ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ថៃ​កំណត់​ថ្ងៃ​ទី​បី​ខែកក្កដា​​សម្រាប់​បោះ​ឆ្នោត​


បាតុករអាវក្រហម​ដែលប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ ប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយ​កងសន្តិសុខ​ក្នុង​ទីក្រុង​បាងកក​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី០៩​ ខែឧសភា​ ឆ្នាំ ២០១០។​

ថៃ​បាន​ប្រកាស​ផែនការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​កក្កដា​ដែល​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​សង្ឃឹម​ថា​ នឹង​នាំ​ឲ្យ​មាន​ស្ថិរភាព​ដល់​នយោបាយ​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ចលាចល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។ ការ​បោះឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ថា ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ដែល​មាន​ការ​ប្រកិត​គ្នា​រវាង​ក្រុម​ឥស្សរជន​បែប​ជំនាន់​ដើម​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ដែល​តំណាង​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ជា​គណបក្ស​កំពុង​កាន់អំណាច​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ អាភីស៊ីត វេចាជីវៈ (Abhisit Vejjajiva) ហើយ​នឹង​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ថាក់ស៊ីន ស្ស៊ីណាវ៉ាត់ (Thaksin​ Shinawatra)។

នៅ​សប្តាហ៍​នេះ​ នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អាភីស៊ីត​ វេចាជីវៈ​នៃ​ប្រ​ទេសថៃ​បាន​ប្រកាស​រំលាយ​សភា​តំណាងរាស្រ្ត​ ដែល​ជា​ការបើក​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅថ្ងៃ​ទី៣​ខែ​កក្កដា។

នៅ​ក្នុង​សារ​ថតទុក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​តាម​ទូរទស្សន៍​ជាតិ ​លោក​អាភីស៊ីតនិយាយ​ថា ការបោះ​ឆ្នោត​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ឡើង​វិញ​នូវ​ស្ថិរភាព​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។ លោក​និយាយ​ថា ការ​បោះឆ្នោត​ជា​ការចាប់ផ្តើម​ថ្មី​សម្រាប់​ប្រទេស​ថៃ​ដើម្បី​ចាត់​វិធានការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ឲ្យមាន​ប្រសិទ្ធិភាព​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​ក្រុម​គ្រួសារនៅ​ក្រោម​ដំណើរ​ការ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ»។

ទោះបី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​មាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ក៏ដោយ​ អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​មាន​ការសង្ស័យ​អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ផ្សះផ្សារ​ការ​បែក​បាក់​ដ៏ជ្រៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​នេះ។ គណបក្ស​ភឿ​ថៃ​ដែលជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​បាន​ត្រូវ​គាំទ្រ​ដោយ​អតីត​នាយករដ្ឋ​មន្រ្តី​ថាក់ស៊ីន ​ស្ស៊ីណាវ៉ាត់​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​ពី​អំណាច​នៅក្នុង​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ឆ្នាំ​២០០៦។ ចាប់តាំង​ពីពេល​នោះ​មកប្រទេស​ថៃ​មាន​ចលាចល​ដែល​កើត​ពី​បាតុកម្ម និង​អំពើហឹង្សា​នៅ​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​ដើម្បី​អំណាច​រវាង​ឥស្សរជន​នយោបាយ​របៀប​ចាស់​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​និង​ពួក​អ្នក​គាំទ្រ​របស់​លោក​ថាក់ស៊ីន។

លោក​ធីទីណាន់ ​ពុងស៊ុជីរាក់​ (Thitinan ​Pongsudhirak) ជា​នាយក​វិទ្យាស្ថាន ​សិក្សា​សន្តិសុខ និង​អន្តរជាតិ​នៅ​សកលវិទ្យាល័យ​ជូឡាឡុងកន​ក្នុង​ទីក្រុង​បាងកក។ លោក​និយាយ​ថា អ្នក​ប្រឆាំង​របស់​លោក​ថាក់ស៊ីន​ បាន​បង្ហាញ​ថា​ពួកគេ​មាន​ច្ឆន្ទៈ​រារាំង​ពួកអ្នក​គាំទ្រ​របស់​លោក​កុំ​ឲ្យ​បាន​កាន់​អំណាច​ម្តង​ទៀត។ លោក​ថ្លែង​ថា៖

«ភាគី​ប្រឆាំង​លោក​ថាក់ស៊ីន​បាន​ព្យាយាម​ធ្វើ​អ្វីៗ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ដើម្បីរារាំងលទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នោះ ​រួមមាន​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ ការសរសេរ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​ រំលាយ​គណបក្ស​នានា​របស់​លោក​ថាក់ស៊ីន​ការហាម​ឃាត់​អ្នក​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ទាំង​នោះ​ សម្រប​សម្រួល​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាប់ភីស៊ីត​កាន់​តំណែង។ រដ្ឋាភិបាល​អាប់ភីស៊ីត បន្ទាប់​ពីការកាន់​អំណាច​អស់​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ នៅ​មិន​អាច​ទាក់ទាញ​ទឹក​ចិត្ត និង​គំនិត​របស់​ប្រជារាស្រ្ត​បាន»។

ការ​ស្ទង់​មតិ​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​ផ្តល់ឲ្យ​គណបក្ស​ផឿ​ថៃ​នាំមុខ​បន្តិច​បន្តួច​លើ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ជា​គណបក្ស​កំពុង​កាន់អំណាច​របស់​លោក​អាប់ភីស៊ីត។ កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​ពួក​បាតុករ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​រាប់ពាន់​នាក់​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ពួក​អាវក្រហម​បាន​កាន់​កាប់​ផ្នែក​នានា​ក្នុង​រាជធានី​បាងកក​អស់​រយៈពេល​២​ខែ​ ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការបោះឆ្នោត​ថ្មី ហើយ​បាន​បញ្ចប់​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​និយាយ​ថា ជាការធ្វើ​ដោយ​អយុត្តិធម៌​ដល់​មេដឹកនាំ​របស់​ពួកគេ។

លោក អាភីស៊ីត បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​យោធា​បោស​សម្អាត​បាតុកម្ម​នោះ​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន ​ការប៉ះ​ទង្គិច​នានា និង​បាន​ធ្វើឲ្យ​មនុស្ស​ជាង​៩០​នាក់​ស្លាប់​ដែល​ភាគច្រើន​ជា​ជន​ស៊ីវិល។

លោក​ ព្រែត អាដាមស៍ (Brad​ Adams) ជា​នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធមនុស្ស​ (Human​ Rights​ Watch) ។ លោក​បាន​ប្រាប់​ ក្លឹប​អ្នកកាសែត​បរទេស​ក្នុង​ទីក្រុង​បាងកក​កាល​ពីសប្តាហ៍​មុន​ថា គ្មា​ន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ដែល​ឲ្យ​ជឿ​បាន​នៅ​ក្នុង​ការស្លាប់​នោះ​ទេ។ លោក​និយាយ​ថា៖

«វា​ជា​ការបញ្ជាក់​យ៉ាងច្បាស់​ថា ភាគី​ទាំងពីរ​នៅតែ​មាន​អារម្មណ៍​ថា អ្វី​ដែល​បាន​កើតឡើង​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​ គឺ​នៅថ្មី​ៗ​នៅ​ឡើយ។​ ភាគី​ទាំងពីរ​នឹង​ប្រើ​ប្រាស់​អ្វី​ដែល​បាន​កើតឡើង​កាល​ពីឆ្នាំ​ទៅ​ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​យុទ្ធនាការ​របស់​ខ្លួន។ ខ្ញុំ​គិត​ថា មិន​មាន​លទ្ធភាព​ណាមួយ​ដើម្បី​ទៅ​ដល់​ចំណុច​នៃ​ការផ្សះផ្សារ​ជាតិ​ក្នុង​ពេល​នៃ​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ឡើង​ពីរ​ខែមុន​នោះ​ទេ។ ជា​ការពិត​ វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​នៃ​យុទ្ធនាការ​ បញ្ហា​នេះ​នឹង​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើង»។

មេ​ដឹកនាំ​អាវ​ក្រហម​ដែល​ចូលរួម​ក្នុង​បាតុកម្ម​បាន​ត្រូវ​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពីភេរវកម្ម ហើយ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អាម៉ាស​ដល់​រាជាធិបតេយ្យ ហើយ​ត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​១៥​ឆ្នាំ។ ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ក៏ដោយ​មិនមាន​ទាហាន​ណា​ត្រូវ​រង​ការ​ចោទ​ប្រ​កាន់​ដែរ ទោះបី​មាន​ភ័ស្តុតាង​ដែល​អង្គការ​សិទ្ធមនុស្ស​បាន​បង្ហាញ​ថា យោធា​បាន​សម្លាប់​បាតុករ​គ្មាន​អាវុធ។

លោក​ស្រីរុងរ៉ាវី ​ឆាឡឺមស្រីភីនីយ៉ូរីត (Rungrawee ​Chalermsripinyorit) ជា​អ្នក​វិភាគ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​របស់​អង្គ​ការ​វិបត្តិ​អន្តរជាតិ (International Crisis Group)។

លោកស្រី​រុងរ៉ាវី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា បញ្ហា​គន្លឹះ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​គឺ​ជា​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ផ្នែក​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ជំនឿ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្លាក់​ចុះ។ លោក​ស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​តុលាការ​នឹង​ត្រូវ​ព្យាយាម​ដោះស្រាយ ហើយ​បញ្ហា​កំណែ​ទម្រង់​យុត្តិធម៌​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ​ត្រូវតែ​ធ្វើ​ ហើយ​តើ​យើងនឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ទុក​ចិត្ត​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ​យ៉ាង​ដូចម្តេច។ អស់​លោក​អ្នក​ដឹង​ហើយ​ថា មនុស្ស​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​រំលោភ​ច្បាប់​ នឹង​ត្រូវ​ទទួល​ទោស​ដូចគ្នា»។

ពួកបាតុករ​អាវ​ក្រហម​និយាយ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​បន្ត​បង្ក្រាប​ពួកគេ។ ក្នុង​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ថ្មីៗ​នេះ​ យោធា​បាន​បិទ​ស្ថានីយ៍​វិទ្យុ​សហគមន៌​ដែល​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ពួក​អាវក្រហម​ហើយ​បាន​ឃុំឃាំង​ពួកអ្នក​គាំទ្រ​អាវ​ក្រហម។ ប្រទេស​ថៃ​មាន​ប្រវត្តិ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​អន្តរាគមន៍​យោធា​ក្នុង​កិច្ច​ការ​នយោបាយ​ដោយមាន​រដ្ឋប្រហារ​ និង​ការប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ចំនួន​១៨​ដង​ចាប់តាំង​ពីឆ្នាំ​១៩៣២​មក។ ទោះបី​មាន​ពាក្យ​ចចាម​អារ៉ាម​ថា ពួកយោធា​នឹង​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ម្តង​ទៀត​ដើម្បី​រារាំង​ពួកអាវ​ក្រហម​មិន​ឲ្យ​បាន​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ក៏ដោយ​ ក៏​មន្រ្តី​យោធា​បាន​បដិសេធ​អ្វី​ដែល​ថាពួកគេ​នឹង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​មួយ​ទៀត​ដែរ។

អ្នកវិភាគ​ធីទីណា​ ព្យាករណ៍​ថា បើ​មិនមាន​ការ​សម្របសម្រួល​ខាង​នយោបាយ​ណាមួយ​ពី​ភាគីទាំងពីរ​នោះ​ទេ​ វា​នឹង​មិន​មាន​ដំណោះ​ស្រាយ​ប្រកប​ដោយ​សន្តិវិធី​ដល់​ជម្លោះ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ទេ។ លោក​ថ្លែង​ថា៖

«មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ ទទួល​ប្រយោជន៍​ជាច្រើន​ពី​ប្រព័ន្ធ​ឋាននុក្រម​នយោ​បាយ​សង្គម​នេះ ​ហើយ​វា​ជាការ​ពិបាក​ណាស់​ដើម្បី​បំបាត់​វា។ ហើយ​ប្រសិនបើ​ យើង​បំបាត់​វា អ្វី​ដែល​កើត​មាន​ឡើង​បន្ទាប់​ អាច​មាន​លក្ខណ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះ។ ដូច្នេះ​ ការ​សម្រប​សម្រួល​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​ ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​ល្អ​បំផុត​ឲ្យមាន​ការជឿន​លឿន​ទៅ​មុខ។ ភាគី​ទាំងពីរ​ត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់​បញ្ហា​នេះ ហើយ​ធ្វើការ​ជា​មួយ​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត»។

សាធារណជន​ថៃ ហាក់​ដូចជា​មាន​សេចក្តី​សង្ឃឹម​តិចតួច​ថា​មេដឹកនាំ​នយោបាយ​នឹង​ព្រមព្រៀង​សម្រប​សម្រួល​បែបនោះ។ ការ​ស្ទង់​មតិ​នៅ​ឆ្នាំនេះ​ដោយ​អង្គការ​មូលនិធិ​អាស៊ី​ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រជារាស្រ្ត​ថៃ​ជាង​៨០​ភាគរយ​ជឿជាក់​ថា ការបែក​បាក់​ខាង​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នឹង​នាំ​ឲ្យ​មាន​អំពើ​ហឹង្សា​ម្តង​ទៀត៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ជឹង​ ប៉ូជីន

XS
SM
MD
LG