកតាមដងទន្លេមេគង្គ កន្លែងដែលព្រែកជីកហ្វូណនត្រូវសាងសង់ ។ (ស៊ុន ណារិន/វីអូអេ)

លោក​លើក​ឡើង​ថា៖​«គម្រោង​ជីកព្រែក​ភ្ជាប់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ​ដល់​សមុទ្រ​ អាច​នាំមក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​បរិស្ថាន ​និង​ជីវភាព​រស់​នៅ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។​ របប​ ហ៊ុន សែន​បាន​សម្រេច​ធ្វើ​តាម​សំណើ​ចិន​កុម្មុយនិស្ត ​យ៉ាង​តក់​ក្រហល់ ​និង​គ្មាន​ស្មារតី​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ ជីក​ព្រែក​បែប​នេះ​ដោយ​មិន​ទាន់​បាន​ធ្វើការ​សិក្សា ​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​នៅ​ឡើយ»។​

អតីត​មេដឹក​នាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​រូប​នេះ​អះអាង​ថា​ មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម​ក៏​នឹង​ដាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឱ្យ​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​គ្រោះ​ថ្នាក់​ផង​ដែរ​ ព្រោះ​លោក​យល់​ឃើញ​ថា​ ទីតាំង​នោះ​ក៏​នឹង​រួម​ចំណែក​បម្រើ​ដល់​យុទ្ធសាស្ត្រ​វាតទី​និយម​របស់​ចិន។

លោក​ថ្លែង​ថា៖ ​«មូលដ្ឋាន​សឹក​របស់​ចិន​នៅ​រាម​ក៏​ជា​ឈ្នាន់​ដើម្បី​បម្រើ​នយោបាយ​វាតទី​និយម​របស់​ចិន។​ របប​ហ៊ុន សែន​ និង​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​អាច​នាំ​មក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ដូច​កាល​ពី​សម័យ​ ប៉ុល ពត​ ដែល​បាន​ទៅ​អែប​ប្រទេស​ចិន​ ដើម្បី​ចិន​ ជួយ​ការពារ​អំណាច​ផ្តាច់​ការ​របស់​ខ្លួន»។​

ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​លោក ​សម រង្ស៊ី​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី ​លោក ​ហ៊ុន ម៉ាណែត​ បាន​បង្ហោះ​សារ​នៅ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​នា​ថ្ងៃ​ទី​២៦​ ខែ​មេសា ​ឆ្នាំ​២០២៤ ​ថា​«ប្រជាជន​កម្ពុជា​មួយ​ប្រទេស​បាន​យល់​អំពី​អត្ថ​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​ជាតិ​កម្ពុជា​ ដែល​គម្រោង​ព្រែក​ជីក​ហ្វូណនតេជោ​នឹង​ផ្ដល់​សម្រាប់​ប្រទេស​និង​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា សម រង្ស៊ី​ ដែល​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ចាស់​វស្សា​ដែល​តែង​តែ​តាំង​ខ្លួន​ជា​អ្នក​ស្រឡាញ់​ជាតិ​ មិន​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​មើល​ឃើញ ​ឬ​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​អ្វី​ដែល​ល្អ​សម្រាប់​ខ្មែរ​ទៅ​វិញ»។​

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក Wang Yi និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចាប់ដៃស្វាគមន៍គ្នា នៅវិមានសន្តិភាព រាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤។ (AKP via AP)

លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ បញ្ជាក់​ថា៖​«តើ​គាត់​ជា​មនុស្ស​ល្ងង់​ពិត​ប្រាកដ ​ឬ​ជា​មនុស្ស​ចេះ​ប៉ុន្តែ​ចេះ​ល្ងង់។​ ជា​មនុស្ស​ប្រឆាំង​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ ​ប្រឆាំង​គ្មាន​រើស​ពេល​វេលា ​ឬ​ប្រធាន​បទ។ ​ប្រឆាំង​សូម្បី​តែ​សមិទ្ធផល​សម្រាប់​ជាតិ​និង​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ខ្លួន​ឯង​ក៏​ដោយ»។​

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ដែល​កាន់​អំណាច​បាន​ជាង​៨​ខែ​រូប​នេះ​ចោទ​ជា​សំណួរ​ថា៖​ «តើ​អ្នក​នយោបាយ​ចាស់​វស្សា​ម្នាក់​នេះ​ជា​មនុស្ស​ល្ងង់ ​ឬ​ជា​មនុស្ស​ចេះ​ធ្វើ​ល្ងង់?»​

លោក ​សម រង្ស៊ី ​ប្រាប់​វីអូអេ​តាម​សារអ៊ីម៉ែល​បន្ថែម​ថា​ លោក​ ហ៊ុន សែន​ និង​លោក ​ហ៊ុន ម៉ាណែត​ កំពុង​តែ​ដើរ​តាម​គន្លង​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់​របស់​ ប៉ុល ពត ​និង​ថាពួកគេ​ទាំង​ពីរ​បម្រើ​ប្រយោជន៍​ចិន​ ដោយ​ការ​បំផ្លាញ​ប្រយោជន៍​កម្ពុជា។​
លោក​បញ្ជាក់​ថា៖​«មិន​មាន​ការ​សិក្សា​ហ្មត់ចត់​ណា​មួយ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​លើ​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ព្រែក​ជីក​ដែល​បាន​គ្រោង​ទុក​នេះ ​ដែល​មាន​គោល​បំណង​សំខាន់​ដើម្បី​ផ្តល់​ឱ្យ​ប្រទេស​ចិន​នូវ​ច្រក​ចូល​ជា​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ទៅ​កាន់​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ ​ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ទៅ​កាន់​ និង​ពី​ប្រទេស​ចិន​ ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​មូលដ្ឋាន​យោធា​ចិន​នៅ​រាម​ដោយ​សុវត្ថិភាព»។​

គម្រោង​ព្រែក​ជីក​ហ្វូណន​តេជោ​នេះ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គម្រោង​ក្រវាត់​ផ្លូវ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​(Belt and Road Initiative​ ឬ​ BRI)​ របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន។ ​គម្រោង​ដ៏​មាន​មហិច្ឆតា​របស់​កម្ពុជា​មួយ​នេះ​ក៏​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន​រាយ​ការណ៍​ថា​ វា​អាច​បង្ក​ជា​ក្តី​បារម្ភ​ផ្នែក​សន្តិសុខ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ហាណូយ​ ប្រសិន​បើ​វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​លើស​ពី​ក្របខណ្ឌ​ពាណិជ្ជ​កម្ម។​ ​

បញ្ញវន្ត​វៀតណាម​ជា​ច្រើន​នាក់​ក៏​បាន​ធ្វើ​ការ​ពិភាក្សា​យ៉ាង​ផុល​ផុស​លើ​គម្រោង​នេះ​ថា​ អាច​នាំមក​នូវ​វត្តមាន​យោធា​របស់​កងទ័ព​សាធារណ​រដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន​នៅ​កម្ពុជា។​ នេះ​បើ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​វៀតណាម​ដែល​ជា​មិត្ត​ប្រពៃណី​របស់​កម្ពុជា។​

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ​ និង​បញ្ញជន​ខ្លះ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ពិនិត្យ​លើ​គម្រោង​ និង​បាន​ធ្វើ​ការ​វិភាគ​ថា​ គម្រោង​នេះ​ ទំនង​ជា​អាច​ជួយ​កម្ពុជា​បន្ថយ​ការ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​វៀតណាម​ បើ​ទោះ​បី​ជា​វា​កំពុង​ក្លាយ​ជា​ចំណុច​រសើប​មួយ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​វៀតណាម។

សាស្ត្រាចារ្យ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នយោបាយ​ លោក ​ឯម សុវណ្ណារ៉ា ​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា​ ការ​លើក​ឡើង​ចំណុច​រសើប​របស់​អ្នក​នយោបាយ​គឺ​ដើម្បី​បង្កើត​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​នយោបាយ​ ដែល​លោក​ថា​ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​នយោបាយ​រៀងៗ​ខ្លួន​ មិន​មែន​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ឡើយ។​

លោក​ ឯម សុវណ្ណារ៉ា សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវិទ្យា​សាស្ត្រ​នយោបាយនៃសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ (Facebook/Em Sovannara)

បើ​តាម​អ្នក​វិភាគ​រូប​នេះ​ ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក ​សម រង្ស៊ី​ ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​អនុត្តរភាព​របស់​ចិន​គឺ​មិន​មាន​អំណះ​អំណាង​អ្វី​ទេ​ និង​ថា​ ការ​លើក​ឡើង​ថា​ គម្រោង​ព្រែកជីក​មាន​សារៈ​សំខាន់​ខ្លាំង​ក្លា​ ក៏មិន​សំខាន់​ដែរ​ ដោយ​ហេតុថា​បើ​សិន​ជា​សំខាន់​មែន​ កម្ពុជា​នឹង​ធ្វើ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ ដោយ​មិន​ទុក​ឱ្យ​ចិន​ធ្វើ​នោះ​ទេ។​

លោក​បញ្ជាក់​ថា៖​ «បើ​យើង​ទុក​ឱ្យ​ចិន​ធ្វើ​ យើង​នៅ​តែ​កម្ចី​លុយ​ចិន​ ហើយ​យើង​ត្រូវ​ការ​ថវិកា​ ត្រូវការ​ពេល​វេលា​៥០​ឆ្នាំ។ ​អ៊ីចឹង​ប្រយោជន៍​ហ្នឹង​វា​មិន​សូវ​បាន​មក​ឱ្យ​យើង​ប៉ុន្មាន​ទេ។បើ​សិន​បាន​មក​យើង​ក៏​យើង​ហ្នឹង​ម្ចាស់​ការ​មាំទាំ​ ហើយ​ថវិកា​ប្រើ​ដោយ​តម្លាភាព​ណាស់​ អា​ហ្នឹង​បាន​យើង​អាច​ទាញ​យក​អត្ថ​ប្រយោជន៍​ពិត​ប្រាកដ»។​

បើ​តាម​លោក​ ឯម សុវណ្ណារ៉ា​ ការ​កសាង​ព្រែក​ជីក​មិន​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ដែល​ត្រូវ​តែ​ធ្វើនោះ​ទេ​ ដោយ​សារ​តែ​កម្ពុជា​មិន​មែន​ជាដែន​ដី​បិទ​ជិត​(landlock) ​ដូចឡាវ​ទេ​ និង​ថា អ្វី​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវ​ធ្វើ​នោះ​គឺ​ការ​បង្កើន​ផលិតផល​ ផ្លូវ​ដឹក​ជញ្ជូន​ឱ្យ​មាន​គ្រប់​តំបន់​សំខាន់ៗ។​

លោក​បន្ថែម​ថា​ ការ​បណ្តាក់​ទុន​តាម​បែប​ BOT ​ដោយ​ទុក​ឱ្យ​គេ​គ្រប់គ្រង​រហូត​ដល់​៥០​ឆ្នាំ​ ជា​ការខាត​បង់​អត្ថ​ប្រយោជន៍​ជាតិ៕