ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

អ្នក​ការទូត​អាមេរិក​ប្រាប់​កម្ពុជា​ឱ្យ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ក្នុង​ការ​រាប់​មិត្ត​ជាមួយ​ចិន​​កុម្មុយនីស្ត


លោក Michael Newbill ភារធារី​នៃ​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​ប្រចាំនៅកម្ពុជា​ថ្លែងនៅក្នុង “សន្និសីទតំបន់ស្តីពីយុទ្ធសាស្រ្តនៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក” ដែលបានរៀបចំឡើងដោយ​វិទ្យាស្ថាន​កម្ពុជា​សម្រាប់​កិច្ចសហ​ប្រតិបត្តិការ​ និង​សន្តិភាព (CICP) នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨។ (រូបថតពីគេហទំព័ររបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅ​កម្ពុជា)

ខណៈ​ដែល​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​ចិន ​កំពុង​តែ​ល្អូក​ល្អឺន ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ​រូប​របស់​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ក្រើន​រំឭក​ដល់​កម្ពុជា​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​និង​ពិចារណា​ឱ្យ​ល្អិត​ល្អន់​ ស្ដាប់​មតិ​ពលរដ្ឋ ​នៅ​ក្នុង​ការ​រាប់​អាន​ប្រទេស​ចិន​ជា​មិត្ត ​ហើយ​ក៏​បាន​ព្រមាន​ផង​ដែរ​អំពី​ឧទាហរណ៍​នៃ​អន្ទាក់​បំណុល​ដែល​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​រង​គ្រោះ។​

ខណៈ​ដែល​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​ចិន​ ​មាន​ភាព​ជិតស្និទ្ធ​កាន់តែ​ខ្លាំង​ជាង​មុន​ ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​បង្ក្រាប​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ក្នុង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​ ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ​រូប​នៃ​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បានព្រមាន​កាល​ពី​សប្ដាហ៍​កន្លង​ទៅ​ថា ​កម្ពុជា​គួរ​ណាស់​តែ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ក្នុង​ការ​ជឿ​ទុកចិត្ត​លើ​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនីស្ត។​

ក្នុង​សិក្ខា​សាលា​មួយ​នៅ​ភ្នំពេញ​កាល​ពី​សប្ដាហ៍​មុន​ ​ដែល​មាន​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​អំពី​ខ្លឹមសារ​នៃ​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​ឬ​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ​លោក​ ​Michael Newbill​ ​ភារធារី​នៃ​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​ ​បាន​លើក​ឡើង​ជាឧទាហរណ៍​ដែល​មាន​ស្រាប់​ ​នៅ​ប្រទេស​ស្រីលង្កា​ ​ជីប៊ូទី​ ​និង​កោះ​ម៉ាល់ឌីវ​ ​ដែល​លង់​ផុង​ខ្លួន​ក្នុង​គម្រោង​កម្ចី​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​ ​ដែល​នៅ​ទី​បំផុត​គ្មាន​លទ្ធភាព​សង​ត្រឡប់។

​លោក​ភារធារី​រូប​នេះ​បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ន័យ​ដើម​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖​

«បណ្ដា​មេ​ដឹកនាំ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​ចាំ​បាច់​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​ហានិភ័យ​ក្នុង​ការ​ពឹង​ផ្អែក​តែ​ទៅ​លើ​ដៃ​គូ​តែ​មួយ​ ​ហើយនិង​លើ​ចំណុច​ថា​តើ​ប្រជាជន​របស់​ខ្លួន​នឹង​ទទួល​យក​បាន​ឬ​ទេ ​នូវ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ដ៏​ចម្បង​នៃ​ទិសដៅ​ដំណើរ​របស់​ប្រទេស»។

មន្ត្រី​លំដាប់​ទី​ពីរ​នៅ​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​រូប​នេះ​បាន​បន្ត​សុន្ទរ​កថា​លោក​ ​ដោយ​បាន​ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ​ឱ្យ​បើក​ចំហរ​លំហរនយោបាយ​និង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ ​«សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ឱ្យ​មាន​ចំណែក​ចូល​រួម​ជា​មតិ​យោបល់​ទៅ​លើ​អនាគត​ប្រទេស​របស់​ពួក​គេ»​ ​មុន​នឹង​លោក​បន្ត​នូវ​សំណូមពរ​ដល់​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិការ​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន។​

​លោក​ ​Michael ​Newbill​ ​បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ន័យ​ដើម​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖​

​«ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន​អាចនិយាយថា​បាន​ថា​ផ្ដល់​នូវ​សារៈ​ប្រយោជន៍​ ​តែ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​ការ​ចាំ​បាច់​នូវ​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ពិច័យ ​និង​ការ​ណែ​នាំ​ឱ្យ​បាន​ដិត​ដល់​ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រាកដ​ថា​ ផល​ប្រយោជន៍​នឹង​បានទៅ​ដល់ប្រទេស​ទាំង​មូល ​មិន​មែនបាន​តែ​អ្នក​សរសេរ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នោះ​ទេ។​ ​តម្លាភាព​មាន​គុណ​តម្លៃ​ខ្លាំង​ណាស់​ក្នុង​ការ​រក្សា​អធិបតេយ្យភាព»។​

​មន្ត្រី​ការទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​រូប​នេះ​បាន​ថ្លែង​បន្ត​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ទៀត​ថា៖​

«បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​បាន​ប្រយុទ្ធ​យ៉ាង​ស្វិត​ស្វាញ​ក្នុង​ពេល​ដ៏​យូរ​លង់​ណាស់​មក​ហើយ​ ​ដើម្បី​រក្សា​សេរីភាព​និង​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ខ្លួន​ ​ហើយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ទាំង​នោះ​មិន​អនុញ្ញាត​ដាច់ខាត​ ​ក្នុង​ការ​ដាក់​លក់​អធិបតេយ្យ​ភាព​របស់​ខ្លួន​ទោះក្នុង​តម្លៃ​ណា​ក៏​ដោយ»។​

​ការ​ថ្លែង​របស់​អ្នក​ការ​ទូត​អាមេរិក​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ខណៈ​ប្រទេស​ចិន​បាន​គាំទ្រ​កម្ពុជា​យ៉ាង​ពេញ​ទំហឹង​ ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ការ​ចាត់​វិធាន​ការ​ច្បាប់​ដាក់​គោល​ដៅ​លើ​អ្នក​រិះ​គន់ ​និង​ក្រុម​គណបក្ស​ជំទាស់​ ​ដែល​កើត​មាន​មុន​ការ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូក​ដី​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​និង​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​ដែល​បាន​ក្រសោប​អសនៈ​ទាំង​អស់​១២៥​ ​នៅក្នុង​រដ្ឋ​សភា។​

​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​សម្ដែង​ការ​យល់​ស្រប​នឹង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ​ដែល​ថា​ការ​ចាត់​វិធាន​ការ​ច្បាប់​លើ​អ្នក​ជំទាស់​មុន​ការ​បោះ​ឆ្នោត មាន​សារៈ​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ថែរក្សា​សន្តិសុខ​ផ្ទៃ​ក្នុង ​និង​ស្ថិរភាព​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ដែល​បាន​ទទួល​ទុន​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​ចិន​ដី​គោក​ប្រមាណ​ ​៥,៣​ពាន់លាន​ដុល្លារ ​ចន្លោះ​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣​មក​ឆ្នាំ​២០១៧។​

​សំណូមពរ​របស់​អ្នក​ការ​ទូត​អាមេរិកាំង​ក៏​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​ចំណុច​រំពុះ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាងចិន​និង​អាមេរិក ​ដែល​បាន​លើក​រនាំង​ពន្ធ​គយ​ដាក់​ទំនិញ​នាំ​ចូល​ពី​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ បង្ក​ជា​ភាព​តាន​តឹង​កម្រិត​សាកល​ ហើយ​ដែល​បណ្ដា​ប្រទេស​កាន់​តែ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​បាន​សម្ដែង​ក្ដី​មន្ទិល​សង្ស័យ​អំពី​ចេតនា​របស់​ចិន​ ក្នុង​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើមផ្លូវ​និង​ខ្សែក្រវ៉ាត់​ (Belt ​and Road Initiative)​ ​ក្នុង​ការ​ពង្រីក​មាគ៌ា​ពាណិជ្ជកម្ម​បុរាណ​ផ្លូវ​សូត្រ​និង​ផ្លូវ​សូត្រ​សមុទ្រ។​

​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ​ដែល​ទើប​នឹង​ទទួល​ការ​វិល​ត្រឡប់​មក​ចូល​កាន់​អំណាច​វិញ​នៃ​បុរស​ខ្លាំង Mahathir Mohamad​ ​ជា​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​បាន​សម្រេច​ប្រកាស​ចរចា ​និង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​គម្រោង​ហិរញ្ញប្បទាន​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ ​និង​ទុន​វិនិយោគ​អភិវឌ្ឍន៍​តម្លៃ​សរុប​ប្រមាណ ​៤០ពាន់​លាន​ដុល្លារ ​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​ ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​យល់​ព្រម​ដោយ​រដ្ឋា​ភិបាល​លោក​ ​Najib Razak​ ​ដែល​ធ្លាក់​ពី​ដំណែង​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​កាល​ពី​ខែ​ឧសភា។​

​ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ​ ជំហរ​គាំទ្រ​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម ​និង​របៀប​វារៈ​ថ្នាក់​តំបន់​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នៅ​តែ​មាន​សភាព​ក្លៀវក្លា។​

​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​មួយ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន ​ដែល​ជា​ដំណើរ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​លើក​ដំបូង​ក្រោយ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មីនា​ដើម​ខែ​នេះ ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​ហ៊ុន ​សែន ​បាន​និយាយ​ធានា​ប្រាប់​វិនិយោគិន​ចិន​ថា ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នឹង​នៅ​បន្ត​ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ប្រទេស​ចិន​នៅ​កម្ពុជា​បន្ត​ទៅ​ទៀត។​

​បើ​ទោះ​ជា​សម្ដែង​នូវ​សំណូម​ពរ​ដល់​កម្ពុជា​ឱ្យ​សម្គាល់​ឥរិយាបថ​របស់​ប្រទេស​ចិន ​និង​បើ​ទោះ​ជា​ស្ថាន​ភាព​ទំនាក់​ទំនង​ខ្មែរ​-អាមេរិកាំង​ស្ថិត​ក្នុង​កម្រិត​ទាប​បំផុត​ចាប់​តាំង​ពី​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​មក​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ​លោក​ភារធារី ​Michael Newbill ​នៅ​តែ​បង្ហាញ​ក្ដី​សង្ឃឹម​ថា ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​«នឹង​បន្ត​ជា​មិត្ត ​និង​ជា​ដៃ​គូ​ជាមួយ​នឹង​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្នុង​បុព្វ​ហេតុ​ថែរក្សា​សេរីភាព ​និង​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ពួក​គេ»។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​សម្ពាធ​ដាក់​ដោយ​សេតវិមាន​ និង​រដ្ឋ​សភា​អាមេរិក​ ​ដែល​បាន​ព្រាង​ច្បាប់​មួយ​ដាក់​រូប​លោក ​និង​មន្ត្រី​ជំនិត​ជាន់​ខ្ពស់​១៧រូប​របស់​លោក​ ​ក្នុង​បញ្ជី​ស្នើ​ឱ្យ​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ​នឹង​ទៅ​ដល់​បុរី​ញូវយ៉ក​នា​សប្ដាហ៍​នេះ​ ​ដើម្បី​ចូល​រួម​អង្គ​មហា​សន្និបាត​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ។ ​លោក​ ​ប្រាក់ សុខុន​ ​ដែល​ជា​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​របស់​លោក​ ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ថា​ ​នឹង​ជួប​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​អាមេរិក​ផង​ដែរ។​

​ក្នុង​ខែ​នេះ​ដែរ​ ​លោក​ ​ជុំ សុន្ទរី​ ​អតីត​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ខ្មែរ​ ​បាន​ចូល​ជួប​លោក Donald Trump​ ​ប្រធានា​ធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​ដើម្បី​បង្ហាញ​សារ​តាំង​ ​ក្លាយ​ជា​ឯក​អគ្គរាជ​ទូត​ថ្មី​របស់​កម្ពុជា​ប្រចាំ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផង​ដែរ។

គិត​ត្រឹម​រសៀល​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ ស្ថាន​ទូត​ចិន​នៅ​ភ្នំពេញ​ ​មិនបាន​ធ្វើ​សេចក្ដី​អធិប្បាយ​អ្វី​ឡើយ​ ​ក្នុង​ការឆ្លើយឆ្លង​ទៅ​នឹង​សំណើ​តាម​សារ​អេឡិច​ត្រូនិក​របស់​ ​VOA​ ​ដើម្បី​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​របស់​មន្ត្រី​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​ខាងលើ។​

​លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋា​ភិបាលកម្ពុជា​ បាននិយាយថារដ្ឋ​អំណាច ​កម្ពុជា​មាន​គោល​ការណ៍​ក្នុង​ការ​ការពារមិន​ឱ្យ​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ការណ៍​ដែល​ខ្ចី​បំណុល​មិន​អាច​សង​បាន​នោះ​ទេ​ ហើយ​ថា​បរិយាយ​របស់​លោក​ភារធារី​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពី​ ​«ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ឯកោ​ខ្លួន​ឯង»​ តាម​រយៈ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ឥរិយាបថ​ទំនាក់​ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច​សកល ​ដោយ​រដ្ឋ​ការ​លោក​ ​Donald Trump​ ​ពី​ពហុ​ភាគី​និយម​ ​មក​ទ្វេ​ភាគី​និយម​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។​

«ហើយ​សម្រាប់​កម្ពុជា ​យើង​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង។​ គឺ​បំណុល​ទាំង​នោះ​ស្ថិត​ក្នុង​លទ្ធភាព​ដែល​យើង​អាច​សង​បាន។​ ​យើង​មិន​ឱ្យ​បំណុល​ទាំង​នោះ​ក្លាយ​ជា​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​លើ​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ ​ព្រោះ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្ដេជ្ញា​ដាច់​ខាត​មិន​ឱ្យ​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​តំបន់​ភូមិ​សាស្ត្រ​នយោបាយ»។​

​គួរ​រំឭក​ផង​ដែរ​ថា​ ឆ្នាំ​២០១៨​នេះ​ គឺ​ជា​ខួប​គំរប់​៦០​ឆ្នាំ ​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​ខ្មែរ​ចិន​ ដែល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​តាំង​តែ​ឆ្នាំ​១៩៥៨​មក​ ក្រោម​ការ​ត្រួស​ត្រាយ​ផ្លូវ​ដោយ ​ព្រះបាទ​ នរោត្តម​ សីហនុ​ និង​អតីត​មេដឹកនាំ​ចិន ​លោក ​Zhou ​Enlai៕

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG