ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ អំពាវនាវ​ឱ្យ​បញ្ចប់​ភាព​អយុត្តិធម៌​ ទៅ​លើ​ស្រ្តី​


ស្ត្រីរង​គ្រោះ​ដោយ​ការ​ចាប់​រំលោភ​លួងលោម​កូន​ប្រុសគាត់ រូបថត​​​នៅទីក្រុង Fizi នៃសាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ កុងហ្គោ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១១។

ស្រ្តី​មក​ពី​ក្រុម​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ ជា​ញឹក​ញយ​គឺ​ជា​ជន​រងគ្រោះ​នៃ​ការ​ចាប់​រំលោភ​និង​ទារុណកម្ម​ និង​ជា​ទិសដៅ​ដ៏ពិតប្រាកដ​នៃ​អំពើ​ទាំង​នេះ​ ដោយ​សារ​តែ​ជាតិពិន្ធុ​និង​សាសនា​របស់​ពួកគេ។​ នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​មួយ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ ទី​៦​ ខែ​កក្កដា។​ ស្រ្តី​ក៏ជា​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ផង​ដែរ​ នៃ​របាយការណ៍​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ កាលពីថ្ងៃ​ពុធ​ ទី​៦​ ខែ​កក្កដា​ដែរ។​ អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​មួយ​និយាយ​ថា​ ស្រ្តី​ត្រូវ​តែ​ជា​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​នៃកិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​អន្តរជាតិ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​ដល់​ជីវភាព​រស់​នៅ​ នៅ​ជុំ​វិញ​ពិភពលោក។

ម៉ក​ ឡាតទីមឺ​ (Mark Lattimer)​ ដឹកនាំ​អង្គការ​សិទ្ធិ​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​អន្តរជាតិ​ (Minority​ Rights​ Group​ International)។

លោក​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា​ ស្រ្តី​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​អាច​ទទួល​រង​គ្រោះ​ដោយ​អំពើ​ហឹង្សា​លើ​រូប​រាង​កាយ​ (បាន)​ងាយ​ជាង​គេ​បំផុត។

«អ្វី​ដែល​ធ្វើឱ្យ​ខ្ញុំ​មាន​ការ​រន្ធត់​ផ្ទាល់​ខ្លួន​នោះ​គឺ​ថា​ សម្រាប់​ស្រ្តី​មក​ពី​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​តិច ការ​រើស​អើង​មាន​ទម្រង់​ជា​អំពើ​ហឹង្សា​លើ​រូប​រាង​កាយ​ជាក់ស្តែង។​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំង​ឡាយ​នៅ​ជុំ​វិញ​ពិភពលោក​ ស្រ្តី​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​គឺ​ជា​ទិសដៅ​នៃ​ការ​ចាប់​រំលោភ​ និង​ទម្រង់​នៃ​អំពើ​ហឹង្សា​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ដោយ​សារ​ហេតុផល​សាមញ្ញ​នៃ​ជាតិពន្ធុ​និង​សាសនា​របស់​ពួក​គេ»។

អង្គការ​សិទ្ធិ​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ បាន​យក​ស្រ្តី​ទាំង​នោះ​ធ្វើជា​ចំណុច​នៃ​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​ពួកគេ​ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ ទី​៦​ ខែ​កក្កដា។

លោក​ ឡាតទីមឺ​ (Lattimer)​ និយាយ​ថា​ នៅ​ក្នុង​តំបន់​មាន​ជម្លោះ​ បញ្ហា​នេះ​មាន​ភាព​ធ្ងន់​ធ្ងរ។​ របាយការណ៍​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ប្រទេស​ អ៊ីរ៉ាក់​ ដោយ​និយាយ​ថា​ នៅ​ទីនោះ​ ស្រ្តី​អ្នក​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត​និង​ស្រ្តី​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ផ្សេង​ទៀត​ ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​ពាក់​ក្រម៉ា​លើ​ក្បាល​ ដើម្បី​ការពារ​ប្រឆាំង​ទល់​នឹង​ការ​វាយប្រហារ​ប្រកប​ដោយ​អំពើ​ហឹង្សា។​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ សូម៉ាលី​ (Somali)​ របាយការណ៍​និយាយ​ថា​ ស្រ្តី​ជនជាតិ​ បានទូ​ (Bantu)​ និង​ស្រ្តី​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ទទួល​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​ពី​ការ​ចាប់​រំលោភ​ និង​ការ​វាយ​ប្រហារ​ពី​ជន​ដៃដល់​ ដោយ​គ្មាន​ទោស​ពៃ។

របាយការណ៍​និយាយ​ថា​ ការ​ចាប់​រំលោភ​គឺ​ជា​អាវុធ​មួយ​នៃ​សង្រ្គាម​ ហើយ​ស្រ្តី​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​អាច​ទទួល​រង​គ្រោះ​យ៉ាង​ងាយ​បំផុត​ ដោយ​សារ​តែ​ជា​ញឹកញយ​ ពួកគេ​មាន​ឋានៈ​ទាប​ផ្នែក​សង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច។

លោក​ ឡាតទីមឺ​ (Lattimer)​ និយាយ​ថា​ ស្រ្តី​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ក៏​ទទួល​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​ផង​ដែរ​ នៅ​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​មាន​សន្តិភាព។​ លោក​និយាយ​ថា​ វា​គឺជា​រឿង​សំខាន់​ណាស់​ដែល​សិទ្ធិ​របស់​ពួកគេ​មិន​ត្រូវ​បាន​បំភ្លេច​ចោល។

«យើង​បាន​ទទួល​ការ​ជឿន​លឿន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​១០​ទៅ​២០​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ នៅ​ក្នុង​ការ​យល់​ដឹង​អំពី​ការ​ចាំបាច់​ ក្នុង​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ទៅលើ​ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី​ នៅ​ជុំ​វិញ​ពិភពលោក។​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ទំហំ​នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​មាន​ការ​រន្ធត់ចិត្ត។​ ប៉ុន្តែ​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ទៅ​លើ​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី​ ត្រូវតែ​យល់​ថា​ ស្រ្តី​មិន​មែន​ដូច​គ្នា​ទាំង​អស់​ទេ​ ហើយ​ថា​ក្រុម​ស្រ្តី​ពិសេស​ខ្លះ​ អាច​ប្រឈម​មុខ​នឹង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​ជាង​ក្រុម​ផ្សេង​ទៀត»។

របាយការណ៍​ស្តី​អំពី​ស្រ្តី​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ ត្រូ​វបាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ជា​មួយ​គ្នា​ ដែល​ទីភ្នាក់​ងារ​ស្រ្តី​របស់​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​ ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​ បាន​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​ជា​លើក​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​ដែរ។

ស្រ្តី​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​គឺ​ជា​ការ​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ របស់​យុទ្ធនា​ការ​ដ៏​ទូលំ​ទូលាយ​មួយ​ ដើម្បី​ដាក់​បញ្ហាស្រ្តី​ឲ្យ​នៅ​មុខ​គេ​ក្នុង​របៀបវារៈ​សាកលលោក។

របាយការណ៍​នេះ​ពិនិត្យ​មើល​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ជុំ​វិញ​ពិភពលោក​ ដែល​រួម​មាន​អំពើ​ហឹង្សា​ អំណាច​នយោបាយ​និង​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​ការ​ការពារ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់។​ របាយការណ៍​នេះ​បាន​សួរ​ថា​ តើ​ស្រ្តី​ តាម​ពិត​ទៅ​ មាន​សិទ្ធិ​អ្វី​ខ្លះ។

លោក​ ចន​ ហែនដ្រា​ (John​ Hendra)​ គឺ​ជា​ជំនួយការ​របស់​លោក​អគ្គលេខា​ធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ទទួល​បន្ទុក​បញ្ហា​របស់​ស្រ្តី។​ លោក​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ ឡុងដ៍​ សម្រាប់​ព្រឹត្តិការណ៍​នៃការ​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​នេះ​ ហើយ​បាន​និយាយ​ជា​មួយ​វីអូអេ។

«មាន​ភស្តុតាង​ជា​ច្រើន​ដែល​ថា​ ដើម្បី​ទទួល​បាន​នូវ​គោលដៅ​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ជា​សាកល​ពិត​ប្រាកដ​ លទ្ធផល​ដ៏​ច្រើន​អស្ចារ្យ​បំផុត​ គឺ​ការ​ផ្តល់​អំណាច​ទៅ​ឱ្យ​ស្រ្តី​ ដោយ​ធានា​ឲ្យ​ស្រ្តី​និង​ក្មេង​ស្រី​មាន​លទ្ធភាព​ស្មើគ្នា​ ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំ ​សេវា​ជា​មូលដ្ឋាន​ ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ និង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្ត»។

របាយការណ៍​និយាយ​ថា​ ជា​ទូទៅ​ មាន​ដំណឹង​ល្អ​ផង​និង​ដំណឹង​អាក្រក់​ផង។

ខាង​ផ្នែក​នយោបាយ​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ ស្រ្តី​បាន​នាំ​មុខ​គេ។​ ឧទាហរណ៍​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ រ្វ៉ាន់ដា​ (Rwanda)​ ៥១​ភាគរយ​នៃ​សមាជិក​សភា​គឺ​ជា​ស្រ្តី។​ ប៉ុន្តែ​ ជា​លក្ខណៈ​សាកល​ មាន​ស្រ្តី​តែ​មួយ​ភាគ​ប្រាំ​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​ជា​សមាជិក​សភា។

នៅក្នុង​ប្រទេស​ចំនួន​១៧៣​ ស្រ្តី​មាន​ការ​ធានាការ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ សម្រាប់​ការ​សម្រាក​មាតុភាព​ ប៉ុន្តែ​ ករណី​នេះ​មិន​កើត​ឡើង​នៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង​នោះ​ទេ​ ឧទាហរណ៍​ ដូចជា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

ការ​រំលោភ​ប្រពន្ធ​ដែល​រៀបការ​រួចហើយ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឱ្យ​មាន​ទោស​ឧក្រិដ្ឋ​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចំនួន​៥២។​ ប៉ុន្តែ​ ស្រ្តី​ចំនួន​២​ពាន់​៦​រយ​លាន​នាក់​ រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ ដែល​ការ​រំលោភ​បែបនេះ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រប​ច្បាប់។

លោក​ ហែនដ្រា​ (Hendra)​ និយាយ​ថា​ ទីភ្នាក់ងារ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ ដើម្បី​នាំ​យក​ព័ត៌មាន​ទាំង​នេះ​ឱ្យ​មក​នៅ​ក្រោម​ដំបូល​តែ​មួយ​ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​និង​អង្គការ​នានា​ អាច​បញ្ជូន​ថាមពល​និង​ធនធាន​ទាំង​ឡាយ​ ទៅកាន់​កន្លែង​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវ​ការ​បំផុត។

«យើង​មិន​មាន​ធន​ធាន​ច្រើន​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ តួនាទី​របស់​យើង​ភាគ​ច្រើន​គឺការ​ព្យាយាម​នាំ​យក​វិធីសាស្រ្ត​ឯកទេស​ជាក់​លាក់​ជាង​មុន​ មក​ប្រើ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ»។

យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ គម្លាត​ប្រាក់​ឈ្នួល​នៃ​យែនឌ័រ​រវាង​ស្រ្តី​និង​បុរស​ គឺ​២០​ភាគរយ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០។​ លោក​ ហែនដ្រា​ (Hendra)​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ការ​ផ្តល់​ឱ្យ​ស្រ្តី​មាន​ភាព​ស្មើ​គ្នា​ខាង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ គឺ​ជា​គន្លិះ​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ឌី ខាំបូលី

XS
SM
MD
LG