ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​វាយតម្លៃ​ទៅលើការ​អភិរក្សសត្វ​គ្រៀល​កវែង

  • Chuck Quirmbach

ប្រែសម្រួលដោយលី​ សុឃាង

វាជា​ការ​លំបាក ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​សត្វ​ក្រៀល​កវែង​ បង្កើត​កូនឡើង​វិញ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ បា​រា​ប៊ូ (Baraboo) ក្នុង​រដ្ឋ​វីស្កន់សិន (Wisconsin) ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ បាន​ទទួល​ជោគជ័យក្នុងការធ្វើ ឲ្យ​សត្វ​ក្រៀល​នៅ​ក្នុង​ទ្រុង ភ្ញាស់​កូនបាន​។

រយៈពេល​១០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ អង្គការ​ភាព​ជា​ដៃ​គូ សត្វ​ក្រៀល​កវែង​ភាគ​ខាង​កើត (Whooping Crane Eastern Partnership) បាន បង្កើត​ហ្វូង​សត្វ​ក្រៀល​កវែង​ជាង​១០០​ក្បាល​។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ភ្ញាស់​សត្វ​ស្លាប​ទាំងអស់នោះ​ ហើយ​បង្ហាត់​ពួក​វា​ឲ្យ​ចេះ​បំលាស់​ទី​ ដោយ​ហើរ​តាម​ក្រោយ​យន្តហោះធន្តស្រាល​ ឬ​ហើរ​តាម​ក្រោយ​សត្វក្រៀល​ពេញវ័យ។ ​ឥឡូវ​នេះ​ សត្វ​ស្លាប​ទាំង​នេះ ហោះ​ហើរ​នៅ​ចន្លោះ​ភាគបស្ចិមកណ្តាល និងភាគ​អាគ្នេយ៍​នៃ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

ប៉ុន្តែ​គោល​ដៅ​មួយ របស់​អង្គការ​ភាព​ជា​ដៃ​គូ គឺ​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ សត្វ​ក្រៀល​កាន់​តែ​ច្រើន​ថែម​ទៀត​ អាច​ចិញ្ចឹម​កូន​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​។ រហូត​មកដល់ពេលនេះ មាន​តែ​កូន​សត្វ​ក្រៀល​តែ​មួយ​គត់​ បាន​ញាស់​ដោយ​ជោគជ័យ​ ហើយ​ចេះ​បំលាស់​ទី​។

លោកចិប បារហ្សិន (Jeb Barzen) ធ្វើ​ការឲ្យ មូល​និធិ​សត្វ​ក្រៀល​អន្តរជាតិ (International Crane Foundation)។ គាត់​និយាយ​ថា ពួក​គេ​មិន​អាច​បន្ត​ជួយ​ហ្វូង​សត្វ​នេះ ដោយ​ភ្ញាស់​កូន​នៅ​ក្នុង​ទ្រុង​រហូត​បាននោះ​ទេ​។ លោកបារហ្សិនមានប្រសាសន៍ថា៖

“វា​ត្រូវ​ការ​ចំណាយ​ច្រើន​។ វា​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​វេលា​ច្រើន​ ចំណាយ​ថវិកា ច្រើន​ ចំណាយច្រើន​ក្នុង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​អភិរក្ស​ទាំង​អស់​ ដោយ​សារ​អ្វី​ដែលអ្នកអាចចំណាយក្នុង​ការ អភិរក្ស សត្វ​ក្រៀល​កវែង អ្នក​មិន​អាច​ចំណាយ​ទៅ​លើ​គម្រោង​អភិរក្សផ្សេង​ៗ​ទៀត​ក្នុង​ពេល​នោះបាន ឡើយ​។ ដូច្នេះ ដើម្បី​ឲ្យ​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ទាំង​ស្រុង​ អ្នក​ត្រូវធ្វើ​ឲ្យ​សត្វ​ទាំងនោះ​មាន​លទ្ធភាព​រស់​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ”។

រហូតមកដល់ពេលនេះ ទឹក​ប្រាក់​ចំនួ​ន​ប្រហែល​១៦​លាន​ដុល្លារ​ ត្រូវ​បាន​ចំណាយ​លើ​ការ​នាំសត្វ​ក្រៀល​កវែង​ទៅ​កាន់​តំបន់​ភាគ​ខាងកើតនៃ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ ជាង​ពាក់​កណ្តាល នៃ​ថវិកានេះ​បាន​មក​ពី​ម្ចាស់​ជំនួយ​ឯកជន​។

ជំរក​រដូវក្តៅសំខាន់​របស់ សត្វស្លាប ទាំង​នេះ គឺ​នៅជម្រក​សត្វព្រៃ​ជាតិ ណេស៊ីដាស (Necedah National Wildlife Refuge) នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​វីស្កន់ស៊ីន។

វា​មិន​មែន​ថា​ សត្វក្រៀល​មិន​អាច​ចូល​ជិត​គ្នា​បាន​ទេ​។ ប្រសិន​បើ​អ្នក​សម្លឹង​មើលសត្វ​ក្រៀល​នៅ​ទី​នេះ​ អ្នក​អាច​ឃើញ​សត្វ​ក្រៀល គ្មាន​គូ និង មាន​គូម្តងម្កាល។​ ​លោកចិប បារហ្សិន ឈប់បន្តិច រួច​ក្រឡេក​មើលទៅសត្វក្រៀល​ពណ៌សខ្ពស់ៗចំនួនពីរ​ ដែល​កំពុងមានជម្លោះ​ដណ្តើមទី ។ លោកបារហ្សិន ថ្លែង​ថា៖

“អូហ៍! សត្វ​ស្លាប​ទាំងនេះកំពុង​គម្រាម​គ្នា​ហើយ​។ នោះ​ជា​ការ​បង្អួត​រោម ក្រោយពី​ការគម្រាម ដោយ​ស្លាបដែល​សត្វ​ស្លាប​ទី​ពីរ​កំពុង​ធ្វើ ។ ដូច្នេះ​ទាំង​នេះ មិន​មែន​ជា​សត្វ​ស្លាបប្រភេទ​ដូចគ្នា​ទេ ”។

ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ មិនដឹងអំពីមូលហេតុ​ដែល សត្វ​ស្លាប​ទាំង​នេះ​មិន​ចិញ្ចឹម​កូន ថែម​ទៀតនៅ​ក្នុង​ព្រៃ​បាននោះទេ ។ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ពិត​ជា​មាន​ទ្រឹស្តី​មួ​យ​ចំនួនដែរ​។ សូម្បី​តែ​នៅ​ពេល​ដែល​សត្វក្រៀល​អាច ពង​មកបានល្អ សត្វ​ក្រៀលដែលមានអាយុតិច​ ប្រហែលជា គ្មាន​បទ​ពិសោធន៍នឹង​អាច ធ្វើ​ជា​មេបា ប្រកបដោយ​ភាព​អត់ធ្មត់​។ រុយ ពណ៌ខ្មៅ​ អាច​ជាកត្តា​ធ្វើឲ្យ សត្វស្លាប​ទាំងនេះ​ចេញ​ពី​សំបុក​។ ឬក៏ មេ និង បា​អាច​ស្រក​ជាតិ​ខ្លាញ់​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន ហើយ​ហើរ​ចេញ​ទៅរក​អាហារ។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខាង​សត្វ​ក្រៀល កំពុង​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ ដើម្បី​ស្វែង​យល់​អំពី អ្វីដែល​សត្វ​ក្រៀល​ត្រូវ​ការ​ក្នុងការ ធ្វើ​សំបុក​បានល្អ ។ ពួក​គេប្រើប្រាស់​វិទ្យុ​ដើម្បី​តាម​ដាន​សត្វ​ស្លាបមួយចំនួន។

ការ​ស្រាវជ្រាវ​ប្រភេទនេះ កំពុង ​ត្រូវបាន​ពង្រីកបន្ថែមទៀត​នៅ​ក្នុង​និទាឃ​រដូវ​នេះ​។ នោះ​ក៏​ដោយសារ​តែ​របាយការណ៍ឯករាជ្យ​មួយ​ បាន​លើក​ឡើង​ពី​ការព្រួយ​បារម្ភ​មួយ​ចំនួ​ន​ ទាក់ទង​ទៅនឹង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ស្រោច​ស្រង់​សត្វក្រៀល។ របាយការណ៍​នេះ​ ត្រូវ​បាន​ រៀបចំឡើង​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​ផ្តល់​យោបល់ ដែល​ជួល​ដោយ អង្គការភាពជា​ដៃ​គូសត្វ​ក្រៀលកវែងភាគខាង​កើត។ របាយការណ៍​នេះ លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ រួម​មាន​ការពិនិត្យ មើល​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ការសម្រប​សម្រួល​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​ថា​តើ​ជំរក​រដូវ​ក្តៅ​សំខាន់​របស់សត្វ​ស្លាប​នេះ​ ដែល​ស្ថិត​នៅ ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​នីសេដាក​ ជា​ទី​កន្លែង​ដ៏​ប្រសើរ​បំផុត​សម្រាប់សត្វ​ទាំង​អស់​នេះ​ដែរ​ឬ​អត់​។

លោកស្រីល្វីស ក្លេមិនស៊ី ( Louise Clemency) ធ្វើ​ការ​នៅសេវាកម្ម​ជលផល និងសត្វព្រៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក​ស្រី​ក៏​ជា​សហ​ប្រធានអង្គការ​ភាពជា​ដៃគូ​ភាគ​ខាង​កើតដែរ​។ លោកស្រី បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ កិច្ច​ខិត​ខំប្រឹងប្រែង​ស្រោច​ស្រង់​សត្វ​ក្រៀល នឹង​មិន​មាន​ការផ្លាស់​ប្តូរ​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំៗ​ណា​មួយ​ ភ្លាម​ៗនោះ​ទេ​។ លោកស្រីល្វីស ក្លេមិនស៊ីមានប្រសាសន៍ថា៖

“យើង​កំពុង​ព្យាយាម​ប្រើប្រាស់​ពេលវេលា​ដើម្បី​ធ្វើ​សេចក្តី​សន្និដ្ឋានដ៏ត្រឹម​ត្រូវមួយ​ ដូច្នេះ​យើងអាចបោះជំហាន​ទៅ​មុខ​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​ដែរ”។

លោកស្រីក្លេមិនស៊ី​និយាយ​ថា សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្តទៅ​លើការធ្វើពិសោធន៍សត្វ​ក្រៀល​កវែង អាចធ្វើឡើង​នៅឆ្នាំ​ក្រោយ​។ ពេល​នេះ លោកស្រីសង្ឃឹម​ថា​ ស៊ុតរបស់​សត្វ​ក្រៀល​ខ្លះ​ៗ ដែលពង​នៅក្នុង​និទាឃ​រដូវ​ នៅឯ​ជម្រក ណេស៊ីដាស នឹង​ញាស់​។

XS
SM
MD
LG