ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សាជីវកម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe​ ​លម្អៀង​ទៅ​អ្នក​កាន់​អំណាច


លោក​​ប្រធានាធិបតី​ Robert Mugabe នៃប្រទេស​ហ្សីមបាវ៉េ។​

យ៉ូហាន់នេសស្ប៊ឺក៖ ក្រោយពី​បាន​រាយ​ការណ៍​ព័ត៌មាន​មាន​តុល្យភាព​ ​បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​ឆ្នាំ​២០០៨​ គឺ ​កិច្ច​ព្រមព្រៀងនយោបាយ​សកល​ (Global Political Agreement) ដែល​បាន​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ឯកភាព​នៅ​ប្រទេស​ Zimbabwe មក​នោះ​ ​សាជីវ​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​គឺ​ Zimbabwe Broadcasting​ Cooperation​ បាន​ចាប់ផ្តើម​ងាក​មក​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​លម្អៀង​ភ្លាមៗ​ ដោយលើកតម្កើងលោកប្រធានាធិបតី​ Robert Mugabe ​និង​គណ​បក្ស​របស់​លោក​ គឺ​គណបក្ស​ ZANU-PF។

អ្នក​វិភាគ​និយាយថា សាជីវកម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​ចាប់​ផ្តើម​ផ្សាយព័ត៌មាន​គាំទ្រ​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ខ្លាំងឡើងៗ​ ​ហើយ​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថាន​ការណ៍បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ មាន​ភាព​តានតឹង​ផ្នែក​នយោបាយ​ និងធ្វើ​សកម្មភាព​ល្មើស​ច្បាប់​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ប្រឆាំង​នឹងកិច្ច​ព្រមព្រៀង​ពហុបក្ស​ កាលពីឆ្នាំ​២០០៨​ ដែល​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​ កាល​ពីខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំទៅ។

សាជីវកម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ ​ដែល​ជា​បណ្តាញ​ទូរទស្សន៍​តែមួយ​គត់​ក្នុង​ប្រទេស​ Zimbabwe នោះ ​បាន​បង្កើនការ​ផ្សាយគាំទ្រ​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ក្នុងពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ថ្មីៗ​នេះ​ ​ក្រោយ​ពី​លោក​ Mugabe​ និយាយ​ថា​ លោក​ចង់ឲ្យ​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ថ្មី​នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​ក្រោយ។

Andy Moyse ​ជាអ្នក​សម្រប​សម្រួល​របស់​អង្គការ​អាយុ​១០ឆ្នាំ ​ឈ្មោះ​ Media Monitoring Project of Zimbabwe​ គឺ​គម្រោង​ឃ្លាំមើល​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ Zimbabwe។ ​លោក​បាន​និយាយ​ថា មួយរយៈ ក្រោយពី​មាន​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​ជា​សកល សាជីវ​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ បាន​កែ​ទម្រង់។

«មុន​ដំបូង​ ​បណ្តាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ បាន​ប្រសើរ​ ​ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​ចុះហត្ថលេខា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​ជាសកល​ (GPA)​ គឺ​ជា​ពេល​សុខដុមរមនា​ដែល​គណ​បក្ស​នានា​ ​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​ និង​ស្វះស្វែង​រក​ការ​ផ្សះផ្សា»។

Moyse ​និយាយ​ថា​ ​សាជីវ​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe (ZBC)​ ​ថែម​ទាំង​បាន​រាយ​ការណ៍​ ​អំពី​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ Movement for Democratic Change (MDC) ​ដែល​បាន​ឈ្នះ​ ការ​បោះឆ្នោត​ប្រផិតប្រផើយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨។ ​ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ ​ការ​ផ្សាយ​បែបនេះ​លែង​មាន​ទៀត​ហើយ។

ថ្ងៃ​មួយ​កាល​ពីខែមុន ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ ដែល​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋសភា​ ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ផ្សាយ​ព្រឹត្តិប័ត្រ​ព័ត៌មាន​ដ៏​សំខាន់​មួយ​របស់​ខ្លួន​ នៅ​ថ្ងៃនោះ​ ​ដោយ​ចំអក​ឲ្យ​ប្រធាន​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ ដើម្បី​ឲ្យមាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ MDC​ គឺ​លោក​ Morgan Tsvangirai ​ដែល​ជានាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​នោះ។

«នាទី​ព័ត៌មាន​សូមស្វាគមន៍។​ ខ្ញុំ ​Grace Chikanie​ ​សូម​ជូន​ចំណង​ជើង​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ព្រឹត្តិប័ត្រ​ព័ត៌មាន​នៅ​យប់​នេះ​ គឺ ​'Tsvangirai ​ត្រចៀកស​ អត់​ចូល​រួម​ការ​បោះឆ្នោត​លើក​ក្រោយ​ទេ'»។

អំពើ​ហិង្សា​អាចកើត​មាន​ឡើង។​ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក​ ​លោក​ Tsvangirai ​ដែល​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ការ​រំលោភ​កើន​ឡើង​របស់​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ​ទៅ​លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​នោះ បាន​ទៅ​ Botswana ​ចូលរួម​ជាមួយ​សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​ Southern African Development Community​ ដែល​ធានា​ឲ្យ​មាន​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។​ កិច្ច​ប្រជុំ​ ដែល​គេ​រំពឹង​ទុក​ជាមួយ​អង្គការ Morgan​ នៃ​សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​ SADC ​អំពី​វិស័យ​ការពារ​ និង​សន្តិសុខជាមួយ​ប្រទេស​ Zimbabwe​ នោះ​ ​មិន​បាន​កើត​មាន​ឡើង​ទេ។

សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ ​Zimbabwe ​(ZBC)​ ដាក់​ចំណង​ជើង​ព័ត៌មាន​ ​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ៖

«លោក​ Morgan Tsvangirai​ មេ​ដឹកនាំ​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បីឲ្យមាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ MDC ​វិល​ត្រឡប់​មកពី​កិច្ច​ប្រជុំ​ជាមួយ​ខ្យល់»។

សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC) ​បាន​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​លោក​ Patrick Chinamasa ​រដ្ឋមន្ត្រី​យុត្តិធម៌​មកពី​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ​និយាយ​អំពី​ដំណើរ​របស់​លោក​Tsvangirai​ ​ប៉ុន្តែ​ជា​បទ​សម្ភាសន៍​គ្មាន​តុល្យភាព​ ​ពីព្រោះ​មិន​បាន​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​លោក​ Tsvangirai ​ឬ​មិន​បាន​ស្រង់​សំដី​របស់​លោក​មក​ផ្សាយ​ទេ។

«នោះ​ជា​កិច្ចប្រជុំ​របស់​អង្គការ​ការពារ​ និង​សន្តិសុខ។ ​គេអត់​ប្រជុំ ​ពីព្រោះ​មិន​មាន​កូរ៉ុម​គ្រប់គ្រាន់។ ​ការ​ខកខាន​នេះ​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​បំផ្លើស​របស់​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ គឺ ​MDC-T​ អំពី​វិបត្តិនេះ»។

កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​ ដែល​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ឯកភាព​មួយ​ ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង្កើត​និង​អនុញ្ញាត​ឲ្យមាន​ប្រតិបត្តិការ​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ ​ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​រារាំង​មិន​ឲ្យ​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ឯក​រាជ្យ​អាចបង្កើត​ឡើង​ និង​ប្រតិបត្តិការ​បាន​ទេ។​ ប៉ុន្តែ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC) ​វិញ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បង្កើត​បណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​មួយទៀត។

មុន​ដំបូង​ ​បណ្តាញ​ថ្មី​នេះ ​ផ្សាយ​ល្ខោន​ និង​សិល្បៈ​កម្សាន្ត​ ​ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​នេះ​ ​បណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​ថ្មី​នេះ​ ក៏​បាន​ប្រើ​ម៉ោង ផ្សព្វផ្សាយ​បម្រើ​ឲ្យ​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ឬ​ផ្សាយ​ចម្រៀង​កោត​សរសើរ​ ​លើក​តម្កើង​គណបក្ស​នេះ​និង​លោក​ Mugabe។

Moyse ​ដែល​ជា​អ្នក​សម្របសម្រួលគម្រោង​ត្រួត​ពិនិត្យ​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ Zimbabwe​ និយាយ​ថា​ សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ និង​កម្ម​វិធី​អំពី​ស្ថាន​ការណ៍​បច្ចុប្បន្ន​ ​ហើយ​និង​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ឃោសនា​កំពុង​បម្រើ​ផល​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​គណបក្ស​ ZANU-PF​ ​ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ប្រយោជន៍​របស់​គណបក្ស​ចលនាប្រជាធិប​តេយ្យ​ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​(MDC)​ ​ហើយ​និង​គណ​បក្ស​ផ្សេង​ទៀត។

«សេវា​កម្មផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ ពិតជា​ផ្សាយ​លម្អៀង​ទៅ​រក​គណបក្ស ​ZANU-PF​ លើក​តម្កើង​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ ZANU-PF។​ បណ្តាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នេះ​បន្តុះ​បង្អាប់​សកម្ម​ភាព​របស់​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បី​ឲ្យមាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ (MDC)​ ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សាធារណជន​មាន​ទស្សនៈ​អវិជ្ជ​មាន​អំពី​ចលនា​នេះ​ ​ដូច​ជា​លោក​ Morgan ​Tsvangirai​ ត្រូវ​គេ​បកស្រាយ​ថា​ ​អត់​សមត្ថភាព​ ​ ​ហើយ​និយាយ​ឲ្យ​ចំ​គឺ​ល្ងង់​ ​ហើយ​មិនមែន​ជា​មេ​ដឹកនាំ​មាន​សត្តានុ​ពល​សម្រាប់​ប្រទេស​នេះ​ទេ»។

ការ​ឃោសនា​លើក​សរសើរ​ ​គាំទ្រ​គណបក្ស​ ZANU-PF​ មាន​ផ្សាយ​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ​តាម​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe​ (ZBC)។ ការ​ផ្សាយ​ឃោសនា​មួយ​ ដែល​មាន​រយៈ​ពេល​៣នាទី ​មាន​ចំណង​ជើង​ថា​ ​ បណ្តាញ​ Gushungo។ ​Gushungo​ គឺ​ជា​ឈ្មោះ​វង់ត្រកូល​របស់​លោក ​Mugabe ​ហើយ​ក៏​ជា​ឈ្មោះ​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​គោយក​ទឹកដោះ​មួយ​កន្លែង​នៅក្បែរ​ទីក្រុង​ Harare​ជាទី​ដែល​លោកស្រី ​Grace Mugabe​ បាន​បណ្តើម​យក​ពី​កសិករ​ជនជាតិ​ស្បែក​ស​ម្នាក់​កាល​ពី៥​ឆ្នាំ​មុន​ក្នុង​កម្ម​វិធី​កំណែ​ទម្រង់​ដីធ្លី​របស់​ប្រទេស​Zimbabwe។

ការ​ផ្សាយ​ឃោសនា​បង្ហាញ​រូប​លោក​ Mugabe​ មាន​អារម្មណ៍​សប្បាយ​ និង​ ញញឹម​ស្វាគមន៍​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​ ​តាម​រយៈ​ទូរស័ព្ទដៃ​របស់​លោក​ ​ហើយ​បង្ហាញ​រូបភាព​មនុស្ស​វ័យក្មេង​ទាំងនេះ​ជាច្រើន​ ​លើក​តម្កើង​លោក​ដោយ​រីករាយ។

Nhlanhla​ Ngwena ​ដែល​ជា​នាយក​ក្រុមមួយ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ ​វិទ្យាស្ថាន​ព័ត៌មាន​នៃ​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង ​Media​ Institute​ of​ Southern ​Africa​ ​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​សំឡេង​ស.រ.អ.​ថា​ ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe​ (ZBC)​កំពុង​ប្រមូល​យុវវ័យ​ឲ្យ​គាំទ្រ​លោក​Mugabe​ និង​គណបក្ស ​ZANU-PF​របស់​លោក។

«បណ្តាញ ​Gushungo​កំពុង​ធ្វើការ​ប្រឹងប្រែង​មួយ​ទៀត​រៀប​ចំការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​គាំទ្រ​លោក​ប្រធានាធិបតី ​ Mugabe​ ​ពីព្រោះ​ចម្រៀងបណ្តាញ Gushungo​ អំពាវនាវ​ឲ្យ​យុវវ័យ​ចូលរួម​ក្នុង​បណ្តាញ ​នេះ។​ ក្នុង​ចម្រៀង​នេះ​ គេ​ក៏​អាច​ឮ​សំឡេង​របស់​លោក ​Mugabeផង​ដែរ។ ​គេ​ព្យាយាម​ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​ ​លោក​ Mugabe​ជា​ម្លប់​ដ៏​ត្រជាក់​ ដែល​យល់​អំពី​ស្ថានភាព​យុវវ័យ»។

Ngwenya ​និយាយ​ថា​ ​ឧបសគ្គ​ខាង​ការិយាធិប​តេយ្យ​បាន​បង្ក​ឡើង​ដោយ​គណបក្ស​ ZANU-PF ​ដើម្បី​រារាំង​មិន​ឲ្យ​បណ្តាញ​ផ្សាយព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ទទួល​បាន​អាជ្ញា​បណ្ណ​ផ្សព្វផ្សាយ។

«មិនមាន​ភស្តុតាង​ជាក់ស្តែង​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ជឿជាក់​ថា​ ​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​ នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​បណ្តាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​សេរី​តាម​រលក​ធាតុអាកាស ​ ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​នេះ​ទេ»។

មុន​បង្កើត​រដ្ឋាភិ​បាល​ចម្រុះ​ ​នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិ​ប័ត្រ​ព័ត៌មាន​របស់​ខ្លួន​ ​ អ្នក​កាសែត​នៃ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់ ​Zimbabwe ​(ZBC)ហៅ​ងារ​លោក​ Mugabe​យ៉ាង​សាមញ្ញថា​ ​លោក​ប្រធានាធិបតី ​Mugabe។​ ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​គេ​ប្រើ​ងារ​របស់​លោក​ពេញ​តែម្តង។

«លោក​ប្រធានាធិបតី ​Robert Mugabe​ ប្រមុខ​រដ្ឋ​ ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ជា​អគ្គ​មេ​បញ្ជាការ​នៃ​កង​កម្លាំង​ការពារជាតិ ​Zimbabwe»។

Nelson Chamisa ​ដែល​ជា​អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​គណបក្ស​ចម្បង​មួយ​នៃ​ចលនា

ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ (MDC)​ ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​ដែរ​នោះ​ ​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​សំឡេង​ស.រ.អ.​ថា​ ​ ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​ ផ្សាយ​លម្អៀង​ឡើងៗ។

«គឺ​ជា​ការ​ខុស​ឆ្គង​ ខុស​ឆ្គង​ខ្លាំង​ណាស់។ ​ដូច​ឋានរក​លើផែន​ដី​អញ្ចឹង។ អ្នក​ត្រូវ​ធ្មេច​ភ្នែក​ ​បិទ​ត្រចៀក ​ពេល​ឃើញ​និង​ពេល​ឮ​ការ​ឃោសនា​នោះ។​ ប្រជាជន​ Zimbabwe​ មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ការ​ឃោសនា​ឥត​ន័យ​នេះ​ទេ»។

Welshman ​Ncube​ នៃ​គណបក្ស​ភាគតិច​ក្នុង​ចលនា​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ដើម្បី​ឲ្យមាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ (MDC) ​ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ក្នុង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ​នោះ​ដែរ​ ​បាន​និយាយ​ថា​ ​ ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​នេះ​កំពុង​ដើរ​ថយ​ក្រោយ។

ដំណើរ​ថយក្រោយ​មិនមែន​មាន​តែត្រឹម​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​សាធារណៈ ​កាសែត​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ភ្នាក់ងារ​សន្តិសុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ គឺ​សឹង​ទាំង​អស់​គ្នា​ត្រឡប់​ទៅ​រកស្ថាន​ភាព​ដើម​ ដូចកាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨​វិញ។

George ​Charamba ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​គណបក្ស​ ZANU-PF​ បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​ សំឡេង​ស.រ.អ.​ថា​ ​លោក​មិន​អាច​ទទួល​យក​ការ​រិះគន់​លើ​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​(ZBC)​បាន​ទេ។​ វីអូអេ​ ​សំឡេង​ស.រ.អ.​បាន​ទាក់ទង​អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​សេវា​កម្ម​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​ Zimbabwe ​ ​ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​លទ្ធផល៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ​ពិន ស៊ីសុវណ្ណ៕

XS
SM
MD
LG