ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​​ថ្មី

អ.ស.ប.​ ជំរុញ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ផ្តល់​សេរីភាព​ពេញ​លេញ​ដល់​អតីត​អ្នកកាសែត​ពីរ​រូប​របស់ RFA


រូបឯកសារ៖ លោក អ៊ួន ឈិន និងលោក យាង សុធារិន្ទ អតីត​អ្នក​សារព័ត៌មាន​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ជាបណ្ដោះ​អាសន្ន​ កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃទី២១​ ខែសីហា ​ឆ្នាំ២០១៨។ ​(អូន ឆេងប៉រ/VOA)

រឿង​ក្តី​របស់​​អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​វិទ្យុអាស៊ី​សេរី​ពីរ​នាក់ បន្ត​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​តាមដាន​យ៉ាង​ដិត​ដល់​របស់​ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ ដែល​កត់​សម្គាល់​ថា​ ការ​ឃុំខ្លួន​អ្នក​ទាំង​ពីរ​មិន​មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​​ធ្វើ​យុត្តិកម្ម​​​ដក​ហូត​សេរីភាព​របស់​ពួក​គេ​ឡើយ។

ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិស្តីពី​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ដោយ​បំពាន​ (Working Group on Arbitrary Detention)​នៅ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​បាន​បញ្ចេញ​សេចក្តី​វិភាគ​ខាង​ច្បាប់​មួយដែល​បង្ហាញ​ថា​ អតីត​អ្នក​កាសែត​ពីរ​នាក់​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី(RFA)គ្មាន​ទោស​ ហើយ​ពួកគេ​ទាំង​ពីរ​នាក់គួរ​ទទួល​បាន​សេរីភាពពេញ​លេញ​ និង​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​សំណង។​ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​មួយ​ដែល​បាន​បង្ហាញលើ​បណ្តាញ​ទំនាក់​ទំនង​សង្គម​របស់​ការិយាល័យ​ឧត្តម​ស្នង​ការ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​(អ.ស.ប.)​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅកម្ពុជា។​

អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ទាំង​ពីរ ​គឺ​លោក ​យាង សុធារិន្ទ​ និង​លោក​ អ៊ួន ឈិន​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ចាប់​ខ្លួន ​និង​ចោទ​ប្រកាន់​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៨​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០១៧​ពី​បទ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​រដ្ឋ​បរទេស​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អន្តរាយ​ដល់​ការ​ការ​ពារ​ជាតិ។ ​ប្រសិន​បើ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​មាន​ទោស​មែន​នោះ​ ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​អាច​ត្រូវ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ៧ដល់១៥​ឆ្នាំ។​

សេចក្តី​ពន្យល់​នៅ​លើ​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​របស់ការិយាល័យ​ឧត្តម​ស្នងការ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅកម្ពុជា​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ការ​យល់​ឃើញ​របស់ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិស្តីពី​ការ​ឃុំ​ខ្លួនអ្នក​ទាំង​ពីរ។​

ក្រុម​ការងារ​បាន​ផ្តល់​ហេតុផលថា​ ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ពួក​គេ​គឺ​ជា​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ដោយ​បំពាន​ ដោយ​សារ​មិន​មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​ណាមួយ​អាច​យក​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​ ធ្វើ​យុត្តិ​កម្មដក​ហូត​សេរីភាព​របស់​ពួក​គេ​ឡើយ ​ហើយ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ពួកគេ​កើត​ចេញ​ពី​ការ​អនុវត្តសិទ្ធិ​សេរីភាព​នៃ​គំនិត​ និង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សន្តិវិធី។ ការ​ឃុំ​ខ្លួននេះ​ ជា​ការ​រំលោភ​បំពានធ្ងន់​ធ្ងរ​លើសិទ្ធិ​ទទួល​បាន​សវនាការ​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌​របស់​ពួក​គេ។​

ក្រុម​ការងារ​ដដែល​បាន​ផ្តល់​ការ​កត់​សម្គាល់​ថា​ អតីត​អ្នក​កាសែត​ទាំង​ពីរ​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរីត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​២០១៨ ​ដោយ​ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​រយៈ​ពេល​ប្រាំ​បួន​ខែ​ និងប្រាំ​ពីរ​ថ្ងៃ​ដោយ​គ្មាន​សវនាការ។​

ក្រុម​ការងារ​នេះ​ក៏​បាន​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ «ដោះ​លែង​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ផ្តល់​សិទ្ធិ​ឱ្យ​ពួក​គេ​ទាមទារ​សំណង​ និង​ការ​ជួសជុល​សំណង​ កែប្រែ​មាត្រា​៤៤៥​នៃ​ក្រម​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​ (បទ​ប្រគល់​ឱ្យ​រដ្ឋ​បរទេស​នូវ​ព័ត៌មាន​ជា​អាទិ៍​ដែល​អាច​ធ្វើឱ្យ​អន្តរាយ​ដល់​ការ​ការពារ​ជាតិ)​ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​មាត្រា​៤៤៥​នេះស្រប​នឹង​កាតព្វ​កិច្ច​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​ខ្លួន»។​

ឯកសារ​បន្ថែម​របស់​ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​នឹង​អ្នក​កាសែត​ទាំង​ពីរគឺ​ជាការ​ប្រតិដ្ឋ​ ដែល​បង្ហាញ​ពី​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​មួយ​របស់​អាជ្ញាធរ​ដើម្បី​គាប​សង្កត់​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ​ និង​ដើម្បី​រាំង​ខ្ទប់​មិន​ឲ្យអ្នក​កាសែត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា បន្ត​ធ្វើ​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍ឲ្យ​ការិយាល័យ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​នៅ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក។​

ឯកសារ​ដដែល​បាន​បន្ថែម​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​

«ប្រភព​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ ជា​ច្រើន​ដង​ អាជ្ញាធរបរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ភ័ស្តុតាង​ច្បាស់​លាស់​នៃ​សកម្ម​ភាព​ឧក្រិដ្ឋ ​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​ហេតុផល​សមស្រប​ចំពោះ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ និង​ការ​ឃុំខ្លួន​លោក​អ៊ួន ឈិន​ និ​ង​លោក​យាង សុធារិន្ទ»។​

លោក ​អំ សំអាត​ នាយក​រង​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំ​មើល​ និង​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ​(Licadho)​យល់​ស្រប​នឹង​ការ​វាយ​តម្លៃ​របស់​ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ។

លោក​ប្រាប់ VOA ​ថា៖​

«យើង​ជា​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​យល់​ឃើញ​ថា​ គួរ​ណាស់​តែ​មាន​ការ​លើក​លែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទៅ​ដល់​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ ​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​ពេញ​បរិបូណ៌​ ហើយ​ដើម្បី​ជា​ការ​លើក​កម្ពស់បន្ថែម​ទៀត​ចំពោះវិស័យ​នៃ​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​នោះ​បាទ»។​

ក៏​ប៉ុន្តែ​ លោក​ជិន ម៉ាលីន​ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ ​យល់​ថា​ កម្ពុជា​មាន​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ឯករាជ្យ​ ​ហើយ​ទស្សន​របស់​បុគ្គល​ឬ​អង្គការ​ណា​មួយមិន​អាច​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​បាន​ទេ។​

លោក​ប្រាប់​ VOA ​ថា​ ​មាន​តែ​ការ​ចូលរួម​ផ្តល់​ហេតុផល​ និង​ភ័ស្តុតាង​បនែ្ថម ដែល​អាច​បញ្ជាក់​ថា​ អតីត​អ្នក​កាសែត​ទាំងពីរ​របស់​ RFA ​មិន​បាន​ធ្វើខុស​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នោះ។​

«មាន​តែ​ការ​ចូលរួម​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​នីតិវិធី​ទេ​ បើ​សិន​ជា​យល់​ថា​ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ហ្នឹង​គឺ​មិន​មាន​ពិរុទ្ធ​ទេ​ ហើយ​មិន​មាន​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អីទេ គឺ​ចូល​រួម​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​នីតិវិធី​ ដោយ​ការ​ធ្វើ​ដែល​បង្ហាញ​នូវភ័ស្តុតាង ​សាក្សី​ ទឡ្ហីករណ៍​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ​ទៅ​ ដើម្បី​ដោះ​បន្ទុក​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ហ្នឹង»។​

ការ​ចាប់​ខ្លួន​អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ ​ក្រោយ​ពី​មាន​យុទ្ធនា​ការ​បង្ក្រាប​ជា​ទូទៅ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​ក្រុម​ប្រឆាំង ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ​និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឯករាជ្យ​មួយ​ចំនួន​ដែល​មិន​ចំណុះ​រដ្ឋាភិបាល។​

ដោយ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ហេតុផល​ ​កាល​ពី​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​២០១៨​ ​ចៅ​ក្រម​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​ចេញ​ដីកា​ដោះ​លែង​លោក ​អ៊ួន ឈិន ​និង​លោក ​យាង​ សុធារិន្ទ​ឲ្យ​បាន​ស្ថិត​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង៩ខែ​មក​ហើយ​នោះ។

លោក​ យាង សុធារិន្ទ​ អតីត​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ី​អាសេរី​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោក​ចង់​ឃើញ​ស្ថាប័ន​តុលាការផ្តល់​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​សម្រាប់​រូប​លោក និង​បញ្ឈប់​ការ​ដាក់​ឲ្យ​លោកនិង​អតីតសហការី​លោក​ម្នាក់​ទៀត​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​តុលាការ។​

«យើង​មិន​មាន​សិទ្ធិ​ ​សូម្បី​តែ​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​ ជួប​ឪពុក​ម្តាយ​ហ្នឹង​ ក៏អត់​មាន​បាន​ដែរ​ហ្នឹង!​ ហើយ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​ទៅ​បង្ហាញ​ខ្លួន។​ យើង​អត់​ចង់​រស់​នៅ​អ៊ីចឹងទេ។​ យើង​ក៏ចង់​មាន​សេរីភាព​ដូច​ពលរដ្ឋ​ទូទៅ​ដែរ។​ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំ​នៅតែ​ទាម​ទារ​ និង​ស្នើ​ឲ្យ​ខាង​តុលាការ​ហ្នឹង​ទម្លាក់​បទ​ចោទលើ​ពួក​ខ្ញុំ​អ៊ីចឹង​ បាទ»។​

ទាក់ទង​សំណុំ​រឿង​របស់​អតីត​អ្នក​កាសែត​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​ ​ លោកស្រី​រ៉ូណា ស្មីត​ (Rhona Smith) ​អ្នក​រាយ​ការណ៍​ពិសេស​របស់អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត​ឲ្យ​តុលាការ​ទម្លាក់​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​អតីត​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ទាំងពីរ​នាក់​ផង​ដែរ៕

សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

  • VOA Khmer Special Report Section

    សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេស

XS
SM
MD
LG