ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ទស្សនៈ​ចំពោះ​ជ័យលាភីរង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព​ចិនលូ ស៊ាវបូ


លោក យ៉ាង​ ជានលី (Yang Jianli) ជា​អ្នកចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​និស្សិត​នៅ​​ធាណានមេន ស្គ្វ៊ែរ ម្នាក់ដែរ ហើយ​ពេល​នេះ លោក​បន្តកិច្ច​ការ​គាំទ្រ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​អាមេរិក (ស្តាំ) និង​ភរិយា​របស់​លោក។

ប៉េកាំង៖ ពិធី​ប្រគល់​រង្វាន់​មួយ​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​ណ័រ​វ៉េ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១០ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១០នេះ ​ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​ប្រឆាំង​ចិន លូ ស៊ាវបូ (Liu Xiaobo) ដែល​ជា​ជ័យ​លាភី​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព​ប្រចាំ​ឆ្នាំនេះ។ លោក​លូ គឺ​ជា​អ្នក​ធ្លាប់​តស៊ូ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា​គាំទ្រ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ធាណានមេន ស្គ្វ៊ែរ (Tiananmen Square) ឆ្នាំ ១៩៨៩ នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង និង​ជា​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដ៏​ល្បី​ម្នាក់​របស់​ចិន។ នៅ​ឆ្នាំ១៩៨៩ និស្សិត​ដែលអំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ប្រទេស​ចិនបាន​ទទួល​រង​អំពើ​ហិង្សា​ ដើម្បី​បញ្ចប់​ចលនា​របស់​គេ​នៅ​ ធាណានមេន ស្គ្វ៊ែរ (Tiananmen Square) នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង។

លោក​ស្សាង បូលី (Zhang Boli) ដែល​បាន​គេ​ផុត​ពី​ការ​បង្ក្រាប និង​គេច​ខ្លួន​ទៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ប្រាប់​ថា គាត់​បាន​បាត់​បង់​អ្វីៗ​ទាំង​អស់​ដែល​គាត់​មាន​នៅ​ប្រទេស​ចិន ប៉ុន្តែ​បាន​រក​ឃើញ​ជំនឿ​ក្នុង​សាសនា។ ពេល​នេះ លោក​គឺ​ជា​អាចារ្យ​គ្រឹះសាសនា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយ​និយាយថា ចិន​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​ជា​លទ្ធផល​នៃ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ធាណានមេន ស្គ្វ៊ែរ។ លោក​ស្សាង​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«គេ​ចាប់​ផ្តើម​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ផ្តល់​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នូវ​សេរីភាព​ច្រើន​ជាង​មុន។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិន​បើ​អ្នក​មិន​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល អ្នកអាច​មាន​សេរីភាព​ផ្សេងៗ»។

លោក យ៉ាង​ ជានលី (Yang Jianli) ក៏​បានចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​និស្សិត​នៅធាណានមេន ស្គ្វ៊ែរ ដែរ ហើយ​ពេល​នេះ បន្តកិច្ច​ការ​គាំទ្រ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​អាមេរិក។ គាត់​និយាយថា ភាព​រុងរឿង​នៅ​ចិន​ពិត​ជា​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​គំនិត​នយោបាយ។ លោក​បន្តថា៖

«នៅ​ពេល​ដែល​គេ​កាន់​តែ​មាន​សេចក្តី​សុខ​ក្នុង​ជីវិត គេ​កាន់​តែ​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ គេ​នឹង​ត្រូវ​ការ​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ​ក្នុង​ដំណើរ​ការនយោបាយ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ជាង​មុន»។

ប៉ុន្តែ​លោក យ៉ាង និយាយថា ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នយោបាយ​មាន​ភាព​ស្មុគ​ស្មាញ។ គាត់​មិន​ភ្ញាក់ផ្អើល​ទេ​ នៅ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ថ្កោលទោស លោកលូ ស៊ាវបូ ដែល​ជាជ័យ​លាភី​រង្វាន់​ណូបែល។ លោក​យ៉ាង​បន្ត​ថា៖

«មើល​ទៅ​ឃើញ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បន្តគ្រប់​គ្រង ហើយ​ក្រោយ​ពី​សេចក្តីប្រកាស គេ​គ្រប់​គ្រង​រឹតតែ​តឹង​ជាមុន។ យើង​ហាក់​ដូច​ជា​មើល​រំលង​និនាន្នការ​ក្នុង​សង្គម»។

គ្រាន់តែ​មួយ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ពី​គណៈកម្មការ​រង្វាន់​ណូបែល​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស មន្រ្តី​មួយ​ចំនួន​នៃ​បក្សកម្មុយនីស្ត អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋា​ភិបាល​ឲ្យ​ផ្តល់​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​មុន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសចិន។ លោក​យ៉ាង​ថ្លែង​ថា៖

«ខ្ញុំយល់​ថា ការ​ឈ្នះ​ពាន​រង្វាន់​របស់លោកលូ ស៊ាវបូ និង​ការ​អំពាវនាវ​របស់​មន្ត្រី​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ ប្រហែល​ជា​មិន​មែន​ជា​ចំណុច​របត់​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​ថា គឺជា​ចំណុច​សំខាន់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ទាំង​មូល។

សកម្មជន​គាំទ្រ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​និយាយថា ការគាបសង្កត់ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ និង​ពីក្នុង​ប្រទេសចិន​នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​ប្រសើរ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ។ លោក​ស្សាង​ បូលី​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖

«បញ្ហាចិន​កើត​ពី​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពី​បញ្ហា​សង្គម​ចិន នៅ​ពេល​ដែល​គេ​គ្មាន​ជម្រើស ប៉ុន្តែ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ទាំង​នេះ ពេល​នោះរដ្ឋាភិបាល​នឹង​ផ្លាស់​ប្តូរ។ នៅ​ពេល​មាន​ការ​គាបសង្កត់​ នឹង​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ»។

លោក​យ៉ាង​និយាយថា ការ​ផ្លាស់ប្តូរក៏​នឹង​បណ្តាល​មក​ពី​ក្មេងជំនាន់​ក្រោយ​ផង​ដែរ។ លោកយ៉ាង ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ហាវដ (Harvard University) ហើយ​ជាមាន​ការ​ទាក់​ទង​ជាមួយ​នឹង​និស្សិត​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ជារឿយៗ។ លោក​យ៉ាង​បន្តថា៖

«ខ្ញុំ​យល់​ថា និស្សិត​ជំនាន់​ក្រោយ មាន​ភាព​ឯករាជ្យ​ជាង​យើងកាល​ពី​មុន។ គេ​ប្រហែល​ជា​មិន​គាំទ្រ​ចលនា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ។ គេ​ប្រហែល​ជា​មិន​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ទេ។ គំនិត​របស់​គេ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ឈើ​លើ​មូលដ្ឋាន​នៃ​បញ្ហា»។

លោក ស្សាង បូលី មាន​សុទិដ្ឋិនិយម។

«ខ្ញុំគិត​ថា ចិន​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ឆ្ពោះទៅ​រក​សេរីភាព ឬ​សេរីភាព​ព័ត៌មាន។ គាត់គិត​ថា នឹង​មាន​ឱកាស​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង»។

ប៉ុន្តែ ទាំង​លោក​ស្សាង និង​លោកយ៉ាង​ យល់​ស្រប​ថា ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​នៅ​ប្រទេស​ចិន​នឹង​មិន​អាចធ្វើ​ទៅ​បាន​រហ័ស​នោះ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​នឹង​កើត​មាន​បន្តិច​ម្តងៗ។

ប្រែសម្រួល​ដោយ​អ៊ឹម សុធារិទ្ធ

XS
SM
MD
LG